መቲሊን ብሉ ንኒውሮፓቲን ቃንዛን፦ ኣየኖት ኩነታት ተጸኒዖም?

መቲሊን ብሉ ኒውሮፓቲን ቃንዛን የቃልል ድዩ? እቲ ሕቶ ሓደ ሕቶ ይመስል፣ ጽሑፋት ምርምር ግን ንብዙሓት ዝተፈላለዩ ሕቶታት እዮም ዝምልሱ። ኣብ ዲስክ ዓንዲ ሕቖ ዝውጋእ ሕብሪ፣ ኣብ ትሕቲ ኣብ ዙርያ መሃንቱስ ዘሎ ቆርበት ዝውጋእ ሕብሪ፣ ብሰራውር ዝወሃብ ሕብሪ፣ ከምኡውን ኣብ ኣፍ ብምጉምጻም ዝጥቀሙሉ ሕብሪ፣ ሓደ ስም ኣለዎም። እንተኾነ፣ ብዝተፈላለዩ መትከላት ኣሰራርሓ ዝሰርሑ ዝተፈላለዩ ሓሳባት እዮም ዝፍትኑ። ካብ ሓደ ዝተረኽበ ውጽኢት ናብቶም ካልኦት ኣይሰጋገርን።

ነዚ፣ ሓደ ስም ከም ዝሓዙ ኣርባዕተ ሓሳባት ጌርኩም ሕሰቡሉ። ቀዳማይ ሓሳብ፣ ናብ ዝተጎድአ ዲስክ ዝዓብዩ ንኣሽቱ መወዳእታታት ነርቭ የጥፍእ ወይ ተነቃፍነቶም የጉድል። ካልኣይ ሓሳብ፣ ኣብቲ መርፍእ ዝተወግኣሉ ቦታ ንነርቭታት ቆርበት የደንዝዝ ወይ የህድእ። ሳልሳይ ሓሳብ፣ ብዑደት ደም ኣቢሉ ኣብ ስርዓት ነርቭ ኣብ መላእ ኣካል ይሰርሕ። ራብዓይ ሓሳብ፣ ኣብቲ ቦታ ዘሎ ቃንዛ ንምቅላል ንዝተጎድአ ገጽ ይሽፍን። ነዚ ፍልልይ ምስ ተረዳእኩም፣ እቲ መርትዖ ቀልጢፉ ይንጽር፣ እቲ ክፍተት ድማ ይርአ፦ እቲ ብሰፊሑ ዝዝረብ ጥርዓን ብዛዕባ ሳልሳይ ሓሳብ፣ ከም ዝውሓጥ ፈሳሲ ዝውሰድ፣ እዩ። ኣብ ሰባት ዝተረኽበ መርትዖ እውን ብልክዕ ኣብኡ እዩ ዝወሓደ።

ብኩነታትን መንገዲ ምሃብን ዝተወደበ ሰሌዳ መርትዖ

እዚ ሰሌዳ ናይቲ ዓንቀጽ ጽማቝ እዩ። ነፍሲ ወከፍ መስርዕ፣ ነቲ ኩነታት፣ መንገዲ ምሃብን ሕክምናዊ ስጉምትን ብሓባር የቕርቦም፤ ምኽንያቱ ንዓታቶም ምፍልላይ እዩ ጥርዓናት ብዛዕባ ቃንዛ ክጋነኑ ዝገብር።

ዝኾነ ኣርእስቲ ቅድሚ ምንባብኩም፣ ነቲ ዓምዲ መንገዲ ምሃብ ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ኣንብቡ። ኣብ ሰባት ዝተረኽበ ነፍሲ ወከፍ ኣወንታዊ ምልክት፣ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ወይ ኣብ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ ዝወሃብ ሕክምና ዝምልከት መስርዕ እዩ ዘሎ። ኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ ሕክምና ዝምልከቱ መስርዓት፣ ሓደ ኣዝዩ ንእሽቶ መባእታዊ ፈተነን ብዙሓት ጥራይ ክፍልታትን እዮም ዝሓዙ።

