Búlúù methylene àti HIV: àwọn ìsọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú ní ìfiwéra pẹ̀lú ìwádìí plasma

Búlúù methylene kì í ṣe ìtọ́jú tí a ti fi múlẹ̀ fún HIV, bẹ́ẹ̀ ni búlúù methylene tí a ń mu lẹ́nu tàbí tí a ń tà fún gbogbo ènìyàn kò yẹ kí ó rọ́pò ìtọ́jú antiretroviral tí a kọ sílẹ̀ fún aláìsàn. Ìwádìí tí ó fi hàn pé búlúù methylene àti ìmọ́lẹ̀ lè dín agbára HIV láti fa àkóràn kù nínú àpẹẹrẹ plasma ń dáhùn ìbéèrè mìíràn: ṣé ìlànà kan lè mú ohun èlò tí a ṣe láti inú ẹ̀jẹ̀ ní ààbò sí i kí a tó lò ó?

Ìyàtọ̀ náà dá lórí ohun tí a ṣe ìgbésẹ̀ náà sí. Plasma inú àpótí wà níta ara. Ẹni tí ó ní HIV ní àkóràn tí ó kan àwọn sẹ́ẹ̀lì àti àsopọ̀ tí ó wà láàyè. Lílo àbájáde láti ọ̀kan nínú àwọn ipò wọ̀nyí fún èkejì nílò ẹ̀rí láti inú ìwádìí ìtọ́jú ènìyàn, kì í ṣe pé orúkọ kẹ́míkà náà jẹ́ ọ̀kan náà nìkan.

Ohun tí ìdánwò plasma ìpilẹ̀ṣẹ̀ wọ̀n

Nínú ìdánwò Lambrecht àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ní 1994, àwọn olùwádìí fi HIV-1 tí ìwọ̀n rẹ̀ ga sínú plasma ènìyàn tuntun tí a dì. Wọ́n fi àpẹẹrẹ náà sí abẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí ojú lè rí pẹ̀lú búlúù methylene 1 micromolar. Wọ́n ṣe àyẹ̀wò agbára rẹ̀ láti fa àkóràn nípasẹ̀ titration, ní lílo àwọn sẹ́ẹ̀lì MT-4, ìlà sẹ́ẹ̀lì tí a ń lò ní yàrá ìdánwò.

Ìdínkù tí wọ́n ròyìn jẹ́ 4.3 log10 lẹ́yìn iṣẹ́jú márùn-ún àti ó kéré tán 6.32 log10 lẹ́yìn iṣẹ́jú mẹ́wàá, nígbà tí agbára láti fa àkóràn ti wà ní ìsàlẹ̀ ààlà tí ìdánwò náà lè ṣàwárí. Búlúù methylene láìsí ìmọ́lẹ̀, àti ìmọ́lẹ̀ láìsí àwọ̀ náà, ní ipa kékeré péré lọ́kọ̀ọ̀kan. Àpapọ̀ àwọn méjèèjì ni ìgbésẹ̀ tí a dán wò.

Ìdínkù log10 ń ṣàlàyé ìyípadà ní àwọn ìpele ìlọ́po mẹ́wàá: ìdínkù log mẹ́fà bá ìdínkù ní ìlọ́po mílíọ̀nù kan mu. Ọ̀rọ̀ náà “ní ìsàlẹ̀ ààlà ìṣàwárí” túmọ̀ sí pé ìdánwò náà kò lè ṣàwárí ohun tí a ń wọ̀n mọ́ lábẹ́ àwọn ipò ìdánwò rẹ̀. Kò fi múlẹ̀ pé kò sí fáírọ́ọ̀sì rárá tàbí pé àrùn ti sàn.

Àwọn wọ̀nyí jẹ́ ìwọ̀n láti inú àpẹẹrẹ tí a mọ̀ọ́mọ̀ fi fáírọ́ọ̀sì sí fún ìdánwò. Kò sí olùkópa tí ó gbé búlúù methylene mì, bẹ́ẹ̀ ni ìwé ìwádìí náà kò ròyìn pé iye fáírọ́ọ̀sì HIV inú ẹ̀jẹ̀ aláìsàn kan dín kù nígbà ìtọ́jú.

Tábìlì àfiwé ẹ̀rí yàrá ìdánwò àti ẹ̀rí aláìsàn

Ka ìlà kọ̀ọ̀kan láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin kí o tó ṣe àfiwé àwọn àbájáde. Ohun tí a ṣe ìwádìí lé lórí, ọ̀nà tí a gbà ṣe ìgbésẹ̀ náà, àti ohun tí a wọ̀n gbọ́dọ̀ bá ìsọ̀rọ̀ tí a ń ṣe mu.

