Malachite Green àti Methylene Blue fún Ẹja, Pẹ̀lú Iyọ fún Àgbá Omi Ẹja

Àwọn àmì funfun farahàn lára ẹja tetra, láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀ sì ni ìmọ̀ràn mẹ́ta dé: methylene blue, malachite green, iyọ. Gbogbo wọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ń yí àwọ̀ omi padà. Gbogbo wọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ní àwọn olùlò tí ó gbẹ́kẹ̀ lé wọn gidigidi. Kò sí èyíkéyìí nínú wọn tí ó jẹ́ àtúnṣe fún gbogbo ìṣòro, bíbéèrè èwo ló dára jù sì ń fo ìgbésẹ̀ tí ó pinnu ìdáhùn: kí ló ń ṣe ẹja náà, kí sì ni àkọlé ọjà kọ̀ọ̀kan sọ pé ó wà fún gan-an?

Àwọn èrò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ mẹ́ta ni wọ́n, tí àpò wọn jọ ara wọn. Methylene blue jẹ́ àwọ̀ tí àkọlé rẹ̀ sọ pé a lè lò nínú àgbá omi ẹja fún olú lórí ẹyin, àkóràn olú tí kò le lórí awọ, àwọn protozoa kan lórí ara ẹja, àti ìrànlọ́wọ́ nígbà tí nitrite tàbí cyanide bá sọ ẹja di olóró. Malachite green, tí a sábà máa ń tà ní àpapọ̀ pẹ̀lú formalin, jẹ́ pàtàkì fún ìtọ́jú àwọn kòkòrò afààyèjẹ lórí ara, ní pàtàkì Ich àti àwọn ẹ̀dá tí ó jọ ọ́. Iyọ fún àgbá omi ẹja kì í ṣe oògùn rárá ní ìtumọ̀ àwọn ìlànà àṣẹ; ó jẹ́ ìrànwọ́ fún ìṣàkóso ìwọ̀ntúnwọ̀nsì omi àti iyọ nínú ara, ó sì jẹ́ orísun chloride tí ó ń dáàbò bo ẹja lọ́wọ́ nitrite. A tún máa ń lò ó fún àwọn kòkòrò afààyèjẹ lórí ara ní àwọn ìpele iyọ tí ọ̀pọ̀ àgbá omi ẹja onírúurú ẹ̀yà kò lè fara dà. Yíyan nínú wọn nítorí àwọ̀ tàbí àṣà ni ó máa ń mú kí ẹja aláìní ìrẹjẹ, shrimp, ewéko àti àwọn àlẹ̀mọ́ ohun alààyè fara pa láìròtẹ́lẹ̀.

Àwọn ohun èlò mẹ́ta náà ní ẹ̀gbẹ́ ara wọn

Tábìlì tó wà ní ìsàlẹ̀ dá lórí àkọlé àwọn olùpèsè àti ìtọ́sọ́nà ìmọ̀ràn láti àwọn yunifásítì. Ìfojúsùn èròjà àti ìtọ́sọ́nà lílò máa ń yàtọ̀ láàárín àwọn àdàpọ̀ ọjà, nítorí náà ka àkọlé lórí ìgò rẹ gẹ́gẹ́ bí àṣẹ tó yẹ kí o tẹ̀ lé, kí o sì ka tábìlì yìí gẹ́gẹ́ bí àwòrán àgbègbè náà.

