Makala
MBAS synagy: metilen gögi bilen anionly üst-işjeň maddalary ölçemek
MBAS synagy kesgitlenen ekstraksiýa amalynda metilen gögi bilen özara täsirleşýän maddalary ölçeýär. Laboratoriýalar ony suwdaky anionly üst-işjeň maddalaryň mukdaryny bahalandyrmak üçin ulanýarlar. Ol nusgadaky her bir ýuwujy maddanyň molekulasyny aýratyn anyklaman, maddalar toparynyň umumy ölçegini berýär.
Hasabatda «MBAS hökmünde anionly üst-işjeň maddalar» diýlende, bu tapawut möhümdir. Netije haýsy üst-işjeň maddanyň bardygyny kesgitlemezden, arassalaýyş amallaryny deňeşdirmek üçin esas bolup biler. Şeýle hem, maksatlaýyn üst-işjeň maddanyň konsentrasiýasy üýtgemese-de, nusganyň matrisasy üýtgändigi sebäpli netije üýtgäp biler.
Gök signal nämäni ölçeýär
MBAS metilen gögi bilen işjeň täsirleşýän maddalar diýmekdir. Metilen gögi položitellik zarýadly boýagdyr. Degişli otrisatel zarýadly maddalar onuň bilen birleşip, organiki eredijä geçip bilýän ion jübütlerini emele getirýärler. Laboratoriýa başlangyç suwuň reňkini gönüden-göni ölçemegiň ýerine, şol eredijidäki gök reňki ölçeýär.
Taryhy EPA 425.1 usulynyň beýany bu ekstraksiýa ýörelgesini düşündirýär we seljermäniň ýakyn görnüşli üst-işjeň maddalary hem-de izomerleri biri-birinden tapawutlandyryp bilmeýändigini açyk aýdýar. Onuň ulanylyş çägine agyz suwy, ýerüsti suwlar, hojalyk we senagat galyndy suwlary girýär, ýöne duzly suwlar girmeýär. Bu ulanylyş çägi baradaky düzgünler hut şol usula degişlidir; olary üst-işjeň maddalary barlamak üçin niýetlenen her bir täjirçilik synagyna awtomatik ýagdaýda degişli etmeli däl.
Netije kalibrleme üçin ulanylýan madda baglydyr. Laboratoriýa çyzykly alkilbenzol sulfonatyna, ýagny LAS-a görä kalibrlese, «LAS hökmünde mg/L» ölçenen jogaby şol salgylanma şkalasynda aňladýar. Bu jogap berýän maddalaryň ählisiniň LAS-dygyny subut etmeýär. Dürli laboratoriýalaryň netijelerini deňeşdireniňizde, kalibrleme maddasyny we netijäniň haýsy esasda aňladylandygyny soraň.
Laboratoriýa haýsy usula salgylanmaly?
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Arassa suw hakyndaky kanunyna laýyklykda geçirilýän synaglar üçin häzirki 40 CFR 136.3 usullar tablisasynda üst-işjeň maddalary metilen gögi bilen kolorimetrik ölçemek üçin Standard Methods 5540 C-2021 we ASTM D2330-20 görkezilýär. Kadalaşdyryjy talaplara laýyklygy barlamak üçin seljerme tabşyrmazdan ozal, degişli rugsatnamany we laboratoriýanyň ygtyýarly iş çägini barlaň.
EPA 425.1 peýdaly taryhy resminama bolmagynda galýar, ýöne onuň öňki tassyklama beýannamasy häzirki tablisany barlamagyň ýerini tutmaýar. Diňe «MBAS usuly» diýmek usula doly salgylanma däldir: hasabatda usulyň belgisini we täzelenen wersiýasyny görkeziň.
Şeýle hem MBAS-y üst-işjeň maddalaryň beýleki kolorimetrik seljermelerinden tapawutlandyryň. Mysal üçin, Hach 8028 usulyny kristal melewşe boýagyna esaslanýan usul hökmünde görkezýär. Nusga görnüşleriniň ýa-da netijeleri aňlatmak üçin ulanylýan birlikleriň meňzeş bolmagy iki ekstraksiýa himiýasynyň biri-biriniň ornuny tutup bilýändigini aňlatmaýar.
