Мәкалә

Фертильлекне тикшерүдә метилен зәңгәре: хромопертубация чынлыкта нәрсә күрсәтә

Фертильлекне тикшерүдә метилен зәңгәре: хромопертубация чынлыкта нәрсә күрсәтә

Метилен зәңгәре һәм фертильлек турында эзләү нәтиҗәләрендә ике төрле раслау бергә катнаша. Беренчесе — клиникада зәңгәр буяу белән үткәрелгән тест аналык торбаларының ачык булуын күрсәтә ала. Икенчесе — метилен зәңгәре кабул итү фертильлекне, сперма яки күкәй күзәнәкләренең сыйфатын яхшырта. Хромопертубациягә беренче раслау гына карый. Икенчесе тикшерелмәгән һәм бу процедураның бер өлеше түгел. Түбәндәге аңлатмаларның барысы да шушы аермага нигезләнә.

Файдалы сорау таррак. Клиник шартларда аналыкка зәңгәр буяу кертелеп, сыеклыкның торба аша чыгуы күренсә, шул мизгелдә бу торба үткәрүчән була. Агым күренмәсә, җавап беренче карашка тоелганнан азрак ышанычлы. 2021 елда буяу белән тикшерүнең ике шартта үткәрелгән вариантын чагыштыру нәтиҗәне кайчан ышанычлы дип санарга мөмкинлеген һәм кайчан аңа таянып булмавын ачык күрсәтә.

Төшенчә: фертильлекне дәвалау түгел, агымны тикшерү

Һәр аналык торбасы — аналыктан күкәйлеккә таба сузылган тар юл. Хромопертубация бу юлның бер үзлеген тикшерә: сыеклык аның аша үтә аламы. Метилен зәңгәре агымны күренерлек итә торган маркер булып хезмәт итә, чөнки аның куе төсе ачык төстәге тукымалар фонында аерылып тора.

Ике шартта да төп тәртип бер үк. Буяу аналык муентыгы аша аналык куышлыгына керә, ә табиб аннан соң нәрсә булганын күзәтә. Буяуның торбаның ерак очыннан чыгуы аның үткәрүчән булуын аңлата. Буяуның туплануы һәм кире агуы тыгылу кебек күренә. Нәтиҗә бер көндә, бер юнәлештә үтүне генә чагылдыра.

Бу процедураны табиб башкара. Кабинеттагы вариант гистероскопия вакытында үткәрелә: нечкә оптик җайланма аналыкның эчке ягын күрсәтә. Операция бүлмәсендәге вариант лапароскопия вакытында үткәрелә: оптик җайланма торбаларның тышкы ягын һәм кече оча өлкәсен күрсәтә, гадәттә бу гомуми анестезия астында эшләнә. Бер вариантны да кеше үзе башкара алмый, һәм берсендә дә фертильлекне үзгәртү өчен дару бирелми. Буяу — сыеклык белән агып үтә торган күзәтү маркеры. Монда метилен зәңгәренең буяу буларак үзен ничек тотуын тасвирлау ярдәм итә, ә метилен зәңгәре турындагы тикшеренүләрне ничек укырга дигән аерым мәсьәлә лабораториядәге тәэсирнең ни өчен клиник дәвалауга тиң түгеллеген аңлата.

Аналык, аналык торбалары һәм күкәйлекләрнең анатомик схемасы: хромопертубация вакытында бәяләнә торган буяу агымы юллары күрсәтелгән

Үткәрүчән булу нормаль булу дигән сүз түгел

Үткәрүчәнлек — бер төшенчә, ә торбаның функциясе — киңрәк төшенчә. Торба ачык булып та үз вазифасын үти алмаска мөмкин: инфекция яки эндометриоз күкәй күзәнәген хәрәкәтләндерүче керфекчекләрне зарарлый ала, шул ук вакытта юл буяу үтәрлек киң булып кала. Ә торба тышындагы җөй тукымасы күкәйлекне читтәрәк тотып торырга мөмкин, шуңа күрә буяу ирекле чыкса да, күкәй күзәнәге торбага бөтенләй керми. Өлешчә тараю нечкә буяу агымын үткәрә, әмма зуррак күкәй күзәнәгенә киртә була ала.

Шуңа күрә үткәрүчәнлекне күрсәткән нәтиҗә кечкенә генә сорауга шактый ышанычлы җавап бирә: сыеклык торба аша үткән. Ул торбаның эчке катлавының, күкәй күзәнәген тотып алуның яки тирәдәге кече оча өлкәсенең нормаль булуын расламый. Тыгылуны күрсәткән нәтиҗә тагын да азрак ышанычлы, чөнки вакытлы шартлар ачык торба аша да агымны туктата ала.

