Methylene blue fún ich, jíjẹrà ìyẹ́, àti àrùn olú: fífi ẹ̀rí wé ara wọn

Ẹja kan ní àwọn àmì funfun. Omi náà di búlúù. Àwọn àmì náà ṣòro láti rí, ẹni tí ó ní ẹja náà sì pinnu pé ìtọ́jú náà ṣiṣẹ́. Lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀, ara ẹja náà burú sí i. Ohun kankan nínú àwọ̀ náà kò yí ẹ̀dá aláwọ̀ọ́gbà náà padà. Bí a ṣe ń rí i nìkan ló yí padà.

Àṣìṣe yẹn ń tún ṣẹlẹ̀ nítorí pé ọ̀pọ̀ àrùn ní àwọn àmì tí ó jọra: àmì funfun kéékèèké, àwọn ibi tí àwọ̀ wọn ti fẹ́ẹ́rẹ́, ìyẹ́ tí ó ti ya, àti ìdì tí ó dà bí òwú. Àwọn èsì ìwádìí lórí ayélujára ṣì ń fi àwọ̀ náà hàn bí ojútùú kan fún gbogbo ọgbẹ́. Ṣùgbọ́n àwọn ẹ̀dá tí ń fà wọ́n yàtọ̀. Protozoan onírun kéékèèké, olú omi, bakitéríà Gram-negative, dinoflagellate, àti kòkòrò pẹlẹbẹ kò ní ohun púpọ̀ tí ó so wọ́n pọ̀ ju àwọ̀ ara, ìyẹ́, tàbí ìmí ẹja tí ó bàjẹ́ lọ. Àwọ̀ tí ó ní ipa gidi ṣùgbọ́n tí ipa rẹ̀ dín kò lè bó gbogbo márààrún. Ìtòlẹ́sẹẹsẹ tó wúlò ni àyẹ̀wò àrùn lákọ̀ọ́kọ́, lẹ́yìn náà ẹ̀dá tó ń fa àrùn àti ìpele ìgbésí ayé rẹ̀, lẹ́yìn náà oògùn, lẹ́yìn náà àmì ọjà. Gbogbo ohun tó wà nísàlẹ̀ tẹ̀lé ìtòlẹ́sẹẹsẹ yẹn.

Ibi tí ẹ̀rí ti lágbára jù: ẹyin àti olú omi

Lílo methylene blue nínú apẹja olómi tí ẹ̀rí ṣètìlẹ́yìn fún jù ni dídáàbò bo ẹyin ẹja lọ́wọ́ olú omi, pàápàá Saprolegnia àti Achlya. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ oomycetes, olú omi dípò olú tòótọ́, wọ́n sì máa ń tẹ̀dó sórí ẹyin tí ó ti kú tàbí tí ó bàjẹ́ àti ọgbẹ́ kí wọ́n tó tàn sí àwọn tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ wọn. Ìwádìí tí a ṣe lábẹ́ àwọn ipò ìṣàkóso rí i pé 3 mg/L mú kí ẹyin angelfish àti black-skirt tetra yọ dáadáa sí i, nígbà tí zebrafish kò rí àǹfààní, nítorí náà ìdáhùn sí ìwọ̀n oògùn dá lórí irú ẹja dípò kí ó jẹ́ ọ̀kan náà fún gbogbo wọn. A ṣe àkótán àlàyé tó gbòòrò sí i nínú àtúnyẹ̀wò tuntun kan nípa ìtọ́jú àrùn ẹja ọ̀ṣọ́.

Ẹ̀rí fún àwọn ọgbẹ́ tí ó dà bí òwú lórí ojú ara ẹja àgbà kò lágbára tó ti ẹyin. Methylene blue ní ipa gidi lòdì sí olú omi lórí àwọn ojú ara tí kò ní ìbòrí, ìtọ́sọ́nà gbogbogbò fún apẹja olómi lórí methylene blue fún ẹja inú apẹja olómi sì fi lílo rẹ̀ fún ẹyin àti ojú ara sí àárín gbùngbùn. Ìṣe ní ilé tí a ti ń mú ẹyin ẹja yọ tẹ̀lé èrò kan náà, bí a ti ṣàlàyé nínú methylene blue fún ẹyin ẹja àti lílo rẹ̀ ní ilé ìyọ ẹyin. Ṣùgbọ́n ìdì tó dà bí òwú sábà máa ń jẹ́ ohun tó tẹ̀lé ìṣòro mìíràn. Ó máa ń dàgbà níbi tí ọgbẹ́, jíjẹ ẹ̀dá aláwọ̀ọ́gbà, omi tí kò dára, tàbí ọgbẹ́ bakitéríà ti kọ́kọ́ ṣí ojú ara. Títọ́jú ìdì náà láìka ìpalára tó wà lábẹ́ rẹ̀ sí máa ń jẹ́ kí ó padà.

