Methylene blue àti àkàn: àwọn àbájáde yàrá ìwádìí ní ìfiwéra pẹ̀lú ẹ̀rí láti ọ̀dọ̀ aláìsàn

Ṣé methylene blue ń pa sẹ́ẹ̀lì àkàn? Nínú àwo ìdánwò, ó sábà máa ń ṣe bẹ́ẹ̀. Ìdáhùn yẹn máa ń ya àwọn ènìyàn lẹ́nu, nítorí náà ó ń tàn kálẹ̀ gan-an. Ìṣòro náà ni pé wọ́n ń fi ìbéèrè kejì kan pamọ́ sínú rẹ̀: ṣé methylene blue ń tọ́jú àkàn nínú aláìsàn? Lórí ìbéèrè yẹn, àwọn ìwé ìwádìí fún wa ní ìdáhùn mìíràn, ọ̀pọ̀ ìdàrúdàpọ̀ orí ayélujára sì wá láti pípa ètò ìwádìí mẹ́ta pọ̀, tí gbogbo wọn ń lo àwọ̀ kan náà ṣùgbọ́n tí wọ́n ń dán onírúurú ìlànà wò.

Rò ó bí èrò mẹ́ta tó ní orúkọ kan. Èrò àkọ́kọ́ ni oògùn tó ń fi májèlé pa èèmọ̀ fúnra rẹ̀. Èrò kejì ni photosensitizer, ohun tó ń mú àsopọ̀ fèsì sí ìmọ́lẹ̀, tí ó di májèlé ní ibi tí ìmọ́lẹ̀ bá dé nìkan. Èrò kẹta ni àwọ̀ búlúù tó ń ran oníṣẹ́ abẹ lọ́wọ́ láti rí ohun tó ń ṣiṣẹ́ lé lórí. Àbájáde ọ̀kan kò kan àwọn yòókù. Tí o bá ti fi ìyàtọ̀ yẹn sọ́kàn, ẹ̀rí náà yóò tètè ṣe kedere.

Ohun tí àkọsílẹ̀ inú ìwé atúmọ̀ èdè àkàn sọ ní tòótọ́

Àkọsílẹ̀ National Cancer Institute nípa methylene blue nínú ìwé atúmọ̀ èdè rẹ̀ ṣàpèjúwe àwọ̀ búlúù àtọwọ́dá tó ń so mọ́ àwọn apá sẹ́ẹ̀lì tí ó ní ìdíyelé iná òdì, bí àwọn ásíìdì núkléíkì. Nípa iṣẹ́ ìtọ́jú àkàn, ó ṣàpèjúwe fífi abẹ́rẹ́ rẹ̀ sínú àsopọ̀ eto lymph nígbà iṣẹ́ abẹ láti fi àwọ̀ sí àwọn kókó lymph tí omi lymph ń ṣàn sí, kí oníṣẹ́ abẹ lè rí wọn. Ó tún mẹ́nu kan, lọ́tọ̀, lílò rẹ̀ fún redox nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ nínú methemoglobinemia.

Àkọsílẹ̀ yẹn kò sọ pé methylene blue jẹ́ oògùn lòdì sí àkàn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Lílépa ìwádìí ìṣègùn tí ó wà lójú ìwé náà jẹ́ apá kan tó wọ́pọ̀ nínú ìwé atúmọ̀ èdè, kì í ṣe ìdájọ́ pé ó ń ṣiṣẹ́. Bí ẹnì kan bá tọ́ka sí ojú ìwé NCI gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí pé a ti tẹ́wọ́ gba methylene blue fún ìtọ́jú àkàn, ẹni náà ti túmọ̀ irú gbólóhùn tí ìwé atúmọ̀ èdè ń sọ lọ́nà tí kò tọ́.

