Dyrnak we deri kömelek ýokançlyklarynda metilen gögi: fotodinamiki synaglar nämäni görkezýär

Dyrnak kömelegi üçin metilen gögi barada gözleg netijeleri köplenç biri-birinden düýpgöter tapawutlanýan iki zady garyşdyrýar. Birinjisi öýde çalynýan gök reňkleýji maddanyň çüýşesi. Ikinjisi bolsa klinikada geçirilýän amal: reňkleýji madda çalynýar, gysga wagt goýulýar, soňra ölçenen mukdardaky gyzyl ýagtylyk bilen işjeňleşdirilýär. Kliniki subutnamalaryň tas hemmesi ikinjisine degişlidir. Bu makala üç fotodinamiki barlagy gönüden-göni deňeşdirýär, şonuň üçin hakykatda nämäniň synag edilendigini we olaryň hersiniň nämäni subut edendigini görüp bilersiňiz.

Olaryň umumy täsir mehanizmi ýönekeý. Metilen gögi gyzyl ýagtylygy güýçli siňdirýär we oýandyrylan molekula şol energiýany kisloroda geçirip, kömelek öýjüklerine zeper ýetirýän singlet kislorody we beýleki reaktiw görnüşleri emele getirýär. Ýagtylyk bolmasa, täsir has gowşak bolýar. Şonuň üçin aşakdaky her bir barlag reňkleýji maddany belli bir lampa, tolkun uzynlygy we ýagtylyk dozasy bilen utgaşdyrýar. Ýagtylyk ulanylan bejeriş düzgünleriniň netijeleri bolsa gündizki ýagtylykda dyrnaga reňkleýji madda çalmak barada hiç zat aýtmaýar. Umumy mehanizm fotodinamiki bejergi baradaky düşündirişde has giňişleýin beýan edilýär, kömeleklere garşy barlaglaryň has giň konteksti bolsa metilen gögüniň mikroblara garşy serişde hökmünde ulanylyşyna syn bermekde ýerleşýär.

Aýak dyrnagynyň onihomikozy: reňkleýji madda we ýagtylyk hepdede bir gezek berilýän flukonazol bilen deňeşdirilende

Iň uly synag 2014-nji ýylda çap edilen, aýak dyrnagynyň onihomikozy bolan 80 näsagy tötänleýin toparlara bölüp deňeşdiren barlagdyr. Olaryň ýarysy fotodinamiki bejergi, beýleki ýarysy bolsa hepdede bir gezek agyzdan 300 mg flukonazol aldy; iki bejergi hem 24 hepde dowam etdi.

Ýagtylyk ulanmagyň düzgüni takyk kesgitlenendi. Dyrnaga metilen gögüniň 2% suwly ergini çalyndy, soňra gysga inkubasiýadan soň her inedördül santimetre 18 joul berýän, 630 nm tolkun uzynlykly kogerent däl gyzyl LED bilen ýagtylandyryldy. Seanslar her 15 günden gaýtalanyp, alty aýyň dowamynda on iki gezek geçirildi. Dyrnagyň aşagynda galyň galyndylar, uzaboýuna zolaklar ýa-da dermatofitoma bolan dyrnaklar iki toparda-da öňünden mehaniki usul bilen ýylmanyp arassalandy, sebäbi ýagtylyk hem, derman hem keratin diwaryndan geçip täsir edip bilmeýär.

Esasy netije statistiki taýdan ähmiýetli derejede ýagtylyk toparynyň peýdasyna boldy. Doly tekstden soň alnan maglumatlarda alty aýlyk bejergiden soň flukonazol bilen 45% bilen deňeşdirilende takmynan 90% jogap bolandygy, bejergi tamamlanandan on iki aý soň bolsa ýagtylyk toparynda onuň takmynan 80%-e düşendigi görkezilýär. Üç şertiň bir wagtda ýerine ýetirilmegini — mikroskopiýanyň negatiw bolmagyny, ekmäniň negatiw bolmagyny we arassa dyrnagyň doly täzeden ösmegini — talap eden has berk gaýtadan seljerme soňky doly sagalma görkezijilerini 25% bilen deňeşdirilende 50% diýip kesgitledi. Bu iki san toplumy biri-birine garşy gelýän netijeleri däl-de, dürli ahyrky ölçegleri beýan edýär; olaryň arasyndaky tapawut indiki bölümiň esasy meselesidir. Bejerginiň oňat geçirilendigi habar berildi, diňe bir gezek agyry we ýanma duýgusy hasaba alyndy.