Ich inú omi tútù: ìrànlọ́wọ́ díẹ̀ tí ó dá lórí ìpele

Ichthyophthirius multifiliis ló ń fa àrùn àmì funfun inú omi tútù; ó jẹ́ ẹ̀dá onírun kéékèèké tí ó ń wọ inú àwọ̀ ara, ìyẹ́, àti ìmí ẹja. Àwọn ìpele tó ti dàgbà tí wọ́n ń jẹun tóbi, ní ìwọ̀n bí ìdajì millimeter sí millimeter kan, nítorí náà àmì tí a mọ̀ jù máa ń dà bí àwọn hóró iyọ̀ tí ó ya sọ́tọ̀. Àlàyé ẹ̀ka ìmọ̀ràn yunifásítì lórí ìgbésí ayé ich inú omi tútù àti àwọn ìlànà ìtọ́jú rẹ̀ ṣàlàyé ìyípo ìgbésí ayé rẹ̀, ó sì tẹnu mọ́ lílo ohun amúni rí ohun kéékèèké láti ṣàyẹ̀wò àpẹẹrẹ àwọ̀ ara tàbí ìmí ẹja dípò ṣíṣe àfojúsùn láti àwọn àmì nìkan.

Methylene blue ní ipa díẹ̀ lòdì sí protozoa níbí, àwọn àmì ọjà àwọn olùṣelọpọ sì fi Ichthyophthirius sínú àwọn lílo àfikún rẹ̀. Àtúnyẹ̀wò tuntun kan ṣe àkọsílẹ̀ àṣeyọrí díẹ̀ nígbà tí a darapọ̀ methylene blue àti iyọ̀ fún ẹja catfish tí àkóràn rẹ̀ le gan-an, ṣùgbọ́n ìwádìí bí àwọ̀ náà ṣe ń wọ inú ara rí i pé kò lè pa àwọn trophont tí ń jẹun tí wọ́n ti wà nínú àpò ìbòrí láàárín àwọ̀ ara. Àwọn àbájáde méjèèjì yẹn fi òpin ipa rẹ̀ hàn: ó ṣeé ṣe kí ó ṣiṣẹ́ lòdì sí àwọn ìpele tó wà ní òmìnira tí kò sì ní ìbòrí, ṣùgbọ́n ipa rẹ̀ kéré lòdì sí ìpele jíjẹun tí ó ní ààbò tí ó sì sin sínú àsopọ̀ ojú ara. Nítorí náà, ìtọ́jú gbọ́dọ̀ bo ìyípo ìgbésí ayé dípò kí ó dópin nígbà tí àwọn àmì kò bá hàn mọ́. Ìtọ́sọ́nà ìmọ̀ràn tí a sábà ń lò gbára lé àwọn ọ̀nà tó lo formalin, bàbà, àti ìwọ̀n iyọ̀ nínú omi dípò methylene blue nìkan.

Ẹ̀dá mìíràn, Cryptocaryon irritans, ló ń fa àmì funfun inú omi òkun, ẹ̀rí sì kéré sí i fún èyí. Àwọn àkọsílẹ̀ kẹ́míkà àtijọ́ mẹ́nuba methylene blue pẹ̀lú àṣeyọrí tí ó yàtọ̀ síra, ṣùgbọ́n ìtọ́sọ́nà ìmọ̀ràn òde òní lórí àyẹ̀wò àti ìtọ́jú àmì funfun inú omi òkun gbára lé àwọn ìlànà bàbà, dídín iyọ̀ inú omi kù, chloroquine, àti formalin, pẹ̀lú pípa ìwọ̀n àwọn ion bàbà òmìnira mọ́ ní ìpele tí a ń ṣọ́ fún ọ̀sẹ̀ mélòó kan. Rírì ẹja sínú omi methylene blue kò dọ́gba pẹ̀lú mímú Cryptocaryon kúrò nínú gbogbo ètò.

