Búlúù Mẹtilẹ́ẹ̀nì àti Ibà Máláríà: Ìtàn àti Ẹ̀rí Ìdánwò

Ní 1891, a fi àwọ̀ búlúù tí a ń lò fún aṣọ tọ́jú àwọn aláìsàn ibà máláríà méjì. Paul Guttmann àti Paul Ehrlich ti kíyè sí i pé búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì máa ń yan àwọn kòkòrò ibà máláríà láti fi àwọ̀ sí, wọ́n sì ronú pé àwọ̀ tí ó lè yan kòkòrò náà tó bẹ́ẹ̀ láti fi hàn lè tún yan án tó bẹ́ẹ̀ láti ṣe é léṣe. Àwọn aláìsàn méjèèjì sàn. Ìdánwò yẹn mú kí búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì di oògùn ibà máláríà àkọ́kọ́ tí a ṣe nípasẹ̀ ìṣelọpọ kẹ́míkà, ní ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún ṣáájú kí chloroquine tó wà.

Lẹ́yìn náà, àwọ̀ náà lo ọ̀pọ̀ jù lọ ọ̀rúndún ogún ní pípàdánù ipò rẹ̀. Àwọn oògùn tí a ṣe nípasẹ̀ ìṣelọpọ kẹ́míkà tí ara sì ń fara dà dáadáa ju tirẹ̀ lọ rọ́pò rẹ̀, nígbà tí àsìkò òde òní sì dé, ó ṣì wà ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ohun èlò kẹ́míkà yàrá ìwádìí, àwọ̀ fún ṣíṣe àyẹ̀wò àrùn, àti oògùn pajawiri fún ìṣòro ẹ̀jẹ̀ mìíràn. Nítorí náà, ìpadà rẹ̀ sí ìwádìí ibà máláríà ní Burkina Faso àti Mali kì í ṣe nítorí àárò ohun àtijọ́. Àwọn olùwádìí ní àbá pàtó kan: àwọn ìṣe kẹ́míkà redox kan náà tí ó mú kí àwọ̀ náà ṣiṣẹ́ fún fífi àwọ̀ sí ohun lè dá ìdáàbòbò redox ti kòkòrò náà láàmú, ipa rẹ̀ lórí ìpele kòkòrò tí ó lè tàn sì lè ṣe ohun tí àwọn oògùn tí a sábà ń lò kò ṣe dáadáa. Láti dán àbá náà wò, ó ṣe pàtàkì láti sọ àpapọ̀ oògùn, ẹ̀yà kòkòrò, àti ohun tí a ń díwọ̀n ní gbogbo ìgbà, nítorí yíyí èyíkéyìí nínú wọn padà máa ń yí ìparí ìwádìí padà.

A ṣe àlàyé ìyàtọ̀ tó gbòòrò láàárín àwọn oògùn tí a ti fọwọ́ sí àti àwọn lílò tí a ṣì ń wádìí nínú búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì nínú ìṣègùn. Ibà máláríà wà ní apá lílò tí a ṣì ń wádìí: ó ń ṣiṣẹ́ lórí àwọn ohun alààyè, a ti dán an wò nínú àpapọ̀ oògùn, ṣùgbọ́n kì í ṣe ìtọ́jú boṣewa nínú àwọn ìlànà ìtọ́jú.

Ìdí tí àwọ̀ Ehrlich fi ṣiṣẹ́ àti ìdí tí a fi kọ̀ ọ́ sílẹ̀

Àkọsílẹ̀ ìbẹ̀rẹ̀ jẹ́ àpẹẹrẹ fún bí a ṣe yẹ kí a ka ẹ̀rí tí ó ṣáájú ọ̀nà ìwádìí òde òní. Àtúnyẹ̀wò 1904 ti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ 425 tí a ròyìn fojú díwọ̀n ìdáhùn sí ìtọ́jú ní nǹkan bí 85 ogorun, ṣùgbọ́n àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyẹn ṣáájú pípín àwọn olùkópa sí ẹgbẹ́ láìròtẹ́lẹ̀, lílo àwọn ohun ìwọ̀n èsì tó jẹ́ boṣewa, ìfìdímúlẹ̀ ẹ̀yà kòkòrò, àti àbójútó agbára kòkòrò láti tako oògùn. Wọ́n fi hàn pé èròjà náà ní agbára láti ṣiṣẹ́ lòdì sí ibà máláríà tí ó tọ́ sí ìwádìí síwájú, kì í ṣe pé ó ní ìwọ̀n ìwòsàn tí a lè fi wé ti ìdánwò òde òní.

