Búlúù methylene àti sclerosis ọ̀pọ̀: ohun tí ìwádìí lórí ẹranko dán wò

Wá búlúù methylene fún MS, ìwọ yóò sì rí àwọn ìwé ìwádìí tí ó dà bí ẹni pé wọ́n ń dáhùn ìbéèrè kan náà. Kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Ìwé ìwádìí kan fún àwọn eku tí ń ṣàìsàn ní búlúù methylene gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú. Èkejì kò fi tọ́jú ẹranko kankan rárá. Ó lo búlúù methylene gẹ́gẹ́ bí àwọ̀ búlúù lórí àwọn ege tín-ín-rín ti ọ̀pá-ẹ̀yìn kí onímọ̀ ìyípadà àsopọ̀ nínú àìsàn lè rí myelin lábẹ́ awò-arí-kéékèèké.

Èyí ni èrò tí gbogbo àpilẹ̀kọ yìí dá lé lórí. Àwọ̀ náà ní ipa méjì nínú ẹ̀kọ́ ẹ̀dá alààyè, wọn kò sì ní ohun kan náà yàtọ̀ sí ìgò. Gẹ́gẹ́ bí ohun tí a ń ṣe ìwádìí rẹ̀ láti di oògùn, a fún ẹranko alààyè ní ìwọ̀n rẹ̀, ìbéèrè náà sì ni bóyá àìsàn yí padà. Gẹ́gẹ́ bí àwọ̀ fún àsopọ̀, a fi sí àsopọ̀ tí kò láàyè mọ́, tí a sì ti mú dúró fún àyẹ̀wò lẹ́yìn ìdánwò; ìbéèrè náà ni bí àsopọ̀ ṣe rí. Bí o kò bá mọ ìyàtọ̀ yẹn, ìwọ yóò ka abala ọ̀nà àyẹ̀wò àsopọ̀ bí ẹni pé ó jẹ́ àbájáde ìtọ́jú.

Kí ni EAE, ní ọ̀rọ̀ tí ó rọrùn

Encephalomyelitis tí ètò ààbò ara ń fa sí ara rẹ̀ nínú ìdánwò, tí a sábà máa ń pè ní EAE, ni àwòṣe ẹranko tí a sábà ń lò fún àwọn apá kan ti sclerosis ọ̀pọ̀. Olùṣèwádìí máa ń fi àjákù amuaradagba myelin àti ohun ìrànwọ́ tó lágbára fún ìdáhùn ààbò ara sí eku tí ó rọrùn fún àìsàn náà láti kọlu. Ètò ààbò ara yóò wá kọlu ètò iṣan ara àárín ti ẹranko náà fúnra rẹ̀. Eku náà yóò ní àìlera tí ń gòkè lọ, tí ó sì rọrùn láti fún ní àmì lórí òṣùwọ̀n 0 sí 5, láti ìrù tí ó rọ̀ sí àìlè rìn àwọn ẹsẹ̀ ẹ̀yìn.

Ìrọ̀rùn fífún ní àmì yẹn ṣàlàyé ìdí tí EAE fi gbajúmọ̀, àti ìdí tí ó fi lè ṣi ènìyàn lọ́nà. MS nínú ènìyàn máa ń bẹ̀rẹ̀ fúnra rẹ̀, ó kan àwọn ohun tí ètò ààbò ara ń kọlu tí ó pọ̀ sí i tí a kò sì mọ ààlà wọn dáadáa, ó sì ń fa àwọn àmì àìsàn tó kan ìríran, ìmọ̀lára, ìrònú, cerebellum, àti ìṣípòpadà, ní àwọn ìpele tí àìsàn ń padà wá tàbí tí ó ń burú sí i. EAE tún àwọn ọ̀nà iṣẹ́ kan ṣe, bí ìredò, ìparun myelin, àti ìpalára axon, lábẹ́ àwọn ipò tí a ń ṣàkóso. Kò tún MS ṣe ní ìwọ̀n kékeré. Àwọn òǹkàwé tí wọ́n fẹ́ mọ àlàyé gbogbogbò lè ṣàyẹ̀wò bí a ṣe rò pé búlúù methylene ń ṣiṣẹ́ ní ìpele sẹ́ẹ̀lì kí wọ́n tó ṣèdájọ́ ìsọ̀rọ̀ kankan nípa àìsàn kan pàtó.

