মিথিলিন ব্লু আৰু মাল্টিপল স্ক্লেৰ’ছিছ: প্ৰাণীৰ ওপৰত কৰা গৱেষণাত কি পৰীক্ষা কৰা হৈছিল

MS-ৰ বাবে মিথিলিন ব্লু বুলি সন্ধান কৰিলে এনে গৱেষণাপত্ৰ পোৱা যায়, যিবোৰে একেটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া যেন লাগে। কিন্তু সেয়া নহয়। এখন গৱেষণাপত্ৰত ৰোগাক্ৰান্ত নিগনিক চিকিৎসা হিচাপে মিথিলিন ব্লু দিয়া হৈছিল। আনখনত কোনো প্ৰাণীক ইয়াৰে চিকিৎসা কৰা হোৱা নাছিল। তাত মেৰুৰজ্জুৰ পাতল কটা অংশত নীলা ৰঞ্জক হিচাপে মিথিলিন ব্লু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যাতে ৰোগতত্ত্ববিদে অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰৰ তলত মাইলিন চাব পাৰে।

সমগ্ৰ প্ৰবন্ধটোৰ মূল ধাৰণাটো এইটোৱেই। জীৱবিজ্ঞানত এই ৰঞ্জকটোৰ দুটা ভূমিকা আছে, আৰু বটলটোৰ বাহিৰে সেই দুটাৰ মাজত আন কোনো মিল নাই। সম্ভাব্য ঔষধ হিচাপে ইয়াক জীৱিত প্ৰাণীক দিয়া হয়, আৰু প্ৰশ্নটো হ’ল ৰোগৰ পৰিৱৰ্তন হয় নে নহয়। ৰঞ্জক হিচাপে পৰীক্ষাৰ পিছত ইয়াক মৃত, স্থিৰীকৃত কলাত লগোৱা হয়, আৰু প্ৰশ্নটো হ’ল কলাখিনি কেনে আছিল। এই পাৰ্থক্যটো মন নকৰিলে আপুনি ৰোগতাত্ত্বিক পদ্ধতিৰ অংশ এটাক চিকিৎসাৰ ফলাফল বুলি পঢ়িব।

সহজ ভাষাত EAE কি

পৰীক্ষামূলক অটোইমিউন এনচেফালোমাইলাইটিছক সাধাৰণতে চমুকৈ EAE বুলি কোৱা হয়। মাল্টিপল স্ক্লেৰ’ছিছৰ কিছুমান দিশ অধ্যয়ন কৰিবলৈ ই এক প্ৰচলিত প্ৰাণী-মডেল। গৱেষকে সংবেদনশীল নিগনি এটাক মাইলিন প্ৰ’টিনৰ এটা খণ্ড আৰু এটা শক্তিশালী সহায়ক পদাৰ্থ বা এডজুভেণ্ট দি প্ৰতিষেধিত কৰে। তাৰ পিছত ৰোগ-প্ৰতিৰোধ ব্যৱস্থাই প্ৰাণীটোৰ নিজৰ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰক আক্ৰমণ কৰে। নিগনিটোৰ দুৰ্বলতা ক্ৰমে ওপৰলৈ বিয়পে। শিথিল নেজৰ পৰা পিছফালৰ অংগৰ পক্ষাঘাতলৈকে এই দুৰ্বলতাক 0 ৰ পৰা 5 লৈকে স্কেলত সহজে নম্বৰ দিব পাৰি।