Kíkọ̀ ọ́ sílẹ̀ jẹ́ nítorí àwọn ìṣòro lílò rẹ̀, kì í ṣe nítorí pé a ti fi hàn pé kò ṣiṣẹ́. Búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì máa ń sọ ìtọ̀ di búlúù tàbí àwọ̀ ewé, ó máa ń fi àwọ̀ sí àwọn àsopọ̀ ara, ó sì máa ń fa àwọn ìṣòro inú àti ọ̀nà ìtọ̀, títí kan èébì àti ìrora nígbà ìtọ̀, ní àwọn ìwọ̀n oògùn tí a ń lò nígbà yẹn. Àwọn oògùn tuntun mú àwọn kòkòrò kúrò láìsọ aláìsàn di aláwọ̀. Àtúnyẹ̀wò ìtàn tí ó tọpasẹ̀ láti búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì dé chloroquine sọ ìtàn ìrọ́pò yẹn, nígbà tí àtúnyẹ̀wò àwọn oògùn ibà máláríà phenothiazinium kó àwọn àbá nípa ọ̀nà iṣẹ́ wọn jọ, èyí tí ó mú kí àwọn olùwádìí ṣì nífẹ̀ẹ́ sí wọn lẹ́yìn tí lílò wọn nínú ìtọ́jú ti dín kù.

Ní ti ọ̀nà iṣẹ́ rẹ̀, ó dára jù lọ láti ṣàpèjúwe àwọ̀ náà gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ń kópa nínú àwọn ìṣe redox, dípò ohun tí ó ní ibi àfojúsùn kan ṣoṣo. Ó ń dí iṣẹ́ glutathione reductase ti kòkòrò náà lọ́wọ́ nínú túùbù ìdánwò, ní àkókò kan náà ó sì ń mú àwọn ẹlẹ́ktrọ́nì yípo ní àwọn ọ̀nà tí ó ń lo agbára ìdínkù kẹ́míkà tí kòkòrò náà nílò, tí ó sì ń dá ìdààmú ọ́ksídéṣọ̀nù sílẹ̀; a tún ti dábàá pé ó ń dá mímú májèlé heme kúrò láàmú. Èyí tí ó ń ṣiṣẹ́ jù lọ nínú aláìsàn ṣì jẹ́ ohun tí kò dájú. Àbájáde pàtàkì kì í ṣe ibi àfojúsùn gan-an, bí kò ṣe pé ipa rẹ̀ dá lórí ìpele kòkòrò: búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì ń ṣiṣẹ́ gidigidi lòdì sí àwọn gámẹ́tósáìtì, ìpele ìbísí ìbálòpọ̀ tí ẹ̀fọn gbọ́dọ̀ jẹ kí ìtànkálẹ̀ lè máa bá a lọ. Àwọn àpapọ̀ oògùn artemisinin boṣewa máa ń mú àwọn kòkòrò tí kì í bímọ nípa ìbálòpọ̀, tí ó sì ń mú aláìsàn ṣàìsàn, kúrò, ṣùgbọ́n wọ́n lè fi àwọn gámẹ́tósáìtì tí ó ti dàgbà sílẹ̀. Oògùn tí ó dín àkókò tí gámẹ́tósáìtì fi wà nínú ara kù tàbí tí ó mú kí wọn má lè fa àkóràn ń dojú kọ ìtànkálẹ̀ fúnra rẹ̀.