Àwọn ìwé ìwádìí méjì tí ó wà ní ìsàlẹ̀ tún lo àwọn antigen EAE ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, èyí sì ṣe pàtàkì. Ìwádìí ìtọ́jú náà fa àìsàn pẹ̀lú MOG35-55, peptide kúkúrú láti inú glycoprotein oligodendrocyte myelin. Ìwádìí ìyípadà àsopọ̀ náà fa àìsàn pẹ̀lú MP4, àkópọ̀ àwọn apá amuaradagba ìpìlẹ̀ myelin àti amuaradagba proteolipid. Irú eku àti antigen tí a yàn máa ń yí ibi tí àwọn agbègbè ìpalára ti ń farahàn àti bí ìredò ṣe ń hù padà, nítorí náà, àwọn ìwádìí méjèèjì kì í ṣe ìdánwò kan tí a ṣe lẹ́ẹ̀mejì.

Àwòrán ìtọ́sọ́nà: láti àwòṣe sí ìbéèrè sí ààlà

Jẹ́ kí tábìlì yìí wà níwájú rẹ. Òun ni ìtọ́kasí ìpìlẹ̀ fún àpilẹ̀kọ yìí. Ìlà kọ̀ọ̀kan sọ ìbéèrè ìtọ́jú tí àwòṣe náà lè dáhùn, ohun tí a wọn gan-an, àti ibi tí fífi àbájáde sílò fún ènìyàn ti dé ààlà.

Ẹnikẹ́ni tí ń ṣàyẹ̀wò àkọlé ìròyìn tó tẹ̀ lé e lè tún àwọn òpó tábìlì yìí lò pẹ̀lú ìrànwọ́ láti bí a ṣe ń ka àwọn ìwádìí ṣáájú ìdánwò nínú ènìyàn: béèrè nípa ẹ̀yà ẹranko àti antigen, ipa nkan náà, àwọn àbájáde tí a wọn, àti bóyá àbájáde náà jẹ́ bí àìsàn ṣe ń lọ tàbí bí àsopọ̀ ṣe rí ní àkókò kan.

Àbájáde ìtọ́jú: ohun tí fífún ní ìwọ̀n oògùn yí padà

Ìwádìí ìtọ́jú ti 2016 nínú Journal of Neuroimmunology lo àwọn eku abo C57BL/6, tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ nǹkan bí ọ̀sẹ̀ 8 sí 10, tí a fún ní 250 micrograms ti MOG35-55 fún eku kọ̀ọ̀kan láti ru ètò ààbò ara sókè. Lẹ́yìn tí a fa àìsàn náà, a pín àwọn ẹranko EAE ní àìròtẹ́lẹ̀ sí ẹgbẹ́ búlúù methylene tàbí ẹgbẹ́ EAE tí kò gba ìtọ́jú, a sì tọpinpin àwọn àmì àìsàn títí dé nǹkan bí ọjọ́ 30.

Àwọn àmì àìsàn kéré ní ọ̀nà tí ìṣirò fi hàn pé ó ṣe pàtàkì nínú àwọn eku tí a tọ́jú ju nínú àwọn eku EAE ìfiwéra lọ, láti ọjọ́ 15 sí ọjọ́ 30, ní P tí ó kéré ju 0.01. Àyẹ̀wò ọ̀pá-ẹ̀yìn fi ohun kan náà hàn: àwọn sẹ́ẹ̀lì ìredò tí wọ àsopọ̀ kéré sí i, ìparun myelin kéré sí i, àti ìpàdánù axon kéré sí i nínú àwọn ẹranko tí a tọ́jú.