এই সহজ স্ক’ৰিং ব্যৱস্থাই EAE কিয় জনপ্ৰিয় আৰু কিয় বিভ্ৰান্তিকৰ হ’ব পাৰে, দুয়োটাই বুজায়। মানুহৰ MS নিজে নিজে দেখা দিয়ে, ইয়াৰ আক্ৰমণৰ লক্ষ্যসমূহ অধিক বিস্তৃত আৰু কম স্পষ্টভাৱে নিৰ্ধাৰিত। ইয়াত দৃষ্টি, সংবেদন, জ্ঞানীয় ক্ষমতা, লঘুমস্তিষ্ক আৰু চলন-সম্পৰ্কীয় লক্ষণ দেখা দিয়ে; ৰোগটো পুনৰাবৃত্তি হোৱা বা ক্ৰমে বাঢ়ি যোৱা গতিপথত আগবাঢ়িব পাৰে। EAE-এ নিয়ন্ত্ৰিত পৰিস্থিতিত প্ৰদাহ, মাইলিন ক্ষয় আৰু এক্সনৰ ক্ষতিৰ দৰে নিৰ্বাচিত প্ৰক্ৰিয়া পুনৰুৎপাদন কৰে। ই MS-ৰ ক্ষুদ্ৰ সংস্কৰণ নহয়। সাধাৰণ কাঠামোটো জানিব খোজা পাঠকে কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰোগ-সম্পৰ্কীয় দাবী বিচাৰ কৰাৰ আগতে কোষীয় স্তৰত মিথিলিন ব্লুৱে কেনেকৈ কাম কৰে বুলি ধাৰণা কৰা হয়, সেয়া পৰ্যালোচনা কৰিব পাৰে।

তলৰ দুয়োখন গৱেষণাপত্ৰত EAE সৃষ্টিৰ বাবে বেলেগ বেলেগ এণ্টিজেনো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, আৰু এইটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। চিকিৎসা-অধ্যয়নটোত মাইলিন অলিগ’ডেণ্ড্ৰ’চাইট গ্লাইক’প্ৰ’টিনৰ এটা চুটি পেপটাইড MOG35-55 ব্যৱহাৰ কৰি ৰোগ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ৰোগতাত্ত্বিক অধ্যয়নটোত মাইলিন বেছিক প্ৰ’টিন আৰু প্ৰ’টিঅ’লিপিড প্ৰ’টিনৰ অংশ সংযোজিত কৰি তৈয়াৰ কৰা MP4 ব্যৱহাৰ কৰি ৰোগ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। প্ৰাণীৰ ষ্ট্ৰেইন আৰু এণ্টিজেনৰ বাছনিয়ে ক্ষত ক’ত দেখা দিয়ে আৰু প্ৰদাহে কেনে আচৰণ কৰে, সেয়া সলনি কৰে। গতিকে অধ্যয়ন দুটা একেটা পৰীক্ষাৰ দুবাৰ কৰা ৰূপ নহয়।

ৰূপৰেখা: মডেলৰ পৰা প্ৰশ্নলৈ, তাৰ পৰা সীমালৈ

এই তালিকাখন সন্মুখত ৰাখক। এই প্ৰবন্ধৰ বাবে ই মূল তথ্যসূত্ৰ। প্ৰতিটো শাৰীয়ে মডেলটোৱে কোনটো ক্লিনিকেল প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পাৰে, প্ৰকৃততে কি জোখা হৈছিল আৰু মানুহৰ ক্ষেত্ৰত ফলাফল প্ৰয়োগৰ সীমা ক’ত, সেয়া দেখুৱায়।

পৰৱৰ্তী শিৰোনামটো যাচাই কৰা যিকোনো ব্যক্তিয়ে প্ৰাক্-ক্লিনিকেল অধ্যয়ন কেনেকৈ পঢ়িব-ৰ সহায়ত একেবোৰ স্তম্ভ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে: প্ৰজাতি আৰু এণ্টিজেন কি, যৌগটোৰ ভূমিকা কি, ফলাফলৰ সূচক কি আৰু ফলাফলটো ৰোগৰ গতিপথ নে এটা সময়বিন্দুত কলাৰ অৱস্থা, সেয়া সোধক।

চিকিৎসাৰ ফলাফল: প্ৰয়োগে কি সলনি কৰিছিল

Journal of Neuroimmunology-ত প্ৰকাশিত 2016 চনৰ চিকিৎসা-অধ্যয়নটোত প্ৰায় 8 ৰ পৰা 10 সপ্তাহ বয়সৰ মাইকী C57BL/6 নিগনি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো নিগনিক 250 মাইক্ৰ’গ্ৰাম MOG35-55 দি প্ৰতিষেধিত কৰা হৈছিল। ৰোগ সৃষ্টি কৰাৰ পিছত EAE-আক্ৰান্ত প্ৰাণীবোৰক দৈৱচয়নৰ ভিত্তিত মিথিলিন ব্লু গোট বা চিকিৎসা নকৰা EAE গোটত ভাগ কৰা হৈছিল, আৰু প্ৰায় 30 নম্বৰ দিনলৈকে ক্লিনিকেল স্ক’ৰ নিৰীক্ষণ কৰা হৈছিল।