Pípa tààrà nínú òkùnkùn: bẹ́ẹ̀ ni fún sẹ́ẹ̀lì, bẹ́ẹ̀ kọ́ fún aláìsàn

Àlàyé ìlànà iṣẹ́ rẹ̀ tí a sábà ń tọ́ka sí jù lọ ni àtúnyẹ̀wò methylene blue gẹ́gẹ́ bí olùgbé ẹlẹ́ktrọ́n mìíràn nínú mitochondria. Èrò tí ó gbé kalẹ̀ kò gùn. Methylene blue ń gba ẹlẹ́ktrọ́n láti NADH lẹ́gbẹ̀ẹ́ complex I, ó sì ń gbé wọn lọ sí cytochrome c, láì kọjá àwọn apá tó ti bàjẹ́ nínú ẹ̀wọ̀n ìmísí sẹ́ẹ̀lì. Nínú sẹ́ẹ̀lì tí a ń dàgbà ní yàrá ìwádìí, ìyípadà yẹn ń mú lílo oxygen pọ̀ sí i, ó ń dín glycolysis àti ìjáde lactate kù, ó sì ń darí iṣẹ́ ìyípadà kẹ́míkà ara padà sí oxidative phosphorylation.

Fún glioblastoma, ìdánwò tí àlàyé náà dá lé lórí lo àwọn ìlà sẹ́ẹ̀lì èèmọ̀ tí a ń dàgbà ní yàrá ìwádìí. Àwọn sẹ́ẹ̀lì tí a fi methylene blue sí fi ìpadà sẹ́yìn ìyípadà Warburg hàn, ìbísí wọn lọ́ra sí i, àmì ìkìlọ̀ ìnira agbára ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ AMPK, ìyípo ìgbésí ayé sẹ́ẹ̀lì sì dúró ní ìpele S. Ibẹ̀ ni ọ̀rọ̀ pé methylene blue ń yí ipa Warburg padà ti bẹ̀rẹ̀. Òótọ́ ni, ṣùgbọ́n ó mọ sí àwo ìdánwò.

Ìwádìí tó tẹ̀ lé e, tí ó ṣe pàtàkì, ni a kì í sábà tọ́ka sí. Nígbà tí ẹgbẹ́ kan náà lo àwọn eku tí a fi glioblastoma ènìyàn gbin sínú wọn, tí wọ́n sì fún wọn ní methylene blue lọ́nà tó dé gbogbo ara, ọ̀nà iṣẹ́ tí wọ́n dábàá kò bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́, àwọn èèmọ̀ náà kò sì dín kù. Àwọn àmì àbájáde láti inú ẹranko wà láti ìgbà pípẹ́, títí kan ìròyìn eku kan ní 1989 lórí àwọn àwòṣe ascites àti leukemia, níbi tí ìdàgbàsókè èèmọ̀ ti lọ́ra sí i. Ṣùgbọ́n àkọsílẹ̀ tí a lè wá rí kò ní kúlẹ̀kúlẹ̀ ọ̀nà ìwádìí tí òǹkàwé òde òní nílò, kò sì sí ohun kan nínú ẹ̀ka yìí tó ti dé ìpele ìdánwò ènìyàn pẹ̀lú ẹgbẹ́ àfiwé láti dán methylene blue tó dé gbogbo ara wò gẹ́gẹ́ bí ohun tó ń pa èèmọ̀. Kẹ́míkà tó ń ṣàlàyé bí methylene blue ṣe ń gbé ẹlẹ́ktrọ́n ká ṣàlàyé ìdí tí ipa náà fi dá lórí àwọn ipò kan, kì í ṣe ìdí tí aláìsàn fi yẹ kí ó retí rẹ̀.

Ẹ̀rí tí ó lòdì sí èrò yẹn tún wà láti ìwádìí májèlé. Ìwádìí ọdún méjì ti National Toxicology Program fi methylene blue fún àwọn eku ńlá àti kékeré nípasẹ̀ túùbù sínú ikùn. Ó rí àìtó ẹ̀jẹ̀ tó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìwọ̀n tí a fún wọn, àti ìbísí èèmọ̀ nínú àwọn erékùṣù sẹ́ẹ̀lì pancreas àti ìfun kékeré àwọn ẹranko náà. Ìwádìí yàrá lórí bí irin ṣe ń fa ìbàjẹ́ DNA nínú òkùnkùn tún tọ́ka sí ìṣọ́ra kan náà. Kò sí èyíkéyìí nínú èyí tó fi ewu ènìyàn múlẹ̀ ní ìwọ̀n lílò kan pàtó, ṣùgbọ́n ó dènà ìrònú kúkúrú pé àwọ̀ tó ń ṣiṣẹ́ nínú redox gbọ́dọ̀ jẹ́ aláìléwu nítorí pé ó ti wà tipẹ́. Àwòrán kíkún yìí yẹ kí a wo pọ̀ mọ́ àkọsílẹ̀ ààbò methylene blue.

