Ẹ̀rọ ìṣirò ìwọ̀n ìpọ̀ mólà búlúù mẹ́tílínì: fọ́ọ̀mù oníomi àti ìpìlẹ̀ ìdánwò àkóónú

Ìwọ̀n ẹrù búlúù mẹ́tílínì kan náà lè fúnni ní àwọn ìwọ̀n ìpọ̀ mólà tó yàtọ̀ síra, ó sinmi lórí fọ́ọ̀mù molíkúlù rẹ̀ àti bí a ṣe ròyìn ìdánwò àkóónú rẹ̀. Ìṣirò tí ó lo ìwọ̀n ẹrù kiloraidi tí kò ní omi yàtọ̀ sí èyí tí ó lo ìwọ̀n ẹrù fọ́ọ̀mù oníomi. Ìdánwò àkóónú lórí ìpìlẹ̀ nkan gbígbẹ tún mú ìyàtọ̀ mìíràn wá: ìdá ọgọ́rùn-ún tí a ròyìn kò ṣàpèjúwe nkan náà ní tààràtà bí a ṣe wọ̀n ọn.

Ṣí ẹ̀rọ ìṣirò ìwọ̀n ìpọ̀ mólà búlúù mẹ́tílínì láti tẹ ìwọ̀n ẹrù, ìwọ̀n ààyè ojútùú ìkẹyìn, fọ́ọ̀mù molíkúlù, àti ìpìlẹ̀ ìṣirò sínú rẹ̀. Ó ń ṣiṣẹ́ nínú aṣàwákiri rẹ, ó ń fi ìdọ́gba tí a ti fi àwọn iye sínú rẹ̀ hàn, ó sì ń ròyìn mol/L, mmol/L, àti µmol/L. Àwọn àpẹẹrẹ tó wà ní ìsàlẹ̀ jẹ́ ìṣirò yàrá ìdánwò, kì í ṣe yíyan ìwọ̀n lílò fún ènìyàn tàbí ẹranko.

Ohun tí àbájáde ń wọ̀n

Ìwọ̀n ìpọ̀ mólà ni orúkọ tí a sábà máa ń lò fún ìwọ̀n ìpọ̀ iye nkan. Ìtumọ̀ IUPAC fún ìwọ̀n ìpọ̀ iye nkan pín iye ẹ̀yà kan nínú àdàlù pẹ̀lú ìwọ̀n ààyè àdàlù náà:

c = n / V

Níhìn-ín, n ni iye búlúù mẹ́tílínì ní móòlù, V sì ni ìwọ̀n ààyè ojútùú ìkẹyìn ní lítà. Fún nkan mímọ́ tí fọ́ọ̀mù rẹ̀ jẹ́ mímọ̀, n = m / M, níbi tí m ti jẹ́ ìwọ̀n ẹrù ní giramu, tí M sì jẹ́ ìwọ̀n ẹrù mólà ní g/mol. Àwọn ìbáṣepọ̀ wọ̀nyí tẹ̀ lé àwọn ìtumọ̀ NIST fún ìwọ̀n ẹrù mólà àti ìwọ̀n ìpọ̀.

Iye tí a fi ń pín ni ìwọ̀n ààyè lẹ́yìn tí nkan bá ti tú. “100 mL ojútùú ìkẹyìn” àti “100 mL olùtú tí a fi kún un” jẹ́ àkọsílẹ̀ ìpèsè méjì tó yàtọ̀. Ìṣirò kò lè yanjú àìṣe kedere yẹn lẹ́yìn tí a ti ṣe ìpèsè náà.

Yan nkan náà kí o tó yan ìwọ̀n ẹrù mólà rẹ̀

Fún ìṣirò kiloraidi tí kò ní omi, irinṣẹ́ yìí ń lo 319.85 g/mol. Fún fọ́ọ̀mù oníomi mẹ́ta tí àkọsílẹ̀ fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀, ó ń lo 373.90 g/mol. Àlàyé ìlànà fọ́ọ̀mù oníomi mẹ́ta ti Thermo Fisher sọ àgbékalẹ̀ molíkúlù tó ní omi mẹ́ta àti ìwọ̀n ẹrù mólà kejì yìí. Omi ń kún ìwọ̀n ẹrù tí a wọ̀n láìfi ẹyọ búlúù mẹ́tílínì mìíràn kún un.

Wo ìpèsè méjì tí a dá lórí àwọn iye tí a sọ, tí ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ní 100 mg nkan mímọ́ nínú 100 mL ojútùú ìkẹyìn:

Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àpẹẹrẹ tí a ṣe ìṣirò wọn, kì í ṣe àbájáde ìwọ̀n. Lílo iye ìpín ti fọ́ọ̀mù aláìlómi fún fọ́ọ̀mù oníomi mẹ́ta tí ó mọ́ yóò sọ ìwọ̀n ìpọ̀ di púpọ̀ ju bó ṣe rí lọ ní nǹkan bí 16.9%. Fífi àwọn nọ́ńbà síi lẹ́yìn àmì ẹlẹ́ẹ̀mẹ́wàá kò ní ṣàtúnṣe àròjinlẹ̀ nkan tí kò tọ́.

