Àpilẹ̀kọ
Búlúù methylene àti testosterone: àyẹ̀wò àwọn ohun tí a sọ
A kò tíì fi ẹ̀rí múlẹ̀ pé búlúù methylene jẹ́ ìtọju tàbí ohun tí ń mú testosterone pọ̀ sí i nínú ọkùnrin. Àwọn ìṣàwárí tí a ṣe fún àpilẹ̀kọ yìí kò rí ìdánwò lórí ènìyàn tí ó ní ẹgbẹ́ àfiwé, tí ó fi hàn pé búlúù methylene tí a mu lẹ́nu ń mú testosterone pọ̀ sí i nínú àwọn ọkùnrin tí ara wọn dá, tàbí pé ó ń tọ́jú àìtó testosterone. Ẹ̀rí tó bá ọ̀ràn yìí mu ní àwọn àwòṣe ìpalára nínú ẹranko, àwọn ìdánwò lórí ẹṣẹ pituitary èkúté, àbájáde ìwádìí àkọ́kọ́ nípa prolactin ènìyàn, àti fífi sẹẹli àtọ̀ ènìyàn sínú búlúù methylene tààrà ní òde ara.
Àwọn ìwádìí wọ̀nyí yẹ fún àfiyèsí, ṣùgbọ́n a kò lè kó àbájáde wọn jọ láti sọ lápapọ̀ pé búlúù methylene ń mú testosterone pọ̀ sí i, ń dín estrogen àti prolactin kù, ó sì ń mú agbára láti bímọ sunwọ̀n sí i. Ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ohun tí a sọ yìí nílò àbájáde tirẹ̀ tí a wọ̀n.
Kí ni a lè kà sí ẹ̀rí pé testosterone pọ̀ sí i?
Ìwádìí lórí ènìyàn tí ó wúlò yóò sọ àwọn olùkópa, àkópọ̀ ohun tí a lò, ọ̀nà fífi sínú ara, ohun tí a fi ṣe àfiwé, àkókò tí ìwádìí náà gbà, àti ìdánwò tí a fi wọ̀n homonu. Yóò ya testosterone lápapọ̀ sọ́tọ̀ kúrò nínú testosterone tí kò so mọ́ prótíìnì, yóò sì wọ̀n bóyá ìyípadà èyíkéyìí dúró fún àkókò. Àwọn àmì àìsàn, dídára sẹẹli àtọ̀, àti àwọn ipa búburú yóò nílò àyẹ̀wò lọ́tọ̀.
Rírí i pé ara ẹni túbọ̀ jí pépé kì í wọ̀n testosterone. Bí ìrìn sẹẹli àtọ̀ ṣe sunwọ̀n sí i náà kì í wọ̀n testosterone. Àwọn ẹyin akọ ní àwọn sẹẹli Leydig tí ń ṣe testosterone láàárín àwọn túbúù seminiferous, níbi tí sẹẹli àtọ̀ ti ń dàgbà. Àwọn iṣẹ́ wọ̀nyí ní ipa lórí ara wọn, ṣùgbọ́n àbájáde fún ọ̀kan kò fi èkejì múlẹ̀. Àyẹ̀wò tó gbòòrò sí i nípa àwọn àǹfààní búlúù methylene nínú ìwádìí lórí ènìyàn sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tí a sọ nípa ìlera lápapọ̀, títí kan àwọn ohun tí a sọ fún ọkùnrin.
Tábìlì ẹ̀rí fún àwọn ohun tí a sọ nípa testosterone
Tábìlì yìí ya àwọn àbájáde sọ́tọ̀ kúrò nínú ohun tí yóò nílò láti fi ohun tí a sọ fún oníbàárà múlẹ̀. Àwọn iye tí a lò nínú ìdánwò ṣàpèjúwe àwọn ìwádìí; wọn kì í ṣe ètò lílo fún ènìyàn.