Seljermäniň tapgyrlary: her bir karar nirede täsir edýär
Daşky gurşaw usullarynyň milli indeksindäki 5540 C usulynyň gysgaça beýany kislotaly suwly taýýarlamadan hloroform bilen üç gezek ekstraksiýa edilmegini, suw bilen gaýtadan ýuwulmagyny we 652 nm-de ölçeg geçirilmegini beýan edýär. Aşakdaky tapgyrlar bu amallaryň maksadyny düşündirýär. Reagentleriň mukdary we kabul ediş ölçegleri laboratoriýanyň resmileşdirilen gözegçilikli iş tertibinden alynmalydyr.
| Tapgyr | Näme edilýär | Näme ýazga alynmaly ýa-da barlanmaly |
|---|---|---|
| 1. Nusgany kesgitläň | Nusga alynýan nokady we nusganyň zerur fraksiýasyny saýlaň. | Suwuň görnüşi, alnan wagty, görünýän gaty maddalar we islendik deslapky işleme. |
| 2. Salgylanma esasyny dörediň | Görkezilen standartlary we boş nusgalary taýýarlaň. | Kalibrleme maddasynyň ady, konsentrasiýanyň aňladylyş esasy we iş diapazony. |
| 3. Ion jübütlerini ekstraksiýa ediň | Taýýarlanan nusgany bellenen ekstraksiýa yzygiderliligine laýyklykda metilen gögi we hloroform bilen galtaşdyryň. | Fazanyň dogry alynmagy we bölünmekde ýüze çykýan islendik kynçylyk. |
| 4. Ýuwuň we ölçäň | Ekstrakty suw bilen gaýtadan ýuwuň we görkezilen tolkun uzynlygynda onuň ýagtylygy siňdirişini ölçäň. | Ýuwmagyň doly ýerine ýetirilmegi, optiki öýjügiň ýagdaýy we enjamyň jogaby. |
| 5. Netijäni bahalandyryň | Kalibrleme we suwuklandyrma hasaplamalaryny ulanyň, soňra hiliň gözegçiliginiň netijelerini bahalandyryň. | Hasabat çägi, birlikler, suwuklandyrma koeffisiýenti we matrisa bilen bagly çäklendirmeler. |
Soňky san diňe şu ýazgylaryň berýän maglumatlarynyň derejesinde düşündirilip bilner. Talaba laýyk kalibrleme egrisi enjamyň standartlara berýän jogabyny görkezýär. Emma ol özbaşdak senagat galyndy suwunyň şol standartlar ýaly özüni alyp barýandygyny görkezmeýär.
Päsgelçilikler netijäni ýokarlandyryp ýa-da peseldip biler
Päsgelçilik diňe optiki däl, eýsem himiki hem bolup biler. Goşmaça maddalar boýagy ekstrakta geçirip biler, beýlekiler bolsa maksatlaýyn maddanyň muny etmegine päsgel berip biler. EPA-nyň usul baradaky düşündirişi jogap berýän birnäçe organiki topary we organiki däl ionlary görkezýär. NEMI-niň gysgaça beýanynda hem bäsdeş kationlar we bölejiklere adsorbsiýa beýan edilýär.
| Päsgelçilik ýa-da şert | Mümkin bolan täsir | Düşündirişde barlanmaly zat |
|---|---|---|
| Ekstraksiýa edilip bilinýän, metilen gögi bilen işjeň täsirleşýän beýleki birleşmeler | Üst-işjeň madda degişli hasaplanýan goşmaça signal | Ähli jogaby ady görkezilen bir düzüme degişli etmekden saklanyň. |
| Nitrat ýa-da hlorid | Duýgur usullarda netijäniň ýokarlanmagy | Matrisanyň düzümini we bellenen ýuwuş amalyny barlaň. |
| Kationly üst-işjeň maddalar ýa-da aminler | Bäsdeş ion jübütleriniň emele gelmegi sebäpli jogabyň peselmegi | Garyşyk düzümleri we goşulan salgylanma maddasynyň pes dikeldilişini derňäň. |
| Asylgy bölejikler | Adsorbsiýa sebäpli suw fazasynyň jogabynyň peselmegi | Gaty maddalaryň bolandygyny ýa-da aýrylandygyny resmileşdiriň. |
| Köpük ýa-da gabyň ýüzüne adsorbsiýa | Alnan bölek nusganyň başlangyç umumy nusgany görkezmezligi | Nusga alnyşyny, garyşdyrylyşyny we bölek nusgalaryň alnyşyny gözden geçiriň. |
Aýratyn peýdaly mysal USGS-niň öz öňki MBAS usulyny derňemeginden gelýär. Nitrat saklaýan, emma başga MBAS saklamaýan hil gözegçiligi nusgalary oňyn jogap berdi. Derňewçiler nitratyň we hloridiň päsgelçiligini tassykladylar hem-de eredijini ýuwmak tapgyry bolan usuly girizdiler. Olar MBAS bilen nitratyň arasyndaky görünýän korrelýasiýanyň seljerme päsgelçiliginiň özünden gelip çykyp biljekdigini duýdurdylar.