15 নম্বৰ দিনৰ পৰা 30 নম্বৰ দিনলৈকে চিকিৎসা কৰা নিগনিৰ ক্লিনিকেল স্ক’ৰ EAE নিয়ন্ত্ৰণ গোটতকৈ পৰিসংখ্যাগতভাৱে উল্লেখযোগ্য পৰিমাণে কম আছিল; P-ৰ মান 0.01-তকৈ কম আছিল। মেৰুৰজ্জুৰ বিশ্লেষণেও একে দিশ দেখুৱাইছিল: চিকিৎসা কৰা প্ৰাণীবোৰত প্ৰদাহজনিত কোষৰ অনুপ্ৰৱেশ, মাইলিন ক্ষয় আৰু এক্সনৰ হানি কম আছিল।

বিশেষ দিশটো আছিল সংকেত প্ৰেৰণৰ সূচকসমূহ। চিকিৎসাই AMPK-ৰ সক্ৰিয়কৰণ আৰু SIRT1-ৰ প্ৰকাশ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু প্ৰদাহ নিয়ন্ত্ৰণৰ এক মুখ্য চুইচ NF-kB-ৰ সক্ৰিয়কৰণ দমন কৰিছিল। অভিযোজিত ৰোগ-প্ৰতিৰোধৰ দিশত ই Th17 সঁহাৰি কমাইছিল আৰু Treg সঁহাৰি শক্তিশালী কৰিছিল। গতিকে প্ৰস্তাৱিত ধাৰাটো হ’ল মিথিলিন ব্লুৰ পৰা AMPK আৰু SIRT1, তাৰ পৰা NF-kB সংকেত প্ৰেৰণ হ্ৰাস, তাৰ পৰা প্ৰদাহজনিত Th17-ৰ পৰা নিয়ন্ত্ৰণকাৰী Treg-ৰ দিশে পৰিৱৰ্তন, তাৰ পৰা কলাৰ ক্ষতি হ্ৰাস আৰু শেষত স্ক’ৰ হ্ৰাস।

এই ধাৰাটো এটা ব্যাখ্যা, প্ৰমাণিত কাৰণ-ফলৰ ক্ৰম নহয়। অধ্যয়নটোৱে ঔষধ, সংকেতৰ পৰিৱৰ্তন আৰু ৰোগৰ উন্নতি একেলগে হোৱা দেখুৱায়। ই AMPK আৰু SIRT1-য়েই সমগ্ৰ সুফলৰ বাবে দায়ী বুলি প্ৰমাণ নকৰে। ৰাজহুৱাভাৱে সূচীবদ্ধ পাঠত প্ৰতি কিল’গ্ৰামত সঠিক মিলিগ্ৰাম পৰিমাণ, প্ৰয়োগৰ পথ, আৰম্ভণিৰ দিন বা সময়কাল ইমান স্পষ্টকৈ দিয়া নাই যে কেৱল সাৰাংশৰ পৰাই সেই প্ৰয়োগ-পদ্ধতি পুনৰ অনুসৰণ কৰিব পৰা যায়। কোনো বিক্ৰয় পৃষ্ঠাত এই গৱেষণাপত্ৰৰ নামত উদ্ধৃত প্ৰয়োগৰ পৰিমাণক অযাচাইকৃত বুলি গণ্য কৰক, যদিহে তাত সম্পূৰ্ণ পাঠৰ পদ্ধতি অংশ উদ্ধৃত কৰা হোৱা নাই। ৰোগ-প্ৰতিৰোধৰ এই প্ৰাৰম্ভিক সংকেত কেতিয়াবা ক্লিনিকেল তথ্যলৈ আগবাঢ়িল নে নাই, সেয়া যাচাই কৰিবলৈ মিথিলিন ব্লু-সম্পৰ্কীয় মানুহৰ ওপৰত কৰা গৱেষণাৰ অধিক বিস্তৃত প্ৰমাণসমূহ চাব লাগিব।