2021 елгы тикшеренү нәрсәне чагыштырган

Иң ачык турыдан-туры чагыштыру мәгълүматлары Нью-Делидагы AIIMSта балага уза алмаган 80 хатын-кыз катнашында үткәрелгән 2021 елгы пилот тикшеренүдән алынган; тулы методлар һәм нәтиҗәләр ачык керүдәге текстта бирелгән. Һәр катнашучыга гистеролапароскопия инде билгеләнгән булган. Элек тыгылуы расланган, гидросальпинксы билгеле булган яки кече очада кискен инфекциясе булган хатын-кызлар тикшеренүгә кертелмәгән.

Һәр хатын-кызга бер-бер артлы буяу белән ике тест үткәрелгән. Башта — анестезиясез кабинет гистероскопиясе: сыекландырылган буяу кертелгән, һәр торба авызында күренерлек агым һәм аналык куышлыгының зәңгәр төстән арынуы күзәтелгән. Аннары чагыштыру эталоны буларак гомуми анестезия астында минилапароскопия үткәрелгән: буяу аналык эчендәге катетер аша кертелгән, һәм һәр торба буяуның кече оча куышлыгына күренеп чыгуы буенча бәяләнгән. Ике торба аерым исәпләнгән, нәтиҗәдә 160 күзәтү алынган.

Эталон тест 160 торбаның 136сын үткәрүчән дип тапкан (85 процент). Кабинеттагы тест 125 торбаны үткәрүчән дип бәяләгән (78 процент). Нәтиҗәләрнең туры килүе яхшы, әмма асимметрияле булган: ике тестта да 119 торба үткәрүчән, 18 торба тыгылган дип бәяләнгән; кабинеттагы тестта 17 торба тыгылган дип бәяләнгән, әмма лапароскопиядә үткәрүчән булган; ә кабинеттагы тестта 6 торба үткәрүчән дип бәяләнгән, әмма лапароскопиядә тыгылган булган. Лапароскопия эталон итеп алынганда, кабинеттагы тест үткәрүчәнлеккә карата 87.5 процент сизгерлек, 75 процент спецификлык, 95.2 процент уңай нәтиҗәнең фаразлау кыйммәте, 51.4 процент тискәре нәтиҗәнең фаразлау кыйммәте һәм 85.6 процент гомуми төгәллек күрсәткән.

Бу саннарны статистик буларак түгел, укучы буларак аңлагыз. Кабинеттагы тест үткәрүчәнлекне күрсәтсә, бу нәтиҗә гадәттә дөрес булган. Тыгылуны күрсәткән нәтиҗә исә тәңкә ыргытуга якын булган: кабинетта тыгылган дип бәяләнгән торбаларның якынча яртысы гына лапароскопиядә шулай расланган. Бу асимметрия — мәкаләдәге иң гамәли әһәмиятле факт.

Ни өчен тыгылу кебек күренгән нәтиҗә азрак ышанычлы

Иң гадәти сәбәп — спазм. Торба башланган аналык почмагы кыска вакытка кыскарып, ачык юлны кысып яба ала. Мәкаләдә салкын сыеклык һәм тулгаксыман авырту моны китереп чыгарырга мөмкин факторлар буларак карала. Кыскару үтеп китә, әмма шул вакытта алынган нәтиҗә чын тыгылудан аерылмый. Шуңа күрә теләсә кайсы бер генә тестта ачыкланган, торбаның аналыкка якын өлешендәге аерым тыгылуга шик белән карыйлар.

Үткәрү техникасы да хата өсти. Буяуны тиз кертү тыгылуга охшаган кире агым китереп чыгара, ә уңайсыз күзәтү почмагында нечкә агым күренмәскә мөмкин. Тикшеренү дәвамында бер үк тәҗрибәле хирург эшләгән, шуңа күрә гадәти практикада аермалар, мөгаен, зуррак буладыр.

Клиник нәтиҗә шуннан турыдан-туры килеп чыга. Кабинеттагы буяу тестында тыгылу кебек күренгән нәтиҗә — аны раслау өчен сәбәп, ә берүзе генә гамәл кылырга нигез булган диагноз түгел. Раслау гадәттә эталон лапароскопик тестны яки фертильлек буенча белгечләр төркеме сайлаган башка торба тикшерүен аңлата; нәтиҗә авыру тарихы, инфекция куркынычы һәм сурәтләү мәгълүматлары белән бергә бәяләнә. Аналык торбаларын метилен зәңгәре белән тикшерү үткәрүчәнлекнең юклыгын раслауга караганда, аның барлыгын ышанычлырак раслый.

