Methylene blue fún MCAS àti àìfaradà histamine: ohun tí ẹ̀rí fi hàn

Methylene blue kì í ṣe ìtọ́jú tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún àkójọpọ̀ àmì àìsàn ìṣiṣẹ́ sẹ́ẹ̀lì mast (MCAS) tàbí àìfaradà histamine. Àwọn ìwé ìwádìí tí a rí fún àpilẹ̀kọ yìí kò ní àwọn àdánwò aláìsàn pẹ̀lú ẹgbẹ́ àfiwé tí ó fi àǹfààní tó ń bá a lọ hàn fún èyíkéyìí nínú àwọn ipò méjèèjì. Àwọn àbájáde tó wà ní àwọn àdánwò yàrá àti ìròyìn ọ̀ràn aláìsàn ní àkókò iṣẹ́ abẹ, èyí tí ó dáhùn àwọn ìbéèrè tó ní ààlà kékeré sí i.

Ìyàtọ̀ náà ṣe pàtàkì nítorí pé “ó dín ìredodo kù,” “ó mú sẹ́ẹ̀lì mast dúró ṣinṣin,” àti “ó mú histamine kúrò” ṣàpèjúwe àwọn ipa ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. A kò lè kàn gbé ẹ̀rí fún ọ̀kan lọ sí àwọn yòókù.

Àwọn ọ̀rọ̀ mẹ́ta tí ó yẹ kí a máa yà sọ́tọ̀

MCAS jẹ mọ́ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń ṣẹlẹ̀ léraléra jákèjádò ara, nígbà tí sẹ́ẹ̀lì mast bá tú àwọn ohun tí ń gbé ìhìn rán jáde. Histamine jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ohun wọ̀nyí, ṣùgbọ́n sẹ́ẹ̀lì mast tún ń ṣe àwọn ohun mìíràn tí ń fi àmì ránṣẹ́. American Academy of Allergy, Asthma & Immunology ṣàlàyé àyẹ̀wò MCAS gẹ́gẹ́ bí àkópọ̀ àwọn ìkọlù tó ní àwọn àbùdá pàtó, ìbísí àwọn ohun agbéròyìn tó yẹ nígbà tí àmì àìsàn bá wà ní ìfiwéra pẹ̀lú ìwọ̀n ìpìlẹ̀, àti ìhùwàpadà sí ìtọ́jú tí a darí sí àwọn ohun agbéròyìn náà. Àkójọpọ̀ àmì àìsàn nìkan kò fi ìdánimọ̀ àìsàn náà múlẹ̀.

Aléjí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí IgE ń darí ní ìhùwàpadà ètò ààbò ara sí ohun kan pàtó tí ń fa aléjí. Nígbà tí ohun tó ń fa aléjí bá so mọ́ IgE lórí sẹ́ẹ̀lì mast, ó lè fa ìtújáde àwọn ohun agbéròyìn. Ọ̀nà aléjí tí a mọ̀ yìí lè kan sẹ́ẹ̀lì mast láìsọ gbogbo ẹni tó ní aléjí di ẹni tó ní MCAS tí a kò mọ ìdí rẹ̀. “Aléjí” tún kan àwọn ọ̀nà ìṣe mìíràn yàtọ̀ sí ọ̀nà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ yìí.

Àìfaradà histamine ni a sábà máa ń lò fún àwọn ìhùwàpadà búburú tí a fura pé histamine nínú oúnjẹ ló fà. Kò túmọ̀ sí ohun kan náà pẹ̀lú aléjí oúnjẹ tàbí MCAS. Ìtọ́nisọ́nà ọdún 2021 láti ọ̀pọ̀ ẹgbẹ́ nípa histamine tí a jẹ ṣàpèjúwe ẹ̀rí tó kéré, tí ó sì tako ara rẹ̀, tó so jíjẹ histamine pọ̀ mọ́ àwọn àmì àìsàn tí a lè tún rí lábẹ́ ipò kan náà. Ó sì kìlọ̀ pé ìwọ̀n diamine oxidase nínú omi ara ẹ̀jẹ̀ kò lè fi ìdánimọ̀ àìsàn náà múlẹ̀. Ọ̀rọ̀ náà ṣàfihàn àlàyé tí a dá lérò fún àwọn àmì àìsàn; ìhùwàpadà sí oúnjẹ fúnra rẹ̀ kò fi hàn pé ara kò fọ́ histamine túútúú dáadáa.