	Methylene blue (fún àpẹẹrẹ, Kordon, 2.303%)	Àwọn àpapọ̀ malachite green (fún àpẹẹrẹ, Kordon Rid-Ich Plus, API Super Ick Cure)	Iyọ fún àgbá omi ẹja (sodium chloride)
Ìlò tí a pinnu fún	Olú lórí ẹyin ẹja, àkóràn olú lórí awọ, àwọn protozoa lórí ara tí a dárúkọ (Ichthyophthirius, Chilodonella, Costia), ìrànwọ́ nígbà tí nitrite tàbí cyanide bá sọ ẹja di olóró. Àwọn ìtọ́sọ́nà ọjà Kordon ṣe àkọsílẹ̀ àwọn ìlò wọ̀nyí, wọ́n sì sọ ní kedere pé Oodinium, àkóràn bakitéríà, àwọn fluke àti àìsàn olú tó le kò sí lára wọn.	Àwọn kòkòrò afààyèjẹ lórí ara, ní pàtàkì Ich inú omi tútù, pẹ̀lú Costia, Trichodina àti Chilodonella, gẹ́gẹ́ bí ọjà náà; àkọlé Rid-Ich Plus ti Kordon tún fi Cryptocaryon àti Amyloodinium inú omi òkun àti àwọn àkóràn olú kan kún un, ṣùgbọ́n ó yọ bakitéríà, àwọn fluke, copepod àti kòkòrò mìnìnmìnì kúrò.	Ìrànwọ́ fún ìṣàkóso ìwọ̀ntúnwọ̀nsì omi àti iyọ nínú ara nígbà mímú ẹja, ààbò lọ́wọ́ nitrite nípasẹ̀ ìdíje chloride ní ẹ̀yà mímí ẹja, àti àwọn protozoa kan lórí ara ní ìpele iyọ tó ga. Ìtọ́sọ́nà ìmọ̀ràn UF/IFAS ṣàpèjúwe iyọ gẹ́gẹ́ bí ohun tí a ń lò nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ ẹja tí kò ní ààyè gíga lórí àtòjọ ìṣàkóso àṣẹ, kì í ṣe oògùn ẹja tí a fọwọ́ sí.
Ìlò fún ẹyin	Àkọlé sọ pé ó ní ààbò fún ẹyin ẹja àti ọmọ ẹja tuntun fún dídènà olú, pẹ̀lú ìlànà lílò fún ẹyin tí a ṣàlàyé. Ìtọ́sọ́nà ilé ìyọ ẹyin àti ẹyin ṣàlàyé ìlò yẹn ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́.	Ọjà malachite green nìkan ti Kordon náà ní ìlò lórí àkọlé fún dídènà àti ìtọ́jú olú ẹyin, pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà tirẹ̀ fún fífi ẹyin sínú omi ìtọ́jú àti rírì wọ́n fún ìgbà kúkúrú; bí ó ṣe lè jẹ́ olóró dá lórí ìfojúsùn èròjà, ìgbà tí wọ́n bá wà nínú rẹ̀ àti ẹ̀yà ẹja. Àwọn ọjà Ich tí ó jẹ́ àpapọ̀ kò ní gbólóhùn kan náà, nítorí náà ṣàyẹ̀wò ìgò pàtó náà.	Kì í ṣe ìtọ́jú fún olú ẹyin.
