མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་དང་རྒྱུ་མའི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས། བྱི་བའི་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཅི་ཞིག་སྟོན་པ།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་བྱི་བའི་བཤང་བ་ནང་ཚད་འཇལ་བྱས་པའི་འབུ་ཕྲའི་གྲུབ་ཚུལ་བསྒྱུར་ཐུབ། རྙེད་དོན་དེས་མིའི་རྒྱུ་མའི་བདེ་ཐང་ལེགས་སུ་གཏོང་བའམ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་འབུ་ཕྲ་གདམ་གསེས་ཀྱིས་སེལ་བའམ། ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཀྱི་དོ་མཉམ་འཁྲུགས་པ་བཅོས་པ་ར་སྤྲོད་མི་ཐུབ། གལ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཤིག་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་གནས་སའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་བདེ་ཐང་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཡོད།

དྲི་བ་འདི་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་བྱི་བའི་ཚོད་ལྟས་འབུ་ཕྲའི་DNA དང་ལམ་འཁྱོག་ནང་གི་ལས་འགྲུབ་ཚད་འཇལ་བྱས་ཡོད། ཚད་འཇལ་དེ་དག་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འོས་པའི་རྣམ་པ་ངོས་འཛིན་ཐུབ། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཁོ་ནས་འབུ་ཕྲའི་འགྱུར་བ་ཞིག་གིས་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པའམ། དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་འཇུ་བའི་ནད་རྟགས་ཇེ་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དཔག་ཐུབ་པ་ར་སྤྲོད་མི་ཐུབ།

ཞིབ་འཇུག་པས་དངོས་སུ་ཅི་ཞིག་ཚད་འཇལ་བྱས་པ།

གུ་རེ་ཨེབ་དང་ལས་རོགས་ཚོའི་2020 ལོའི་ཚོད་ལྟའི་ནང་། ཟླ་བ་གསུམ་ལོན་པའི་C57Bl/6 བྱི་བར་བདུན་ཕྲག་བཞིའི་རིང་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་15 mg/kg/day སྤྲད་པ་(བྱི་བ་དགུ)དང་། 50 mg/kg/day སྤྲད་པ་(བརྒྱད)། ཡང་ན་བསྡུར་ཞིབ་ཚོགས་ལ་ཆུ་སྤྲད་པ་(13)བཅས་བྱས་ཡོད། ཚོད་ལྟའི་ཇུས་འགོད་སྡེ་ཚན་ནང་སྨན་སྤྲོད་པའི་ལམ་དང་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་ཕོ་མོ་གསལ་པོར་བཀོད་མེད།

སྨན་མ་སྤྲད་གོང་དང་དེ་རྗེས་བདུན་ཕྲག་རེ་རེར་བཤང་བའི་དཔེ་ཚད་བླངས་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་པས་འབུ་ཕྲའི་ཚོགས་རིགས་ཀྱི་qPCR དང་། དེ་ལ་ཁ་སྣོན་གྱི་16S DNA འཕེལ་བསྐྱེད་དུམ་བུའི་རིམ་སྒྲིག་བརྟག་དཔྱད་བཀོལ་ཡོད། མཐའ་མའི་ཉིན་ལྔའི་ནང་། བྱི་བས་དང་ཐོག་ཉིན་གཉིས་རིང་གོམས་འདྲིས་བྱས་པ་དང་། དེ་རྗེས་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་T དབྱིབས་ཀྱི་ལམ་འཁྱོག་ཚོད་ལྟ་ཉིན་གསུམ་རིང་བྱས་ཤིང་། ཉིན་རེར་གདམ་ག་བཅུ་ལ་སྐར་གྲངས་བཀོད་ཡོད།

འདི་དག་ནི་ཚོད་ལྟའི་ནང་བྱི་བར་སྨན་སྤྱད་པའི་ཚད་ཡིན་གྱི། མིར་སྤྱོད་ཚད་འོས་སྦྱོར་མིན། སྨན་ག་ཚོད་རྒྱུ་མར་འབྱོར་བ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་སྐབས་སྨན་སྤྲོད་པའི་ལམ་གལ་ཆེ་ཞིང་། གསལ་བཀོད་མེད་པའི་ལམ་ཞིག་གསལ་བཀོད་མེད་པ་རང་དུ་འཇོག་དགོས། ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ལྟར་བརྗེ་རྩིས་བྱས་པས་མིར་ཉེན་མེད་དམ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་སྤྱོད་ལུགས་ཤིག་ར་སྤྲོད་མི་ཐུབ།

ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔང་རྟགས་རེའུ་མིག

རེའུ་མིག་འདིར་སྙན་ཞུ་བྱས་པའི་ལྟ་ཞིབ་རྙེད་དོནདང་། ཀློག་པ་པོས་མཐོང་སྲིད་པའི་དེ་ལས་བརྒལ་བའི་བཤད་པ་ཁག་ལོགས་སུ་བཀོད་ཡོད། འབུ་ཕྲའི་ཚོགས་རིགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆའི་ཐ་སྙད་ལྟར་བཀོད་ཡོད།

རེའུ་མིག་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཚད་འཇལ་བྱས་པ་གཞིར་བཟུང་ནས་བསམ་གཟས་ཏེ་དབྱེ་ཡོད། ཕྲེང་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལན་ཞིག་གིས་ཕྲེང་གཞན་ཞིག་གི་ལན་མེད་པ་ཁ་སྐོང་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། ལམ་འཁྱོག་ནང་གི་ལས་འགྲུབ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པས་རྒྱུ་མའི་གཉན་ཚད་སྐོར་གྱི་དཔང་རྟགས་ཆད་པ་ཁ་སྐོང་མི་ཐུབ།

འབུ་ཕྲའི་བརྒྱ་ཆས་ཅི་ཞིག་བསད་པ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན།

ལྟོས་བཅས་ཀྱི་མང་ཉུང་ཚད་ཅེས་པ་ནི་ཚད་འཇལ་བྱས་པའི་ཚོགས་སྤྱིའི་ནང་ཚོགས་རིགས་ཤིག་གིས་ཟིན་པའི་བསྡུར་ཚད་ལ་ཟེར། དེ་ནི་བཤང་བ་གྷ་རམ་རེའི་ནང་ཡོད་པའི་འབུ་ཕྲའི་ཕྲ་ཕུང་གྲངས་དང་མི་འདྲ། ཝན་དེ་པུ་ཏེ་དང་ལས་རོགས་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་གྲངས་ཚད་ཐོག་ཞིབ་འཇུགནང་། ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་སྐབས་ཕྲ་སྲིན་གྱི་སྤྱི་ཚད་གལ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཡོད།

དཔེ་མཚོན་གྱི་དཔེ་ཚད་ཞིག་ནང་སྐྱེ་ལྡན་A ཡི་ཚད་གཞི་བཅུ་དང་སྐྱེ་ལྡན་གཞན་གྱི་ཚད་གཞི་90 ཡོད་པར་བསམ་བློ་ཐོངས། A ཡིས་10% ཟིན། གལ་ཏེ་A བཅུ་རང་དུ་གནས་ཤིང་གཞན་རྣམས་40 ལ་མར་ཆག་ན། ད་ནི་A ཡིས་20% ཟིན། དེའི་དངོས་ཚད་མ་འཕར་བར་བསྡུར་ཚད་ལྡབ་གཉིས་སུ་གྱུར། རྩིས་རིག་གི་དཔེ་འདི་ནི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་ཚོད་ལྟ་ལས་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་མིན།

ཁྱད་པར་འདི་རང་གིས་འབུ་ཕྲ་གསོད་པའི་སྐོར་གྱི་བཤད་པར་ཡང་ཚད་བཀག་བཟོ། DNA ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་བསྡུར་ཚད་ནི་གསོན་གནས་ཀྱི་ཐད་ཀར་ཚོད་ལྟ་མིན། གསོན་ཐུབ་པའི་འབུ་ཕྲ་ཉུང་དུ་སོང་བ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པར། ཚོད་ལྟ་ཞིག་ལ་གསོན་ཐུབ་ནུས་པ་བརྟག་པ་དང་སྤྱི་གྲངས་ཀྱང་རྩིས་ནང་འཇུག་པའི་ཚད་འཇལ་དགོས། བྱེད་ལས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པར། འབུ་ཕྲའི་མིང་ཁོ་ནར་བརྟེན་པའི་སྔོན་དཔག་མིན་པར། དཔེར་ན་བརྗེ་ཚབ་ཐོན་རྫས་ཤིག་དངོས་སུ་ཚད་འཇལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་ཡོད་བྱེད་ལས་ཚད་འཇལ་དགོས།

སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་མིང་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་སྦས་སྲིད། རིགས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཧྲིལ་པོ་ཞིག་ཕན་ཐོགས་ཅན་ནམ་གནོད་པ་ཅན་དུ་རྩི་བས། གྲུབ་འབྲས་དམིགས་བསལ་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་ལྡན་དང་བྱེད་ལས་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར་འདས་འགྲོ། དེས་ན་བསྡུར་ཚད་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ནི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཀྱི་དོ་མཉམ་འཁྲུགས་པའི་ངོས་འཛིན་ནམ། དེ་བཅོས་ཟིན་པའི་དཔང་རྟགས་མིན།

ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཀྱིས་ལམ་འཁྱོག་ཚོད་ལྟའི་གྲུབ་འབྲས་འགྲེལ་ཐུབ་བམ།

ཚོད་ལྟ་འདིས་སྨན་སྤྱོད་པ་དང་། འབུ་ཕྲའི་གྲུབ་ཚུལ། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཞིབ་འཇུག་གཅིག་གི་ནང་བཀོད་ཡོད། འདི་ནི་ཚོད་དཔག་གི་གཞི་འཛུགས་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ང་ཚོའི་འགྲེལ་བཤད་ནི་ཇུས་འགོད་འདིས་འགྲེལ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་དབྱེ་མི་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན། དེ་དག་ནི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྨན་གྱི་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན། ཕྲ་སྲིན་གྱི་བརྒྱུད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན། ཡང་ན་སྨན་སྤྱོད་གཅིག་པར་བྱ་སྤྱོད་དང་འབུ་ཕྲས་སོ་སོར་ལན་འདེབས་བྱས་པ་བཅས་ཡིན།

བར་བརྒྱུད་ཤུགས་རྐྱེན་བརྟག་པའི་ཚོད་ལྟ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཞིག་གིས། བར་བརྒྱུད་རྐྱེན་ཡིན་པར་ཚོད་དཔག་བྱས་པའི་ཕྲ་སྲིན་དེ་སྨན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ལོགས་སུ་བསྒྱུར་དགོས། ཞིབ་འཇུག་པས་ངེས་གཏན་བྱས་པའི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཤིག་སྤོ་འཇོག་བྱས་ན། ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ཡང་སྤོ་ཐུབ་མིན་ནམ། ཕྲ་སྲིན་གྱི་ལས་ལམ་ཡིན་པར་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཞིག་སེལ་བས་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་འགོག་ཐུབ་མིན་ཚོད་ལྟ་བྱེད་སྲིད། ཚོད་ལྟ་དེ་འདྲར་མཉམ་དུ་ཅི་གཞན་སྤོ་བའམ་བསྒྱུར་བ་བརྟག་པའི་བསྡུར་ཞིབ་ཀྱང་དགོས།

བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཚད་འཇལ་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་བལྟ་དགོས། བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་ལམ་འཁྱོག་ཚོད་ལྟས་སྲོག་ཆགས་ལ་ཆ་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་འོག་གདམ་ག་བྱེད་དུ་འཇུག དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་རྩ་དོན་ལྟར་ན། ལས་འགྲུབ་ནི་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་འདོད། འགུལ་སྐྱོད། བྱ་དགའ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སྐུལ་ཤུགས། སྦྱོང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་སྲིད། གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ལ་“ཤེས་རྟོགས་ནུས་པ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ”ཞེས་བརྗོད་པས་ཁྱད་པར་དེ་དག་བསྡུས་ནས་མི་གསལ་བར་བྱེད། ཐད་ཀར་ཚད་འཇལ་བྱས་པའི་ལས་འགན་དེ་བརྗོད་པ་ནི་ད་དུང་ཡང་ཆ་འཕྲིན་གསལ་བ་སྟེར་བའི་འགྲེལ་ཚུལ་ཡིན།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་རྒྱུ་མའི་འབུ་ཕྲ་གསོད་དམ།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་ནི་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ཆ་རྐྱེན་ངེས་གཏན་འོག་ཕྲ་སྲིན་འགོག་པའི་བྱེད་ལས་ནང་ཞུགས་ཐུབ། དེས་ཁ་ནས་སྤྱད་རྗེས་རྒྱུ་མའི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཧྲིལ་པོར་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བ་གསལ་བཤད་མི་བྱེད།

དཔེར་ན། འོད་ཀྱིས་སྐུལ་བའི་འབུ་ཕྲ་ནུས་མེད་བཟོ་བའི་ཚོད་ལྟ་ཁང་ཞིབ་འཇུགཞིག་གིས་E. coli དང་S. aureus ལ་འོད་ཚོར་རྫས་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་པའི་འོད་འཕྲོ་བཀོལ་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཡོད། དེས་འབུ་ཕྲའི་ཚོགས་ཆུང་འགྲུབ་པ་དང་ཕྲ་ཕུང་སྐྱི་མོའི་གནོད་སྐྱོན་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཤིང་། དེ་དང་མཐུན་པའི་མུན་ནག་ནང་གི་བསྡུར་ཞིབ་ཀྱང་ཚུད་ཡོད། ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་འོག་འོད་ཁོ་ནའམ་འོད་ཚོར་རྫས་ཁོ་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་མ་བྱུང་།