| Ohun tí a sọ tàbí ìbéèrè | Ẹgbẹ́ tí a kẹ́kọ̀ọ́ àti àwòṣe | Ọ̀nà fífi sínú ara àti iye tí a lò | Àbájáde tí a wọ̀n àti ohun tí a rí | Ohun tí ẹ̀rí náà ṣe àtìlẹ́yìn fún |
|---|---|---|---|---|
| Ó ń mú testosterone pọ̀ sí i lẹ́yìn ìpalára ẹyin akọ | Èkúté Wistar akọ 35 nínú ẹgbẹ́ márùn-ún, títí kan ìpalára láti cisplatin | Abẹ́rẹ́ sínú ihò peritoneum; búlúù methylene 2 tàbí 4 mg/kg fún ọjọ́ méje | A ròyìn pé testosterone nínú omi ẹ̀jẹ̀ àti àwọn ìwọ̀n sẹẹli àtọ̀ ga sí i pẹ̀lú ìtọju búlúù methylene ju cisplatin nìkan lọ | Àmì ipa ààbò nínú àwòṣe ìpalára tí ìtọju akàn pẹ̀lú kẹ́míkà fa; kò sí ìlọsíwájú tí a fi hàn nínú ọkùnrin tí ara wọn dá |
| Ó máa ń ṣe ẹyin akọ láǹfààní ní gbogbo ìgbà | Èkúté àgbà 30 nínú ìwádìí abẹ́rẹ́ sí agbègbè kan pàtó | Abẹ́rẹ́ sínú àsopọ̀ ẹyin akọ tàbí láàárín àwọn ìbòrí ẹyin akọ; àyẹ̀wò lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì | Abẹ́rẹ́ sínú àsopọ̀ jíjìn dín testosterone nínú omi ẹ̀jẹ̀ àti ìpọ̀ sẹẹli àtọ̀ nínú epididymis kù; ẹgbẹ́ tí a gún láàárín àwọn ìbòrí kò fi ìyípadà tó ṣe pàtàkì hàn nínú àwọn ìwọ̀n wọ̀nyẹn | Ibi pàtó tí ohun náà dé ṣe pàtàkì; a kò lè gbà pé ó ní ipa rere lórí homonu lápapọ̀ |
| Ó ń dín prolactin kù | Èkúté akọ tí a fún ní estradiol benzoate, pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ àfiwé | Búlúù methylene ní 0.5% nínú oúnjẹ fún ọ̀sẹ̀ mẹ́ta | Ó dín ìlọsíwájú prolactin nínú ẹ̀jẹ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú estradiol kù; búlúù methylene nìkan kò dín prolactin nínú ẹ̀jẹ̀ kù | Ìdáhùn nínú ètò homonu tí a mọ̀ọ́mọ̀ yí padà fún ìdánwò |
| Ó ń yí prolactin padà nínú ènìyàn | Aláìsàn mẹ́wàá tí ó ní ìrora náfù tí kò dáhùn sí ìtọju, ọkùnrin mẹ́jọ àti obìnrin méjì | Fífi ojútùú wọ ara nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ fún 60 ìṣẹ́jú; 2 mg/kg ní àfiwé pẹ̀lú 0.02 mg/kg | Ìwọ̀n prolactin ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìwọ̀n mìíràn dín kù lẹ́yìn méjèèjì; a ròyìn ìyàtọ̀ láàárín àwọn ìtọju | Àbájáde ìwádìí àkọ́kọ́ nípa àmì ẹ̀dá nínú àwọn aláìsàn tí ó ní ìrora, kì í ṣe ìtọju tí a ti fi múlẹ̀ fún prolactin gíga |
| Ó ń mú agbára ọkùnrin láti bímọ sunwọ̀n sí i | Àpẹẹrẹ omi àtọ̀ láti ọ̀dọ̀ ọkùnrin 20 tí ara wọn dá | Dídà á pọ̀ tààrà pẹ̀lú àwọn ojútùú àwọ̀ tí a ń lò fún iṣẹ́ abẹ àti àwọn ojútùú tí a ti fomi pò ní òde ara | Agbára sẹẹli àtọ̀ láti rìn dín kù gidigidi lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn fífi wọ́n sínú búlúù methylene | Àbájáde yàrá ìdánwò nípa fífi sẹẹli àtọ̀ sínú ohun náà, kì í ṣe ìdánwò lílo lẹ́nu fún agbára láti bímọ tàbí ìwọ̀n testosterone |
