Búlúù methylene àti àwọn ipò táíródì: ohun tí ẹ̀rí fi hàn

Búlúù methylene ní àwọn ipa tí a lè wọn lórí àwọn ìlànà ẹ̀dá tó ní í ṣe pẹ̀lú táíródì nínú àwọn ètò ìdánwò. Èyí kò fi í múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú fún àìṣiṣẹ́ tó ti ẹ̀ṣẹ̀ táíródì, àrùn Hashimoto, tàbí ìṣiṣẹ́ àṣejù ti táíródì. Ìwádìí tí a ṣàyẹ̀wò níbí kò rí ìdánwò ìtọ́jú nínú ènìyàn tí ó ní ẹgbẹ́ àfiwé, tí ó fi hàn pé búlúù methylene ń ṣàtúnṣe àwọn ipò wọ̀nyí láìléwu tàbí pé ó ń dín àìní fún òògùn táíródì kù.

Nítorí náà, ìbéèrè tó wúlò ju bóyá ó lè ní ipa lórí bí ara ṣe ń yí àwọn èròjà padà láti lò wọ́n lọ. Ìlànà táíródì wo ló ń yí padà, nínú ètò ìdánwò wo, àti ṣé ìyípadà náà ń ran ẹni tí a ti ṣàwárí ipò kan lára lọ́wọ́? Àwọn ìwádìí tó wà ń fúnni ní àwọn ìdáhùn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní àwọn ipele ẹ̀dá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Wọn kò pèsè ìdáláre fún fífi búlúù methylene rọ́pò àwọn òògùn táíródì tí dókítà pàṣẹ.

Iṣẹ́ táíródì ní ọ̀pọ̀ ìwọ̀n tó yàtọ̀ síra

Ẹ̀ṣẹ̀ táíródì ń ṣe thyroxine, tàbí T4, ní pàtàkì, àti iye kékeré ti triiodothyronine, tàbí T3. Àwọn àsopọ̀ ara tún ń yí T4 padà sí T3. Ẹ̀ṣẹ̀ pituitary ń tú họ́mọ̀nù tó ń ru táíródì ṣiṣẹ́, tàbí TSH, jáde; èyí ń fi àmì ránṣẹ́ sí ẹ̀ṣẹ̀ náà láti ṣe họ́mọ̀nù. Àwọn họ́mọ̀nù táíródì tó ń lọ káàkiri nínú ẹ̀jẹ̀ ń fi ìdáhùn padà láti dín àmì náà kù.

Gẹ́gẹ́ bí American Thyroid Association ṣe ṣàlàyé àyẹ̀wò iṣẹ́ táíródì, ìwọ̀n àpapọ̀ họ́mọ̀nù ní họ́mọ̀nù tó so mọ́ prótíìnì nínú, nígbà tí ìwọ̀n họ́mọ̀nù òmìnira ń ṣàyẹ̀wò apá tí kò so mọ́ prótíìnì. TSH àti T4 òmìnira papọ̀ ń ṣèrànwọ́ láti túmọ̀ ipò táíródì; àrùn ẹ̀ṣẹ̀ pituitary lè yí ìbáṣepọ̀ tí ó sábà máa ń wà láàárín wọn padà. Nítorí náà, TSH tó dín kù nìkan kò fi hàn pé iṣẹ́ táíródì ti dára sí i.

Àwòrán ìbòrí ṣàfihàn ìbáṣepọ̀ ìdáhùn-padà yìí bí ó ṣe máa ń rí déédéé. Kò ṣàfihàn ọ̀nà ìtọ́jú búlúù methylene tí a ti fi ẹ̀rí múlẹ̀.

Ohun tí àwọn ìdánwò tó dá lórí táíródì wọn

Ìwádìí 1995 lórí búlúù methylene àti carbimazole nínú eku fi àwọn ẹranko ẹgbẹ́ àfiwé wé àwọn ẹranko tó ń gba búlúù methylene nínú oúnjẹ, àwọn tó ń gba carbimazole, òògùn tó ń dí iṣẹ́ táíródì lọ́wọ́, àti àwọn tó ń gba méjèèjì. Àwọn olùwádìí wọn T4 àti TSH tó ń lọ káàkiri nínú ẹ̀jẹ̀, iye họ́mọ̀nù nínú táíródì àti pituitary, ìwọ̀n àwọn ẹ̀yà ara, àti molékúlù ìfiranṣẹ́ cAMP.