Ohun tí àwọn àdánwò sẹ́ẹ̀lì mast wọn ní ti gidi

Àwọn àbájáde àdánwò tó tààrà kò ṣe àtìlẹ́yìn fún àlàyé rírọrùn pé methylene blue ń dènà ìtújáde láti sẹ́ẹ̀lì mast lọ́nà tí a lè gbára lé.

Nínú ìwádìí Kimura àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 1999 lórí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú àwọn iṣan kéékèèké eku, àwọn olùwádìí lo maikirosikopu láti wo sẹ́ẹ̀lì mast lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ kéékèèké nínú àsopọ̀ tó so ìfun mọ́ inú ikùn, nígbà tí ẹranko ṣì wà láàyè. Fífi omi methylene blue ṣàn lórí agbègbè náà ní ìwọ̀n 50 micromolar fa kí àwọn sẹ́ẹ̀lì tú ohun tó wà nínú àwọn àpò kéékèèké wọn jáde. Àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ funfun tún lẹ̀ mọ́ ìbòrí inú iṣan ẹ̀jẹ̀ sí i, wọ́n sì yí lọ díẹ̀díẹ̀ sí i. Fífi ketotifen ṣe ìtọ́jú ṣáájú dènà ìhùwàpadà ìtújáde náà. Èyí jẹ́ ètò àdánwò ẹranko tó ń ṣàyẹ̀wò fífi àmì ránṣẹ́ tó jẹ mọ́ nitric oxide, kì í ṣe ìtọ́jú ẹnu fún àwọn ènìyàn tó ní MCAS.

Ìwádìí ọdún 2001 lórí basophil ènìyàn àti sẹ́ẹ̀lì mast inú ikùn eku wọn ìtújáde histamine ní tààrà. Methylene blue kò yí ìtújáde ìpìlẹ̀ tàbí ìtújáde tí a ru pẹ̀lú ètò ààbò ara láti inú basophil ènìyàn padà lábẹ́ àwọn ipò tí a dán wò. Basophil jẹ́ sẹ́ẹ̀lì ààbò ara tó ní ìbátan pẹ̀lú sẹ́ẹ̀lì mast; a kò lè fi wọ́n rọ́pò sẹ́ẹ̀lì mast inú àsopọ̀.

Àdánwò mìíràn tó lo ìlà sẹ́ẹ̀lì RBL-2H3 ti eku kò rí ipa methylene blue lórí ìtújáde histamine ní ìpìlẹ̀ tàbí èyí tí L-arginine fà. Ìlà sẹ́ẹ̀lì, àwọn sẹ́ẹ̀lì tí a yà sọ́tọ̀, àti sẹ́ẹ̀lì mast nínú ètò àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ kéékèèké tó wà láàyè yàtọ̀ ní àwọn àmì tó yí wọn ká àti ohun tí a fi wọ́n kàn nínú àdánwò. Bóyá àbájáde kò fi ipa kankan hàn tàbí ó fi ìtújáde ohun inú àpò sẹ́ẹ̀lì hàn nínú àwọn àwòṣe wọ̀nyí, kò sọ tẹ́lẹ̀ gbogbo ìhùwàpadà ènìyàn. Ní àpapọ̀, wọ́n mú kí ẹ̀tọ́ gbogbogbò pé ó jẹ́ “ohun tó ń mú sẹ́ẹ̀lì mast dúró ṣinṣin” ṣòro láti dá láre.

Àwọn ìwọ̀n ìredodo gbogbogbò tún jìnnà sí ìbéèrè ìtọ́jú aláìsàn. Ìyípadà nínú cytokine tàbí prótínì tó ń fi àmì ránṣẹ́ kò ní fi ìdínkù ìtújáde ohun inú àpò sẹ́ẹ̀lì mast múlẹ̀ bí a kò bá wọn ìtújáde náà. Kódà bí a bá fi ìdínkù ìtújáde àwọn ohun agbéròyìn hàn, ẹ̀rí láti ọ̀dọ̀ aláìsàn ṣì máa ṣe pàtàkì láti fi hàn pé ìkọlù dín kù tàbí pé agbára láti ṣe àwọn iṣẹ́ ojoojúmọ́ dára sí i. Ìyàtọ̀ láàárín àwọn àmì ìredodo àti àbájáde ìlera tún wúlò níbí.

