Яра тикшеренүләрендә метилен зәңгәре: бәйләвечләр, яктылык һәм төзәлү нәтиҗәләре

Зәңгәргә буялган бәйләвеч белән зәңгәр сыеклык салынган тамызгычлы шешә бер үк чара кебек күренә. Яра тикшеренүләрендә исә алар бер үк нәрсә түгел. Беренчесе — буяу күләме билгеләнгән, әзер медицина җайланмасы буларак сыналган завод бәйләвече. Икенчесе — кул белән сөртелә торган эремә; һәр кулланганда аның концентрациясе, күләме һәм контакт вакыты үзгәрә. Бу ике чараның тикшеренүләре төрле сорауларга җавап бирә, һәм аларның нәтиҗә күрсәткечләре дә шуңа карап аерыла.

Бу күзәтү аларны бер-берсеннән аера. Анда тикшеренүчеләрнең нәрсә кулланганы, аны нәрсәгә кулланганы һәм нәрсә үлчәгәне күрсәтелә: яра мәйданы, ябылу тизлеге, бактерияләр саны яки лабораториядәге турыдан-туры булмаган күрсәткеч, мәсәлән, савыттагы тырналган араның ябылуы.

Өч тикшеренү юнәлеше — гади итеп

Метилен зәңгәре белән яра тикшеренүләре өч юнәлешкә бүленә. Һәркайсында буяуның роле үзенчә аңлатыла.

Беренчесе — буяу кушылган күбек бәйләвечләр. Метилен зәңгәре һәм генциан шәмәхәсе сеңдерелгән поливинил спирты күбеге кебек продуктларда (Hydrofera Blue антибактериаль күбеге исеме белән сатыла) буяулар бәйләвеч матрицасына бәйләнгән. Күрсәтелгән механизм — бәйләвеч белән бәйле антибактериаль активлык: күбек экссудатны эшкәрткәндә, ул яра мохитендәге бактерияләр йөкләнешен идарә итәргә ярдәм итү өчен каралган. Мондый продукт белән дәвалау турындагы карарны билгеле бер яра өчен бәйләвеч сайлаучы клиницист кабул итә; бәйләвечне тоту вакытын һәм алыштыру ешлыгын зәңгәр буяу өчен гомуми рецепт түгел, ә аның куллану күрсәтмәләре билгели.

Икенчесе — метилен зәңгәре белән фотодинамик терапия. Монда метилен зәңгәре эремәсе фотосенсибилизатор буларак кулланыла, аннары аңа яктылык төшерелә; гадәттә бу — буяуның йотылу максимумына якын кызыл яктылык. Яктылык һәм кислород микробларга зыян китерә торган реактив кисәкчәләр барлыкка килүдә катнаша. Бу — тире карау продуктлары маркетингында кулланылган антиоксидант нигезләмәдән аерылып торган химия; безнең тире карауда метилен зәңгәре турында кулланма да бу аерманы күрсәтә. Биредәге чара — буяу, яктылык дозасы һәм кислород кушылмасы; өчесенең теләсә кайсын үзгәртү чараның үзен дә үзгәртә.

Өченчесе — күзәнәкләрдә һәм хайваннарда яктылыксыз кулланылган метилен зәңгәре. Бу тәҗрибәләр буяуның үзенең фибробластлар эшчәнлеген, матрица аксымнарын яки тәҗрибә яраларының ябылуын үзгәртү-үзгәртмәвен тикшерә. Болар — механизм тикшеренүләре, бәйләвеч сынаулары түгел.

Тикшеренү модельләре картасы: нәрсә сыналган, нәрсәдә һәм нәрсә үзгәргән

Бу таблицаны мәкаләнең картасы итеп кулланыгыз. Һәр юлны сулдан уңга укыгыз: материал, модель һәм шул юл нигезли алган нәтиҗә күрсәткече. Бер юл да икенче юлның нәтиҗә күрсәткечен үзенә алмый.