Àwọn ẹ̀yà tí ó rọrùn láti fara pa	Ṣàyẹ̀wò ẹ̀yà ẹja àti ìpele ìgbésí ayé rẹ̀ pẹ̀lú àkọlé; ìtọ́sọ́nà gbogbogbò fún ẹja inú àgbá omi ṣàlàyé bí a ṣe ń ṣàyẹ̀wò ìbámu.	Ó yàtọ̀ gẹ́gẹ́ bí àdàpọ̀ ọjà: àkọlé API lọ́wọ́lọ́wọ́ sọ pé kí a dín iye lílò sí ìdajì fún ẹja aláìní ìrẹjẹ, nígbà tí Kordon gba lílò Rid-Ich Plus lórí loach àti catfish, ṣùgbọ́n ó kìlọ̀ pé kí a má lò ó fún mormyrid àti stingray inú omi tútù.	Bí ẹja ṣe lè fara dà á dá lórí ẹ̀yà rẹ̀, kì í ṣe ìrẹjẹ. UF/IFAS kìlọ̀ ní pàtó pé àwọn tetra kan kò fara dà iyọ dáadáa, àti pé a kò gbọ́dọ̀ fi tetra àti ẹja elephant-nose sínú omi iyọ fún ìgbà pípẹ́.
Àwọn ẹranko aláìní eegun ẹ̀yìn àti ewéko	Ó ń ṣèdíwọ́ fún ìdàgbàsókè ewéko gẹ́gẹ́ bí àkọlé; a gbọ́dọ̀ ṣàyẹ̀wò ìbámu pẹ̀lú ẹranko aláìní eegun ẹ̀yìn fún ọjà kọ̀ọ̀kan.	Kì í ṣe fún àgbá omi reef tàbí àwọn ẹranko aláìní eegun ẹ̀yìn, àfi bí oníṣègùn ẹranko inú omi bá sọ pé kí a ṣe bẹ́ẹ̀; àwọn ewéko alààyè kan lè fara pa.	Ewéko lè má fara dà àwọn ìpele iyọ ìtọ́jú Ich ti 4 sí 5 ppt, bí àwọn ẹranko aláìní eegun ẹ̀yìn ṣe lè fara dà á sì dá lórí ẹ̀yà àti ìfojúsùn èròjà.
Àlẹ̀mọ́ ohun alààyè	Má lò ó nínú àwọn ètò tí ó gbára lé ìṣàlẹ̀mọ́ nípasẹ̀ ohun alààyè; ó ń da iṣẹ́ àwọn bakitéríà tó ń yí àwọn èròjà nitrogen padà rú. Àgbá omi ìtọ́jú tàbí ìyọ ẹyin tí kò ní ohun ọ̀ṣọ́ ni ó yẹ fún ìtọ́jú náà; tún ìtọ́sọ́nà ìbámu àgbá omi àti àwọn ẹ̀dá inú rẹ̀ kà kí o tó tọ́jú àgbá omi ìfihàn tí ẹ̀dá wà nínú rẹ̀.	Kordon sọ pé Rid-Ich Plus kò ní da ìṣàlẹ̀mọ́ nípasẹ̀ ohun alààyè rú bí a bá lò ó gẹ́gẹ́ bí ìtọ́sọ́nà. Yọ kábọ́nù tí a mú ṣiṣẹ́ kúrò nígbà ìtọ́jú pẹ̀lú èyíkéyìí nínú àwọ̀ méjèèjì.	Kò pa gbogbo kòkòrò nínú àlẹ̀mọ́ ohun alààyè, ṣùgbọ́n ìpele iyọ tó ga ń fa ìnira fún àwọn ètò omi tútù; títún àlẹ̀mọ́ ohun alààyè tó ti kùnà ṣe ṣì nílò pàṣípààrọ̀ omi àti àtúnṣe àlẹ̀mọ́, gẹ́gẹ́ bí ìtọ́sọ́nà ìṣègùn ẹranko Merck ṣe tẹnumọ́.
Ipò nípa ènìyàn àti ẹja fún oúnjẹ	Fún ẹja ọ̀ṣọ́; kì í ṣe fún ẹja fún oúnjẹ.	A kò fọwọ́ sí i fún ẹja fún oúnjẹ ní United States; àwọn ìṣàkóso FDA lórí ọjà tí a ń kó wọlé ka ìyókù malachite green sí ìdọ̀tí ọjà oúnjẹ, EU sì ṣètò ìpele 0.5 µg/kg fún gbígbé ìgbésẹ̀ lórí malachite green àti ìrísí ìyókù rẹ̀. Fi ìṣọ́ra mú àwọn àwọ̀ wọ̀nyí, kí o sì yà wọ́n sílẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọmọ àti ibi ìpèsè oúnjẹ.	Àwọn ìṣọ́ra mímú iyọ tí a sábà máa ń tẹ̀ lé; ewu náà jẹ́ sí àwọn ẹ̀dá inú omi nípasẹ̀ ìpele iyọ, kì í ṣe ìlànà àṣẹ lórí ìyókù.