Búlúù methylene mú T4 tó ń lọ káàkiri nínú ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i, ó sì tako apá kan ti ìdínkù T4 tó ní í ṣe pẹ̀lú carbimazole. Ó tún dènà ìgòkè ńlá nínú TSH ẹ̀jẹ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú carbimazole. Eku Wistar akọ ni wọ́n lò, pẹ̀lú àwòṣe ìdènà iṣẹ́ táíródì tí a fi kẹ́míkà dá sílẹ̀. Àwọn àbájáde náà dá lórí ipa lórí ètò họ́mọ̀nù àti ìbáṣepọ̀ òògùn tó ṣeé ṣe, kì í ṣe bí àwọn àmì àìsàn ṣe dín kù nínú àwọn ènìyàn tí àrùn táíródì wọn jẹ́ ti ètò ààbò ara tó ń kọlu ara fúnra rẹ̀. Àkótán ìwádìí tí a ṣe àkọsílẹ̀ rẹ̀ kò pèsè ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ tó nípa bí wọ́n ṣe fún àwọn eku ní nkan náà láti lè sọ ìdánwò náà di ètò lílò fún ènìyàn.

Ìdánwò mìíràn ní 1997 nínú eku akọ dán búlúù methylene, estradiol benzoate, àti acetylsalicylic acid wò, lọ́kọ̀ọ̀kan àti ní àpapọ̀. Búlúù methylene tako ìdínkù T4 nínú omi ara ẹ̀jẹ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú aspirin, ṣùgbọ́n ipa T3 tó bá a mu farahàn nínú ọ̀kan péré lára ìdánwò méjì. Àbájáde náà sinmi lórí họ́mọ̀nù tí wọ́n wọn àti àpapọ̀ tí wọ́n lò. Èyí kì í ṣe ìpìlẹ̀ tó lágbára fún ìlérí gbogbogbò pé ó máa “mú iṣẹ́ táíródì pọ̀ sí i.”

Iṣẹ́ ìwádìí tuntun ń béèrè ìbéèrè mìíràn. Ìwádìí àyẹ̀wò àwọn kẹ́míkà ní 2021 tó lo ensáímù iodotyrosine deiodinase ènìyàn tí a ṣe nípa àtúnṣètò àbùdá rí i pé búlúù methylene dín iṣẹ́ ensáímù kù nínú àyẹ̀wò kan, pẹ̀lú IC50 ti 3.4 micromolar. IC50 ni ìfojúsùn tó ń fa ìdajì ìdènà tó pọ̀ jù lọ lábẹ́ àwọn ipò àyẹ̀wò náà. Kì í ṣe ìfojúsùn nínú ẹ̀jẹ̀ tàbí ìwọ̀n òògùn ẹnu tí a dábàá.

Iodotyrosine deiodinase, tí a ń pè ní IYD ní ṣókí, ń gba iodide padà láti àwọn ohun tó ṣẹ́ kù nínú ṣíṣe họ́mọ̀nù kí ara lè tún lò ó. Ó yàtọ̀ sí àwọn ensáímù iodothyronine deiodinase tó ń kópa nínú mímú àwọn họ́mọ̀nù táíródì ṣiṣẹ́ tàbí pípa iṣẹ́ wọn. Àbájáde ìdènà IYD kò fi hàn pé yíyí T4 padà sí T3 ti dára sí i. Àyẹ̀wò ensáímù lọ́tọ̀ yìí kò sì lè sọ tẹ́lẹ̀ àpapọ̀ ìdáhùn họ́mọ̀nù ti ẹni tó ń lo búlúù methylene.