Ìgò tí a ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “fọ́ọ̀mù oníomi” nìkan kò fi ìdí iye omi pàtó kan múlẹ̀. Nítorí náà, ẹ̀rọ ìṣirò kò gba ìṣirò tí a dá lórí iye tí a sọ fún fọ́ọ̀mù tí iye omi rẹ̀ kò ṣe kedere. Fún ìmọ̀ kẹ́míkà tó wà lẹ́yìn èyí, wo àwọn fọ́ọ̀mù molíkúlù búlúù mẹ́tílínì àti omi inú wọn.

Bá ìdánwò àkóónú mu pẹ̀lú ìwọ̀n ẹrù tí ó ṣàpèjúwe

Ìbéèrè pàtàkì kì í ṣe “Ìdá ọgọ́rùn-ún wo ni ó wà lórí ìwé ẹ̀rí?” nìkan. Ó jẹ́ “Ìdá ọgọ́rùn-ún ohun wo, tí a sọ gẹ́gẹ́ bí àpapọ̀ kẹ́míkà wo?” Ẹ̀rọ ìṣirò ya àwọn ìtumọ̀ mẹ́rin sọ́tọ̀:

Nínú àwọn ìdọ́gba wọ̀nyí, a ni ìdá ọgọ́rùn-ún ìdánwò àkóónú tí a pín pẹ̀lú 100; d sì ni ìdá ọgọ́rùn-ún ìdínkù ìwọ̀n ẹrù nígbà gbígbẹ tí ó bá a mu, tí a pín pẹ̀lú 100. Ìdọ́gba tó gbẹ̀yìn jẹ́ ìyípadà ìwọ̀ntúnwọ̀nsì ẹrù láàárín àwọn ìpìlẹ̀ ìròyìn tí a sọ ní kedere. Ó yẹ nìkan nígbà tí àtúnṣe gbígbẹ bá bá ìtumọ̀ ìdánwò àkóónú mu.

Àwòkọ́ṣe àkọsílẹ̀ ìlànà USP sọ ìdánwò àkóónú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí búlúù mẹ́tílínì tí kò ní omi lórí ìpìlẹ̀ nkan gbígbẹ, ó sì fúnni ní ààlà ìtẹ́wọ́gbà 97.0–103.0%. Àbájáde ìtúpalẹ̀ tó ga ju 100% lọ kì í ṣe gbólóhùn gidi pé àpẹẹrẹ kan ní ìwọ̀n ẹrù àpapọ̀ kẹ́míkà mímọ́ tó pọ̀ ju gbogbo ìwọ̀n ẹrù àpẹẹrẹ náà lọ. Irinṣẹ́ náà gba àwọn ìṣirò ìdánwò àkóónú lórí ìpìlẹ̀ nkan gbígbẹ títí dé 103%, ó sì fi àmì sí àbájáde yẹn gẹ́gẹ́ bí ìṣirò ìtúpalẹ̀.

Àpẹẹrẹ ìṣirò: àbájáde lórí ìpìlẹ̀ nkan gbígbẹ

Ká sọ pé àkọsílẹ̀ yàrá ìdánwò kan ṣàkọsílẹ̀ 100.0 mg nkan, ìdánwò àkóónú 99.0% tó dọ́gba pẹ̀lú fọ́ọ̀mù aláìlómi lórí ìpìlẹ̀ nkan gbígbẹ, ìdínkù ìwọ̀n ẹrù nígbà gbígbẹ 14.0% tí a wọ̀n tí ó bá a mu, àti 100.0 mL ojútùú ìkẹyìn. Àwọn iye wọ̀nyí jẹ́ àròjinlẹ̀.

1. Yí ìwọ̀n ẹrù tí a wọ̀n padà: 100.0 mg = 0.1000 g.
2. Lo ìpín ìwọ̀n ẹrù gbígbẹ: 0.1000 × 0.860 = 0.0860 g.
3. Lo ìdánwò àkóónú: 0.0860 × 0.990 = 0.08514 g tó dọ́gba pẹ̀lú kiloraidi tí kò ní omi.
4. Yí i padà sí iye nkan kí o sì pín pẹ̀lú ìwọ̀n ààyè: 0.08514 / (319.85 × 0.1000) = 2.662 mmol/L.

Má tún pín pẹ̀lú ìwọ̀n ẹrù mólà fọ́ọ̀mù oníomi mẹ́ta. Iye tí a ń pín ni a ti sọ tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n tó dọ́gba pẹ̀lú kiloraidi tí kò ní omi. Fífi àtúnṣe fọ́ọ̀mù oníomi kún un yóò ka àtúnṣe omi lẹ́ẹ̀mejì.