Bí a ṣe lè lo tábìlì náà láti ṣe ìpinnu

Àwọn ipò mẹ́rin tí ó wọ́pọ̀ fi hàn bí àwọn ìlà tábìlì ṣe ń ṣiṣẹ́ pọ̀.

Olú lórí ẹyin. Èyí ni ibi tí methylene blue bá mu dáadáa, pẹ̀lú ìlànà ẹyin tí àkọlé ṣàlàyé àti gbólóhùn tó sọ ní kedere pé ó ní ààbò fún ẹyin àti ọmọ ẹja tuntun. Iyọ kò ní ìlò tó dọ́gba pẹ̀lú èyí lórí àkọlé. Malachite green nìkan (ọjà Kordon tí ó ní èròjà iṣẹ́ kan ṣoṣo) náà ní ìtọ́sọ́nà fún olú ẹyin lórí àkọlé, ṣùgbọ́n àwọn ìtọ́jú Ich tí ó jẹ́ àpapọ̀ kò ní, nítorí náà ìgò tí o ní lọ́wọ́ ló ń pinnu. Kọ́kọ́ jẹ́rìí pé ẹyin náà ti gba àtọ̀; kò sí àwọ̀ tí ó lè gba ẹyin tí kò gba àtọ̀ là.

Àìsàn àmì funfun (Ich). Àwọn àpapọ̀ malachite green ni ohun èlò tí àkọlé sọ pé ó wà fún èyí, iyọ sì lè jẹ́ àfikún ní 4 sí 5 grams per liter fún 7 sí 10 ọjọ́, ṣùgbọ́n fún àwọn ẹ̀yà tí ó lè fara dà ìpele iyọ yẹn nìkan, àti ní àwọn ìwọ̀n ooru tí ìtọ́sọ́nà Ich ti UF/IFAS sọ. Methylene blue ṣe àkọsílẹ̀ Ichthyophthirius lára àwọn ìlò rẹ̀ tí kì í ṣe pàtàkì jù, síbẹ̀ àbùdá rẹ̀ lápapọ̀ (ìpalára sí àlẹ̀mọ́ ohun alààyè, àti pé kò ṣiṣẹ́ lórí onírúurú kòkòrò afààyèjẹ tó pọ̀ tó) mú kí ó jẹ́ ohun èlò tí kò lágbára tó fún ìbújáde Ich nínú àgbá omi ìfihàn. Jẹ́ kí ìdánimọ̀ àìsàn bá ọjà tí ìlò pàtàkì rẹ̀ lórí àkọlé dárúkọ àìsàn náà mu.

Ẹ̀jẹ̀ aláwọ̀ búráùn àti ìṣòro májèlé nitrite. Àkọlé methylene blue sọ pé ó jẹ́ ìrànwọ́ tí ó ń yí methemoglobin padà sí hemoglobin tí ó lè gbé ọ́síjìn, nígbà tí chloride láti inú iyọ ń bá nitrite díje láti wọ inú ara ní ẹ̀yà mímí ẹja. Ọ̀nà iṣẹ́ méjì wọ̀nyí ń ṣèrànwọ́ fún ara wọn, ṣùgbọ́n kò sí èyíkéyìí tí ó ń yọ nitrite kúrò nínú omi. Ìṣòro májèlé nitrite yẹ fún àlàyé tirẹ̀, tí yóò ya ìrànwọ́ fún ẹ̀jẹ̀ sọ́tọ̀ kúrò nínú àtúnṣe omi (pàṣípààrọ̀ omi, àtúnṣe àlẹ̀mọ́) tí ó ń fòpin sí ìfarahàn sí nitrite gan-an.

Àwọn àmì, fífi ara pa ohun tàbí àìlágbára tí a kò tíì mọ ohun tó fà á. Dúró. Ìtọ́sọ́nà ìṣàkóso ìlera ẹja ti UF/IFAS fi àyẹ̀wò omi (ọ́síjìn tí ó tú sínú omi, ammonia, nitrite, pH) ṣáájú lílo oògùn, nítorí omi tí kò dára lè dà bí àìsàn kòkòrò afààyèjẹ. Àwọ̀ tí a dà sínú omi tó ní ìṣòro ammonia ń tọ́jú àníyàn olùtọ́jú ẹja, kì í ṣe ẹja náà.

Ìdí tí malachite green fi ní àwọn ìṣòro tó pọ̀ sí i

Àwọn olùtọ́jú àgbá omi ẹja máa ń béèrè nígbà míì pé kí ló dé tí àwọ̀ kan fi jẹ́ ìtọ́jú ẹyin tí a sábà ń lò, tí èkejì sì ń mú kí a ṣe àyẹ̀wò ìyókù ní àwọn èbúté. Ìdáhùn náà ni bí ara ṣe ń ṣiṣẹ́ lórí èròjà náà. Ara ẹja ń yí malachite green padà sí leucomalachite green, ìrísí tí ó ń tú sínú ọ̀rá tí ó sì máa ń dúró nínú ẹran tí a lè jẹ fún ọ̀sẹ̀ sí oṣù, àwọn ìwádìí FDA lórí ìyókù sì ṣe àkọsílẹ̀ bí ó ṣe ń dúró bẹ́ẹ̀ nínú trout àti salmon. Ìwà ìyókù yẹn ni ìdí tí a kò fi fọwọ́ sí malachite green rí fún ẹja fún oúnjẹ, àti ìdí tí EU fi fòfin de lílò rẹ̀ fún ẹranko tí a ń mú oúnjẹ jáde láti ara wọn.