| Ó ń dín estrogen kù tàbí yí DHT padà nínú ọkùnrin | Kò sí ìdánwò lórí ènìyàn tí ó ní ẹgbẹ́ àfiwé tí ó sì wọ̀n àbájáde homonu tí a rí nínú ìṣàwárí yìí | Kò sí lílo lẹ́nu tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún àwọn àbájáde wọ̀nyí | Kò sí ìtọ́sọ́nà tàbí ìwọ̀n ipa tí a ti fi múlẹ̀ nínú ìtọju aláìsàn tí a rí | A nílò ẹ̀rí lọ́tọ̀ fún estradiol àti dihydrotestosterone |
| Ó ń mú testosterone pọ̀ sí i nípasẹ̀ dídènà ensáyímù | Àwọn ìdánwò yàrá nípa ìbáṣepọ̀ oògùn nínú ìsọfúnni fún rírọ oògùn | Fífi ohun náà sí sẹẹli tàbí ohun èlò ìdánwò ní òde ara; a lo testosterone gẹ́gẹ́ bí ohun tí CYP3A4/5 ń ṣiṣẹ́ lé lórí | A rí ìdènà ensáyímù | Ìdánwò ìyípadà kẹ́míkà, kì í ṣe àbájáde testosterone nínú ìtọju aláìsàn |
A ṣàyẹ̀wò àwọn ìwádìí tó wà lẹ́yìn àwọn ìlà wọ̀nyí ní ìsàlẹ̀. Àkójọpọ̀ ìwádìí búlúù methylene ṣètò ẹ̀rí ní ìbámu pẹ̀lú ẹgbẹ́ tí a kẹ́kọ̀ọ́ àti bí a ṣe dá ìdánwò náà.
Ohun tí ìdánwò cisplatin fi hàn ní ti gidi
Nínú ìwádìí èkúté ti Gholami Jourabi àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀, tí a tẹ̀ jáde lórí ayélujára ní 2020 àti nínú Andrologia ní 2021, cisplatin dín testosterone nínú omi ẹ̀jẹ̀ àti àwọn ìwọ̀n sẹẹli àtọ̀ kù. Àwọn òǹkọ̀wé ròyìn ìlọsíwájú pẹ̀lú búlúù methylene ní àfiwé pẹ̀lú ẹgbẹ́ cisplatin, pẹ̀lú àwọn àbájáde àyẹ̀wò àsopọ̀ tí ó bá ìpalára tó dín kù mu.
Àfiwé pàtàkì náà jẹ́ pẹ̀lú àwọn ẹranko tí kẹ́míkà ti ṣe ní ìpalára. Iye tí ó ga ju ti ẹgbẹ́ àfiwé tí ó ní ìpalára lọ kì í ṣe ẹ̀rí pé ìtọju ń gbé ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ ẹni tí ara rẹ̀ dá sókè. Ìwádìí náà tún ní ẹgbẹ́ tí ó gba búlúù methylene nìkan, ṣùgbọ́n àfiwé testosterone nínú àkótán ìwádìí náà jẹ́ pẹ̀lú cisplatin, kì í ṣe ìlọsíwájú tí a fi hàn ju àwọn ẹgbẹ́ àfiwé tí ara wọn dá tí kò gba ìtọju lọ. Ìdánwò abẹ́rẹ́ fún àkókò kúkúrú yìí kò fi lílo lẹ́nu fún ọkùnrin múlẹ̀, tàbí ọ̀nà láti dáàbò bo agbára láti bímọ nígbà ìtọju akàn.
Ẹ̀rí tún lọ sí ìhà mìíràn lábẹ́ àwọn ipò tó yàtọ̀. Nínú ìdánwò abẹ́rẹ́ sí agbègbè kan pàtó ti Mazroa àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ní 2016, gígún búlúù methylene sínú àsopọ̀ ẹyin akọ èkúté fa ìpalára sí ìṣètò àsopọ̀ káàkiri àti testosterone nínú omi ẹ̀jẹ̀ tí ó dín kù. Abẹ́rẹ́ láàárín àwọn ìbòrí ẹyin akọ fa ìpalára agbègbè tí kò gbòòrò tó bẹ́ẹ̀. Èyí kò sọ àsọtẹ́lẹ̀ ipa lílo lẹ́nu, ṣùgbọ́n ó dí wa lọ́wọ́ láti sọ pé ó ń dáàbò bo ẹyin akọ ní gbogbo ipò.