Jíjẹrà ìyẹ́: ìyẹ́ tí ó ya kì í ṣe àkóràn ní gbogbo ìgbà

Jíjẹrà ìyẹ́ jẹ́ àkójọpọ̀ àmì àìsàn, kì í ṣe ẹ̀dá kan ṣoṣo tó ń fa àrùn. Àwọn bakitéríà Gram-negative tí ó ń lo àǹfààní ipò tí ara kò dára, títí kan àwọn ẹ̀yà Pseudomonas àti Aeromonas, máa ń wọ inú ìyẹ́ tí omi tí kò dára, ìjà, tàbí bí a ṣe mú ẹja ti bàjẹ́ tẹ́lẹ̀. Ìtọ́sọ́nà ìṣègùn ẹranko lórí àwọn àrùn bakitéríà ẹja ṣe àkọsílẹ̀ àwọn ohun tó ń ṣí ọ̀nà fún àrùn wọ̀nyí gan-an, ó sì dámọ̀ràn dídàgbà bakitéríà nínú yàrá ìwádìí pẹ̀lú àyẹ̀wò bí wọ́n ṣe ń dáhùn sí oògùn nígbà tí ìtọ́jú pẹ̀lú oògùn lòdì sí àwọn kòkòrò àrùn bá yẹ.

Kò sí ìdánwò tó dáni lójú tí ó fi hàn pé methylene blue jẹ́ oògùn apakòkòrò fún jíjẹrà ìyẹ́ tí ó ti fìdí múlẹ̀. Ìwádìí goldfish kan tí a sábà ń túmọ̀ lọ́nà tí kò tọ́ fi ẹja sínú methylene blue fún ọ̀sẹ̀ mélòó kan kí a tó fi bakitéríà kọjú sí wọn, ó sì rí ìyípadà nínú agbára ààbò ara àti bí wọ́n ṣe yè lẹ́yìn náà. Ìyẹn jẹ́ ìmọ̀ ìgbésí ayé nípa mímú ara ṣetán ṣáájú, kì í ṣe ìdánwò ìwòsàn fún ìyẹ́ tí ń rà. Yíya tuntun tí ó mọ́ tí kò burú sí i lẹ́yìn títún omi ṣe àti yíyọ ẹja alábàágbé tí ń jáni kúrò jẹ́ ìpalára látinú ìkọlù ara. Bí ìyẹ́ bá ń dín kù sí i pẹ̀lú ìyípadà àwọ̀, ìwú, ọgbẹ́, tàbí pípadánù àsopọ̀, ó tọ́ka sí àkóràn, ó sì nílò àyẹ̀wò àti ìtọ́jú tó dojú kọ ohun tó ń fà á.

Tábìlì àfiwé

Yíya wọn sọ́tọ̀ kí a tó lo oògùn

Àwọn àfihàn mẹ́rin ni a sábà ń dà pọ̀ jù. Ìwọ̀n wọn ń ran ni lọ́wọ́. Àwọn àmì ich jẹ́ hóró tí ó ga díẹ̀ tí ó ya sọ́tọ̀ tí a sì lè rí ọ̀kọ̀ọ̀kan. Velvet dà bí erùpẹ̀ tín-ín-rín tí a tú ká tàbí ìmọ́lẹ̀ àwọ̀ wúrà-búráùn, ẹyọ kọ̀ọ̀kan sì kéré púpọ̀ sí i, ìwọ̀n àárín àwọn trophont velvet inú omi òkun sì jẹ́ ìdá kékeré kan nínú ìwọ̀n ich. Olú omi ní gígùn, fífẹ̀, àti gíga: àwọn òwú tí ó dà bí òwú gidi tí ó yọ sókè kúrò lórí ojú ara. Columnaris máa ń dá àwọn ibi funfun tí ó ní àwọ̀ yéélò díẹ̀, tí ó ní àwọn òwú tín-ín-rín tàbí ọ̀rá yíyọ̀, sílẹ̀; wọ́n dà bí olú lọ́nà tó lè tàn ni jẹ, ṣùgbọ́n wọ́n máa ń tàn ká bí àkójọpọ̀ bakitéríà lórí àpẹẹrẹ tútù lórí gíláàsì.