Ìlà kejì tọ́ka sí ìwádìí ìṣàlẹ̀mọ́ Abe àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀. Ó mọ̀ọ́mọ̀ dojú kọ ààlà kan nínú lílo ìmọ́lẹ̀ láti ṣe ìtọ́jú plasma nípa yíyọ sẹ́ẹ̀lì kúrò kí a tó tan ìmọ́lẹ̀ sí i. A kò lè sọ pé àwọ̀ tí a gbé mì nìkan ló fa àbájáde tí ó wá láti àpapọ̀ ìṣàlẹ̀mọ́ àti ìmọ́lẹ̀.

Ìlà nípa eyín tọ́ka sí ìdánwò oṣù mẹ́fà tí ó kó àwọn ènìyàn 12 tí ó ní HIV sínú rẹ̀. Ó ṣe àfiwé ìfọmọ́ àsopọ̀ tó ń gbé eyín ró, pẹ̀lú tàbí láìsí àfikún ìtọ́jú àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ ní agbègbè kan, láàárín àwọn agbègbè inú ẹnu àwọn olùkópa. Àwọn àbájáde náà ní ìjìnlẹ̀ tí ohun èlò àyẹ̀wò dé àti ìsomọ́ àsopọ̀ tí a wọ̀n ní ilé ìwòsàn, kì í ṣe ẹ̀rí pé búlúù methylene ṣàkóso àkóràn HIV nínú gbogbo ara.

Ìdí tí àbájáde plasma kò fi mú ìtọ́jú nínú ènìyàn múlẹ̀

Ohun àkọ́kọ́ tí ẹ̀rí rẹ̀ kò sí ni ọ̀nà fífi ohun náà dé ibi tí a fẹ́. Nínú àpẹẹrẹ yàrá ìdánwò, àwọn olùwádìí ń ṣàkóso ìfarakanra láàárín àwọ̀, fáírọ́ọ̀sì, àti ìmọ́lẹ̀ ní tààrà. Gbígbé ọjà kan mì ń yí ọ̀nà àti àyíká padà. Ìsọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú tí a ń mu lẹ́nu yóò nílò ẹ̀rí pé àkópọ̀ tí a fún aláìsàn ń dé àwọn ibi tí ó yẹ, pé ó ń ní ipa tó wúlò lòdì sí fáírọ́ọ̀sì níbẹ̀, àti pé ó ń ṣe bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú ààbò tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà. Ìdánwò plasma náà kò pèsè èyíkéyìí nínú àwọn ìwọ̀n wọ̀nyí láti ọ̀dọ̀ aláìsàn.

Ohun kejì tí ẹ̀rí rẹ̀ kò sí ni àkóràn náà fúnra rẹ̀. Àlàyé NIH nípa àwọn ibi tí HIV ti ń farapamọ́ ṣàpèjúwe àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ó ní àkóràn tí ó lè wà pẹ́ nígbà tí ìtọ́jú tó ń ṣiṣẹ́ ń dín ṣíṣe fáírọ́ọ̀sì tuntun kù. Yíyọ agbára láti fa àkóràn kúrò nínú àpẹẹrẹ omi ara tí a ti yà sọ́tọ̀ kò fi hàn pé a ti yọ àwọn sẹ́ẹ̀lì wọ̀nyẹn kúrò nínú ènìyàn. Kódà iye fáírọ́ọ̀sì inú ẹ̀jẹ̀ tí àyẹ̀wò ilé ìwòsàn kò lè rí kò túmọ̀ sí pé a ti pa HIV run pátápátá.

Ohun kẹta tí ẹ̀rí rẹ̀ kò sí ni àbájáde. Ìdánwò agbára láti fa àkóràn ń ṣàyẹ̀wò bóyá àpẹẹrẹ kan lè kó àkóràn sínú àwọn sẹ́ẹ̀lì yàrá ìdánwò. Àyẹ̀wò iye fáírọ́ọ̀sì ní ilé ìwòsàn ń wọ̀n HIV RNA nínú àpẹẹrẹ ẹ̀jẹ̀ tí a gbà láti ọ̀dọ̀ aláìsàn. Ìtọ́sọ́nà NIH nípa àbójútó ya ìwọ̀n RNA yẹn sọ́tọ̀ kúrò ní iye sẹ́ẹ̀lì CD4, èyí tí ó ń ran àyẹ̀wò iṣẹ́ àjẹsára ara lọ́wọ́. Àwọn ìwọ̀n wọ̀nyí ń dáhùn àwọn ìbéèrè tí ó yàtọ̀, a kò sì lè fi ọ̀kan rọ́pò èkejì.