Ìtọ́jú photodynamic: àwọ̀ kan náà, ìlànà mìíràn

Ìtọ́jú photodynamic pẹ̀lú methylene blue kì í ṣe ìtọ́jú gbogbo ara tí a kàn fi ìmọ́lẹ̀ kún fún ọ̀ṣọ́. Ó jẹ́ ìlànà agbègbè kan ṣoṣo: a fi àwọ̀ sínú tàbí sórí ibi tó ní àìlera, lẹ́yìn náà a tan ìmọ́lẹ̀ sí i ní gígùn ìgbì tí àwọ̀ náà ń fà mọ́ra, èyí tó ń ṣẹ̀dá singlet oxygen àti àwọn radical tó ń pa àsopọ̀ tó wà nítòsí run láàárín àwọn micrometers. Àwọn iye májèlé nínú òkùnkùn àti àwọn iye nígbà ìtanmọ́lẹ̀ lè yàtọ̀ ní ìlọ́po mẹ́wàá, nítorí náà títọ́ka sí pípa sẹ́ẹ̀lì nínú àwo ìdánwò láì sọ ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ tí a lò kò ní ìtumọ̀.

Àkọsílẹ̀ ènìyàn níbí kéré, ó sì mọ sí agbègbè tí a tọ́jú. Àmì kékeré tó lágbára jù lọ wà nínú nodular basal cell carcinoma, níbi tí ìwádìí tí a ṣètò láti tẹ̀ lé àwọn aláìsàn lọ síwájú ti tọ́jú aláìsàn 20 pẹ̀lú àwọ̀ tí a fi sí ojú awọ ara, àwọ̀ tí a fi sínú àwọn ibi àìlera tó tóbi jù, àti ìmọ́lẹ̀ lẹ́yìn náà. Ó ròyìn ìdáhùn ìtọ́jú pípé nínú 11 lára 17 tí wọ́n parí ìwádìí ní oṣù mẹ́fà, pẹ̀lú àyẹ̀wò àpẹẹrẹ àsopọ̀ níbi tó bá yẹ. Kò sí ẹgbẹ́ àfiwé tí a pín àwọn ènìyàn sí láìṣètò tẹ́lẹ̀. Lẹ́yìn èyí ni àwọn ìròyìn ìṣẹ̀lẹ̀ díẹ̀, bí àkàn ọ̀fun oúnjẹ tó tún padà wá ní ìṣẹ̀lẹ̀ mẹ́ta tí a tẹ̀ lé láti wo ikú àsopọ̀ ní agbègbè náà, àti ìṣẹ̀lẹ̀ Kaposi sarcoma kan tó tún lo toluidine blue, nítorí náà a kò lè sọ pé methylene blue nìkan ló fa ipa náà.

Gbogbo ohun yòókù tí a sábà ń tọ́ka sí jẹ́ ìwádìí ṣáájú ìdánwò ènìyàn. Àtúnyẹ̀wò onílànà kan ní 2023 nípa iṣẹ́ photodynamic methylene blue rí ìwádìí ẹranko mẹ́wàá péré tó kún ojú ìwọ̀n, tí ó kan àwọn àwòṣe àkàn ìfun ńlá àti rectum, melanoma àti ọmú, lára àwọn mìíràn. Ó sì ṣàpèjúwe ẹ̀ka náà gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ṣáájú ìdánwò ènìyàn. Àwọn èèmọ̀ ìfun ńlá àti rectum tí a gbin sínú eku, tí a fi abẹ́rẹ́ sí ní agbègbè náà tí a sì tan ìmọ́lẹ̀ sí lẹ́yìn náà, fi ìwọ̀n gíga ìparun agbègbè náà hàn. Iṣẹ́ lórí àpòòtọ̀, ẹnu àti melanoma ròyìn pípàdánù agbára sẹ́ẹ̀lì láti wà láàyè, apoptosis tàbí dídín ìfìdímúlẹ̀ èèmọ̀ kù nínú àwọn ìlà sẹ́ẹ̀lì àti ẹranko, kì í ṣe ìdáhùn èèmọ̀ tàbí ìwàláàyè aláìsàn. Ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀ agbègbè kan fún ibi àìlera lórí awọ ara kò sọ ohunkóhun nípa mímu omi oògùn fún àkàn tó ti tàn ká. Ọ̀nà lílò, ìwọ̀n tó dé ibi tí a fẹ́ tọ́jú, ìmọ́lẹ̀, irú èèmọ̀ àti àbájáde tí a wọn yàtọ̀.

