Methylene blue fún methemoglobinemia: ìdí tí a fi ń lò ó ní ilé ìwòsàn

Aláìsàn kan dé pẹ̀lú ètè tó ní àwọ̀ eérú bí òkúta slate, ó ń mí kíákíá, ó sì ń dáhùn lọ́ra. Ẹ̀rọ àbójútó fi hàn pé ìkúnrẹ́rẹ́ atẹ́gùn jẹ́ 85 nínú ọgọ́rùn-ún. Nọ́ọ̀sì mú atẹ́gùn tí a ń fún un pọ̀ sí i. Nọ́ńbà náà kò yí padà. A fa ẹ̀jẹ̀, ó sì jáde ní àwọ̀ búráùn bí ṣọ́kọ́léètì, ó sì ṣì wà ní búráùn nígbà tí a fi sí afẹ́fẹ́. Ìtẹ̀lé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ yẹn jẹ́ àmì ìbẹ̀rẹ̀ tí a sábà máa ń rí nínú ìtọ́jú methemoglobinemia pẹ̀lú methylene blue, ó sì fi hàn ìdí tí ipò yìí fi ń da àwọn ìdílé àti ẹ̀rọ rú.

Ìṣòro náà kì í ṣe ti ẹ̀dọ̀fóró. Irin tó wà nínú hemoglobin ni.

Ipò méjì ti átọ́ọ̀mù irin kan náà

Mólékúlù hemoglobin kọ̀ọ̀kan ní irin ní ipò ferrous, tí a ń kọ sí Fe2+. Ní ipò yẹn, ó di atẹ́gùn mú nínú ẹ̀dọ̀fóró, ó sì tú u sílẹ̀ nínú àwọn àsopọ̀ ara. Àwọn kẹ́míkà oxidant lè mú elekitironi kan sí i kúrò lára irin náà, kí wọ́n sì yí i sí ipò ferric, Fe3+. Methemoglobin ni ohun tó ń fún ẹ̀jẹ̀ ní àwọ̀ tí èyí mú jáde. Irin ferric kò lè di atẹ́gùn mú, ohun tó sì burú jù ni pé ó mú kí àwọn ibi ferrous tó ṣẹ́ kù nínú mólékúlù kan náà di atẹ́gùn wọn mú ṣinṣin sí i, tó fi jẹ́ pé atẹ́gùn díẹ̀ ni a tú sílẹ̀ níbi tí a ti nílò rẹ̀.

Ẹ̀jẹ̀ tó wà ní ìlera ń jẹ́ kí methemoglobin wà ní ìsàlẹ̀ bí 1 nínú ọgọ́rùn-ún nítorí pé ensaemusi àtúnṣe kan ń ṣiṣẹ́ ní gbogbo ìgbà. Ọ̀nà àtúnṣe pàtàkì ń lo NADH àti cytochrome b5 reductase, tí glycolysis déédéé nínú sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa ń pèsè ohun tí wọ́n nílò fún wọn. Ọ̀nà àfikún kan ń lo NADPH, ṣùgbọ́n ní ipò déédéé, iṣẹ́ díẹ̀ ni ó ń ṣe. Àwọn àmì àìsàn máa ń bá ìwọ̀n yìí lọ ní àfojúsùn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àìtó ẹ̀jẹ̀ tàbí àrùn ọkàn àti ẹ̀dọ̀fóró lè mú kí nọ́ńbà tó kéré léwu. Àwọn ìwọ̀n tó sún mọ́ 10 sí 20 nínú ọgọ́rùn-ún lè fa cyanosis tó ṣeé rí àti àárẹ̀. Àwọn ìwọ̀n tó ju 30 nínú ọgọ́rùn-ún sábà máa ń fa orí fífọ́, ìṣòro mímí, àti ìdàrúdàpọ̀. Àwọn ìwọ̀n tó sún mọ́ 70 nínú ọgọ́rùn-ún sábà máa ń ṣekúpa. Àwọn nọ́ńbà wọ̀nyí jẹ́ àgbègbè ìwọ̀n, kì í ṣe ìdánilójú, nítorí ohun tó ṣe pàtàkì ni bí atẹ́gùn ṣe ń dé ibi tó yẹ, kì í ṣe ìwọ̀n yàrá ìdánwò nìkan.