Apá tí ó yàtọ̀ ni àkójọpọ̀ àyẹ̀wò ìfiranṣẹ́ àmì. Ìtọ́jú mú ìmúṣiṣẹ́ AMPK àti ìfarahàn SIRT1 pọ̀ sí i, ó sì tẹ ìmúṣiṣẹ́ NF-kB, olùdarí pàtàkì fún ìredò, mọ́lẹ̀. Ní apá ètò ààbò ara tí ń kọ́ láti dáhùn sí ohun tí ó bá pàdé, ó dín ìdáhùn Th17 kù, ó sì fún ìdáhùn Treg lókun. Nítorí náà, ọ̀wọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ tí a dabaa ni pé búlúù methylene ń kan AMPK àti SIRT1, èyí ń dín ìfiranṣẹ́ àmì NF-kB kù, tí ó ń mú ìyípadà láti Th17 tí ń ru ìredò sókè sí Treg tí ń ṣàkóso rẹ̀, tí ó ń mú ìpalára àsopọ̀ rọlẹ̀, tí ó sì ń mú àwọn àmì àìsàn dín kù.

Ọ̀wọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ yẹn jẹ́ ìtumọ̀ àbájáde, kì í ṣe ọ̀wọ́ ohun tó fa ohun mìíràn tí a ti fi ẹ̀rí múlẹ̀. Ìwádìí náà fi hàn pé oògùn, àwọn ìyípadà àmì, àti ìdínkù àìsàn ń bá ara wọn lọ. Kò fi ẹ̀rí múlẹ̀ pé AMPK àti SIRT1 ni ó ń mú gbogbo àǹfààní náà wá, ọ̀rọ̀ ìwádìí tí a fi sínú àkójọ fún gbogbo ènìyàn kò sì ṣàlàyé ìwọ̀n milligram fún kilogram, ọ̀nà tí a gbà fún ni, ọjọ́ tí a bẹ̀rẹ̀, tàbí bí ó ṣe pẹ́ tó ní kedere tó láti tún ètò ìtọ́jú náà ṣe láti inú àkótán nìkan. Ka ìwọ̀n oògùn èyíkéyìí tí ojú-ewé ìtajà bá fa yọ láti inú ìwé yìí sí ohun tí a kò tíì jẹ́rìí sí, àyàfi tí ó bá tọ́ka sí àwọn ọ̀nà ìwádìí nínú ìwé kíkún. Àkójọpọ̀ ẹ̀rí tó gbòòrò lórí búlúù methylene nínú ènìyàn ni ibi tí a ti lè ṣàyẹ̀wò bóyá àmì ètò ààbò ara ìbẹ̀rẹ̀ yìí ti di dátà ìtọ́jú nínú ènìyàn nígbà kan.

Àbájáde ìyípadà àsopọ̀: ohun tí àsopọ̀ fi hàn láàárín oṣù mẹ́fà

Ìwádìí MP4 ti 2015 nínú PLoS ONE lo àwọn eku abo C57BL/6 tí a fún ní 200 micrograms ti MP4 nínú ohun ìrànwọ́ ìdáhùn ààbò ara Freund pípé, pẹ̀lú májèlé pertussis ní ọjọ́ tí a ru ètò ààbò ara sókè àti lẹ́ẹ̀kan sí i ní wákàtí 48 lẹ́yìn náà. Kò sí ẹranko tí ó gba búlúù methylene gẹ́gẹ́ bí oògùn. Lẹ́yìn mímú àsopọ̀ dúró àti fífi sínú ohun tí ó ń dì í mú fún gígé, a fi búlúù methylene ṣe àwọ̀ àwọn ege ọ̀pá-ẹ̀yìn tí a gé kọjá, tí ó ní sísanra micrometer kan, fún àyẹ̀wò pẹ̀lú awò-arí-kéékèèké ìmọ́lẹ̀; a sì lo awò-arí-kéékèèké elekitironi láti ṣàyẹ̀wò ọ̀nà iṣan ara ní apá iwájú-ẹ̀gbẹ́ fún àlàyé tó jinlẹ̀ sí i.