Prolactin, estrogen, àti DHT jẹ́ àwọn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀
Àbájáde prolactin tí a sábà máa ń tọ́ka sí wá láti inú ètò homonu tí a mọ̀ọ́mọ̀ yí padà. Nínú ìdánwò Schreiber àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ní 1993, àwọn èkúté akọ gba abẹ́rẹ́ estradiol benzoate, búlúù methylene nínú oúnjẹ, méjèèjì, tàbí kò gba èyíkéyìí. Àpapọ̀ méjèèjì dín ìlọsíwájú prolactin tó ń yí ká nínú ẹ̀jẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú estradiol kù. Búlúù methylene fúnra rẹ̀ kò yí prolactin nínú ẹ̀jẹ̀ padà.
Ìyàtọ̀ láàárín ẹ̀jẹ̀ àti àsopọ̀ tún ṣe pàtàkì: ìtọju náà kò dènà ìlọsíwájú iye prolactin nínú apá iwájú ẹṣẹ pituitary. Nítorí náà, ìwádìí náà kò fi hàn pé prolactin dín kù lọ́nà kan náà káàkiri ara.
Ìwádìí 2015 lórí aláìsàn ìrora náfù mẹ́wàá, tí a pín sí ẹgbẹ́ láìlétò, tí olùkópa àti olùwádìí kò sì mọ ẹni tó gba ìtọju wo pèsè àmì ẹ̀rí ènìyàn tí ó ní ààlà. Àbájáde pàtàkì tí a wọ̀n nínú rẹ̀ ni ìrora. Àwọn olùwádìí tún wọ̀n àwọn prótíìnì ṣáájú àti lẹ́yìn búlúù methylene tí a fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀, wọ́n sì fi iye lílo méjì wé ara wọn. Prolactin dín kù lẹ́yìn méjèèjì, pẹ̀lú ìyàtọ̀ láàárín àwọn ìtọju. Ìdánwò náà fún wa ní ìwọ̀n prótíìnì ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìwọ̀n mìíràn, kì í ṣe ìpọ̀ homonu pàtó tí a ń lò nínú ìtọju aláìsàn. Àbájáde ìwádìí àkọ́kọ́ yìí kò fi ìdínkù prolactin tó dúró fún àkókò múlẹ̀, ìtọju prolactin tó ga jù, tàbí àǹfààní fún testosterone.
Dídín ìdáhùn sí estradiol tí a fún ẹranko kù náà kò fi hàn pé búlúù methylene ń dín estrogen tó ń yí ká nínú ẹ̀jẹ̀ kù tàbí dènà aromatase nínú ọkùnrin. DHT, tàbí dihydrotestosterone, jẹ́ àbájáde homonu ọ̀tọ̀ mìíràn. Àbájáde testosterone kò lè pèsè àbájáde DHT tí kò sí. Àwọn ohun tí a sọ nípa èyíkéyìí nínú homonu méjèèjì nílò ìwọ̀n tààrà lábẹ́ àwọn ipò lílo tí a dábàá.
Ẹ̀rí sẹẹli àtọ̀ ènìyàn kì í ṣe ìdánwò homonu
Nínú ìdánwò sẹẹli àtọ̀ ènìyàn ti Sheynkin àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ní 1999, àwọn olùwádìí da àwọn ìpín omi àtọ̀ pọ̀ pẹ̀lú àwọn ohun tí a ń lò nígbà iṣẹ́ abẹ ìbímọ. Búlúù methylene fa ìdínkù líle lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nínú agbára sẹẹli àtọ̀ láti rìn, títí kan àwọn ojútùú tí a fomi pò tí a dán wò. Ojútùú Lactated Ringer kò ní ipa lórí agbára láti rìn.