Bí àkọsílẹ̀ kan náà bá dípò èyí ṣàkọsílẹ̀ ní tààràtà 85.14% tó dọ́gba pẹ̀lú fọ́ọ̀mù aláìlómi bí a ṣe gbà á, ọ̀nà ìṣirò bí nkan ṣe rí yóò fúnni ní ìdáhùn kan náà láìní iye gbígbẹ lọ́tọ̀. Bí àwọn ọ̀nà méjèèjì ṣe fúnni ní ìdáhùn kan náà jẹ́ àyẹ̀wò ìṣirò tó wúlò.

Nígbà tí dátà tó wà kò bá tó

Àwọn àlàyé ìlànà kì í ṣe àbájáde ìwọ̀n fún ìdìpọ̀ iṣelọpọ ní gbogbo ìgbà. Fún àpẹẹrẹ, àkọsílẹ̀ ọjà búlúù mẹ́tílínì oníomi ti Merck fúnni ní ìdánwò àkóónú tó kéré jù tí a ṣe ìṣirò rẹ̀ lórí nkan gbígbẹ, ìdínkù ìwọ̀n ẹrù nígbà gbígbẹ tó pọ̀ jù, àti ìwọ̀n ẹrù molíkúlù lórí ìpìlẹ̀ aláìlómi, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ṣàpèjúwe fọ́ọ̀mù oníomi. Fífi àwọn ààlà wọ̀nyẹn sípò bí ẹni pé wọ́n jẹ́ iye tí a wọ̀n yóò dá ìṣirò iye kan ṣoṣo sílẹ̀ tí àkọsílẹ̀ náà kò fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀.

Bákan náà, ìdá ọgọ́rùn-ún ìdánwò àkóónú tí a kò ṣàlàyé ìpìlẹ̀ rẹ̀ tàbí ìdá ọgọ́rùn-ún ààyè nínú kírómátógíráfì kò fi ìdí ìpín ìwọ̀n ẹrù tí a nílò níhìn-ín múlẹ̀ láìfọwọ́yí. Gba ìlànà ìròyìn láti inú ìwé ẹ̀rí tàbí lọ́dọ̀ olùpèsè. Ìtọ́sọ́nà sí kíkà ìwé ẹ̀rí ìtúpalẹ̀ búlúù mẹ́tílínì ṣàlàyé àwọn àyẹ̀wò ìwé náà.

Àwọn ààyè tí a fi sílẹ̀ láìkún, ìwọ̀n ẹrù tàbí ìwọ̀n ààyè tí kò ju òdo lọ, àwọn ẹyọ ìwọ̀n tí a kò ṣe àtìlẹ́yìn fún, àti àwọn ìpìlẹ̀ ìdánwò àkóónú tí kò sí ń mú àṣìṣe jáde dípò àbájáde. Yíyí iye tí a tẹ̀ sínú rẹ̀ padà ń rọ́pò àbájáde iṣáájú, kódà nígbà tí iye tuntun kò bá tọ́. A kọ àwọn iye nọ́ńbà tó kọjá agbára ìṣirò sílẹ̀. Irinṣẹ́ náà kò ṣàyẹ̀wò bóyá nkan lè tú ní ìwọ̀n ìpọ̀ kan, bóyá ó tú pátápátá, tàbí bóyá ìpèsè náà dúró ní ìdúróṣinṣin.

Jẹ́ kí ìṣirò náà ṣeé tún ṣe

Ṣàkọsílẹ̀ ìdìpọ̀ iṣelọpọ, fọ́ọ̀mù molíkúlù, àbájáde àti ìpìlẹ̀ ìdánwò àkóónú, àtúnṣe gbígbẹ èyíkéyìí, ìwọ̀n ẹrù tí a wọ̀n, ìwọ̀n ààyè ìkẹyìn, àti àwọn ipò ìpèsè. Ròyìn kìkì ìpéye tí àwọn ìwọ̀n rẹ ṣe àtìlẹ́yìn fún; àwọn nọ́ńbà tí ẹ̀rọ ìṣirò fi hàn jẹ́ fún ìrọ̀rùn.

Fún ojútùú ìpìlẹ̀ tí a ti ṣàkọsílẹ̀ tẹ́lẹ̀, lo àwọn ìṣirò fífomi búlúù mẹ́tílínì lọ́tọ̀. Fún àwọn àmì ìdá ọgọ́rùn-ún, kọ́kọ́ ṣàyẹ̀wò àwọn ìyípadà ìwọ̀n ìpọ̀ búlúù mẹ́tílínì. Bóyá ìwọ̀n ìpọ̀ mólà tọ́ tàbí a yí ìdá ọgọ́rùn-ún padà lọ́nà tó tọ́, kò sí èyí tó pinnu bí ó ṣe yẹ kí a fúnni ní nkan kan.