Ibi tí wọ́n wà àti ìhùwàsí ẹja fi àlàyé kún un. Ich sábà máa ń kan àwọ̀ ara, ìyẹ́, àti ìmí ẹja, ich inú omi òkun sì lè fara pamọ́ nínú ìmí ẹja láìsí àmì kankan tó hàn. Velvet máa ń kọlu ìmí ẹja gidigidi, nítorí náà mímí kíákíá pẹ̀lú fífi ara pa àwọn ohun nínú omi jẹ́ kí velvet wà ní ipò gíga lórí àtòjọ àwọn àrùn tí a lè fura sí. Olú omi máa ń kọ́kọ́ yan ọgbẹ́ àti ẹyin tí ó ti kú, nítorí náà bí ó bá wà, ó yẹ ká béèrè ohun tí ó ṣe ojú ara léṣe. Columnaris máa ń kọlu àwọ̀ ara, ìmí ẹja, àti ìyẹ́, ó sì lè ba àsopọ̀ jẹ́ kíákíá.

Ohun tó ń ya wọn sọ́tọ̀ tí ó sì ń parí ọ̀pọ̀ àríyànjiyàn ni àyẹ̀wò pẹ̀lú ohun amúni rí ohun kéékèèké: àpẹẹrẹ tútù àwọ̀ ara, ìyẹ́, tàbí ìmí ẹja lórí gíláàsì tí ó fi àwọn ẹ̀dá onírun kéékèèké, trophont dinoflagellate, àwọn ẹ̀ka olú omi, tàbí àkójọpọ̀ bakitéríà olówùú tín-ín-rín ti columnaris hàn. Ṣáájú gbogbo ìyẹn, ṣàyẹ̀wò ammonia, nitrite, ìwọ̀n ooru, pH, àti afẹ́fẹ́ oxygen tó tú sínú omi, pẹ̀lú ìwọ̀n iyọ̀ nínú àwọn ètò omi òkun. Omi tí kò dára ń fara jọ àrùn, ó sì tún ń ṣí ọ̀nà fún àwọn àkóràn àfikún tí a ó wá dá àwọ̀ náà lẹ́bi pé kò lè wò sàn.

Ọ̀ràn márùn-ún tí àwọ̀ náà jẹ́ ìdáhùn tí kò tọ́

Bàbà ló yẹ fún velvet, kì í ṣe omi búlúù. Àwọn ìròyìn àtijọ́ nípa rírì sínú omi oògùn wà fún velvet inú omi tútù, ṣùgbọ́n ẹ̀rí náà ti pẹ́, kò sì pọ̀, bàbà sì ní ẹ̀rí tó lágbára púpọ̀ sí i. Fún velvet inú omi òkun, ìtọ́sọ́nà àwọn ògbógi òde òní sọ̀rọ̀ nípa formalin, peroxide, rírì fún ìgbà díẹ̀, bàbà, àti chloroquine, pẹ̀lú ṣíṣe ìtọ́jú léraléra nítorí pé ìpele tí ó wà nínú àpò ìbòrí máa ń dojú kọ ìtọ́jú.

Flukes nílò oògùn apakòkòrò inú ara. Monogenean jẹ́ àwọn kòkòrò pẹlẹbẹ tí ó ní ọ̀pọ̀ sẹ́ẹ̀lì, kò sì sí ohun kankan nínú ipa methylene blue lòdì sí protozoa tí ó kan wọ́n. Ìtọ́sọ́nà ìmọ̀ràn dárúkọ praziquantel gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú tí a yàn jù fún ẹja ọ̀ṣọ́, tí a sábà ń lò nípa rírì ẹja sínú omi oògùn fún àkókò gígùn ní ìwọ̀n mg/L oní-nọ́ńbà ẹyọ kan tó kéré, lábẹ́ àwọn ipò ìṣègùn ẹranko àti ìlànà òfin tó yẹ.

Columnaris nílò ìmọ̀ àti àyẹ̀wò bakitéríà, kì í ṣe àwọ̀. Flavobacterium columnare jẹ́ bakitéríà Gram-negative tí ó lè pa àsopọ̀ run kíákíá, pàápàá nínú ìmí ẹja. Ipa pípa kòkòrò àrùn lórí ojú ara kò dọ́gba pẹ̀lú wíwo àkóràn bakitéríà tí ń burú sí i sàn, àwọn lílo oògùn lòdì sí kòkòrò àrùn tí a ti fi ìdí múlẹ̀ fún columnaris nínú àgbẹ̀ ẹja sì jẹ́ ti àwọn oògùn tí a yàn lórí àyẹ̀wò àti bí bakitéríà ṣe ń dáhùn sí oògùn, dípò fífi oògùn sí wọn láìfiyèsí ní ilé.