ካብ ዲስክ ዝመንጨወ ቃንዛ ሕቖ፦ ሓደ ኣዝዩ ዓቢ ውጽኢት ዘርኣየ ፈተነ፣ ሓደ ዘይተዓወተ ዳግማይ ፈተነ

እቲ ኣብ ውሽጢ ዲስክ ዝወሃብ ሕክምና ታሪኽ፣ ኣብ 24 ሕሙማት ብዝተኻየደ ናይ 2007 ጉጅለ መቆጻጸሪ ዘይብሉ መባእታዊ ፈተነ ይጅምር። እቶም ሕሙማት፣ ብምርመራ ዲስኮግራፊ ዝተረጋገጸ፣ ንዘይመጥባሕታዊ ሕክምና ዘይመለሰ ቃንዛ ነይርዎም። ሓደ ግዜ 10 mg መቲሊን ብሉ ኣብ ውሽጢ ዲስክ ምስ ተወግኡ፣ ካብቶም 24 ሕሙማት 21፣ ኣብ ኣስታት 18 ኣዋርሕ ክትትል ቃንዛኦም ከም ዝጠፍአ ወይ ብጉሉሕ ከም ዝተቓለለ ገሊጾም። ጉጅለ መቆጻጸሪ ስለ ዘይነበረ፣ እቲ ውጽኢት ብምርጫ ሕሙማት፣ ብባህርያዊ ከይዲ እቲ ኩነታት፣ ወይ ብሓባር ብዝተዋህበ ሊዶካይን ክግለጽ ይኽእል ነይሩ። ስለዚ፣ ነቲ ሕቶ ውጽኢታውነት ካብ ምምላስ ንላዕሊ፣ ንተወሳኺ ምርምር ደሪኹ።

እቲ ዝሰዓበ መጽናዕቲ፣ መቲሊን ብሉ ምስ ሊዶካይን ኣንጻር ጨዋም ፈሳሲ ምስ ሊዶካይን ዘነጻጸረ፣ ኣብ 72 ሕሙማት ዝተኻየደ ናይ 2010 ድርብ ዕዉር፣ ብፕላሲቦ ዝተቖጻጸረ ፈተነ ነይሩ። ኣብ 24 ኣዋርሕ፣ ዝተገልጹ ፍልልያት ኣዝዮም ዓበይቲ ነይሮም፦ ማእከላይ ምጉዳል ነጥቢ ቃንዛ 52.5 ኣንጻር 0.7 ነጥቢ፣ ዕግበት ድማ 91.6% ኣንጻር 14.3%። ኣብ ጎድኑ ዝተሓትመ ርእሰ ዓንቀጽ፣ እዚ ንቃንዛ ሕቖ ፈውሲ ድዩ ኢሉ ብግልጺ ሓቲቱ። እዚ እቲ ጥርዓን ኣብቲ ግዜ ንክኢላታት ክሳብ ክንደይ ፍሉይ ከም ዝመሰሎም የርኢ።

ፍሉያት ጥርዓናት ብዳግማይ ፈተነ ምርግጋጽ የድልዮም፣ እቲ ዳግማይ ፈተነ ግን ነቲ ውጽኢት ኣየረጋገጾን። ድሕሪኡ ዝተኻየደ፣ ብዙሕ ማእከላት ዝሓቖፈ ፈተነ IMBI፣ ኣብ ውሽጢ ዲስክ ዝወሃብ መቲሊን ብሉ ኣብ ዝተፈላለዩ ማእከላት ፈቲኑ፣ ነቲ ኣብ መጽናዕቲ Peng ዝተረኽበ ጽልዋ ድማ ኣየረጋገጸን። ንኣሽቱ፣ ናጻን ጉጅለ መቆጻጸሪ ዘይብሎምን መጽናዕትታት ጉጅለ ሕሙማት፣ ብሓፈሻ ዝተሓቱ ወይ እናተዳኸሙ ዝኸዱ መጠናት ምላሽ ገሊጾም። እቲ ቅኑዕ ጽማቝ፣ ዘይሰማማዕ መርትዖ እዩ፦ ኣብ ሓደ ማእከል ዝተረኽበ ሓደ ዘደንቕ ዓወት፣ ኣንጻር ኣብ ብዙሕ ማእከላት ዝተኻየደ ዘይተዓወተ ዳግማይ ፈተነ። እዚ ቅዲ ውጽኢት ሕክምና ከም ዝሰርሕ ኣየረጋግጽን። ብዛዕባ መቲሊን ብሉ ምውሓጥ እውን ዋላ ሓንቲ ኣይብልን፤ ምኽንያቱ ናብቲ ዲስክ ብተመጣጣኒ ደረጃ ክምችት ፈጺሙ ኣይኣቱን። ሓፈሻዊ ግምገማና ናይ መርትዖ ሕዱር ቃንዛ፣ ነዚ ክርክር ኣብ ጎድኒ ካልኦት ሕክምናዊ ኣሰራርሓታት የቐምጦ።