Àwọn ohun tí a ṣàkíyèsí nínú ènìyàn kò fi ìtọ́sọ́nà kan náà múlẹ̀

Ó kéré tán, àkíyèsí ìṣègùn àkọ́kọ́ kan wà tí ó yẹ kí a yà sọ́tọ̀ sí àwọn àbájáde ẹranko. Nínú àkótán ìpàdé American Thyroid Association ní 2025, Poster 418, àwọn olùwádìí ṣàpèjúwe ọkùnrin kan tó jẹ́ ọmọ ọdún 43, tí ó gba búlúù methylene tó ń ṣiṣẹ́ káàkiri ara fún ipò shock tí kò dáhùn sí ìtọ́jú. Ẹ̀ṣẹ̀ táíródì aláwọ̀ búlúù-dúdú tí wọ́n rí nígbà iṣẹ́ abẹ láti ṣí ọ̀nà mími ní ọrùn mú kí wọ́n ṣe àyẹ̀wò, tí ó rí TSH àti àwọn họ́mọ̀nù táíródì ní ipele kékeré. T4 òmìnira sunwọ̀n sí i pẹ̀lú levothyroxine.

Aláìsàn náà ti ní àìṣiṣẹ́ tó ti táíródì tí kò tíì fi àmì àìsàn hàn, ó sì ní àìsàn líle tó kan ọ̀pọ̀ ẹ̀yà ara. Àwọn òǹkọ̀wé gbé ipò tí àìsàn tí kì í ṣe ti táíródì ń fa ìyípadà nínú àyẹ̀wò táíródì yẹ̀ wò, àti ipa búlúù methylene tó ṣeé ṣe. Ọ̀ràn kan ṣoṣo yìí tí a gbé kalẹ̀ ní ìpàdé kò lè fi ohun tó fa a múlẹ̀, iye ìṣẹ̀lẹ̀, tàbí ìdáhùn sí àwọn ọjà ẹnu tí àwọn oníbàárà ń lò. Ó tún túmọ̀ sí pé àlàyé tó péye kò lè sọ pé gbogbo ìyípadà táíródì tí a ròyìn ń tọ́ka sí ipele họ́mọ̀nù tó ga sí i.

Fún àwọn àbájáde mìíràn, ìyàtọ̀ kan náà láàárín àwọn àwòṣe ìdánwò àti àwọn aláìsàn wúlò nínú àyẹ̀wò ẹ̀rí nínú ènìyàn fún àwọn àǹfààní búlúù methylene.

Tábìlì ẹ̀rí fún àwọn ipò àti òògùn

Ka ìlà kọ̀ọ̀kan fún ipò tàbí òògùn pàtó náà. “A kò tíì fi múlẹ̀” túmọ̀ sí pé ẹ̀rí tí a ṣàyẹ̀wò kò dáhùn ìbéèrè ìṣègùn náà, kì í ṣe pé ìbáṣepọ̀ kò lè ṣẹlẹ̀.