Aýak dyrnagynyň kömelegi üçin metilen gögüni nähili ulanmalydygyny soraýan her bir adam üçin iki jikme-jiklik möhümdir. Birinjiden, deňeşdirme üçin has güýçli terbinafin däl-de, dyrnak keselinde netijeliligi çäkli bolan flukonazol ulanyldy. Ikinjiden, reňkleýji maddanyň konsentrasiýasy 2% bolup, öýde kosmetiki maksatlar üçin satylýan önümlerdäkiden ep-esli ýokarydy; ol gözegçilik astynda, zeperlenen dokumalary aýyrmak we kalibrlenen lampa bilen bilelikde ulanyldy.

Aýak dyrnagynyň agyr keseli: terbinafine goşmaça reňkleýji madda we ýagtylyk

Dyrnak boýunça ikinji barlag — 2020-nji ýylda çap edilen aýak dyrnagynyň agyr dermatofit ýokançlygynda tötänleýin toparlara bölünen synag — has dar bir soraga jogap berýär. Aýagyň başam barmagynyň dyrnagynyň 60%-den gowragy zeperlenen ýigrimi näsagyň hemmesi on iki hepdäniň dowamynda her gün agyzdan 250 mg terbinafin aldy, şeýle hem dyrnak plastinkasy karbamid bilen ýumşadyldy. Şol esasy bejerginiň üstüne on näsaga metilen gögi bilen fotodinamiki bejergi, beýleki on näsaga bolsa başga bir fotosensibilizator bilen fotodinamiki bejergi berildi.

Metilen gögi toparynda takmynan üç minutlyk inkubasiýa bilen 2% suwly ergin ulanyldy, soňra on minudyň dowamynda her inedördül santimetre 37 joul berýän 635 nm LED ulanyldy. On alty hepdäniň dowamynda iki hepdelik aralyklar bilen dokuz seans geçirildi; her seansdan öňki agşam 40% karbamid melhemi çalyndy we galyndylar mehaniki usul bilen aýryldy.

52-nji hepde, ýagny soňky ýagtylyk seansyndan takmynan dokuz aý soň, metilen gögi toparynda keseliň agyrlyk indeksi takmynan 24-den 1-den aşak düşdi, dyrnagyň zeperlenen bölegi takmynan 65%-den 2%-den aşak düşdi, doly sagalma bolsa — ýagny kadaly görünýän dyrnak bilen bir wagtda kömelegiň mikologik taýdan ýok bolmagy — 70% boldy. Kömelegiň mikologik taýdan ýok bolmagy metilen gögi toparynda 100%-e, beýleki fotosensibilizator toparynda bolsa 90%-e ýetdi. Reňkleýji maddadan we ýagtylykdan ýerli ýaramaz täsirleriň bolandygy habar berilmedi; iki näsagda şol bir wagtda kabul edýän terbinafini bilen baglanyşdyrylan aşgazan-içege oňaýsyzlygy ýüze çykdy.

Bu synagy dogry düşündirmek üçin onuň reňkleýji maddanyň aýratyn goşandyny kesgitläp bilmeýändigini bellemeli. Her bir näsag iň netijeli sistemalaýyn dermanyň doly kursuny we dyrnagyň güýçli taýýarlygyny aldy, diňe derman alýan topar ýokdy we ýagtylyk ulanylýan iki toparyň netijeleri meňzeş boldy. Barlagyň görkezýän zady şudur: adaty bejergä goşulan metilen gögi bilen ýagtylyk düzgüni agyr keselde uzak möhletli gözegçilik bilen kömelegiň ýokary derejede ýok bolmagyny üpjün etdi we bu kiçi toparda ýagtylyk seanslarynyň özi goşmaça ýerli zäherli täsir döretmedi. Utgaşdyrylan bejergi düzgünleriniň derman özara täsirleri we sistemalaýyn töwekgelçilikleri howpsuzlyk we özara täsirler baradaky gollanmada ara alnyp maslahatlaşylýar.

Dermanlara durnukly deri ýokançlygy: bir näsag, bir boýun egmeýän kömelek

Deri boýunça subutnamalar has az. Dermanlara durnukly Trichophyton indotineae garşy metilen gögi bilen ýagtylyk bejergisiniň 2026-njy ýyldaky barlagy her gün 250 mg sistemalaýyn terbinafin bilen alty hepdelik bejergä garamazdan, sekiz aýlap dowam eden giň ýaýran deri zeperlenmeleri bolan ýekeje 25 ýaşly näsaga degişlidir. Laboratoriýa barlagy terbinafiniň minimal saklaýjy konsentrasiýasynyň her millilitrde 8.0 mikrogram, metilen gögi üçin bolsa 1.0 bolandygyny görkezdi. Bu häzirki wagtda köp sebitde ýaýraýan dermanlara durnukly dermatofitoza laýyk gelýär.