Bu taryhy, belli bir usula mahsus tapyndydyr; ol häzirki MBAS netijeleriniň ählisiniň ýoýulýandygynyň subutnamasy däldir. Onuň amaly sapagy — korrelýasiýany daşky gurşawdaky proses hökmünde düşündirmezden ozal, onuň seljermäniň içinde döräp biljekdigini soramakdyr.
Nusgalar bilen işlemegi ölçegiň bir bölegi hökmünde kabul ediň
Üst-işjeň maddalar fazalaryň araçäklerinde jemlenýärler. NEMI görkezmesi köpügiň aşagyndaky suwuklykda bu maddalaryň mukdaryny azaldyp biljekdigini we pes konsentrasiýalarda gabyň diwarlaryna adsorbsiýanyň möhüm bolup biljekdigini duýdurýar. Köpügi aýryp, galan suwuklygyň alnan nusga bilen deňdigini çaklamaň.
Agzalan ABŞ kadalaşdyryjy çäginde, 40 CFR 136.3 resminamasynyň II tablisasy öz belliklerine laýyklykda üst-işjeň maddalaryň nusgalaryny 6 °C ýa-da ondan pes temperatura çenli sowatmagy we iň köp 48 sagat saklamagy belleýär. Nusga almazdan öň çüýşeleri, daşamagy we laboratoriýada kabul edilmegini gurnaň. Dogry ýerine ýetirilen ekstraksiýa nusga alnanda ýa-da saklananda ýitirilen maddany dikeldip bilmez.
Sany ulanmazdan ozal hiliň gözegçiliginiň netijelerini okaň
40 CFR 136.7 resminamasyndaky hiliň gözegçiligi baradaky düzgünler boş nusgalar, kalibrleme barlaglary, laboratoriýa gözegçilik nusgalary, salgylanma maddasy goşulan matrisa nusgalary we gaýtalanýan nusgalar ýaly gözegçilik serişdelerini görkezýär. Olaryň wezipeleri tapawutlanýar. Boş nusga hapalanmany barlaýar; salgylanma maddasy goşulan matrisa nusgasy şol nusgadan goşulan salgylanma maddasyny dikeldip bolýandygyny barlaýar; gaýtalanýan nusga bolsa netijeleriň gaýtalanmak ukybyny bahalandyrýar.
Mysal hökmünde bir prosesiň giriş-çykyş deňeşdirmesine serediň: girişde LAS hökmünde 1.0 mg/L, çykyşda bolsa LAS hökmünde 0.2 mg/L görkezilýär. Hasaplama hasabatda görkezilen MBAS konsentrasiýasynyň 80% azalandygyny berýär. Muny üst-işjeň maddalaryň 80% aýrylmagy diýip atlandyrmazdan ozal, nusgalaryň deňeşdirip boljak proses şertlerini görkezýändigini, netijeleriň birmeňzeş esasda aňladylandygyny we gözegçilik netijeleriniň kabul ederliklidigini barlaň. Suwuň akym mukdary üýtgän bolsa, konsentrasiýanyň peselmegi çykarylýan maddanyň massasynyň hem 80% azalandygyny görkezmeýär.
Hasabat çäginden pes netije laboratoriýanyň MBAS-y görkezilen derejeden aşakda ygtybarly mukdar taýdan kesgitläp bilmeýändigini aňladýar. Bu nusgada üst-işjeň maddalaryň ýokdugyny ýa-da onuň suwuň hiline degişli ähli talaplary ýerine ýetirýändigini görkezmeýär.
Usuly saýlamak üçin analitiki synaglarda metilen gögi baradaky gollanmadan başlaň. Laboratoriýa taýýarlygy üçin degişli himiki maddalar bilen işlemek we laboratoriýa howpsuzlygy baradaky görkezmeleri ulanyň. Karar kabul etmek üçin boýaga berilýän umumy jogaby ölçemek däl-de, belli bir üst-işjeň maddany anyklamak zerur bolsa, şol maddany aýratyn kesgitleýän analitiki usuly soraň.