Ipò tàbí òògùn	Ẹ̀rí tó bá a mu	Ohun tí ó túmọ̀ sí fún ìpinnu
Àìṣiṣẹ́ tó ti táíródì tí ó bẹ̀rẹ̀ láti ẹ̀ṣẹ̀ náà fúnra rẹ̀, pẹ̀lú àrùn Hashimoto	Ìyípadà họ́mọ̀nù nínú eku kò fi àtúnṣe àìtó họ́mọ̀nù ènìyàn tàbí ìpalára láti ètò ààbò ara tó ń kọlu ara fúnra rẹ̀ hàn.	Kò sí ipa tí a ti fi múlẹ̀ fún búlúù methylene gẹ́gẹ́ bí àrọ́pò họ́mọ̀nù tàbí ọ̀nà láti dín iye àrọ́pò tí a nílò kù.
Àìṣiṣẹ́ tó ti táíródì lẹ́yìn yíyọ gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ táíródì kúrò	Àwọn ìwádìí ẹranko ní àsopọ̀ táíródì nínú; wọn kò dán fífúnni ní àrọ́pò lẹ́yìn yíyọ gbogbo táíródì kúrò wò.	Ipa lórí ẹ̀ṣẹ̀ tó wà kò lè fi hàn pé ó lè rọ́pò họ́mọ̀nù tí ẹ̀ṣẹ̀ tí kò sí mọ́ ì bá ṣe.
Àrùn Graves tàbí àwọn kókó táíródì tó ń ṣiṣẹ́ ju bó ṣe yẹ lọ	A kò rí àǹfààní ìtọ́jú nínú ìdánwò tó ní ẹgbẹ́ àfiwé; àwọn ìdánwò eku kan rí T4 tó ń lọ káàkiri nínú ẹ̀jẹ̀ tó ga sí i.	Ìbísí họ́mọ̀nù tó ṣeé ṣe kò ní jẹ́ àbájáde ìtọ́jú tí a fẹ́. Má ṣe gbà pé ó yẹ fún lílò nítorí ọ̀rọ̀ “àtìlẹ́yìn fún bí ara ṣe ń yí àwọn èròjà padà láti lò wọ́n.”
Levothyroxine, tàbí àrọ́pò tí ó ní T3 nínú	A kò rí ìwádìí ìbáṣepọ̀ òògùn nínú aláìsàn tí ó wọn ipa fífi búlúù methylene kún un.	Kò sí àkókò àárín lílò wọn tàbí òfin àtúnṣe ìwọ̀n òògùn táíródì fún àpapọ̀ yìí tí ó dá lórí ẹ̀rí.
Carbimazole	Fífún eku ní méjèèjì tako apá kan ti ìdínkù T4 tó ní í ṣe pẹ̀lú òògùn náà, ó sì dènà ìgòkè TSH.	Àmì ìbáṣepọ̀ pàtó nínú ìdánwò yẹ fún àfiyèsí; kò wọn ewu nínú àwọn aláìsàn.
Methimazole tàbí propylthiouracil	Ìdánwò carbimazole kò dán èyíkéyìí lára àwọn òògùn méjèèjì wò ní tààrà.	Má ṣe sọ pé ìwọ̀n ipa kan náà tàbí ètò lílò àpapọ̀ tó láìléwu kan àwọn òògùn mìíràn tó ń dín iṣẹ́ táíródì kù.
Ìgbóná ẹ̀ṣẹ̀ táíródì tàbí àìsàn tó le gan-an pẹ̀lú àwọn àbájáde àyẹ̀wò tí kò déédéé	Bí àrùn ṣe ń tẹ̀ síwájú àti àìsàn líle lè yí àpẹẹrẹ họ́mọ̀nù padà; ọ̀ràn 2025 ní àwọn àlàyé mìíràn tó ṣe pàtàkì.	Ìtumọ̀ nílò ipò ìṣègùn, àwọn àbájáde tẹ́lẹ̀, àti ìtàn ohun tí ẹni náà ti gba. Ìyípadà kan nínú àyẹ̀wò yàrá kò lè dá ohun tó fa a mọ̀.

Tábìlì náà ṣàkójọpọ̀ àwọn ìwádìí tí a jíròrò lókè pẹ̀lú àlàyé NIDDK nípa àìṣiṣẹ́ tó ti táíródì àti fífúnni ní àrọ́pò họ́mọ̀nù àti àpèjúwe rẹ̀ nípa àwọn ohun tó ń fa ìṣiṣẹ́ àṣejù ti táíródì àti àwọn ìtọ́jú rẹ̀. Levothyroxine ń pèsè họ́mọ̀nù tí kò tó. Àwọn òògùn tó ń dín iṣẹ́ táíródì kù ń dín ṣíṣe họ́mọ̀nù kù. Ìgbóná táíródì lè mú kí họ́mọ̀nù tí a ti tọ́jú sínú ẹ̀ṣẹ̀ tú jáde, nítorí náà ìtọ́jú rẹ̀ yàtọ̀ sí ti ẹ̀ṣẹ̀ tó ń ṣe họ́mọ̀nù ju bó ṣe yẹ lọ. Àwọn òògùn beta-blocker lè dín àwọn àmì àìsàn bí ìwárìrì àti lílù ọkàn kíákíá kù láì dá ṣíṣe họ́mọ̀nù dúró.

Ṣé lílò rẹ̀ nígbà iṣẹ́ abẹ táíródì dáhùn ìbéèrè nípa òògùn?