Ohun tí àwọn ìdánwò òde òní dán wò

Gbogbo èsì òde òní tó wà nísàlẹ̀ jẹ́ èsì àpapọ̀ oògùn. Ìwọ̀n oògùn, oògùn tí a so mọ́ ọn, ẹ̀yà kòkòrò, àti ohun tí a ń díwọ̀n jẹ́ apá kan àbájáde náà.

Ìdánwò àti àwọn olùkópa	Ètò lílo oògùn	Ohun tí a díwọ̀n àti èsì	Ààlà
Burkina Faso 2005, àwọn ọmọ 226 tí ọjọ́ orí wọn jẹ́ oṣù 6 sí 59, ibà máláríà falciparum	Chloroquine pẹ̀lú búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì 4 mg/kg/day fún ọjọ́ 3 ní ìfiwéra pẹ̀lú chloroquine nìkan	Ìdáhùn tó péye ní Ọjọ́-14 jẹ́ nǹkan bí 56 sí 46 ogorun; kò sí àǹfààní tó hàn kedere	Ìwọ̀n àwọ̀ tó kéré ní ibi tí àwọn kòkòrò ti ń tako chloroquine; ìdánwò tí kò dára fún ètò lílo oògùn òde òní
Zoungrana 2008, ìpele 2, àwọn ọmọ 180 tí ọjọ́ orí wọn jẹ́ ọdún 6 sí 10, ibà máláríà falciparum	Búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì pẹ̀lú artesunate, pẹ̀lú amodiaquine, tàbí artesunate-amodiaquine boṣewa; àwọ̀ 20 mg/kg/day fún ọjọ́ 3	Ìwòsàn tí a ti ṣe àtúnṣe ìṣirò rẹ̀ ní Ọjọ́-28 jẹ́ 62, 95, àti 82 ogorun lẹ́sẹẹsẹ; mímú kòkòrò kúrò yára jù lọ pẹ̀lú àpapọ̀ artesunate; àwọn ẹgbẹ́ àwọ̀ méjèèjì dín wíwà gámẹ́tósáìtì nínú ara kù ní ọjọ́ 3, 7, àti 14	Ìdánwò tí a kò fi irú ìtọ́jú pamọ́, tí àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ sì kéré; ìwọ̀n ìwòsàn tí kò dára nínú àpapọ̀ artesunate fi hàn pé oògùn tí a so mọ́ ọn ló pinnu àbájáde
Coulibaly 2015, ìpele IIb, àwọn ọmọ 193 nínú ẹgbẹ́ ìtúpalẹ̀ bí oògùn ṣe ń ṣiṣẹ́, ibà máláríà falciparum	Artesunate-amodiaquine pẹ̀lú àwọ̀ 15 mg/kg/day fún ọjọ́ 3 ní ìfiwéra pẹ̀lú àpapọ̀ kan náà nìkan	Gámẹ́tósáìtì tí a rí nípasẹ̀ maikirosikopu ní Ọjọ́-7 jẹ́ 1.2 sí 8.9 ogorun; mímú àwọn kòkòrò tí kì í bímọ nípa ìbálòpọ̀ kúrò yára díẹ̀ sí i; ìwòsàn tí a ti ṣe àtúnṣe ìṣirò rẹ̀ jọra, ní nǹkan bí 80 sí 85 ogorun	Dídín ìwọ̀n àwọn ẹni tí gámẹ́tósáìtì wà nínú ara wọn kù, kì í ṣe ìwòsàn, ni àṣeyọrí pàtàkì; èébì pọ̀ sí i, hemoglobin sì dín kù fún ìgbà díẹ̀ pẹ̀lú àwọ̀
Mali 2018, ìpele 2, àwọn ọkùnrin 80 tí G6PD wọn wà ní ìwọ̀n déédéé, tí wọ́n ní àkóràn falciparum láìní àmì àìsàn, tí gámẹ́tósáìtì sì wà nínú ẹ̀jẹ̀ wọn	Dihydroartemisinin-piperaquine pẹ̀lú àwọ̀ 15 mg/kg/day fún ọjọ́ 3 ní ìfiwéra pẹ̀lú oògùn ibà máláríà nìkan	Láàárín àwọn olùkópa tí wọ́n lè fa àkóràn ní ìbẹ̀rẹ̀, iye àárín ìdínkù agbára láti kó àkóràn sí ẹ̀fọn jẹ́ 100 ogorun pẹ̀lú àwọ̀, ní ìfiwéra pẹ̀lú ìdínkù tí kò fi bẹ́ẹ̀ sí láìsí rẹ̀ ní ọjọ́ 2, èyí sì dúró ní ọjọ́ 7	Àwọn ẹni 11 péré tí wọ́n lè fa àkóràn, tí wọ́n sì gba àwọ̀, ló wà nínú ìfiwéra pàtàkì; àwọn ọkùnrin nìkan, àwọn tí G6PD wọn wà ní ìwọ̀n déédéé nìkan, àwọn olùgbé kòkòrò tí kò ní àmì àìsàn; ohun tí a díwọ̀n jẹ́ ìtànkálẹ̀, kì í ṣe ìdánwò ìwòsàn
Burkina Faso 2019, àwọn ọmọ 100, ibà máláríà falciparum	Artesunate-amodiaquine pẹ̀lú àwọ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú àpapọ̀ náà pẹ̀lú ìwọ̀n primaquine tí a fún lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo	Ìwòsàn tí a ti ṣe àtúnṣe ìṣirò rẹ̀ jẹ́ nǹkan bí 96 ogorun nínú àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì; mímú kòkòrò kúrò nígbà tí ọjọ́ 1 fi dé yára sí i pẹ̀lú àwọ̀; gámẹ́tósáìtì ní ọjọ́-2 jẹ́ 4 sí 31 ogorun, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò fún wọn ní primaquine títí di ọjọ́ 2	Ó kéré, a kò sì fi irú ìtọ́jú pamọ́; àkókò fífúnni ní oògùn mú kí àwọn ìfiwéra gámẹ́tósáìtì ní ìbẹ̀rẹ̀ má ṣe wà ní ipò kan náà; ààbò nípa ẹ̀jẹ̀ ni àfojúsùn àkọ́kọ́