Àwọ̀ búlúù fún iṣẹ́ abẹ: a ti fìdí ìwúlò múlẹ̀, ṣùgbọ́n àbájáde tí a wọn kì í ṣe ìtọ́jú

Ẹ̀ka tó ní ọ̀pọ̀ ìdánwò ènìyàn ní tòótọ́ ń dán ìrànwọ́ fún rírí àsopọ̀ wò, kì í ṣe pípa àkàn. Nínú iṣẹ́ abẹ ọmú, ìfiwéra methylene blue àti patent blue tí a pín aláìsàn 142 sí láìṣètò tẹ́lẹ̀ wọn bí a ṣe rí kókó lymph àkọ́kọ́ tí omi lymph láti èèmọ̀ ń dé, kì í ṣe dídín èèmọ̀ kù. Ó rí ìwọ̀n ìdámọ̀ tó tó 61 percent ní ìfiwéra pẹ̀lú 68 percent, láìsí ìyàtọ̀ tó ṣe pàtàkì ní ìṣirò. Ìdánwò kékeré kan tí a pín aláìsàn 60 sí láìṣètò tẹ́lẹ̀ dán àwọ̀ nìkan wò ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọ̀ àti radiocolloid, lórí bí ìdámọ̀ ṣe péye àti ìwọ̀n àbájáde òdì èké. Lẹ́ẹ̀kan sí i, àbájáde tí a wọn ni rírí àwọn kókó lymph, kì í ṣe ìtọ́jú àkàn.

Àyẹ̀wò inú ara pẹ̀lú ẹ̀rọ sọ ìtàn kan náà. Ìdánwò kan tí a pín aláìsàn 165 tó ní ulcerative colitis sí láìṣètò tẹ́lẹ̀ fi chromoendoscopy pẹ̀lú methylene blue tí a fi sí ojú àsopọ̀ wé colonoscopy àṣà lórí rírí àwọn ibi àìlera tó lè di àkàn, ó sì rí pé a ṣàwárí púpọ̀ sí i. Ìwádìí àyẹ̀wò ìpele III kan lórí aláìsàn 1,205, pẹ̀lú àwọ̀ tí a mu lẹ́nu tí a darí sí ìfun ńlá, wọn ìwọ̀n rírí adenoma. Ìwọ̀n náà gòkè láti nǹkan bí 48 sí 56 percent, láìsọ pé ó jẹ́ ìtọ́jú. Ìwádìí ṣíṣeéṣe kan lórí aláìsàn méjìlá lo àwọ̀ nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú àwòrán ìmọ́lẹ̀ tó sún mọ́ infrared láti rí àwọn túùbù tí ito ń gbà láti kíndìnrín sí àpòòtọ̀ nígbà iṣẹ́ abẹ àkàn ìbàdí. Ó ròyìn pé a rí àwọn túùbù méjèèjì ní gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀. Ìrànwọ́ tó wúlò fún iṣẹ́ abẹ ni, kì í sì í ṣe ẹ̀rí pé àwọ̀ náà dín èèmọ̀ kankan kù. Ìtọ́sọ́nà lórí bí a ṣe ń ka ìwádìí methylene blue wà nítorí pé a sábà ń tọ́ka sí àwọn àbájáde ìṣàwárí bí ẹni pé wọ́n jẹ́ àbájáde ìtọ́jú.

Tábìlì ìwádìí: èèmọ̀, àwòṣe, ọ̀nà lílò, àti àbájáde tí a wọn ní tòótọ́

Ka òpó àbájáde tí a wọn láti òkè dé ìsàlẹ̀ kí o tó ka àkọlé kankan. Bí àbájáde tí a wọn bá jẹ́ lactate tàbí agbára sẹ́ẹ̀lì láti wà láàyè, ìwádìí náà kò lè ṣe àtìlẹ́yìn fún ọ̀rọ̀ nípa ìwàláàyè aláìsàn. Bí àbájáde tí a wọn bá jẹ́ ìṣàwárí, kò lè ṣe àtìlẹ́yìn fún ọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú.