ኣብ ዙርያ መሃንቱስ ዝውጋእ መርፍእ፦ ሓቀኛ ምልክታት ጥቕሚ፣ ድሩት ወሰን

ንሕክምና ዘይምልስ ሰሓ መሃንቱስ፣ ኣብ ውሽጢ ቆርበት ዝወሃብ መቲሊን ብሉ፣ ካብ 1990 ጀሚሩ ብጉጅለታት 25፣ 30፣ 49 ከምኡውን 103 ሕሙማት ዝቐጸለ፣ እቲ ዝነውሐ ታሪኽ ተኸታታሊ መጽናዕትታት ሕሙማት ኣለዎ። መጠናት ምላሽ ልዑላት ይመስሉ፣ ብዙሕ ግዜ እቶም ዝበዝሑ ድሕሪ ሓደ ወይ ክልተ መርፍእ ካብ ምልክታት ናጻ ይኾኑ። እንተኾነ፣ ነፍሲ ወከፍ እቲ ተኸታታሊ መጽናዕቲ ጉጅለ መቆጻጸሪ የብሉን። ንሕሙም ናብ ወራሪ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ ዝደፍእ ሰሓ ክውስኽን ክጎድልን ይኽእል፣ መርፍእ ምውጋእ ንባዕሉ እውን ብትጽቢት ዝመጽእ ጽልዋ ኣለዎ። ስለዚ፣ ጉጅለ መቆጻጸሪ ዘይብሎም መጠናት ምቅላል ምልክታት፣ ውጽኢታውነት ከረጋግጹ ኣይክእሉን።

እቲ ዝሓየለ ናይ ምንጽጻር መርትዖ፣ ኣብቲ ተዛማዲ ድሕሪ መጥባሕቲ ዝስማዕ ቃንዛ እዩ ዘሎ። ኣብ እዋን መጥባሕቲ ምውጋድ ኪንታሮት፣ መቲሊን ብሉ ኣብ ውሽጢ ቆርበት ዙርያ መሃንቱስ ዝሃቡ ክልተ ብዕጫ ዝተመደቡ ፈተነታት፣ ዝወሓዱ ነጥብታት ቃንዛን ዝወሓደ ኣጠቓቕማ ተወሳኺ መድሃኒት ቃንዛን ረኺቦም። እዚ ኣብቲ 67 ሕሙማት ዝሓቖፈ ፈተነ ካብ መዓልቲ 1 ክሳብ 3፣ ኣብቲ 97 ሕሙማት ዝሓቖፈ ፈተነ ድማ ካብ መዓልቲ 1 ክሳብ 7 ነይሩ። እዚ ንዝተወሰነ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ፣ መጠንን ሰሙንን፣ ሓቀኛ መርትዖ ምቅላል ቃንዛ እዩ። ንሕዱር ኒውሮፓቲ መርትዖ ኣይኮነን። እቲ ዝዝረበሉ ኣገባብ ስራሕ ድማ፣ ኣብቲ ቁስሊ ዘለዉ ነርቭታት ተነቃፍነት ምጉዳል እዩ፣ እዚ ድማ ብዝውሓጥ ነጠብጣብ ክድገም ኣይክእልን። ብዛዕባ መቲሊን ብሉ ኣብ ነርቭታትን ማይቶኮንድርያን ከመይ ከም ዝሰርሕ ዝገልጽ ድሕረ ባይታ፣ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ዝካየድ ኬሚካላዊ ጽልዋ ስለምንታይ ኣብኡ ጥራይ ከም ዝተርፍ የብርህ።

ንነርቫዊ ቃንዛ ኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ ኣጠቓቕማ፦ ሓደ ኣዝዩ ንእሽቶ መባእታዊ ፈተነ