Бәйләвечләр: буяу рецепты түгел, ә әзер җайланма

Яра карауда тикшерелгән күбек бәйләвечләр — заводта җитештерелгән җайланмалар. Җитештерүченең продукт битендә тасвирланган Hydrofera Blue ассортименты ике буяуны стериль күбектә берләштерә: CLASSIC поливинил спирты версиясендә күбекнең һәр граммына һәр буяуның иң күбе 0.00025 g туры килә, ә READY полиуретан версиясендә — иң күбе 0.00035 g. Буяулар җитештерү вакытында кертелгәнгә, һәр бәйләвечтә аларның күләме билгеле; клиник хисапларда продуктның исеме, бәйләвечне тоту вакыты һәм алыштыру графигы күрсәтелә.

Болар — куллануга рөхсәт алган медицина җайланмалары, расланган дарулар түгел. Башлангыч бәйләвеч 2002 елгы FDA K013462 рөхсәтенә, полиуретан Hydrofera Blue версиясе 2014 елгы K130670 рөхсәтенә, ә кырыйлы READY версиясе 2019 елгы K190268 рөхсәтенә ия. 510(k) тәртибе буенча рөхсәт бирү элеккеге җайланмага төпле эквивалентлыкны билгели; бу нәтиҗәлелекне раслау түгел. Җайланма документларындагы микробларга каршы тәэсир турындагы белдерүләр күбесенчә бәйләвеч эчендәге активлыкка һәм лаборатория сынауларына нигезләнә. Аларны бәйләвеч инфекцияле тукыманы билгеле логарифмик кимү дәрәҗәсенә җиткереп стерильләштерә дигән белдерүгә әйләндерергә ярамый.

Бастырылган клиник тәҗрибә нигездә кечкенә, контроль төркемсез очраклар серияләреннән тора. Woo һәм Heil үткәргән 29 хроник яраны проспектив тикшерүдә Hydrofera Blue Classic дүрт атна дәвамында атнага өч тапкыр алыштырылган; яраның уртача мәйданы 21.4 тән 12.3 cm² га кадәр кимегән (42.5% кимү), ә PUSH баллары 13.3 тән 10.7 гә төшкән. Coutts, Ryan һәм Sibbald тасвирлаган аяклардагы 15 яра сериясендә дүрт атнадан соң бәяләп була торган 14 яраның 8 ендә зурлык кимүе табылган; кайбер пациентларда, аеруча диабетик аяк җәрәхәтләре булганнарда, авырту да кимегән. Lullove хәбәр иткән 53 ярадан торган ретроспектив когортада күбек сарык коллагены матрицасы белән бергә кулланылган, шуңа күрә унике атнада мәйданның уртача 91.3% кимүен күбекнең үзенә генә бәйләп булмый. Hurd үткәргән зур ретроспектив программа анализында бәйләвечләр стандартлаштырылган карау чаралары комплексы эчендә кулланылганда тизрәк төзәлү хәбәр ителгән; бу да буяуны түгел, ә чаралар комплексын сынау булып тора.

Бу эшләрнең барысына да бер чикләү хас: бактерияләр йөкләнеше кабатлап алынган санлы тукыма культуралары белән түгел, ә клиник инфекция баллары яки ярымсанлы сөртмә үрнәкләре белән күрсәтелә. Намуслы йомгак шундый: ике буяулы күбек тикшеренүләре мәйдан кимүен, яра төбе баллары яхшыруын һәм кайчак авырту кимүен хәбәр итә, әмма метилен зәңгәренә генә хас доза–җавап бәйләнешен яки тукымада бактерияләр үтерүнең үлчәнгән тизлеген билгеләми. Бәйләвеч тикшеренүләрендәге бер генә нәтиҗә дә марляны тамызгычлы шешәдәге эремәгә чылатуны тиңдәш чара итеп расламый. Концентрация, таралыш, буяуның бүленеп чыгу тизлеге, стерильлек һәм бәйләвечне тоту вакыты — барысы да аерыла.

Яктылык һәм буяу: яраларның фотодинамик тикшеренүләре

Фотодинамик яра тикшеренүләре протоколга яктыртуны өсти. Кешеләрдәге тикшеренүләрдә метилен зәңгәре концентрациясе гадәттә 0.01% белән 1% арасында була; кызыл яктылыкның дулкын озынлыгы 635–660 nm тирәсендә, ә бер квадрат сантиметрга энергиясе берничә джоульдән йөздән артыкка кадәр җитә. Контроль төркемнәр төрлечә: кайбер тикшеренүләр стандарт карау белән чагыштыра, башкалары шул ук яраларда бактерияләрнең чарага кадәрге һәм аннан соңгы санын хәбәр итә.