Èyí jẹ́ ẹ̀rí yàrá ìdánwò láti inú ohun tí a gba lára ènìyàn. Àwọn olùkópa kò mu búlúù methylene lẹ́nu, àwọn olùwádìí kò sì wọ̀n testosterone nínú ẹ̀jẹ̀ wọn, oyún, tàbí ìbí ọmọ alààyè. Àbájáde náà kò lè fi àǹfààní tàbí ewu fún agbára láti bímọ múlẹ̀ fún lílo mìíràn tí ó kan gbogbo ara. Ṣùgbọ́n ó fi ìdí tí a kò fi gbọdọ̀ sọ “a kẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ nínú sẹẹli àtọ̀ ènìyàn” di “ó ń mú agbára ọkùnrin láti bímọ sunwọ̀n sí i” ní ọ̀rọ̀ kúkúrú hàn.
Dídárúkọ testosterone lè túmọ̀ sí ohun mìíràn pátápátá
Ìsọfúnni fún rírọ oògùn ProvayBlue ṣàpèjúwe ìdènà CYP3A4/5 tó lè yí padà bí àkókò ṣe ń lọ nínú ìdánwò ní òde ara, nípa lílo testosterone gẹ́gẹ́ bí ohun tí ensáyímù ń ṣiṣẹ́ lé lórí. Níhìn-ín, testosterone jẹ́ ohun èlò tí a lò láti dán iṣẹ́ ensáyímù wò. Bí a ṣe dárúkọ rẹ̀ nínú ìpínrọ̀ yẹn kò fi ìlọsíwájú ṣíṣe homonu tàbí ìpọ̀ tó ga sí i nínú ẹ̀jẹ̀ àwọn aláìsàn múlẹ̀.
Bákan náà, àlàyé nípa bí agbára sẹẹli ṣe ń ṣiṣẹ́ kò lè rọ́pò ìdánwò homonu. Ó ṣì gbọ́dọ̀ fi hàn pé lílo tí a dábàá ń yí àbájáde tí ó yẹ padà nínú ẹgbẹ́ tí a fẹ́ lò ó fún.
Bí ohun tó ń dà ọ́ láàmú bá jẹ́ testosterone kékeré
Iṣẹ́ tó yẹ ni láti fi múlẹ̀ bóyá àìtó testosterone wà àti ohun tó fà á. Àwọn ìmọ̀ràn Endocrine Society fún ṣíṣe àyẹ̀wò àìsàn béèrè fún àwọn àmì àìsàn tó bá àìtó náà mu àti testosterone tí ìwọ̀n rẹ̀ kéré léraléra, pẹ̀lú àtúnṣe ìdánwò ní òwúrọ̀ nígbà tí ẹni náà kò tíì jẹun. Àyẹ̀wò síwájú sí i ń ya àwọn okùnfà láti ẹyin akọ sọ́tọ̀ kúrò nínú àwọn okùnfà láti ẹṣẹ pituitary tàbí hypothalamus. Àbájáde kan ṣoṣo tàbí ìyípadà nínú agbára ara kò tó.
Búlúù methylene kò yẹ kí ó rọ́pò ìtọju homonu tí oníṣègùn pàṣẹ tàbí àyẹ̀wò prolactin tàbí testosterone tí kò wà ní ìwọ̀n déédéé. Àǹfààní homonu rẹ̀ tí kò dájú kò mú àwọn ewu rẹ̀ tí a ti fi múlẹ̀ kúrò: ìsọfúnni fún rírọ oògùn kìlọ̀ nípa àrùn àkójọpọ̀ àmì serotonin nígbà lílo pẹ̀lú àwọn oògùn tó ní ipa lórí serotonin, ó sì sọ pé a kò gbọdọ̀ lò ó fún ẹni tí ó ní àìtó G6PD nítorí ewu fífọ́ sẹẹli ẹ̀jẹ̀ pupa. Ìtọ́sọ́nà ààbò búlúù methylene ṣàlàyé àwọn ewu wọ̀nyẹn nínú àyíká wọn.
Fún ohunkóhun tí a sọ nípa testosterone, béèrè ohun tí a wọ̀n, ẹni tí a wọ̀n ọ́n nínú rẹ̀, ọ̀nà tí a fi ohun náà sínú ara, àti ohun tí a fi ṣe àfiwé. Lọ́wọ́lọ́wọ́, àwọn ìbéèrè wọ̀nyẹn ń tọ́ka sí àwọn àbájáde ìdánwò, kì í ṣe ipa mímú testosterone pọ̀ sí i nínú ọkùnrin tí a ti fi hàn.