Rárá. Búlúù methylene tún lè farahàn nínú ìwádìí gẹ́gẹ́ bí àwọ̀ fún iṣẹ́ abẹ. Fún àpẹẹrẹ, ìwádìí tí ó tẹ̀lé àwọn aláìsàn 56 tí wọ́n ń yọ táíródì wọn kúrò fọ́n àwọ̀ sí agbègbè iṣẹ́ abẹ láti ṣèrànwọ́ láti dá àwọn ẹ̀yà mọ̀ nípasẹ̀ bí wọ́n ṣe gba àwọ̀ àti bí àwọ̀ náà ṣe ń kúrò nínú wọn. Ìbéèrè rẹ̀ dá lórí dídá àwọn ẹ̀yà ara mọ̀ nígbà iṣẹ́ abẹ.

Rírí àsopọ̀ ara yàtọ̀ sí ṣíṣàtúnṣe ṣíṣe họ́mọ̀nù táíródì. Ìwádìí àwọ̀ fún iṣẹ́ abẹ kò lè fi múlẹ̀ pé gbígbé búlúù methylene mì ń tọ́jú àrùn táíródì, dídá àwọn ẹ̀ṣẹ̀ parathyroid mọ̀ sì ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí iṣẹ́ họ́mọ̀nù wọn yàtọ̀. Àkójọpọ̀ ìwádìí búlúù methylene ń ṣètò àwọn ìwádìí gẹ́gẹ́ bí ohun tí wọ́n lò tàbí ṣe gan-an àti àbájáde tí wọ́n wọn.

Ohun tí o yẹ kí o mú wá sí ìjíròrò nípa òògùn

Mú àlàyé ipò táíródì tí a ti ṣàwárí, òògùn tí o ń lò àti irú ìmúrasílẹ̀ rẹ̀, àwọn àbájáde àyẹ̀wò yàrá tuntun, àti ọjà búlúù methylene pàtó, iye rẹ̀, ọ̀nà tí o gbà ń lò ó, àti àkókò lílò wá. Àsọtẹ́lẹ̀ pé a lè kan lo ọjà méjì ní àárín wákàtí mélòó kan nílò ẹ̀rí nípa ọ̀nà tí ìbáṣepọ̀ wọn gbà ń ṣẹlẹ̀; fífi àkókò sí àárín gbígbé wọn mì kò dènà ipa òògùn káàkiri ara láìsí àní-àní.

Fi àwọn òògùn tí kò ní í ṣe pẹ̀lú táíródì kún un. Àlàyé ìpàṣẹ òògùn PROVAYBLUE kìlọ̀ nípa àìsàn serotonin tó le nígbà lílò pẹ̀lú àwọn òògùn tó ń ní ipa lórí serotonin àti àwọn opioid, ó sì sọ pé a kò gbọdọ̀ lò ó fún ẹni tó ní àìtó G6PD nítorí ewu píparun àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa. Àkọlé òògùn abẹ́rẹ́ yẹn kò fi ètò lílò ẹnu fún táíródì ní ìgbà pípẹ́ tí ó láìléwu múlẹ̀. Àkótán ààbò búlúù methylene ṣàlàyé àwọn ewu tó gbòòrò wọ̀nyí.

Ìlù ọkàn tí o ń rí lára tuntun, ìwárìrì, tàbí àìfaradà ooru nílò àyẹ̀wò dípò gbígbà pé bí ara ṣe ń yí àwọn èròjà padà láti lò wọ́n ti dára sí i. Ibà pẹ̀lú ìdàrúdàpọ̀ ọpọlọ, àìbalẹ̀ líle, líle iṣan, tàbí ìlù ọkàn tó ń burú sí i kíákíá lẹ́yìn lílò nílò ìtọ́jú ìṣègùn ní kíákíá. Àwọn àmì wọ̀nyí lè jọ àwọn ìhùwàpadà òògùn tó le àti àìsàn ètò họ́mọ̀nù. Má ṣe yí àrọ́pò họ́mọ̀nù táíródì, ìtọ́jú tó ń dín iṣẹ́ táíródì kù, tàbí àwọn òògùn ìsoríkọ́ padà láti lè lo búlúù methylene láìsí ìtọ́sọ́nà oníṣègùn tó ń pàṣẹ òògùn náà.