Dropsy kì í ṣe àrùn kan tí a ó fi oògùn kan bá mu. Ìrísí tí ó dà bí èso pine tó ṣí ń ṣàpèjúwe ìkójọpọ̀ omi tó lè ní ọ̀pọ̀ ìdí: ìkùnà àwọn ẹ̀yà ara, àkóràn káàkiri ara, àrùn ọkàn, ìpalára tó le sí ìbòrí ara. Àlàyé ìṣègùn ẹranko kan nípa ìdí tí dropsy kò fi ní ìwòsàn kan ṣoṣo sọ èrò náà ní tààràtà. Títọ́jú ìwú náà láìmọ ètò ara tí ó kùnà ń fi àkókò tí a lè fi ṣe ohun tó munadoko ṣòfò.

Àwọn àmì àpò ìwẹ̀ jẹ́ àṣìṣe irú kan náà nínú bí a ṣe ń pín ìṣòro sí ẹ̀ka, pẹ̀lú àyàfi kan tó ń kọ́ni. Bí ẹja ṣe ń léfòó lọ́nà tí kò bójú mu lè wá láti ìṣètò ara, oúnjẹ, àìlè yàgbẹ́, ìpalára, àkóràn, títẹ àwọn ẹ̀yà ara, tàbí àwọn àbùdá kẹ́míkà omi. Methylene blue kò tọ́jú èyíkéyìí nínú wọ̀nyí ní tààràtà. Àyàfi náà ni májèlé nitrite: nitrite ń sọ hemoglobin di methemoglobin nípasẹ̀ oxidation, methemoglobin kò sì lè gbé oxygen, àwọn ẹja tí èyí kàn sì lè máa lúwẹ̀ẹ́ lọ́nà tí kò bójú mu. Ìwádìí sẹ́ẹ̀lì pupa ẹ̀jẹ̀ trout fi ọ̀nà kan tí methylene blue ń ràn lọ́wọ́ hàn fún dídín methemoglobin kù nínú ẹ̀jẹ̀ ẹja, ìwádìí ìdánwò steelhead sì rí i pé ìwọ̀n methylene blue tó kéré dín ipa májèlé nitrite tó ń ṣẹlẹ̀ kíákíá kù. Ìyẹn ń tọ́jú májèlé náà, bí a ti ṣàlàyé nínú methylene blue àti májèlé nitrite nínú ẹja, kì í ṣe àpò ìwẹ̀ tí ó bàjẹ́.

Ohun tí àwọn àmì ọjà sọ gan-an

Àwọn àmì ọjà yàtọ̀ síra ju bí àkótán ìpolówó ṣe ń fi hàn lọ, àmì ọjà tí ó ní àwọn ààlà tó muna jù sì ni ó fúnni ní àlàyé tó pọ̀ jù. Àmì ọjà methylene blue ti Kordon dárúkọ àkóràn olú lórí ojú ara, olú ẹyin, lílo àfikún lòdì sí àwọn protozoa kan tó wà lóde ara títí kan Ichthyophthirius, àti ìrànlọ́wọ́ fún májèlé cyanide àti nitrite, lẹ́yìn náà ó sọ ní kedere pé ọjà náà kò yẹ fún Oodinium, àkóràn bakitéríà, flukes, tàbí àkóràn olú tó dé ìwọ̀n àárín sí èyí tó le. Àwọn ohun tí a yọ sílẹ̀ wọ̀nyẹn ni àwọn lílo tó kọjá ààlà tí àpilẹ̀kọ yìí ń kìlọ̀ nípa wọn gan-an.

Ìwé àlàyé methylene blue ti Fritz ní ààlà tó dín bákan náà: ìdènà àti ààbò lòdì sí àkóràn olú lórí ojú ara, ààbò ẹyin, lílo àfikún fún protozoa títí kan ich inú omi tútù, pẹ̀lú ìlànà méjì, ìwọ̀n tó kéré fún àkókò gígùn àti rírì sínú ìwọ̀n tó ga fún àkókò kúkúrú. Ojú ìwé methylene blue ti NT Labs sọ pé ó lè ṣe àwọn ohun tó gbòòrò sí i, títí kan àwọn àfihàn bakitéríà bí ìyẹ́ tí ń rà àti ọgbẹ́. Àwọn ẹ̀sùn tó gbòòrò sí i wọ̀nyẹn jẹ́ ẹ̀sùn olùṣelọpọ, ẹ̀rí olómìnira kò sì fi ìdí múlẹ̀ pé methylene blue jẹ́ ìtọ́jú tí a lè gbẹ́kẹ̀ lé fún jíjẹrà ìyẹ́ látinú bakitéríà tàbí columnaris, nítorí náà àwọn àmì ọjà tó ní ààlà tó dín bá ìwé ìwádìí mu dáadáa sí i.