ৰোগতাত্ত্বিক ফলাফল: ছমাহৰ কলাই কি দেখুৱালে

PLoS ONE-ত প্ৰকাশিত 2015 চনৰ MP4 অধ্যয়নটোত মাইকী C57BL/6 নিগনি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সিহঁতক সম্পূৰ্ণ Freund এডজুভেণ্টত 200 মাইক্ৰ’গ্ৰাম MP4 দি প্ৰতিষেধিত কৰা হৈছিল; লগতে প্ৰতিষেধনৰ দিনা আৰু পুনৰ 48 ঘণ্টা পিছত পাৰ্টুছিছ টক্সিন দিয়া হৈছিল। কোনো প্ৰাণীক ঔষধ হিচাপে মিথিলিন ব্লু দিয়া হোৱা নাছিল। স্থিৰীকৰণ আৰু এমবেডিং কৰাৰ পিছত আলোক অণুবীক্ষণৰ বাবে মেৰুৰজ্জুৰ এক মাইক্ৰ’মিটাৰ ডাঠ আড়াআড়ি কটা অংশ মিথিলিন ব্লুৰে ৰঞ্জিত কৰা হৈছিল। অধিক সূক্ষ্ম বিৱৰণৰ বাবে ভেণ্ট্ৰ’লেটাৰেল স্নায়ুপথৰ ইলেক্ট্ৰন অণুবীক্ষণ কৰা হৈছিল।

তিনিটা পৰ্যায়ত কলাৰ নমুনা লোৱা হৈছিল: তীব্ৰ পৰ্যায়ৰ শিখৰত 7 টা নিগনিৰ পৰা, ৰোগ আৰম্ভ হোৱাৰ তিনি মাহ পিছত 5 টা নিগনিৰ পৰা আৰু ছমাহ পিছত 10 টা নিগনিৰ পৰা। সেই পৰ্যায়বোৰত গড় ক্লিনিকেল স্ক’ৰ প্ৰায় একে যেন দেখা গৈছিল, 0 ৰ পৰা 5 লৈকে স্কেলত প্ৰায় 1.7 ৰ পৰা 1.8। কিন্তু কলাই বেলেগ কাহিনী কৈছিল। কেৱল মাইলিনৰ ক্ষতি হোৱা তন্তুৰ সংখ্যা তীব্ৰ পৰ্যায়ৰ শিখৰত প্ৰতি বৰ্গ মিলিমিটাৰত প্ৰায় 569,000 ৰ পৰা ছমাহত প্ৰায় 1,496,000 লৈ বৃদ্ধি পাইছিল। তীব্ৰ পৰ্যায় আৰু দীৰ্ঘম্যাদী পৰ্যায়ৰ তুলনা পৰিসংখ্যাগতভাৱে উল্লেখযোগ্য আছিল, P-ৰ মান 0.027। মাইলিন আৰু এক্সন দুয়োটাৰে ক্ষতি ছমাহৰ ভিতৰত প্ৰায় দুগুণ হৈছিল। পুনৰ মাইলিন গঠিত হোৱা তন্তুৰ অনুপাত প্ৰতিটো পৰ্যায়তে এক শতাংশৰ তলত আছিল; মেৰামতিৰ আশাৰ ক্ষেত্ৰত এই তথ্যই সতৰ্ক কৰে।