እቲ መብዛሕትኦም ዓደግቲ ዝግደሱሉ ጥርዓን፣ ኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ መቲሊን ብሉ ነርቫዊ ቃንዛ የቃልል ዝብል እዩ። ነዚ ብዝምልከት፣ እቲ ምሉእ ኣብ ሰባት ዝተኻየደ፣ ጉጅለ መቆጻጸሪ ዘለዎ መዝገብ ምርምር፣ ካብ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ዝመጸ ሕዱርን ንሕክምና ዘይምልስን ነርቫዊ ቃንዛ ኣብ ዘለዎም 10 ሕሙማት ዝተኻየደ ናይ 2015 መባእታዊ ፈተነ ጥራይ ዝተሓጽረ ይመስል። ብሰራውር ዝተዋህበ 2 mg/kg መቲሊን ብሉ፣ ኣብ መዓልቲ ሕክምናን ኣብታ ዝሰዓበት መዓልትን፣ ብነጥብታት ቃንዛ ካብቲ ኣዝዩ ትሑት መጠን ዝወሰደ ጉጅለ መቆጻጸሪ ዝሓሸ ውጽኢት ኣርእዩ። እቲ ጥቕሚ ግን ኣብ ውሽጢ ጥቂት መዓልታት ዳርጋ ጠፊኡ። ኣብ ሰለስተ ሕሙማት፣ ብልሙድ ቃንዛ ዘየምጽእ ሜካኒካዊ ምንቕቓሕ ዝስማዕ ቃንዛ ቀኒሱ።

ዝተፈላለዩ ባህርያት ዘለዎም ዓሰርተ ሕሙማትን ናይ ክልተ መዓልታት ምቅላል ቃንዛን፣ ንተወሳኺ ምርምር ምኽንያት እዩ፣ እምበር መሰረት ሕክምና ኣይኮነን። ሓደ ተሳታፊ ጥራይ ድሕሪ ዞስተር ዝስዕብ ቃንዛ ነርቭ ነይርዎ፤ ስለዚ እዚ ነቲ ኩነታት ዝምልከት ፈተነ እውን ኣይኮነን። ንናይ ሽኮር ኒውሮፓቲ ዳርጋዊ ነርቭታት፣ ቃንዛ ነርቭ ትራይጀሚናል፣ ወይ ውስብስብ ክልላዊ ስንድሮም ቃንዛ፣ ነቲ መስፈርት ዘማልእ ኣብ ሰባት ዝተኻየደ ፈተነ ናይ ኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ መቲሊን ብሉ ኣይተረኽበን። መፈለጊ ሞተራት ሓሓሊፎም ዘውጽእዎም፣ ኣብ ጥቓ ዓንዲ ሕቖ ንድሕሪ ዞስተር ዝስዕብ ቃንዛ ነርቭ ዝተኻየዱ መጽናዕትታት፣ መቲሊን ብሉ ምስ ኣብቲ ቦታ ዝሰርሕ መደንዘዚ ኣብ ዓንዲ ሕቖ ብሓባር ሂቦም። እዚ ኣብቲ ናይ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ ሓሳብ እዩ ዝምደብ፣ እምበር ኣብቲ ኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ ሓሳብ ኣይኮነን።

መጉምጸሚ ፈሳሲ፣ ቁስልታትን መገጣጠሚታትን፦ ናብ ካልእ ኣጠቓቕማ ክሰጋገር ዘይክእል፣ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ዝተረኽበ መርትዖ

እቶም ዝተረፉ ኣብ ሰባት ዝተረኽቡ ምልክታት ጥቕሚ፣ ኩሎም ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ዝተረኽቡ እዮም። ናይ 2022 ብዕጫ ዝተመደበ ካልኣይ ደረጃ ፈተነ፣ ብሰለስተ ደረጃታት ክምችት ዝተዳለወ መጉምጸሚ ኣፍ መቲሊን ብሉ፣ ብሕክምና መንሽሮ ዝመጸ ቃንዛ ነድሪ ሽፋን ኣፍ፣ ክሳብ መዓልቲ 2 ካብ ልሙድ ክንክን ብዝበለጸ ከም ዘጉደለ ረኺቡ። መጉምጸሚ ፈሳሲ ነቲ ዝተጎድአ ሽፋን ይሽፍኖ፣ ድሕሪኡ ድማ ይትፋእ። ነዚ ንዝውሓጡ ነጠብጣብ ከም መርትዖ ምጥቃስ፣ ኣብ ገጽ ዝግበር ምቅላዕ ምስ ኣብ መላእ ኣካል ንኽሰርሕ ዝወሃብ መጠን ይሓዋውስ።