Кешеләрдәге иң эзлекле күзәтүләр бактерияләр санына түгел, ә яраның торышына һәм мәйданына кагыла. Carrinho һәм хезмәттәшләре үткәргән 12 диабетик җәрәхәтне контрольле тикшерүдә 0.01% метилен зәңгәре һәм 6 J/cm² энергияле 660 nm яктылык атнага өч тапкыр, барлыгы ун сеанс кулланылганда, контроль дәвалауга караганда мәйданның статистик яктан әһәмиятле зуррак кимүенә китергән. Shen һәм хезмәттәшләре тасвирлаган биш инфекцияле яра сериясендә 1% буяу һәм 635 nm яктылык белән уртача дүрт сеанстан соң тулы төзәлү хәбәр ителгән, әмма бактерияләр буенча санлы нәтиҗә күрсәткечләре булмаган. Әлегә кадәрге иң зур рандомизацияләнгән сынау — Chagas һәм хезмәттәшләренең диабетик аяк җәрәхәтләре булган 94 катнашучы белән үткәрелгән ике яклы сукыр сынавы — 1% буяу һәм 660 nm лазер кулланганда Bates-Jensen яра балларының өченче сеанстан башлап утыз көнлек күзәтү ахырына кадәр яхшыруын ачыклаган. Дәвалауга бәйле тискәре күренешләр булмаган, ләкин монда да бактерияләр йөкләнешенең санлы нәтиҗә күрсәткече булмаган.

Бу әдәбиятны дөрес аңлау өчен ике искәрмә кирәк. Беренчедән, кайчак Tardivo һәм хезмәттәшләреннән китерелә торган ампутациягә кагылышлы кискен нәтиҗә метилен зәңгәрен толуидин зәңгәре белән бергә кулланып алынган, шуңа күрә аны метилен зәңгәренең үзенә генә бәйләп булмый. Икенчедән, яктылык сеансыннан соңгы төзәлүне автоматик рәвештә микробларга каршы фотохимиягә бәйләргә ярамый, чөнки кызыл яктылык үзе дә торгызылуны үзгәртә ала. Sperandio һәм хезмәттәшләренең күсе яралары тәҗрибәсендә буяу гына, яктылык кына, икесе бергә һәм контроль шартлар булган; лазер гына кулланылган шарт та төзәлүгә мөстәкыйль йогынты ясаган. Нәтиҗәне бактерияләр үтерүгә бәйләү өчен микробиологик мәгълүмат һәм тиешле контроль шартлар кирәк. Хайваннардагы эшләр бу яктан ачыграк: Pérez һәм хезмәттәшләренең инфекцияле тычкан ярасы моделендә фотодинамик терапия күзгә күренгән иң яхшы төзәлү нәтиҗәсен биргән, ә мупироцин бактерияләр санын иң нык киметкән; шулай итеп, ике нәтиҗә күрсәткече ачык аерылган. Безнең метилен зәңгәре һәм кызыл яктылык буенча дәлилләргә күзәтү бу яра протоколларын яраларга кагылмаган яктылык куллану шартлары белән янәшә карый: уртак фотохимияне уртак куллану күрсәтмәсе дип ялгыш аңламас өчен.

Күзәнәкләр һәм тире модельләре: төзәлү билгесе кайдан башлана

Яра төзәлү турындагы белдерүнең лаборатория нигезе — кеше дермасы фибробластлары һәм реконструкцияләнгән тире буенча Xiong һәм хезмәттәшләренең 2017 елгы тикшеренүе. Ике донордан алынган, алдан 100 nM метилен зәңгәре белән эшкәртелгән фибробластлар 24 сәгатьтә тырналган араны эшкәртелмәгән күзәнәкләргә караганда статистик яктан әһәмиятле тизрәк кабат тутырган. Тулы калынлыктагы реконструкцияләнгән тиредә озаграк тәэсир үлчәнгән дымлылыкны һәм дерма калынлыгын арттырган; матрица үзгәрешләре арасында эластин һәм COL2A1 экспрессиясе артуы да булган.