Àwọn ètò orí ayélujára: ṣàyẹ̀wò àpapọ̀ náà, irú àkàn, àti àbájáde

Àwọn ọ̀nà tí wọ́n fún ní orúkọ lórí ayélujára sábà máa ń da methylene blue pọ̀ mọ́ oògùn lòdì sí kòkòrò aṣekúpani bí fenbendazole tàbí ivermectin, nígbà mìíràn wọ́n á tún fi ààwẹ̀ kún un, wọ́n á sì so ìtàn aláìsàn mọ́ ọn. Ohun kọ̀ọ̀kan nílò àyẹ̀wò mẹ́ta kan náà: ṣé a ṣe ìwádìí àpapọ̀ yìí gan-an, fún irú àkàn wo, pẹ̀lú àbájáde wo tí a wọn?

A kò tíì rí ìdánwò pẹ̀lú ẹgbẹ́ àfiwé lórí ètò àpapọ̀ tó gbajúmọ̀ náà: methylene blue pẹ̀lú fenbendazole àti ivermectin, yálà pẹ̀lú ààwẹ̀ tàbí láìsí ààwẹ̀. Ìròyìn tuntun tó sún mọ́ ọn jù lọ lòdì sí ìtàn náà. Ìròyìn ìṣẹ̀lẹ̀ melanoma tó ti tàn ká ní 2026 ṣàpèjúwe ẹni ọdún 74 kan tó fún ara rẹ̀ ní ivermectin, fenbendazole, methylene blue àti ọ̀pọ̀ àfikún mìíràn lẹ́yìn tó kọ ìtọ́jú tó dé gbogbo ara. Àwòrán àyẹ̀wò àti DNA èèmọ̀ tó ń yí ká nínú ẹ̀jẹ̀ sunwọ̀n sí i ní àkọ́kọ́, lẹ́yìn náà wọ́n burú sí i títí àìlera fi tẹ̀ síwájú. Àwọn òǹkọ̀wé sì ka dídín èèmọ̀ kù fúnra rẹ̀ nípasẹ̀ eto ààbò ara sí àlàyé tó ṣeé gbà ó kéré tán bíi ti ètò náà, nítorí iye gíga àwọn ìyípadà apilẹ̀ àbùdá. Aláìsàn kan láìsí ẹgbẹ́ àfiwé, tó lo ọ̀pọ̀ ohun lẹ́ẹ̀kan náà, tí kò sì dájú bó ṣe tẹ̀ lé lílò wọn, kì í ṣe àbájáde ètò ìtọ́jú.

Àwọn ọ̀rọ̀ tó yí ètò náà ká kò ṣe àtìlẹ́yìn tó dára jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ìròyìn lẹ́sẹẹsẹ aláìsàn mẹ́ta tó lo fenbendazole, tí a pín káàkiri, ni a fà padà ní January 2026 nítorí ìtakora ire tí a kò ṣí payá, èyí tí ìwé ìròyìn ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì náà sọ pé ì bá nípa lórí ìtumọ̀ àbájáde. Ìwádìí ivermectin pẹ̀lú oògùn tó ń dènà checkpoint nínú àkàn ọmú triple negative jẹ́ ẹgbẹ́ kan ṣoṣo, ó ṣì ń gba àwọn olùkópa wọlé, kò sì tíì fi àbájáde kankan jáde. Kò ní methylene blue, fenbendazole tàbí ààwẹ̀. Ààwẹ̀ fúnra rẹ̀ yẹ kí ó wà ní ẹ̀ka lọ́tọ̀: ìdánwò kan tí a pín aláìsàn 131 sí láìṣètò tẹ́lẹ̀ lo oúnjẹ tó ń fara wé ààwẹ̀ ní àkókò chemotherapy ṣáájú iṣẹ́ abẹ fún àkàn ọmú HER2 negative, ó sì wọn májèlé àti àwọn àmì ìdáhùn ìtọ́jú. Ìdánwò ọmú kékeré kan lórí aláìsàn 44 tún wà ní ẹ̀ka tó jọ ọ́. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ ìwádìí àfikún sí chemotherapy pẹ̀lú àwọn àbájáde ìdáhùn ìtọ́jú, kì í ṣe ẹ̀rí ìwàláàyè fún ètò àwọ̀ pẹ̀lú oògùn lòdì sí kòkòrò aṣekúpani. Ìdánwò ààwẹ̀ ńlá kan fún àkàn ìfun ńlá àti rectum sì ti tẹ ètò ìwádìí rẹ̀ jáde nìkan títí di báyìí. Àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ lórí ohun tí ìwádìí ààwẹ̀ dán wò ní tòótọ́ ń jẹ́ kí àwọn ẹ̀ka náà wà lọ́tọ̀.