Àwọn àpẹẹrẹ méjì dúró káàkiri àwọn ìwádìí wọ̀nyí. Àkọ́kọ́, àwọ̀ náà ń ṣiṣẹ́ lóòótọ́ lòdì sí Plasmodium falciparum, ṣùgbọ́n bí a bá lò ó nìkan, ó ń mú àwọn kòkòrò kúrò lọ́ra jù, ó sì ń jẹ́ kí àkóràn tó ṣẹ́ kù tún pọ̀ sí i; ìwádìí kékeré kan lórí àwọn àgbàlagbà parí sí pé a yẹ kí a so ó pọ̀ mọ́ oògùn tí ó ń ṣiṣẹ́ kíákíá. Ìkejì, àǹfààní àfikún rẹ̀ tí a lè tún rí ní ìdánwò lọ́pọ̀ ìgbà ju ti àpapọ̀ oògùn òde òní tí a yàn lọ́nà tó tọ́ lọ wà nínú àwọn ohun ìwọ̀n gámẹ́tósáìtì àti ìtànkálẹ̀, dípò ìlọsíwájú ńlá nínú ìwòsàn tí a sábà ń díwọ̀n. Ìwádìí fífún ẹ̀fọn ní ẹ̀jẹ̀ nípasẹ̀ awọ atọwọ́dá tààrà ní Mali ni ẹ̀rí tó ṣe kedere jù lọ fún gbólóhùn kejì yẹn, nítorí pé àǹfààní pé àwọn ẹ̀fọn tí a fún ní ẹ̀jẹ̀ àwọn olùkópa yóò ní àkóràn dín kù gidigidi.