Àwọn ọjà àpapọ̀ fi ìdẹkùn mìíràn kún un. Àwọn àpapọ̀ tí ó ṣe àkọsílẹ̀ methylene blue lẹ́gbẹ̀ẹ́ acriflavine, ethacridine, methyl orange, tàbí àwọn oògùn mìíràn lòdì sí ẹ̀dá aláwọ̀ọ́gbà lè ní lílo fún àmì funfun tàbí velvet tí ó jẹ́ ti àpapọ̀ náà, kì í ṣe methylene blue nìkan. Kíkà àtòjọ àwọn èròjà tí ń ṣiṣẹ́ ń dènà fífi iṣẹ́ tí àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ṣe ka àwọ̀ náà sí.

Lílo rẹ̀ láìba apẹja jẹ́

Methylene blue yẹ fún apẹja ìtọ́jú tí kò ní àwọn ohun ọ̀ṣọ́, kì í ṣe apẹja ìfihàn tí ètò rẹ̀ ti fìdí múlẹ̀. Àmì ọjà Kordon kìlọ̀ pé ó ń dí iṣẹ́ àwọn bakitéríà nínú àlẹ̀mọ́ tí ń yí ammonia sí nitrite àti nitrate lọ́wọ́, ó sì ń dí ìdàgbàsókè ewéko lọ́wọ́; ó ń wọ inú àpáta, iyùn, àti igi, ó ń fi àwọ̀ sí silicone, èédú tí a ti mú ṣiṣẹ́ sì ń yọ ọ́ kúrò. Àwọn olùṣelọpọ mìíràn fúnni ní ìkìlọ̀ kan náà: yọ èédú kúrò nígbà ìtọ́jú, retí pé ewéko àti àwọn ẹranko aláìlẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹ̀yìn lè tètè fara kàn án, kí o sì fẹ́ lílo rẹ̀ nínú omi ìtọ́jú ní ìyàsọ́tọ̀. Àwọn ìlànà ìwọ̀n oògùn tí a tẹ̀ jáde jẹ́ àpẹẹrẹ láti àmì ọjà, kì í ṣe àṣẹ ìtọ́jú fún gbogbo ipò, ìwọ̀n èròjà nínú ojútùú ìpìlẹ̀ sì yàtọ̀ láti àmì ọjà kan sí òmíràn: fífi ẹja sínú ìwọ̀n kékeré tó tó 3 mg/L fún ọjọ́ mélòó kan, ìtọ́jú ẹyin ní ìwọ̀n tó sún mọ́ 3 mg/L títí ẹyin yóò fi yọ, rírì sínú ìwọ̀n gíga tó sún mọ́ 50 mg/L fún ìṣẹ́jú àáyá díẹ̀. Fífi ẹja sínú rẹ̀ fún àkókò gígùn kì í ṣe àìléwu; fífi goldfish sínú 2 mg/L fún ọ̀sẹ̀ mélòó kan ní ipa búburú lórí ìdàgbàsókè àti ẹ̀jẹ̀ wọn.

Ìlànà ìpinnu tí ó ṣì dúró lẹ́yìn gbogbo èyí kúrú. Ṣe ìdánimọ̀ ẹ̀dá náà tàbí jẹ́wọ́ pé a kò tíì ya ohun tó ń fa àmì náà sọ́tọ̀. Yan oògùn tó bá ẹ̀dá náà mu: àwọ̀ fún ẹyin àti olú omi tí kò ní ìbòrí, àwọn ìlànà tó fi ìyípo ìgbésí ayé sí ọkàn fún ich, bàbà fún velvet, praziquantel fún flukes, oògùn lòdì sí kòkòrò àrùn tí àyẹ̀wò darí fún columnaris, àyẹ̀wò ètò ara tí ń kùnà fún dropsy àti ìṣòro líléfòó. Lo methylene blue níbi tí ẹ̀rí rẹ̀ wà, nínú apẹja ìtọ́jú, gẹ́gẹ́ bí àmì ọjà, pẹ̀lú títún omi ṣe kí ó dára lákọ̀ọ́kọ́.