Zeperlenen ýerler dört hepdäniň dowamynda hepdede bir gezek ýerli ulanylýan 1% metilen gögi we her inedördül santimetre 100 joul berýän, takmynan 630 nm tolkun uzynlykly gyzyl ýagtylyk bilen bejerildi. Iki hepdeden soň bejerilen ýerlerde teňňe ýaly gabyklaşma aýryldy we kömelek boýunça mikroskopiýa negatiw boldy. Dördünji hepde olar diňe ýeňil galyndy pigmentasiýa bilen doly sagalan hökmünde häsiýetlendirildi, emma terbinafin kremi bilen bejerilen ýerlerde görünýän gifalar heniz hem bardy. Agyr reaksiýalar we agyry habar berilmedi.

Bu dermanlara durnukly keselde hakyky mikologik jogapdyr, ýöne şeýle hem bary-ýogy dört hepde gözegçilik edilen ýekeje näsagyň netijesidir. Mikroskopiýadan başga, bejergiden soň ekmäniň negatiwe öwrülendigi resminamalaşdyrylmady, üç, alty ýa-da on iki aýda gaýtalanma boýunça gözegçilik geçirilmedi we jogap derejesini hasaplap boljak näsaglar topary ýokdy. Bu netijeler bejergini maslahat bermäge däl-de, goşmaça barlag geçirmäge esas berýär. Dermanlara durnukly görnüşler we duýgurlyk barlaglary kömeleklere garşy dermanlara durnuklylyk baradaky gollanmada has giňişleýin seljerilýär.

Üç barlagyň deňeşdirmesi

Kliniki sagalma mikologik sagalma däldir

Bu makalalary okanyňyzda bir tapawuda düşünmek gerek. Kliniki sagalma dyrnagyň ýa-da deriniň kadaly görünýändigini aňladýar. Mikologik sagalma mikroskopiýada we ekmede kömelegiň tapylmaýandygyny aňladýar. Doly sagalma bolsa ikisiniň bir wagtda bolmagydyr. Dyrnaklar haýal täzeden ösýär, şonuň üçin dyrnak kömelek ýok bolmazdan birnäçe aý öň has gowy görünip biler; ýokançlyk ýok edilenden soň hem öli kömelek galyndylary barlagyň pozitiw bolmagyna sebäp bolup biler. Souza synagy munuň netijesini gönüden-göni görkezýär: jogap üçin has ýumşak ölçegler 80-den 90%-e çenli netije berýär, emma arassa dyrnagy we negatiw barlaglary bilelikde talap etmek 50% netije berýär. Bu sanlaryň hiç biri nädogry däl. Olar dürli zatlary ölçeýär we netijelilik baradaky islendik tassyklama haýsy ölçegi ulanýandygyny görkezmelidir.

Munuň bejergi baradaky kararlara täsiri

Berk seljerme üç netijä gelmäge mümkinçilik berýär. Birinjiden, kalibrlenen gyzyl ýagtylyk bilen metilen gögi iki sany tötänleýin toparlara bölünen synagda aýak dyrnagynyň kömeleginiň hakykatdan ýok bolmagyna getirdi: birinde diňe flukonazol bilen deňeşdirildi, beýlekisinde bolsa karbamid bilen taýýarlykdan soň terbinafine goşuldy. Ikinjiden, dermanlara durnukly deri ýokançlygy baradaky ýeke-täk hasabat umytlandyryjy, ýöne özbaşdak diýen ýaly hiç zady subut etmeýär; deriniň dermatofitozyny reňkleýji madda we ýagtylyk bilen bejermek boýunça entek tötänleýin toparlara bölünen barlaglaryň subutnamasy ýok. Üçünjiden, her bir oňyn netije gözegçilik astyndaky utgaşmadan alyndy: 1-den 2%-e çenli dermançylyk hilli reňkleýji madda, wagty kesgitlenen inkubasiýa, ölçenen ýagtylyk dozasy we köplenç goşmaça zeperlenen dokumalary aýyrmak ýa-da sistemalaýyn derman.

Bularyň hiç biri bölek satuwda satyn alnan reňkleýji maddany öýde çalmaga degişli däldir. Öýde ulanmakda ölçenen ýagtylyk dozasy, inkubasiýa gözegçiligi, zeperlenen dokumalary aýyrmak, mikologik barlag ýa-da soňraky gözegçilik ýok. Şeýlelikde, synaglaryň daýanan ähli esasy bölekleri aýrylýar. Ýagtylyga esaslanýan bejergini göz öňünde tutýan her bir adam amalyň özüni goýberip, diňe reňkini gaýtalamagyň ýerine, bu bejeriş düzgünlerini dermatologa görkezmeli we gözegçilik astyndaky fotodinamiki bejerginiň elýeterlidigini soramaly.