Ààlà ẹ̀yà kòkòrò ṣe pàtàkì bí ààlà àpapọ̀ oògùn ṣe ṣe pàtàkì. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ẹ̀rí ìtọ́jú òde òní tó dáni lójú dá lórí ibà máláríà falciparum. Fún ibà máláríà vivax, àkọsílẹ̀ ìtọ́jú jẹ́ ohun tí a kíyè sí nínú ìtàn pẹ̀lú ìwádìí òde òní nínú túùbù ìdánwò àti fífún ẹ̀fọn ní ẹ̀jẹ̀, títí kan pé àwọ̀ ní ìwọ̀n nanomolar tó kéré ń ṣiṣẹ́ lórí àwọn kòkòrò tí a yà sọ́tọ̀ láti agbègbè Thai-Myanmar, àti dídènà ìtànkálẹ̀ tó lágbára nínú ìwádìí fífún ẹ̀fọn ní ẹ̀jẹ̀ ní 2024. Kò sí èyíkéyìí nínú ìyẹn tí ó fi ìwòsàn ìpele ẹ̀jẹ̀ vivax nínú aláìsàn múlẹ̀, kò sì sí èyíkéyìí tí ó yanjú ọ̀ràn àwọn hypnozoite inú ẹ̀dọ̀ tí ó ń fa ìpadà àìsàn vivax, èyí tí ó nílò àwọn ìpinnu ìtọ́jú tirẹ̀ tó bá ẹ̀yà kòkòrò náà mu. Fífi èsì ìtànkálẹ̀ falciparum ṣe gbólóhùn nípa gbogbo kòkòrò ń tún àṣìṣe tó ti pẹ́ jù lọ nínú àwọn àkọsílẹ̀ ìwádìí wọ̀nyí ṣe. Ilé ìkàwé ìwádìí ń pa àwọn àbájáde ìdánwò lórí ènìyàn àti ti ìdánwò ìwádìí mọ́ sínú àwọn òpó lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ fún ìdí yìí gan-an.

Ààbò bá ètò lílo oògùn lọ

A gbọ́dọ̀ ṣe àkíyèsí àwọn ewu mẹ́ta ní kedere nítorí wọ́n ń pinnu ẹni tí kò gbọ́dọ̀ ṣe àdánwò.

Àìtó glucose-6-phosphate dehydrogenase ń dá ewu ìfọ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa sílẹ̀. Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ àwọn ìwádìí mẹ́rin lórí àwọn ọmọ ní Burkina Faso, tí ó ní àwọn ọmọ 1,005, rí i pé hemoglobin dín kù díẹ̀ sí i pẹ̀lú lílo àwọ̀ nínú àwọn olùkópa tí àìtó náà pé nínú wọn, pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ìfọ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa méjì nínú àwọn ọmọ tí a fi àwọ̀ tọ́jú, tí wọ́n ní àìtó náà tàbí tí wọ́n ní ẹ̀dà jiini méjì tí kò jọra. Àwọn ìtọ́ni orílẹ̀-èdè United States lórí àmì oògùn búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì tí a ń gún sí ara sọ pé a kò gbọ́dọ̀ lò ó nígbà àìtó G6PD, nítorí ìfọ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa tó le lè ṣẹlẹ̀. Àwọn ètò lílo oògùn ẹnu fún ibà máláríà yàtọ̀ sí ìwọ̀n pajawiri tí a ń fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀, nítorí náà a kò lè yí ìtọ́ni àmì oògùn náà padà nípa ìṣirò sí ààlà ìwọ̀n oògùn fún ibà máláríà, ṣùgbọ́n ipa lórí ara lọ sí ọ̀nà kan náà. Àyẹ̀wò àti àbójútó gbọ́dọ̀ jẹ́ apá gbogbo lílò tó ṣe pàtàkì.

Àwọn ìbáṣepọ̀ oògùn tó ní í ṣe pẹ̀lú serotonin tún yẹ kí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀. Búlúù mẹtilẹ́ẹ̀nì tí ó dé gbogbo ara ń dí iṣẹ́ monoamine oxidase lọ́wọ́, ó sì lè fa àkójọpọ̀ àmì àìsàn serotonin nígbà tí a bá lò ó pẹ̀lú àwọn oògùn tí ń yan ìmúpadàwọlé serotonin láti dí lọ́wọ́, àwọn tí ń dí ìmúpadàwọlé serotonin-norepinephrine lọ́wọ́, àwọn tí ń dí monoamine oxidase lọ́wọ́, àti àwọn opioid àti oògùn ikọ́ kan; a ti ròyìn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó fa ikú. A ṣe àlàyé ìbáṣepọ̀ náà, àwọn ipò tí a kò gbọ́dọ̀ lò ó, àti àbójútó nínú àwọn ipa àìfẹ́, àwọn ipò tí a kò gbọ́dọ̀ lò ó, àti ààbò.