এক্সনৰ ক্ষতিয়ে U-আকৃতিৰ আৰ্হি অনুসৰণ কৰিছিল: তীব্ৰ পৰ্যায়ৰ শিখৰত বেছি, তিনি মাহত কম আৰু ছমাহত সৰ্বাধিক। ইয়াৰ সৈতে মাইট’কণ্ড্ৰিয়াৰ ফুলন আৰু নিউৰ’ফিলামেণ্টৰ মাজৰ ব্যৱধান হ্ৰাসৰ সম্পৰ্ক আছিল। মূল্যায়নকাৰীক স্ক’ৰ আৰু পৰ্যায়ৰ তথ্য জনোৱা হোৱা নাছিল। ইয়াৰ ফলত ক্লিনিকেল স্ক’ৰে চলি থকা গঠনগত ক্ষতি সম্পূৰ্ণকৈ প্ৰকাশ কৰা নাছিল বুলি কৰা ব্যাখ্যাটি অধিক শক্তিশালী হয়।

এই অমিলেই MS-সম্পৰ্কে পঢ়া পাঠকৰ বাবে অধ্যয়নটোৰ প্ৰকৃত অৱদান। অক্ষমতাৰ স্ক’ৰ স্থিৰ থকাৰ অৰ্থ কলাও স্থিৰ থকা নহয়। এই গৱেষণাপত্ৰই মিথিলিন ব্লু আৰু MS চিকিৎসা-সম্পৰ্কীয় কোনো দাবী কিয় সমৰ্থন কৰিব নোৱাৰে, সেয়াও ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট হয়। ই সময় পৰীক্ষা কৰিছিল, চিকিৎসা নহয়।

কোনো এটা অধ্যয়নেই ৰোগীৰ সুফল কিয় প্ৰতিষ্ঠা নকৰে

প্ৰতিখন গৱেষণাপত্ৰই এটা সংকীৰ্ণ প্ৰশ্নৰ ভাল উত্তৰ দিয়ে, কিন্তু ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য প্ৰশ্নটোৰ একেবাৰেই উত্তৰ নিদিয়ে বুলি ভাবক।

প্ৰথমতে, কাৰণ বেলেগ। নিৰ্দিষ্ট এণ্টিজেন আৰু এডজুভেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰি উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে EAE সৃষ্টি কৰা হয়। মানুহৰ MS স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে গঢ় লৈ উঠে, আৰু ইয়াত T কোষ, B কোষ, জন্মগত ৰোগ-প্ৰতিৰোধ আৰু স্থানীয় গ্লিয়া সামৰি অধিক বিস্তৃত ৰোগ-প্ৰতিৰোধী ব্যৱস্থা জড়িত থাকে। নিগনিত MOG-কেন্দ্ৰিক সঁহাৰি সলনি কৰা যৌগ এটাই মানুহৰ সেই অধিক বিস্তৃত সঁহাৰিও সলনি কৰিবই বুলি ক’ব নোৱাৰি।

দ্বিতীয়তে, প্ৰকাশিত বৈশিষ্ট্য বেলেগ। নিগনিত নেজৰ পৰা পিছফালৰ অংগলৈ বিয়পি যোৱা দুৰ্বলতা এটা সুবিধাজনক পৰিমাপ। ই মানুহৰ MS-ৰ বৈচিত্ৰ্যক চলন-ক্ষমতাৰ এটা সংখ্যাৰ ভিতৰত সংকুচিত কৰে। ঔষধে প্ৰায়ে হ্ৰস্বম্যাদী EAE স্ক’ৰ সলনি কৰে, কিন্তু মানুহৰ ৰোগৰ গতিপথ সলনি নকৰে। সেইবাবেই EAE এটা প্ৰাথমিক বাছনি আৰু কাৰ্যপ্ৰক্ৰিয়া অধ্যয়নৰ সঁজুলি, ক্ষুদ্ৰ ক্লিনিক নহয়।

তৃতীয়তে, ঔষধৰ সংস্পৰ্শ আৰু প্ৰয়োগৰ সময় অনিৰ্ধাৰিত হৈ আছে। 30 দিনীয়া নিগনিৰ পৰীক্ষাত আৰম্ভণিৰ পৰাই নিৰন্তৰ ঔষধ দিয়াটো ইতিমধ্যে ৰোগ গঢ় লৈ উঠা ব্যক্তিয়ে দীৰ্ঘদিন মুখেৰে ঔষধ লোৱাৰ সমান নহয়। দুয়োটা অধ্যয়নৰ কোনোটোৱেই স্নায়ুতন্ত্ৰত ঔষধৰ মাত্ৰা জোখা নাছিল। সেই সংযোগ নাথাকিলে পৰীক্ষাৰ প্লেটত থকা কোনো ঘনত্ব বা নিগনিক দিয়া কোনো পৰিমাণৰ পৰা মানুহৰ বাবে প্ৰয়োগ-পদ্ধতি নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সেতু নাই।