Àwọn ohun tó sábà ń fa ipò yìí lẹ́yìn ìbí ni dapsone, nitrites àti nitrates, àwọn àpapọ̀ aniline, àti àwọn oògùn tó ń mú kí apá kan ara má ní ìmọ̀lára bí benzocaine àti prilocaine. Àìtó ensaemusi láti ìbí wà, ṣùgbọ́n ó ṣọ̀wọ́n. Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ilé ìwòsàn ni a rí gbà lẹ́yìn ìbí, èyí sì túmọ̀ sí pé ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ nínú ìtọ́jú jẹ́ dídá ìfarahàn sí ohun tó fa á dúró ní gbogbo ìgbà.

Ọ̀nà ìgbéjáde tí àwọn ilé ìwòsàn ń yá lò

Methylene blue kì í pèsè atẹ́gùn. Ó ń pèsè ìgbéjáde elekitironi. Nínú sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa, ensaemusi kan ń lo NADPH láti ṣe reduction àwọ̀ búlúù náà sí irú rẹ̀ tí kò ní àwọ̀, leucomethylene blue. Irú tí kò ní àwọ̀ yẹn wá ń fi elekitironi fún irin ferric láìlo ensaemusi, ó ń mú hemoglobin ferrous padà sípò, ó sì ń padà sí irú búlúù náà. Àwọ̀ náà ń yí ká nínú iṣẹ́ yìí. A ṣàpèjúwe ìgbéjáde náà nínú bí methylene blue ṣe ń gbé elekitironi láàárín àwọn olùfúnni àti àwọn olùgbà, a sì ṣàlàyé irú rẹ̀ tí a ti ṣe reduction sí tí kò ní àwọ̀ nínú àfiwé methylene blue àti leucomethylene blue.

Ọ̀nà iṣẹ́ yìí ṣàlàyé ààlà méjì tó máa ń ya àwọn tí kò tíì mọ̀ nípa rẹ̀ lẹ́nu. Àkọ́kọ́, ọ̀nà ìgbéjáde náà nílò NADPH, NADPH inú sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa sì gbára lé glucose-6-phosphate dehydrogenase, G6PD. Nígbà tí G6PD kò tó, àwọ̀ náà lè má yí sí irú rẹ̀ tó ń ṣiṣẹ́, nígbà tó tún ń fi ìnira oxidant tirẹ̀ kún un. Ìdí nìyẹn tí àkọlé oògùn ilé ìwòsàn fi ṣe àkójọ àìtó G6PD gẹ́gẹ́ bí ipò tí a kò gbọdọ̀ lò ó sí. Èkejì, methylene blue fúnra rẹ̀ jẹ́ oxidant nígbà tí àpapọ̀ ìwọ̀n tí a ti fún aláìsàn bá ga. Bí àpapọ̀ bá kọjá bí 7 mg fún kg, tàbí nígbà míì ní ìwọ̀n tó kéré sí i bí a bá ń fún ni léraléra, ó lè mú methemoglobin pọ̀ sí i, kí ó sì ba àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa jẹ́ dípò kí ó tún wọn ṣe. Àwọ̀ tó pọ̀ sí i kì í túmọ̀ sí ìgbàlà tó pọ̀ sí i. A mọ̀ọ́mọ̀ jẹ́ kí ààlà ìwọ̀n oògùn náà dín.

Ìdí tí ìdánwò tó dà bí èyí tó yẹ fi ń ṣini lọ́nà

Àwọn ìdílé sábà máa ń wá ìdánwò methylene blue tí wọ́n lè ṣe ní ilé. Kò sí irú ìdánwò bẹ́ẹ̀. Ọ̀rọ̀ náà sábà ń tọ́ka sí àwọn ìwádìí fún ìdánimọ̀ methemoglobinemia tí a fura sí, yàrá ìdánwò sì ni ibi tó yẹ fún ìwádìí yẹn.