Bí ara ṣe ń fara dà á jẹ́ ìdènà tí kò fi bẹ́ẹ̀ ń fa àfiyèsí. Ìtọ̀ búlúù-àwọ̀ ewé jẹ́ ohun tí a retí, kò sì léwu, ṣùgbọ́n ó hàn kedere tó bẹ́ẹ̀ tí ó ti ń dín ìtẹ́wọ́gbà kù láti àwọn ọdún 1890. Èébì dá lórí ìwọ̀n oògùn àti bí a ṣe pèsè rẹ̀, ó sì mú kí àwọn olùkópa jáwọ́ nínú àwọn ìdánwò lórí àwọn ọmọ; nínú ìfiwéra kan tó wá lẹ́yìn, ó dé 40 ogorun àwọn tí wọ́n gba àwọ̀, ní ìfiwéra pẹ̀lú 14 ogorun àwọn tí wọ́n gba primaquine. Oògùn tí àwọn ọmọ bá bì jáde jẹ́ oògùn tí agbára rẹ̀ láti ṣiṣẹ́ wà lórí ìwé nìkan fún àwọn ọmọ wọ̀nyẹn.

Ìdí tí ẹ̀rí yìí kò fi ṣe àtìlẹ́yìn fún ìtọ́jú ara ẹni

Àwọn ìlànà ibà máláríà tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ béèrè pé kí a fìdí kòkòrò múlẹ̀, wọ́n sì ń yan ìtọ́jú gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà kòkòrò, bí àìsàn ṣe le tó, agbègbè tí kòkòrò ti ń tako oògùn, ọjọ́ orí àti ìwọ̀n ara, oyún, àti ipò G6PD, pẹ̀lú àwọn àpapọ̀ artemisinin gẹ́gẹ́ bí boṣewa fún àìsàn falciparum. Kò sí ohun kan nínú àwọn àkọsílẹ̀ ìwádìí àwọ̀ náà tí ó rọ́pò ọ̀nà ìpinnu yẹn. Lílo oògùn náà nìkan ń ṣiṣẹ́ lọ́ra jù, yíyan oògùn tí a so mọ́ ọn ló pinnu ìwòsàn, àwọn hypnozoite vivax nílò ìtọ́jú lọ́tọ̀, ipò G6PD ń fi ààlà sí lílò, àwọn oògùn tó ní í ṣe pẹ̀lú serotonin tí a ń lò ní àkókò kan náà sì ń dá ìbáṣepọ̀ tó léwu sílẹ̀. Ìtọ́jú tí kò tọ́ lè fi àkóràn falciparum tó lè tún pọ̀ sí i sílẹ̀, kí ó má rí ìpadà àìsàn vivax, kí ó fa ìfọ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa, kí ó sì fi oògùn tẹ kòkòrò láìlágbára tó, èyí tí ó ń ṣètìlẹ́yìn fún agbára kòkòrò láti tako oògùn.

Àkótán tòótọ́ ní ààlà ju ohun tí àwọn olùfẹ́ rẹ̀ tàbí àwọn tí ń kọ̀ ọ́ sílẹ̀ fẹ́ lọ. Àwọ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún kan ní iṣẹ́ oògùn gidi ní ọ̀rúndún kọkànlélógún, pẹ̀lú ipa òde òní rẹ̀ tó hàn kedere jù lọ nínú dídènà ìtànkálẹ̀ falciparum nígbà tí a bá fi kún àpapọ̀ oògùn tó yẹ lábẹ́ àbójútó ìdánwò. Èyí jẹ́ àbájáde nípa dídá ìtànkálẹ̀ dúró nínú àwọn àwùjọ tí a ṣe ìwádìí lórí, kì í ṣe ìtọ́ni fún títọ́jú ara ẹni.