Àwọn àlàyé nípa jẹjẹrẹ gbọ́dọ̀ péye. Àwọn ìwé àṣẹ àtijọ́ pe malachite green ní ohun tí ó lè fa jẹjẹrẹ tàbí ohun tí a fura pé ó lè yí àbùdá apilẹ̀ àbùdá padà; ìṣàyẹ̀wò IARC lọ́wọ́lọ́wọ́ fi malachite green fúnra rẹ̀ sí Ẹgbẹ́ 3 (a kò lè pín in sí ẹ̀ka nípa bí ó ṣe lè fa jẹjẹrẹ), ó sì fi ìrísí ìyókù rẹ̀, leucomalachite green, sí Ẹgbẹ́ 2B (ó ṣeé ṣe kí ó fa jẹjẹrẹ), lórí ẹ̀rí láti inú ẹranko. Kò sí èyíkéyìí nínú ìpín méjì yìí tí ó túmọ̀ sí pé ìtọ́jú Ich fún ẹja ọ̀ṣọ́ jẹ́ ìfarahàn ènìyàn sí ohun tó ń fa jẹjẹrẹ, ṣùgbọ́n àwọn méjèèjì ṣàlàyé ìdí tí a fi fòfin de lílò fún ẹja fún oúnjẹ àti ìdí tí ó fi yẹ kí a bọ̀wọ̀ fún àwọn ìṣọ́ra mímú ọjà lórí àkọlé dípò kí a kọ̀ wọ́n sílẹ̀.

Ṣé a lè dà wọ́n pọ̀?

Èyí ni ibi tí ìmọ̀ràn lórí àwọn àpéjọ orí ayélujára ti ń kọjá ohun tí àkọlé sọ. Ẹ̀rí náà pín sí ẹgbẹ́ mẹ́ta.

Àkọ́kọ́, malachite green pẹ̀lú iyọ ní ẹ̀rí ìtìlẹ́yìn gidi. Àwọn ìtọ́sọ́nà iyọ àgbá omi ẹja ti API dábàá pé kí a lo iyọ rẹ̀ pẹ̀lú ìtọ́jú Ich rẹ̀, UF/IFAS sì sọ pé a sábà máa ń fi iyọ kún àwọn ètò tí a ń tọ́jú pẹ̀lú formalin láti mú ìdáhùn sí ìtọ́jú dára sí i. Èyí kan èrò náà fún àwọn àdàpọ̀ tí ó bá ara wọn mu, kì í ṣe gbogbo ìgò tó wà lórí àpótí ọjà. Ich-X ti Hikari, àpapọ̀ formalin àti malachite green, ní ìpinnu òdìkejì: àwọn ìtọ́sọ́nà lórí àkọlé rẹ̀ sọ pé kí a má dà á pọ̀ pẹ̀lú iyọ tàbí àwọn ìtọ́jú mìíràn. Nítorí náà, ìbámu pẹ̀lú iyọ jẹ́ àbùdá ọjà pàtó, kì í ṣe òfin gbogbogbò láé.

Ìkejì, kò sí àkọlé tàbí ìlànà yunifásítì tí ó ṣe ìtìlẹ́yìn fún methylene blue pẹ̀lú iyọ nínú àyẹ̀wò yìí. Kò sí ìtọ́sọ́nà Kordon tàbí ìlànà UF/IFAS tàbí Merck tí ó dábàá ìtọ́jú methylene blue àti iyọ ní àkókò kan náà. Àìsí ìlànà kì í ṣe ẹ̀rí ìpalára, ṣùgbọ́n ó túmọ̀ sí pé ẹnikẹ́ni tí ó ń lo méjèèjì pọ̀ ń dá ọ̀nà tirẹ̀ sílẹ̀ láìsí ìlànà tí a ti dán wò, kò sì yẹ kí ó fi àpapọ̀ náà hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀.

Ìkẹta, àwọn àkọlé kan fòfin de àpapọ̀ ní kedere. Kordon sọ fún àwọn olùlò pé kí wọ́n má dà Rid-Ich Plus pọ̀ pẹ̀lú oògùn mìíràn kankan. Gbólóhùn kan ṣoṣo yẹn dá ọ̀pọ̀ ìbéèrè “ṣé mo lè fi kún un” nípa ọjà yẹn lóhùn: rárá.