Àwọn ẹ̀rọ pulse oximeter déédéé ń ka gígùn ìgbì ìmọ́lẹ̀ méjì péré. Bí methemoglobin ṣe ń pọ̀ sí i, bí ó ṣe ń fa ìmọ́lẹ̀ wọlé ní gígùn ìgbì méjèèjì máa ń fẹ́rẹ̀ẹ́ dọ́gba, ìkúnrẹ́rẹ́ tí ẹ̀rọ fi hàn sì ń sún sí bí 85 nínú ọgọ́rùn-ún láìka ipò gidi sí. Atẹ́gùn àfikún kì í tún nọ́ńbà náà ṣe nítorí ẹ̀rọ ìmọ̀ náà kì í ṣe ohun tó ṣàìtọ́ ni ó ń wọn. Títẹ atẹ́gùn inú ẹ̀jẹ̀ àlọ, PaO2, lè dà bí ẹni pé ó wà ní déédéé ní àkókò kan náà, nítorí ó ń wọn atẹ́gùn tó tú sínú plasma dípò atẹ́gùn tí hemoglobin gbé. Nítorí náà, ẹ̀rọ ìtúpalẹ̀ gáàsì ẹ̀jẹ̀ tó ń ṣe ìṣirò ìkúnrẹ́rẹ́ láti PaO2 lè fi nọ́ńbà tó ń fini lọ́kàn balẹ̀ hàn nígbà tí aláìsàn ṣì ní cyanosis. Ìyàtọ̀ láàárín ẹ̀rọ ìmọ̀ orí ìka àti ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ àlọ tí a ṣírò, tí ó sábà máa ń ju ojú ìwọ̀n 5 nínú ọgọ́rùn-ún lọ, ni a ń pè ní àlàfo ìkúnrẹ́rẹ́, ó sì jẹ́ àmì ìtọ́kasí, kì í ṣe ìdánimọ̀ àìsàn.

Ìmúdájú nílò co-oximetry tó ń lo ọ̀pọ̀ gígùn ìgbì lórí àpẹẹrẹ ẹ̀jẹ̀, èyí tó ń wọn methemoglobin tààrà. Ẹ̀jẹ̀ búráùn bí ṣọ́kọ́léètì tí àwọ̀ rẹ̀ kò mọ́lẹ̀ sí i nígbà tí a bá fi atẹ́gùn sí i tún ń tọ́ka sí ohun kan náà. Ìpinnu ìtọ́jú èyíkéyìí fún methemoglobinemia bẹ̀rẹ̀ láti ìwọ̀n yẹn pẹ̀lú àwọn àmì àìsàn, kì í ṣe láti ẹ̀rọ pulse oximeter nìkan rárá.

Bí àkọlé oògùn ṣe ṣàpèjúwe ìtọ́jú lábẹ́ àbójútó

Apá yìí ṣàpèjúwe abẹ́rẹ́ oògùn tí a nílò àṣẹ dókítà fún, tí àwọn oníṣègùn sì ń fún ni. Kì í ṣe ìtọ́sọ́nà fún lílò nípasẹ̀ ẹnu, kò sì sí ọ̀kan nínú àwọn àlàyé wọ̀nyí tí ó kan àwọn ìṣàn oògùn tàbí kápúsù tí a ń tà fún lílò oníbàárà.

Àlàyé ìkọ oògùn fún abẹ́rẹ́ methylene blue tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ ṣàlàyé ìtọ́jú methemoglobinemia tí a rí gbà lẹ́yìn ìbí nínú àgbà àti ọmọ gẹ́gẹ́ bí 1 mg fún kg tí a ń fún nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ ní àárín ìṣẹ́jú 5 sí 30. Pẹ̀lú ọjà déédéé tó ní 5 mg fún mL, èyí dọ́gba pẹ̀lú 0.2 mL fún kg. Bí methemoglobin bá ṣì ju 30 nínú ọgọ́rùn-ún lọ tàbí àwọn àmì àìsàn ṣì ń bá a lọ lẹ́yìn wákàtí kan, a lè fún ní ìwọ̀n kejì ti 1 mg fún kg. Bí ìwọ̀n méjì kò bá yanjú ìṣòro náà, àkọlé oògùn darí àwọn oníṣègùn sí ìtọ́jú mìíràn dípò ìwọ̀n kẹta.