ብተመሳሳሊ፣ ኣብ እዋን መጥባሕቲ ምውጋድ ዲስክ ታሕተዋይ ሕቖ፣ ነቲ ዝተተብሐ ሕብረ ህዋስ ብዝተቐጠነ መቲሊን ብሉ ምሽፋን፣ ኣብ 115 ሕሙማት ዝሓቖፈ ስሉስ ዕዉር ፈተነ ነጥብታት ቃንዛ ሕቖ ኣጉዲሉ። ኣብ መገጣጠሚ ፋሰት መርፍእ ዝሃበ ፈተነ ድማ፣ ኣብ 3 ከምኡውን 6 ኣዋርሕ ዝወሓዱ ነጥብታት ቃንዛን ስንክልናን ገሊጹ። ነፍሲ ወከፍ ውጽኢት ምስቲ እቲ መድሃኒት ዝተቐመጠሉ ቦታ ዝተኣሳሰረ እዩ። ዋላ ሓደ ካብኣቶም ናብ ብኣፍ ዝውሰድ ፍርያት ኣይሰጋገርን።

እንስሳታት እንታይ የርእዩ፣ እቲ ኣገባብ ስራሕ ድማ ኣበይ ብኽልተ ኣንፈታት ይጸሉ

ኣብ ኣናጹ ዝግበሩ ሞዴላት ነርቫዊ ቃንዛ፣ ነቲ ብብዝሒ ዝጥቀስ፣ እቲ ኣገባብ ስራሕ ክሰርሕ ከም ዝኽእል ዘመልክት መሰረት ይህቡ። ኣብ ሓደ ናይ ቀደም ናይ 1992 ፈተነ፣ ነርቭ ስያቲክ ድሕሪ ምእሳሩ፣ ኣብ ውሽጢ መሸፈኒ ሕቖ ዝተዋህበ መቲሊን ብሉ፣ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተፈጥረ ብሙቐት ዝስማዕ ዝተጋነነ ቃንዛ ንኣስታት 4 ሰዓታት ዓጊትዎ። እዚ ምስ ኣብ ሕቖ ዘሎ ካብ ናይትሪክ ኦክሳይድ ናብ cGMP ዝኸይድ መንገዲ ዘለዎ ኣበርክቶ ይሰማማዕ። ድሕሪኡ ኣብ ሕዱር ጉድኣት ብምጽባብ ነርቭ ዝተኻየደ ምርምር፣ መቲሊን ብሉ በይኑ ንምንቕቓሕ ቃንዛ ከም ዝዓግት፣ ከምኡውን ብሲልዴናፊል ዝገደደ ዝተጋነነ ቃንዛ ክዓግት ከም ዝኽእል ረኺቡ። እዚ እውን ምልክት ምትሕልላፍ ናይትሪክ ኦክሳይድ ከም ዝሳተፍ የመልክት። ናይ 2021 መጽናዕቲ ካልኣይ ኣገባብ ስራሕ ወሲኹ፦ ምስ ጽልዋ መትረባት ሶድየም ዝመሳሰል፣ ብቐጥታ ምልክት ምልኣኽ ነርቭ ምዕጋት። ኣብቲ ዝተፈተነ ናሙና፣ እቲ ምዕጋት ካብ ናይ ሊዶካይን ንዝነውሐ ግዜ ጸኒሑ።