Òfin gbogbogbò kan bo ìyókù. Ìṣòro kan, àkọlé kan, ètò ìtọ́jú kan. Àwọn àwọ̀ ń dín àyè ààbò ọ́síjìn tí ó tú sínú omi kù (formalin ń ṣe bẹ́ẹ̀ ní pàtó), iyọ ń fi ẹrù kún ìṣàkóso omi àti iyọ nínú ara, ẹja tí ó ń ṣàìsàn sì ti ń sapá púpọ̀ sí i láti mí tẹ́lẹ̀. Lílo àwọn ìtọ́jú pọ̀ ń mú ìnira pọ̀ sí i, ó sì ń mú kí ó ṣòro láti mọ ohun èlò tí ó fa ìhùwàsí búburú. Parí ètò ìtọ́jú kan, tàbí ṣe ìpinnu kedere láti dá a dúró, kí o sì tún omi ṣe láàárín àwọn ìgbìyànjú, kí o tó bẹ̀rẹ̀ òmíràn.

Ìlànà yíyan

Tẹ̀ lé àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ fún àìsàn lórí ara tí o fura sí tàbí ìṣòro ẹyin èyíkéyìí.

Ṣàyẹ̀wò omi (ọ́síjìn, ammonia, nitrite, pH), kí o sì kọ́kọ́ tún àwọn ohun èlò tó ti kùnà ṣe, gẹ́gẹ́ bí ìlànà ṣíṣe ìpinnu fún àgbá omi ẹja.
Dárúkọ ìṣòro náà lọ́nà tó péye bí ó ti ṣeé ṣe: olú ẹyin, àmì funfun, ẹ̀jẹ̀ aláwọ̀ búráùn lẹ́yìn tí nitrite pọ̀ sí i lójijì, tàbí ohun tí a kò mọ̀. Bí a kò bá mọ̀, a gbọ́dọ̀ mọ ohun tó fà á kí a tó lo oògùn, pẹ̀lú ìrànwọ́ oníṣègùn ẹranko inú omi tàbí amòye ìlera ẹja fún àwọn ọ̀ràn tí ó ń bá a lọ tàbí tí ó le.
Yan ohun èlò tí ìlò pàtàkì rẹ̀ lórí àkọlé dárúkọ ìṣòro náà, lẹ́yìn náà ka gbogbo ohun tó wà lórí ìgò: ìfojúsùn èròjà, ìkìlọ̀ fún àwọn ẹ̀yà, àwọn gbólóhùn nípa ẹranko aláìní eegun ẹ̀yìn àti ewéko, àwọn gbólóhùn nípa àlẹ̀mọ́ ohun alààyè, àti àwọn ìfòfindè àpapọ̀.
Ṣe ìtọ́jú nínú àyíká tí àkọlé gbé ìtọ́sọ́nà rẹ̀ lé lórí. Àgbá omi ìtọ́jú tàbí ìyọ ẹyin tí kò ní ohun ọ̀ṣọ́, tí ó sì yà sílẹ̀ kúrò ní ìṣàlẹ̀mọ́ nípasẹ̀ ohun alààyè, ni ó yẹ fún methylene blue; fún ìtọ́jú Ich, a gbọ́dọ̀ yọ kábọ́nù kúrò, rí i pé afẹ́fẹ́ ń wọ omi dáadáa, kí a sì ronú nípa ọ́síjìn nígbà ṣíṣe ìpinnu lórí ìwọ̀n ooru.
Ṣe àkọsílẹ̀ ọjà, ìfojúsùn èròjà, ìwọ̀n omi tí a díwọ̀n, iye àkókò àti ohun tí o ṣàkíyèsí. Bí ètò ìtọ́jú náà bá kùnà, àkọsílẹ̀ yẹn ni amòye nílò, òun náà sì ni yóò dènà kí ìgbìyànjú tó tẹ̀ lé má ṣe tún àṣìṣe kan náà ṣe pẹ̀lú iye lílò tó ga sí i.

Àwọn ìgò mẹ́ta tó wà lórí àpótí ọjà kì í ṣe ìwọ̀n agbára mẹ́ta ti oògùn kan. Wọ́n jẹ́ ìdáhùn sí àwọn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Kọ́kọ́ béèrè ìbéèrè tó tọ́, yíyan náà sì sábà máa ń rọrùn.