Àwọn àlàyé nípa bí a ṣe ń fún ni ṣe pàtàkì. Ọ̀nà tí a ó fi fún ni gbọ́dọ̀ jẹ́ ọ̀nà inú iṣan ẹ̀jẹ̀ tó ń ṣiṣẹ́ dáadáa, kì í ṣe abẹ́rẹ́ lábẹ́ awọ ara rárá. A lè fi omi oògùn náà sí 50 mL dextrose tó jẹ́ 5 nínú ọgọ́rùn-ún láti dín ìrora ibi tí a ti ń fún ni kù, pàápàá nínú àwọn ọmọ, kí a sì lò ó láìjáfara. A kò gbọdọ̀ fi omi oògùn sodium chloride pò ó, nítorí chloride ń dín agbára àwọ̀ náà láti tú sínú omi kù. A ń sọ àwọn apá tí a kò lò nù, a sì ń yẹ omi oògùn náà wò kí a tó lò ó.

Ìkìlọ̀ mẹ́ta ni ó ń darí gbogbo ìpinnu ilé ìwòsàn. Ìkìlọ̀ tó wà nínú àpótí dá lórí àkójọpọ̀ àmì àìsàn serotonin, tó lè ṣekúpa nígbà tí methylene blue bá pàdé àwọn oògùn tó ń ní ipa lórí serotonin, títí kan SSRIs, SNRIs, àwọn oògùn tó ń dí MAO lọ́wọ́, àwọn opioids kan, àti dextromethorphan. A ń sọ fún àwọn aláìsàn pé kí wọ́n má lo irú àwọn oògùn bẹ́ẹ̀ fún wákàtí 72 lẹ́yìn ìwọ̀n oògùn tó kẹ́yìn. Nígbà tí a kò bá lè yẹra fún àpapọ̀ náà, àkọlé oògùn sọ pé kí a lo ìwọ̀n tó kéré jù lọ tó ṣeé ṣe pẹ̀lú àbójútó tímọ́tímọ́. A jíròrò ìbáṣepọ̀ serotonin nínú ìbáṣepọ̀ methylene blue pẹ̀lú àwọn oògùn àti àkójọpọ̀ àmì àìsàn serotonin. Hemolysis ni ìkìlọ̀ kejì: ìfọ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa, pẹ̀lú àwọn ara Heinz, ìlọsíwájú bilirubin àìtààrà, ìdínkù haptoglobin, àti àìtó ẹ̀jẹ̀ tó lè farahàn lẹ́yìn ọjọ́ kan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, tí ó sì lè nílò gbígba ẹ̀jẹ̀. Ìkẹta ni pípàdánù ipa tàbí ìpadà ipò àìsàn náà, tí a rí pẹ̀lú ìfarahàn sí dapsone tàbí àwọn ohun irú aniline àti nínú àìtó G6PD, níbi tí àkọlé oògùn tún ti ń tọ́ka sí ìtọ́jú mìíràn. Àìṣiṣẹ́ dáadáa kíndìnrín kò fòfin de lílò rẹ̀, ṣùgbọ́n bí àìṣiṣẹ́ náà bá wà ní àárín dé èyí tó le, ó fi ààlà ìtọ́jú sí ìwọ̀n 1 mg fún kg kan ṣoṣo. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àìfẹ́ nínú àkójọpọ̀ dátà àgbà tí àkọlé oògùn lò ní orí fífọ́, ríru, ìgbẹ́ gbuuru, potassium àti magnesium kékeré, fífọ̀ iṣan lójijì, àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó dà bí ìkọlù warapa, pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ tó le kan tó dà bí ìkọlù warapa láàárín àwọn aláìsàn 31. Àwọ̀ náà tún ń mú kí ìkà ẹ̀rọ pulse oximeter kéré lọ́nà èké lẹ́yìn fífi oògùn wọ inú iṣan ẹ̀jẹ̀, nítorí náà àwọn oníṣègùn ń tẹ̀lé co-oximetry àti àwọn àmì àìsàn dípò rẹ̀.