A gba àpẹẹrẹ àsopọ̀ ní ìpele mẹ́ta: nígbà tí àìsàn líle dé góńgó rẹ̀ pẹ̀lú eku 7, oṣù mẹ́ta lẹ́yìn tí àìsàn bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú eku 5, àti oṣù mẹ́fà lẹ́yìn tí àìsàn bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú eku 10. Àpapọ̀ àmì àìsàn ní àwọn ìpele yẹn fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ bákan náà, ní nǹkan bí 1.7 sí 1.8 lórí òṣùwọ̀n 0 sí 5. Àsopọ̀ sọ ìtàn mìíràn. Ìpalára myelin nìkan pọ̀ sí i láti nǹkan bí okun 569,000 fún square millimeter nígbà tí àìsàn líle dé góńgó rẹ̀ sí nǹkan bí 1,496,000 ní oṣù mẹ́fà, àfiwé láàárín ìpele líle àti ìpele àkókò gígùn sì ṣe pàtàkì ní ìṣirò ní P tí ó dọ́gba sí 0.027. Ìpalára myelin àti axon tí ó wá pọ̀ fẹ́rẹ̀ẹ́ di ìlọ́po méjì ní oṣù mẹ́fà. Àwọn okun tí myelin ń tún dàgbà sórí wọn dúró ní ìsàlẹ̀ ìdá kan nínú ọgọ́rùn-ún ní gbogbo ìpele, èyí jẹ́ kókó tó yẹ kí ó mú kí a fara balẹ̀ nípa ìrètí àtúnṣe.

Ìpalára axon tẹ̀ lé àwòrán tó dà bí U: ó ga nígbà tí àìsàn líle dé góńgó rẹ̀, ó kéré sí i ní oṣù mẹ́ta, ó sì ga jù lọ ní oṣù mẹ́fà. Ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú wíwú mitochondria àti dídín ààyè láàárín neurofilament kù. A ṣe àyẹ̀wò náà láìjẹ́ kí àwọn olùṣàyẹ̀wò mọ àmì àìsàn àti ìpele, èyí sì ń fún ìtumọ̀ náà lókun pé àwọn àmì àìsàn kò fi gbogbo ìpalára ìṣètò àsopọ̀ tí ń bá a lọ hàn.

Àìbámu yẹn ni ohun pàtàkì tí ìwádìí náà fi kún ìmọ̀ òǹkàwé MS. Àmì àìlera tí kò yí padà kò túmọ̀ sí àsopọ̀ tí kò yí padà. Ó tún fi hàn ìdí tí ìwé yìí kò fi lè ṣe àtìlẹ́yìn fún ìsọ̀rọ̀ ìtọ́jú kankan nípa búlúù methylene àti MS. Ó dán àkókò wò, kì í ṣe ìtọ́jú.

Ìdí tí kò fi sí èyíkéyìí nínú àwọn ìwádìí méjèèjì tí ó fi àǹfààní fún aláìsàn múlẹ̀

Wo ìwé ìwádìí kọ̀ọ̀kan bí ohun tí ó dáhùn ìbéèrè tó ní ààlà dáadáa, ṣùgbọ́n tí kò dáhùn ìbéèrè nípa aláìsàn rárá.

Àkọ́kọ́, ohun tó fa àìsàn yàtọ̀. A mọ̀ọ́mọ̀ fa EAE pẹ̀lú antigen pàtó àti ohun ìrànwọ́ ìdáhùn ààbò ara. MS nínú ènìyàn máa ń bẹ̀rẹ̀ fúnra rẹ̀ pẹ̀lú àkójọpọ̀ ètò ààbò ara tó gbòòrò sí i, tó ní àwọn sẹ́ẹ̀lì T, àwọn sẹ́ẹ̀lì B, ààbò ara àdánidá, àti àwọn sẹ́ẹ̀lì glia tó ń gbé inú ètò iṣan ara. Nkan kan tí ó yí ìdáhùn tí ó tẹ̀ sí MOG padà nínú eku kò pọn dandan kí ó yí ìdáhùn tó gbòòrò sí i nínú ènìyàn padà.

Èkejì, bí àìsàn ṣe ń farahàn yàtọ̀. Àìlera tó ń gòkè láti ìrù sí ẹsẹ̀ ẹ̀yìn nínú eku jẹ́ ohun tí ó rọrùn láti wọn. Ó kó onírúurú ìfarahàn MS nínú ènìyàn sínú nọ́ńbà kan fún ìṣípòpadà. Àwọn oògùn máa ń yí àwọn àmì EAE padà ní àkókò kúkúrú láìyí bí àìsàn ènìyàn ṣe ń lọ padà, ìdí nìyẹn tí EAE fi jẹ́ irinṣẹ́ àyẹ̀wò àkọ́kọ́ àti ìwádìí ọ̀nà iṣẹ́ dípò ilé ìtọ́jú kékeré.