Ìtàn aláìsàn yẹ fún ìyọ́nú, ṣùgbọ́n ó ṣì jẹ́ ẹ̀rí tó wà ní ìpele tó rẹ̀wẹ̀sì jù lọ. Àwọn ìtàn máa ń yan àwọn tó yè tí wọ́n sì kọ ìtàn wọn síta, wọ́n máa ń fi ìtọ́jú àṣà tí a ṣe ní àkókò kan náà sílẹ̀, wọn kò sì ní iye lápapọ̀ àwọn tó gbìyànjú ọ̀nà náà. Ìtàn kan lè mú kí a ṣe ìdánwò. Kò lè rópò ìdánwò.

Àkíyèsí ìṣe tó kẹ́yìn fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ti ń gba ìtọ́jú àkàn. Methylene blue kì í ṣe àfikún tí kò ní ipa mìíràn. Lílò rẹ̀ tí a fọwọ́ sí ni fún methemoglobinemia tí a ní lẹ́yìn ìbí, lábẹ́ àbójútó. Ó sì ń dènà monoamine oxidase irú A ní àwọn ìwọ̀n nanomolar, èyí tó ń fa ìbáṣepọ̀ tí a ti kọ sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn tó ń ṣiṣẹ́ lórí serotonin. Ẹnikẹ́ni tó ń ronú lílò rẹ̀ pẹ̀lú ìtọ́jú àkàn yẹ kí ó kọ́kọ́ mú ọjà náà gan-an, ìwọ̀n tó ń ronú lílò, àti àtòjọ gbogbo oògùn rẹ̀ lọ sí ẹgbẹ́ ìtọ́jú àkàn, nítorí àkọsílẹ̀ ìdánwò lókè kò fúnni ní ìdí ìwàláàyè kankan láti gba ewu àfikún.

Bí a ṣe lè lo ẹ̀rí yìí

Ẹnikẹ́ni tó ń kojú àkàn tó sì ń ka nípa methylene blue yẹ kí ó béèrè ìbéèrè mẹ́rin nípa ìtọ́kasí kọ̀ọ̀kan. Ṣé ìmọ́lẹ̀ wà tàbí òkùnkùn, nítorí pípa nípasẹ̀ photodynamic kò sọ àsọtẹ́lẹ̀ pípa káàkiri ara. Ṣé àwòṣe náà jẹ́ àwo ìdánwò, ẹranko, tàbí àwọn aláìsàn tí a pín sí ẹgbẹ́ láìṣètò tẹ́lẹ̀, nítorí èyí tó kẹ́yìn nìkan ló lè fi àǹfààní fún aláìsàn hàn. Ṣé àbájáde tí a wọn jẹ́ ìṣàwárí, ikú àsopọ̀ ní agbègbè kan, tàbí ìwàláàyè, nítorí èyí tó kẹ́yìn nìkan ló dáhùn ìbéèrè ìtọ́jú. Ṣé àpapọ̀ tí a dán wò sì ni èyí tí wọ́n ń tà, fún irú àkàn kan náà, nítorí yíya àbájáde ààwẹ̀ láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ètò àwọ̀ jẹ́ àṣìṣe pípa ẹ̀ka pọ̀.

Lórí ẹ̀rí tó wà báyìí, methylene blue jẹ́ irinṣẹ́ yàrá ìwádìí tó ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé fún ṣíṣe àyẹ̀wò iṣẹ́ ìyípadà kẹ́míkà ara, photosensitizer fún agbègbè kan tí a ṣì ń ṣe ìwádìí rẹ̀ pẹ̀lú àwọn àmì kékeré lórí awọ ara láìsí ẹgbẹ́ àfiwé, àti àwọ̀ iṣẹ́ abẹ tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Kì í ṣe ìtọ́jú àkàn tó dé gbogbo ara tí a ti fi hàn pé ó ń ṣiṣẹ́, kò sì sí ọjà alájà tí a gbé kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí irú ìtọ́jú bẹ́ẹ̀ tí àwọn ìwádìí lókè ṣe àtìlẹ́yìn fún.