Ìtọ́jú àtìlẹ́yìn ń bá a lọ lẹ́gbẹ̀ẹ́: atẹ́gùn tó ń ṣàn lọ́pọ̀, àtìlẹ́yìn ọ̀nà afẹ́fẹ́ àti ìṣàn ẹ̀jẹ̀, ṣíṣe ìwọ̀n glucose padà sí déédéé, àti àbójútó. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí kò le tí kò sì ní àmì àìsàn lè yanjú lẹ́yìn tí a bá yọ ohun tó fa á kúrò. Àwọn ààlà tí a sábà ń tọ́ka sí sọ pé kí a tọ́jú àwọn aláìsàn tó ní àmì àìsàn láti bí 20 nínú ọgọ́rùn-ún, tàbí láti 10 sí 20 nínú ọgọ́rùn-ún nígbà tí ìpèsè atẹ́gùn sí àsopọ̀ ara ti ní ìṣòro tẹ́lẹ̀, kí a sì gbé ìtọ́jú yẹ̀ wò fún àwọn aláìsàn tí kò ní àmì àìsàn láti bí 30 nínú ọgọ́rùn-ún. A ń tọ́jú àwọn àmì àìsàn tó le láìdúró de nọ́ńbà yàrá ìdánwò. Ascorbic acid, pàṣípààrọ̀ ẹ̀jẹ̀, àti atẹ́gùn lábẹ́ títẹ tó ga jẹ́ àwọn ọ̀nà ìgbàlà nígbà tí a kò bá lè lo methylene blue tàbí tí kò bá ṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n ascorbic acid ń ṣiṣẹ́ lọ́ra púpọ̀ sí i. Ìwé ẹ̀rí ìmọ́ fún ọjà abẹ́rẹ́ èyíkéyìí jẹ́ ọ̀ràn ìṣelọpọ ọ̀tọ̀, tí a ṣàlàyé nínú bí a ṣe ń ka ìwé ẹ̀rí ìtúpalẹ̀ methylene blue.

Benzocaine àti ìbéèrè nípa jẹ́ẹ̀lì fún yíyọ eyín

Apá ńlá nínú àwọn ìwádìí oníbàárà wá láti ọ̀dọ̀ àwọn òbí tó ti lo jẹ́ẹ̀lì tàbí oògùn fífún benzocaine sínú ẹnu, tí wọ́n sì rí ètè búlúù tàbí nọ́ńbà oximeter tó kéré lẹ́yìn náà. Ìpele mẹ́ta gbọdọ̀ dúró lọ́tọ̀ọ̀tọ̀.

Ìfarahàn tí a fura sí ni ìpele ilé. Benzocaine jẹ́ ohun oxidant tí a mọ̀ pé ó lè fa ipò yìí, àwọn aláṣẹ tó ń ṣàkóso oògùn sì ti kìlọ̀ pé a kò gbọdọ̀ lo àwọn ọjà benzocaine fún ẹnu tí a lè rà láìní àṣẹ dókítà fún yíyọ eyín tàbí fún àwọn ọmọ tó kéré ju ọdún 2 lọ, nítorí methemoglobinemia tó ní í ṣe pẹ̀lú benzocaine lè le, àǹfààní rẹ̀ fún ìrora yíyọ eyín sì kéré. Dá lílò ọjà náà dúró, kọ àkókò àti iye tí a lò sílẹ̀, kí o ṣàkíyèsí àwọn àmì àìsàn bí àwọ̀ ara tó rírẹ̀ ju bí ó ṣe yẹ lọ, àwọ̀ eérú tàbí búlúù ní ètè àti abẹ́ èékánná, ìṣòro mímí, oorun tó pọ̀ ju déédéé lọ, tàbí jíjẹ tí kò dáa, kí o sì wá àyẹ̀wò pàjáwìrì láìjáfara. Má ṣe fún ni ní methylene blue ní ilé ní irú èyíkéyìí. Kò sí ìwọ̀n oògùn fún ilé, kò sì sí ìdánwò ilé tó lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ipò náà kò sí.