Болар — яраларга чыннан да кагылышлы нәтиҗә күрсәткечләре, әмма алар үз модельләре чикләрендә генә мәгънәле. Тырналган ара тесты савыттагы буш ара аша күзәнәкләрнең бергәләп күчүен үлчи. Анда иммун җавап та, бактерияләр белән колонияләшү дә, экссудат та, бәйләвеч тә юк. Реконструкцияләнгән тире тукыма төзелешен өсти, ләкин анда әле дә кан әйләнеше һәм тулы төзәлү каскады юк. Ике модельнең берсе дә күбек бәйләвечне яки фотодинамик протоколны сынамый, һәм берсе дә өйдә куллану өчен концентрация билгеләми.

Махсус формуляцияләргә кертелгән метилен зәңгәре кимерүчеләр яраларында да сыналган. Farmoudeh һәм хезмәттәшләре өйрәнгән ниосомалы 0.005% гель күселәрдә тукыманы кисеп алу белән барлыкка китерелгән яраларның иртә ябылуын ирекле буяуга һәм гель нигезенә караганда тизләткән; гистология һәм оксидатив стресс күрсәткечләре дә уңайлырак булган. Gao һәм хезмәттәшләре диабетлы тычканнарда өйрәнгән 0.1 mg/mL наноэмульсия ябылуны тизләткән; шул ук вакытта ангиогенез маркерлары арткан, оксидатив һәм апоптотик сигналлар кимегән. Ике очракта да формуляция мөһим; бер нәтиҗәне дә гади сулы буяу эремәсенә автоматик күчереп булмый.

Тәэсир юнәлеше дә һәрвакыт бер үк түгел. Dinc һәм хезмәттәшләренең күселәрдәге анастомоз тәҗрибәсендә корсак куышлыгына кертелгән 1% метилен зәңгәре өченче көндә анастомозның шартлау басымын һәм гидроксипролин күләмен киметкән. Бу шул дозада һәм шул кертү юлында иртә төзәлү ныклыгының начарлануын күрсәткән. Нәтиҗәне концентрация, тукыма, формуляция һәм кертү юлы билгели.

Яралар турындагы һәр белдерүгә нинди сораулар бирергә

Метилен зәңгәренең яраларга тәэсире турындагы һәр белдерү дүрт сорауга җавап бирә алырга тиеш. Беренчесе: төгәл нәрсә кулланылган — исеме билгеле завод бәйләвечеме, фотосенсибилизатор һәм яктылыктан торган билгеләнгән протоколмы, әллә төгәлләштерелмәгән эремәме? Икенчесе: нәрсәдә — күзәнәкләрдә, хайван ярасында яки кешеләрнең төре күрсәтелгән яраларындамы? Өченчесе: нәрсә белән чагыштырылган һәм нинди вакыт дәвамында? Дүртенчесе: нинди нәтиҗә күрсәткече үлчәнгән — мәйдан үзгәрешеме, ябылумы, бактерияләр санымы, әллә лабораториядәге турыдан-туры булмаган күрсәткечме?

Беренче сорауга җавапны томалаучы белдерүләр — иң еш очрый торган хата. Буяу сеңдерелгән күбек белән алынган нәтиҗә яраны зәңгәргә буяуны расламый; фотодинамик сеанстан соңгы микробларга каршы тәэсир билгесе дә яктылыксыз эремә сөртүне расламый. Метилен зәңгәренең яраларга тәэсире турындагы белдерүләрне уку буенча әзерләнәчәк кулланма бу сораулар исемлегенә тикшерелгән мисаллар белән даими урын бирәчәк; әлегә өстәге таблица карта булып хезмәт итә.

Тирән, киңәя барган, сасы исле, бизгәк белән бергә күзәтелгән яки яхшырмый торган яраларга буяу түгел, ә клиник бәяләү кирәк. Биредә каралган тикшеренүләрне күзәтеп бару нәкъ менә аларда материаллар, модельләр һәм үлчәүләр төгәл күрсәтелгәнгә кыйммәтле. Һәр белдерүне шушы өч нәрсә белән бәйләп карагыз — шул чакта бу өлкә аңлаешлы була.