Ẹ̀kẹta, iye oògùn tí ara fara hàn sí àti àkókò fífún ni kò tíì yanjú. Fífún ní oògùn láìdáwọ́ dúró láti ìbẹ̀rẹ̀ nínú ìdánwò eku ọjọ́ 30 kì í ṣe lílo oògùn nípasẹ̀ ẹnu fún ìgbà pípẹ́ nínú ènìyàn tí àìsàn ti fìdí múlẹ̀ lára rẹ̀, kò sì sí èyíkéyìí nínú àwọn ìwádìí méjèèjì tí ó wọn iye oògùn nínú ètò iṣan ara. Láìsí ìsopọ̀ yẹn, kò sí afárá láti ìfojúsùn nkan lórí àwo ìdánwò tàbí ìwọ̀n oògùn nínú eku sí ètò lílo oògùn fún ènìyàn.

Ẹ̀kẹrin, àwọn ìwé ìwádìí méjèèjì kò tún ìdánwò ara wọn ṣe. Àwọn antigen ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, àwọn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, àwọn àbájáde tí a wọn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, àti nínú ọ̀kan, kò sí ìtọ́jú rárá. Títọ́ka sí wọn papọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ìtọ́jú MS méjì tó ní àbájáde rere jẹ́ àṣìṣe fífi ohun sínú ẹ̀ka tí kò tọ́.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún àwọn òǹkàwé tí ń gbé ẹ̀rí yẹ̀ wò

Kò sí ètò lílo búlúù methylene fún MS tí a ti fìdí múlẹ̀ nínú àwọn ìwé wọ̀nyí. Ìwádìí ìtọ́jú náà ṣe àtìlẹ́yìn fún ìwádìí síwájú sí i lórí AMPK, SIRT1, NF-kB, àti ìwọ̀ntúnwọ̀nsì Th17 sí Treg nínú MOG EAE. Ìwádìí ìyípadà àsopọ̀ náà jẹ́ ìránnilétí pé ìpalára àsopọ̀ lè máa tẹ̀ síwájú nígbà tí àwọn àmì àìsàn dà bí ẹni pé wọn kò yí padà, àti pé búlúù methylene nínú abala ọ̀nà ìwádìí lè túmọ̀ sí ìgò àwọ̀ fún àsopọ̀ dípò ibi ìpamọ́ oògùn nígbà mìíràn. Àwọn òǹkàwé tí ń tẹ̀ lé ìwádìí sclerosis ọ̀pọ̀ tí ń lọ lọ́wọ́ yẹ kí wọ́n rántí ìyàtọ̀ láàárín àwọ̀ fún àsopọ̀ àti oògùn. Àwọn ìbéèrè nípa ààbò, títí kan ewu tó kan ẹ̀jẹ̀ àti ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn mìíràn, yẹ kí ó wà nínú ìjíròrò pẹ̀lú oníṣègùn, pẹ̀lú dátà gbogbogbò nípa ààbò búlúù methylene, kí ẹnikẹ́ni tó gbé ìgbésẹ̀ lórí àwọn àkọlé ìròyìn láti yàrá ìdánwò.

Kókó ìparí lè wọ inú gbólóhùn kan. Ọ̀kan nínú àwọn ìwádìí tí a tọ́ka sí fún àwọn eku MOG EAE ní ìwọ̀n búlúù methylene, ó sì ròyìn àìsàn tó rọlẹ̀ pẹ̀lú ìyípadà ètò ààbò ara tó ń dín ìredò kù, nígbà tí ìwádìí kejì tí a tọ́ka sí kò fún ẹranko ní oògùn kankan, ó sì lo búlúù methylene láti fi àwọ̀ sí ọ̀pá-ẹ̀yìn nìkan nígbà tí ó ń ṣàkọsílẹ̀ ìpalára myelin àti axon tó ń kóra jọ fún oṣù mẹ́fà; nítorí náà, àwọn méjèèjì kò fi ẹ̀rí múlẹ̀ pé búlúù methylene ń ṣe MS nínú ènìyàn láǹfààní.