Àwọn àbájáde nípa ohun èlò tí a ṣe láti inú ẹ̀jẹ̀ tún nílò àwọn ààlà tiwọn. Ìwádìí tí a tẹ̀ jáde nípa ìtànkálẹ̀ nípasẹ̀ fífi ẹ̀jẹ̀ fún ènìyàn ṣàkọsílẹ̀ ìtànkálẹ̀ HIV tí ó kan plasma tí a ti fi búlúù methylene ṣe ìtọ́jú, láti inú ẹ̀jẹ̀ tí a ṣètọrẹ ní 2005. Ìròyìn náà kò sọ àwọn àbájáde mímú fáírọ́ọ̀sì di aláìṣiṣẹ́ ní yàrá ìdánwò di asán; ó ń dí wa lọ́wọ́ láti túmọ̀ wọn sí ìdánilójú fún gbogbo ipò. Àwọn ètò ṣíṣe ìlànà náà àti ìmúdájú wọn wà nínú ìtọ́sọ́nà ọ̀tọ̀ nípa dídín àwọn ohun tó ń fa àrùn kù nínú plasma pẹ̀lú búlúù methylene.

Ohun tí ìtọ́sọ́nà ìtọ́jú HIV lọ́wọ́lọ́wọ́ ń ṣètìlẹ́yìn fún

Àwọn ìmọ̀ràn NIH nípa bíbẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú antiretroviral, tí a ṣe àtúnṣe sí ní Oṣù Kẹsàn-án 25, 2025, dámọ̀ràn ART fún gbogbo ènìyàn tí ó ní HIV, àti bíbẹ̀rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tàbí ní kété tí ó bá ṣeé ṣe lẹ́yìn tí a bá ṣàwárí àkóràn náà. Àwọn ète rẹ̀ ní dídín fáírọ́ọ̀sì kù ní ọ̀nà tí ó ń bá a lọ, dídín àìsàn àti ikú kù, àti dídènà ìtànkálẹ̀. Yíyan ìtọ́jú tún ń gbé ipò ìlera ẹni náà yẹ̀ wò.

Kò sí ẹ̀rí ìwádìí ìtọ́jú ènìyàn tí ó fi múlẹ̀ pé búlúù methylene tí a ń tà fún gbogbo ènìyàn tí a sì gbé mì jẹ́ ìtọ́jú HIV tó ń ṣiṣẹ́ nínú àwọn orísun tí a ṣàyẹ̀wò fún àpilẹ̀kọ yìí. Èyí jẹ́ ọ̀rọ̀ nípa ẹ̀rí tí a rí, kì í ṣe ìsọ̀rọ̀ pé a ti mọ àbájáde gbogbo ìwádìí tí ó lè wáyé lọ́jọ́ iwájú. Àwọn ìwé ìwádìí yàrá ìdánwò tí a jíròrò níbí kò lè ṣètìlẹ́yìn fún rírọ́pò ART, fífi búlúù methylene kún ìtọ́jú láti ṣàkóso HIV, tàbí sísọ pé àrùn ti sàn.

Ìtọ́sọ́nà NIH nípa dídá ìtọ́jú dúró sọ pé ìpadàpọ̀ fáírọ́ọ̀sì, ìrẹ̀wẹ̀sì àjẹsára ara, àti bíburu sí i ti àìsàn jẹ́ àwọn àbájáde tí ó lè ṣẹlẹ̀. Tẹ̀ síwájú pẹ̀lú ìtọ́jú HIV tí a kọ sílẹ̀ fún ọ, kí o sì mú ohunkóhun tí o fẹ́ fi kún un lọ sí ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ ìtọ́jú HIV fún àyẹ̀wò.

Bí a ṣe lè ṣàyẹ̀wò ìsọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú

Béèrè fún ìwádìí náà gan-an, lẹ́yìn náà mọ ohun mẹ́rin: ta ni tàbí kí ni a ṣe ìwádìí lé lórí, kí ni a fún wọn, ọ̀nà wo ni a gbà fún wọn, àti kí ni ó yí padà. “Plasma ènìyàn” ń ṣàpèjúwe ibi tí àpẹẹrẹ ti wá; kò fi dandan túmọ̀ sí ìdánwò ìtọ́jú nínú ènìyàn. “Àwọn aláìsàn tí ó ní HIV” ń ṣàpèjúwe àwọn olùkópa; kò fi dandan túmọ̀ sí pé HIV ni àrùn tí a ń tọ́jú.

Lo àtòjọ àyẹ̀wò ìlànà búlúù methylene lórí ayélujára láti ṣàyẹ̀wò àwọn ìtọ́kasí tí a fi ṣe àtìlẹ́yìn. Fún ìjíròrò nípa ìtọ́jú, mú àmì àkọlé ọjà náà àti ìjápọ̀ ìwádìí lọ sí ìpàdé rẹ, ní lílo àwọn ìbéèrè láti béèrè lọ́wọ́ oníṣègùn nípa búlúù methylene. Ìbéèrè tí ó yẹ ni bóyá ẹ̀rí ń ṣètìlẹ́yìn fún ìgbésẹ̀ pàtó náà fún àbájáde pàtó náà nínú aláìsàn.