Ọ̀ràn kan ní ilé ìwòsàn dáhùn ìbéèrè ọ̀tọ̀

Ìròyìn ọ̀ràn ọdún 2017 nípa iṣẹ́ abẹ láti yọ dídì ẹ̀jẹ̀ kúrò nínú iṣan ẹ̀jẹ̀ ẹ̀dọ̀fóró ṣàpèjúwe aláìsàn kan tí ó ṣeé ṣe kí ó ní ìṣòro sẹ́ẹ̀lì mast, tí ó sì ní ìdàrúdàpọ̀ líle nínú ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nítorí fífẹ̀ àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ. Aláìsàn náà gba àwọn ohun tó ń dènà H1 àti H2, sitẹ́rọ́ọ̀dì, àti methylene blue, ìṣàn ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ sì dára sí i.

Èyí jẹ́ àkíyèsí nínú ìtọ́jú aláìsàn, ṣùgbọ́n àbájáde náà jẹ́ ìpadàbọ̀ ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú ipò iṣẹ́ abẹ tó díjú. A fún un ní ọ̀pọ̀ ìtọ́jú, kò sí ẹgbẹ́ àfiwé, ìdánimọ̀ àìsàn náà kò sì dájú. Ìròyìn náà kò lè ya ipa methylene blue sọ́tọ̀, fi hàn pé ó dá ìtújáde àwọn ohun agbéròyìn dúró, tàbí fi múlẹ̀ pé lílò rẹ̀ léraléra ń mú àwọn ìhùwàpadà sí oúnjẹ tó ń bá a lọ dára sí i. Mímú àwọn ìyọrísí ìṣẹ̀lẹ̀ kan lórí ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ dára sí i àti dídènà ìṣẹ̀lẹ̀ náà jẹ́ ète ìtọ́jú ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

Ìfiwéra ipò àìsàn àti àbájáde tí a ń wọn

Lo ìfiwéra yìí láti mọ ohun tí àǹfààní tí a dá lérò máa nílò ní ti gidi. Àwọn ohun tí ẹ̀rí nílò ní ìsàlẹ̀ jẹ́ àkópọ̀ tuntun ti àwọn ìyàtọ̀ ìdánimọ̀ àìsàn àti àdánwò tí a sọ lókè, kì í ṣe ohun èlò ìdánimọ̀ àìsàn tí a ti fìdí ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ̀ múlẹ̀.

Ìfọ́ histamine túútúú kì í ṣe dídènà MAO

Histamine ní ọ̀nà pàtàkì méjì fún ìyípadà kẹ́míkà rẹ̀ nínú ara, tí diamine oxidase (DAO) àti histamine N-methyltransferase (HNMT) ń kópa nínú wọn. Àwọn ensáyímù wọ̀nyí yàtọ̀ sí monoamine oxidase A (MAO-A). Àwòrán ìdérí ya ìtújáde àwọn ohun agbéròyìn sọ́tọ̀ kúrò ní àwọn ọ̀nà ìfọ́ túútúú wọ̀nyí; àwọn àkọlé ensáyímù rẹ̀ ń tọ́ka sí àwọn ọ̀nà, kì í ṣe àwọn ohun tí a ṣe láti histamine.

Ramsay àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ fi hàn pé methylene blue ń dènà MAO-A, àbájáde kan tó jẹ mọ́ májèlé serotonin. Dídènà MAO-A kì í ṣe ẹ̀rí pé iṣẹ́ DAO tàbí HNMT ń pọ̀ sí i, kò sì fi hàn pé histamine ń kúrò yára sí i. Ìjọra orúkọ àwọn ensáyímù kò fi ipa ìtọ́jú kan náà múlẹ̀.