Ìdánimọ̀ àìsàn ni ìpele ilé ìwòsàn. Àwọn oníṣègùn ń fi co-oximetry mú un dájú, wọ́n ń ṣe àyẹ̀wò gbogbo ìfarahàn sí oxidant, títí kan dapsone, nitrites, àti àwọn àpapọ̀ aniline, wọ́n sì ń ṣàyẹ̀wò àwọn àmì àìsàn àti bí atẹ́gùn ṣe ń dé ibi tó yẹ dípò kí wọ́n wo nọ́ńbà kan ní ọ̀tọ̀.

Ìtọ́jú lábẹ́ àbójútó ni ìpele yàrá àwọn aláìsàn tí a ṣàpèjúwe lókè. Bóyá benzocaine ni ó fa á kò yí tábìlì ìwọ̀n oògùn padà. Àkọlé abẹ́rẹ́ tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ kò dárúkọ benzocaine ní pàtó; ìṣẹ̀lẹ̀ benzocaine wà lábẹ́ methemoglobinemia tí a rí gbà lẹ́yìn ìbí, a sì ń ṣàkóso rẹ̀ lábẹ́ ìlànà àbójútó kan náà, pẹ̀lú àyẹ̀wò G6PD, kíndìnrín, àti serotonin.

Nígbà tí methylene blue kì í ṣe ojútùú

Kì í ṣe ojútùú nígbà tí a mọ̀ pé G6PD kò tó. Kì í ṣe ojútùú lẹ́yìn tí ìwọ̀n méjì tí àkọlé oògùn sọ kò bá ṣiṣẹ́ tàbí nígbà tí methemoglobinemia bá padà, èyí tó ń tọ́ka sí bí ara ṣe ń tẹ̀síwájú láti fa àwọn oògùn bí dapsone wọlé. Kì í ṣe ojútùú fún ìdènà, gẹ́gẹ́ bí àṣà lílo àfikún oúnjẹ, tàbí gẹ́gẹ́ bí àtúnṣe ilé lẹ́yìn ìfarahàn sí kẹ́míkà. Ìwọ̀n tó ga tàbí lílò léraléra lè mú nọ́ńbà kan náà tí a fẹ́ dín kù burú sí i, hemolysis sì lè farahàn lẹ́yìn ọjọ́ kan nígbà tí aláìsàn ti wà ní ilé. Ewu tó ń farahàn pẹ̀lú ìdádúró yẹn jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìdí tí àwọn ilé ìwòsàn fi ń ṣe àbójútó dípò kí wọ́n tètè dá aláìsàn sílẹ̀.

Àkótán òtítọ́ náà kúrú. Methemoglobinemia jẹ́ irin tí oxidation ti ṣẹlẹ̀ sí tí kò lè gbé atẹ́gùn. Methylene blue jẹ́ ohun ìgbéjáde elekitironi tó ń jẹ́ kí àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa ṣe reduction irin yẹn, bí sẹ́ẹ̀lì náà bá lè ṣe NADPH, tí ìwọ̀n oògùn sì dúró láàárín ìlànà ìtọ́jú tó dín tí àkọlé oògùn sọ. Ìdánimọ̀ nílò co-oximetry nítorí àwọn ẹ̀rọ àbójútó tó rọrùn sí i ń ṣini lọ́nà. Gbogbo ohun yòókù, láti dextrose tí a fi ń pò omi oògùn sí ìtàn lílò àwọn oògùn tó kan serotonin, sí túùbù benzocaine inú àpótí oògùn, jẹ́ àlàyé tó ń ṣètìlẹ́yìn fún ọ̀nà ìgbéjáde kan ṣoṣo yẹn.