བསྡུར་ཞིབ་དེ་དག་གིས་ཚོད་ལྟ་དེའི་ནང་གི་རྒྱུ་འབྲས་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་ལན་སྟེར། དེ་ནི་གཉིས་མཉམ་སྦྱོར་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ག་ཚོད་བྱས་སམ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། རྫས་ཤིག་མིད་པ་ནི་འབུ་ཕྲ་འཕྱང་གནས་བྱེད་པའི་གཤེར་ཁུ་ལ་འོད་འཕྲོ་བྱེད་པ་བསྐྱར་བཟོ་བྱེད་པ་མིན། ལྡོག་སྟེ། གར་ཚད་དང་དུས་ཡུན་གཅིག་གི་འོག་མུན་ནག་བསྡུར་ཞིབ་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་མ་རྙེད་པས། འོད་མ་ཕོག་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཚང་མ་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱེད་ནུས་མེད་པ་ར་སྤྲོད་མི་ཐུབ། ཕྲ་སྲིན་འགོག་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྤྱི་བསྡོམསཀྱིས་ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་འདི་དག་འགྲེལ་བཤད་བྱེད།

རྒྱུ་མའི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཀྱང་འགོས་ནད་དམིགས་བསལ་ཞིག་བཅོས་ཐུབ་པ་ར་སྤྲོད་མི་ཐུབ། སྐྱེ་ལྡན་དེ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ནད་ཐོག་གི་གྲུབ་འབྲས་འོས་འཚམ་ཞིག་སྟོན་པ་ནི་ལས་འགན་སོ་སོ་ཡིན། གཞན་རྟེན་སྲིན་འབུའི་བཅོས་ཐབས་སྐོར་གྱི་བཤད་པདཔྱད་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན།

འདིས་མིའི་རྒྱུ་མའི་བདེ་ཐང་སྐོར་གྱི་བཤད་པར་གོ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།

རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པར། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་རྒྱུ་མའི་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་པ་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བསྡུར་ཞིབ་ལྡན་པའི་མིའི་རྒྱུ་མའི་ཕྲ་སྲིན་ཚོགས་ཚོད་ལྟ་ཞིག་མ་རྙེད། འདི་ནི་རྙེད་པའི་དཔང་རྟགས་སྐོར་གྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། འབྲེལ་ཡོད་ཞིབ་འཇུག་གང་ཡང་མེད་པའི་ར་སྤྲོད་མིན། མིའི་ཁའི་ནང་ས་གནས་དམིགས་བསལ་ལ་འོད་ཀྱིས་སྐུལ་བའི་བཅོས་ཐབས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ནི་དྲི་བ་གཞན་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། མི་45 ཞུགས་པའི་ཁ་དྲིའི་ཚོད་ལྟཞིག་གིས་ལྕེའི་ངོས་ཀྱི་འབྱར་རིམ་ལས་དཔེ་ཚད་བླངས་ཤིང་། དབུགས་ནང་གི་རླུང་རྫས་ཚད་འཇལ་བྱས་པ་ལས། རྒྱུ་མའི་བདེ་ཐང་ཚད་འཇལ་བྱས་མེད།

མིའི་རྒྱུ་མའི་བདེ་ཐང་སྐོར་གྱི་བཤད་པ་ཞིག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པར། ཞིབ་འཇུག་ཞིག་ལ་གསལ་པོར་ངེས་གཏན་བྱས་པའི་མི་ཚོགས། བསྐྱར་བཟོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྦྱོར་རྫས་དང་སྤྲོད་ལམ། འོས་འཚམ་གྱི་བསྡུར་གཞི། མི་ཚོགས་དེ་ལ་གལ་ཆེ་བའི་གྲུབ་འབྲས་བཅས་དགོས། ཕྲ་སྲིན་གྱི་གྲུབ་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་འབྲས་དེ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པར་རོགས་ཐུབ་ཀྱང་། ནད་རྟགས་ལེགས་སུ་འགྲོ་བ། ནད་གཞི་ཚོད་འཛིན། མི་འདོད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཅས་ད་དུང་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་དགོས།

བྱི་བའི་དཔེ་གཞི་གཅིག་གི་ནང་བདུན་ཕྲག་བཞི་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་པས་ཀྱང་། ཟླ་བའམ་ལོ་མང་པོར་སྤྱད་པའི་མཇུག་འབྲས་ར་སྤྲོད་མི་ཐུབ། ཉིན་རེ་དང་ཡུན་རིང་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་སྤྱོད་པའི་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་སྨན་སྤྱོད་དུས་ཡུན་དང་། ལྟ་ཞིབ་དང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཚད་འཇལ་སོ་སོར་དབྱེ་ཡོད། ནད་ཐོག་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་ཤེས་པར། མིའི་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཅི་ཞིག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པལ་གཟིགས།