Ìyàtọ̀ ìwádìí kan tún wà tí ó rọrùn láti má ṣàkíyèsí. Ìwádìí ọdún 2020 nípa àdánwò ìwọ̀n DAO, tó kan aláìsàn 22 àti ènìyàn 22 fún àfiwé, ṣe methylene blue gẹ́gẹ́ bí àbájáde aláwọ̀ ti ìhùwàpadà kẹ́míkà nínú yàrá tí a lò láti fojú díwọ̀n iṣẹ́ ensáyímù. A kò fi methylene blue tọ́jú àwọn olùkópa. Nítorí náà, rírí àwọn ọ̀rọ̀ méjèèjì nínú ìwé ìwádìí kan kò túmọ̀ sí pé ó jẹ́ ìwádìí ìtọ́jú.

Ìdí tí ìyípadà àmì àìsàn kò fi lè jẹ́rìí ọ̀nà ìṣe

Ìjíròrò lórí àpéjọ orí ayélujára tó mú kí ìbéèrè yìí wáyé ní àwọn ìròyìn pé oúnjẹ ń jẹ dáradára sí i àti pé ìfẹ́ láti tọ̀ kíákíá dín kù lẹ́yìn methylene blue. Àwọn ìròyìn náà ṣàpèjúwe ìyípadà tí àwọn ènìyàn rò pé àwọn rí. Wọn kò wọn ìwọ̀n histamine, fi MCAS múlẹ̀, tàbí fi hàn pé àsopọ̀ àpòòtọ̀ di ohun tí histamine kò lè ní ipa lórí.

Àwọn àmì àìsàn lè máa pọ̀ sí i tàbí dín kù bí oúnjẹ, caffeine, iye omi tí ara ní, àwọn oògùn, àti àwọn ohun mìíràn tí ara farahàn sí ṣe ń yí padà. Àkíyèsí kan lè jẹ́ òtítọ́ láìjẹ́ pé àlàyé tí a dá lérò fún un tọ̀nà. Ìfẹ́ láti tọ̀ kíákíá tún nílò àyẹ̀wò tirẹ̀: àwọn àmì àìsàn àpòòtọ̀ àti àkóràn ọ̀nà ìtọ̀ tí a ti jẹ́rìí jẹ́ àwọn àbájáde ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ìdínkù àmì àìsàn nìkan kò lè fi àkóràn tàbí iṣẹ́ sẹ́ẹ̀lì mast hàn gẹ́gẹ́ bí ohun tó fà á.

Ìhùwàpadà àṣejù sí ohun kan ṣì ṣe pàtàkì

Methylene blue fúnra rẹ̀ lè fa ìhùwàpadà àṣejù. Ìtọ́nisọ́nà lílò PROVAYBLUE tí a ń fúnni nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ ṣàpèjúwe anafilásísì, ó sì sọ pé a kò gbọdọ̀ lò ó lẹ́yìn ìhùwàpadà àṣejù tó le sí ọjà kan nínú ẹ̀yà methylene blue. Ó tún kìlọ̀ nípa àkójọpọ̀ àmì àìsàn serotonin pẹ̀lú àwọn oògùn tó ń ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú rẹ̀, ó sì sọ pé a kò gbọdọ̀ lò ó nígbà tí G6PD kò bá tó. Àkọlé yìí fi àwọn ewu pàtàkì múlẹ̀; kò díwọ̀n gbogbo ewu fún ọjà ẹnu tí a kò tíì ṣe ìwádìí rẹ̀.

Ẹ̀rí náà kò dá fífi methylene blue rọ́pò àwọn oògùn tí ń dènà histamine tí a kọ sílẹ̀ fún aláìsàn tàbí ìtọ́jú mìíràn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ láre. Ìṣòro mímí, wíwú ọ̀fun, tàbí ṣíṣubú nílò ìrànwọ́ ìṣègùn pàjáwìrì, kì í ṣe àdánwò pẹ̀lú àwọ̀. Fún ìjíròrò ìṣègùn tí a ṣètò, mú ẹ̀tọ́ gan-an, ọjà náà, àwọn oògùn tí o ń lò lọ́wọ́lọ́wọ́, àti ìtàn àwọn àmì àìsàn rẹ wá, kí o sì lo àwọn ìbéèrè wọ̀nyí láti béèrè nípa methylene blue. Ìbéèrè tó wúlò ni ìdánimọ̀ àìsàn àti àbájáde wo ni ìtọ́jú tí a dá lérò fẹ́ dojú kọ, àti bóyá ẹ̀rí wà fún lílò pàtó náà.