চতুৰ্থতে, গৱেষণাপত্ৰ দুখনে পৰস্পৰৰ ফলাফল পুনৰুৎপাদন নকৰে। এণ্টিজেন বেলেগ, প্ৰশ্ন বেলেগ, ফলাফলৰ সূচক বেলেগ আৰু এটা ক্ষেত্ৰত চিকিৎসাই কৰা হোৱা নাছিল। দুয়োখনক একেলগে MS চিকিৎসাৰ দুটা ইতিবাচক অধ্যয়ন বুলি উদ্ধৃত কৰাটো শ্ৰেণীগত ভুল।

প্ৰমাণৰ মূল্যায়ন কৰা পাঠকৰ বাবে ইয়াৰ অৰ্থ কি

এই গৱেষণাপত্ৰবোৰত MS-ৰ বাবে কোনো প্ৰতিষ্ঠিত মিথিলিন ব্লু প্ৰয়োগ-পদ্ধতি নাই। চিকিৎসা-অধ্যয়নটোৱে MOG EAE-ত AMPK, SIRT1, NF-kB আৰু Th17-Treg ভাৰসাম্যৰ ওপৰত অধিক গৱেষণাৰ ভিত্তি দিয়ে। ৰোগতাত্ত্বিক অধ্যয়নটোৱে মনত পেলাই দিয়ে যে স্ক’ৰ অপৰিৱৰ্তিত যেন লাগিলেও কলাৰ ক্ষতি আগবাঢ়িব পাৰে, আৰু পদ্ধতি অংশত মিথিলিন ব্লু বুলি ক’লে কেতিয়াবা ঔষধৰ আলমাৰিৰ পৰিৱৰ্তে ৰঞ্জকৰ বটল বুজোৱা হয়। চলি থকা মাল্টিপল স্ক্লেৰ’ছিছ গৱেষণা অনুসৰণ কৰা পাঠকে ৰঞ্জক আৰু ঔষধৰ এই পাৰ্থক্য মনত ৰখা উচিত। পৰীক্ষাগাৰৰ শিৰোনামৰ ভিত্তিত কোনো পদক্ষেপ লোৱাৰ আগতে ৰক্ত-সম্পৰ্কীয় বিপদ আৰু পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ বিপদকে ধৰি সুৰক্ষাৰ প্ৰশ্নসমূহ মিথিলিন ব্লুৰ সাধাৰণ সুৰক্ষা-তথ্য-ৰ লগতে চিকিৎসকৰ সৈতে আলোচনা কৰা উচিত।

মূল কথাটো এটা বাক্যতে ক’ব পাৰি। উদ্ধৃত এটা অধ্যয়নত MOG EAE-আক্ৰান্ত নিগনিক মিথিলিন ব্লু দিয়া হৈছিল আৰু প্ৰদাহবিৰোধী ৰোগ-প্ৰতিৰোধী পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে ৰোগৰ তীব্ৰতা কম হোৱা বুলি জনোৱা হৈছিল; আনটো উদ্ধৃত অধ্যয়নত কোনো ঔষধ দিয়া হোৱা নাছিল আৰু ছমাহ ধৰি জমা হোৱা মাইলিন আৰু এক্সনৰ ক্ষতি নথিভুক্ত কৰাৰ সময়ত কেৱল মেৰুৰজ্জু ৰঞ্জিত কৰিবলৈ মিথিলিন ব্লু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, সেয়ে দুয়োটা অধ্যয়নে একেলগে মিথিলিন ব্লুৱে মানুহৰ MS-ত সহায় কৰে বুলি প্ৰতিষ্ঠা নকৰে।