Буяу агымы нәрсәне күрсәтми

Хромопертубация сыеклыкның үтүен үлчи. Фертильлек өчен әһәмиятле берничә халәт бу күзәтү кысаларыннан читтә кала. Торба тирәсендәге ябышмалар — җөй тукымасы тасмалары — гистероскопка күренми, чөнки ул аналык куышлыгын һәм торбаларның авызларын гына күрсәтә. Лапароскопия аларны турыдан-туры күрсәтә; бу тикшеренүдә 80 хатын-кызның 4сендә ябышмалар шушы этапта гына табылган, ә элекке эшләр аларның агымны бәяләгәндә ялгыш тынычландыра торган нәтиҗә ихтималын арттыруын күрсәтә.

Гидросальпинкс — торбаның ерак очындагы тыгылу аркасында сыеклык җыелып киңәюе — шулай ук күзәтүдән читтә кала ала: билгеле очраклар тикшеренүдән чыгарылган булса да, 80 хатын-кызның 7сендә лапароскопия вакытында моңа кадәр ачыкланмаган гидросальпинкс табылган. Эндометриоз, лайлалы катлау зарарлануы һәм күкәй күзәнәген тотып алуның бозылуы бу исемлекне тулыландыра. Шуңа күрә фертильлек буенча күрсәтмәләр хромопертубацияне лапароскопия үткәрү өчен башка күрсәтмәләр дә булганда башкарыла торган гамәл итеп тасвирлый; бу балага уза алмаган хатын-кызларны бәяләү турында ASRM комитеты фикерендә дә чагыла. Теләсә нинди хирургик тикшерүнең уңай һәм тискәре якларын үлчәгәндә, метилен зәңгәренең куркынычсызлыгы турындагы мәгълүматларның киңрәк контексты да әһәмиятле.

Ул торбаларны тикшерүнең башка ысулларыннан ничек аерыла

Гистеросальпингография (HSG) вакытында аналык муентыгы аша рентген-контраст матдә кертелә, һәм аналык куышлыгы белән торбаларның контурларын күрсәтү өчен рентген сурәтләре кулланыла. Ул, хромопертубация кебек үк, сыеклыкның торбадан чыгуын терки, әмма нурланыш өсти, кече оча әгъзаларының тышкы ягын тикшерә алмый һәм аналык почмагындагы спазм проблемасы аңа да хас.

Тозлы эремә белән УЗИ вакытында аналык куышлыгына стериль тозлы эремә кертелә, ә вагиналь датчик аның сурәтен күрсәтә. Гади тозлы эремә белән сурәтләү, нигездә, аналык куышлыгын тикшерә: кече очада сыеклык булуы кимендә бер торбаның ачык булуын күрсәтә, әмма гадәттә кайсының ачык икәнен әйтә алмый. Күбек яки микрокуыкчыклар кулланып үткәрелгән контрастлы УЗИ һәр торбаны аерым күзәтә һәм буяу тестына якынрак тора.

Куркынычсызлык һәм үткәрү шартлары турында гади тел белән

80 пациент катнашкан тикшеренүдә авторлар буяу белән үткәрелгән ике тестның берсеннән дә зур яки кечкенә өзлегүләр булмавын хәбәр иткән. Бу кечкенә пилот тикшеренү кысаларында тынычландыра, әмма куркыныч бөтенләй юк дигән сүз түгел: хромопертубациядән соңгы аерым очраклар турындагы хәбәрләрдә сирәк очрый торган артык сизгерлек реакцияләре, метгемоглобинемия, буяуның кан тамырларына керүе һәм үпкә өзлегүләре тасвирлана; аларның ешлыгы сан ягыннан начар бәяләнгән.

Моннан ике нәтиҗә чыга. Лапароскопик вариант операциянең һәм анестезиянең гадәти куркынычларын өсти, шуңа күрә ул хирургик тикшерү инде планлаштырылган очраклар өчен генә калдырыла. Һәм боларның берсе дә өйдә куллануга күчерелми: концентрация, стерильлек, кертү урыны һәм ашыгыч ярдәмгә әзерлек өчен клиник төркем җавап бирә.

Шуңа күрә дөрес йомгак шартларга бәйле. Метилен зәңгәре белән хромопертубация күзәтү вакытында сыеклыкның торба аша үтүен күрсәтә; үткәрүчәнлекне күрсәткән нәтиҗә тыгылуны күрсәткәненә караганда шактый ышанычлырак. Ул торбаның функциясен үлчәми, балага уза алмауның кече очадагы барлык сәбәпләрен дә тапмый һәм бернәрсәне дә дәваламый. Бу тест тәкъдим ителгән һәркем өч сорау бирергә тиеш: ул нинди шартларда үткәреләчәк һәм ни өчен, нәтиҗә тыгылуны күрсәтсә, нәрсә булачак, һәм нинди өстәмә табылдыклар планны үзгәртәчәк.