ሸየጥቲ ስለ ዝገድፍዎ፣ ሓደ ረቂቕ ነጥቢ ክዕቀብ ይግባእ። እቶም ቅድሚ ክሊኒካዊ ፈተነ ዝተኻየዱ ጽሑፋት ምርምር ናይትሪክ ኦክሳይድ፣ ኩሎም መቲሊን ብሉ ማለት መቃለሊ ቃንዛ እዩ ኣይብሉን። ኣብ ገለ ሞዴላት፣ ምልክት ምትሕልላፍ ናይትሪክ ኦክሳይድ ንባዕሉ ምቅላል ቃንዛ የምጽእ፣ መቲሊን ብሉ ድማ ነቲ ምቅላል ይዓግቶ። ኣብ ፈተነያዊ ናይ ሽኮር ኒውሮፓቲ፣ መቲሊን ብሉ ነቲ ምስ ሲልዴናፊል ዝተኣሳሰረ ምዕጋት ምንቕቓሕ ቃንዛ ዓጊትዎ፣ በይኑ ድማ ነቲ ዝተጋነነ ቃንዛ ኣዕብይዎ። ጽልዋታት ኣገባብ ስራሕ፣ ኣብቲ ሞዴልን ስነህይወታዊ መንገድን ይምርኮሱ። እዚ ድማ ኣብ እንስሳታት ዝተረኽቡ ውጽኢታት ከም ምኽሪ መጠን መድሃኒት ክውሰዱ ዘይብሎም ተወሳኺ ምኽንያት እዩ።

እንታይ ኣይተጸንዐን፣ ወሰን ድሕነት ድማ እንታይ እዩ

ንሕዱር ነርቫዊ ቃንዛ፣ ናይ ሽኮር ኒውሮፓቲ፣ ቃንዛ ነርቭ ትራይጀሚናል፣ ውስብስብ ክልላዊ ስንድሮም ቃንዛ፣ ወይ ድሕሪ ዞስተር ዝስዕብ ቃንዛ ነርቭ፣ ብዛዕባ ብኣፍ ዝውሓጥ መቲሊን ብሉ ዝተኻየደ ብዕጫ ዝተመደበ ፈተነ ወይ እሙን ክሊኒካዊ ተኸታታሊ መጽናዕቲ ኣይተረኽበን። እቲ ብቐጥታ ንኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ ሕክምና ነርቫዊ ቃንዛ ዝምልከት እንኮ ፈተነ፣ ናይ 1 ክሳብ 2 መዓልታት ምልክት ጥቕሚ ዘርኣየ፣ ብሰራውር መድሃኒት ዝሃበ ናይ 10 ሕሙማት መባእታዊ ፈተነ እዩ። ኣብ ውሽጢ ዲስክ፣ ኣብ ውሽጢ ቆርበት፣ ኣብ ውሽጢ መገጣጠሚ፣ ኣብ ጥቓ ዓንዲ ሕቖ፣ ከምኡውን ብምጉምጻም ኣፍ ዝተረኽቡ ውጽኢታት፣ ብፋርማኮሎጂ ናብ ኣብ ችርቻሮ ዝሽየጡ ነጠብጣብ ክሰጋገሩ ኣይክእሉን። እዞም ነጠብጣብ፣ ኣብቲ ዕላማ ዝኾነ ቦታ ዘለዎም ክምችት ብብዙሓት ደረጃታት ዕጽፊ 10 ይፈላለ፣ ከምኡውን ብሕክምናዊ ኣሰራርሓ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ኣይቕመጡን።

መንገዲ ምሃብ ምሕዋስ ናይ ድሕነት መጠንቀቕታ እውን ኣለዎ። ኣብ ዓንዲ ሕቖ ዘለዉ ክፍልታት ሓደ ነቲ ካልእ ኣይትክኡን፦ ኣብ ውሽጢ ዲስክ፣ ኣብ ጥቓ ዓንዲ ሕቖ፣ ኣብ ወጻኢ መሸፈኒ ሕቖ፣ ከምኡውን ኣብ ውሽጢ መሸፈኒ ሕቖ ዝግበር ምቅላዕ፣ ብፋርማኮሎጂን ብመርዛምነትን ይፈላለ። ኣብ ውሽጢ መሸፈኒ ሕቖ ንመቲሊን ብሉ ድሕሪ ምቅላዕ ዝተረኽበ ከቢድ መርዛም ጉድኣት ነርቭ፣ ግልጺ መጠንቀቕታ ሓደጋ ክወጽእ ኣስዒቡ። ብተወሳኺ፣ መቲሊን ብሉ ምስ ኣብ ሴሮቶኒን ዝሰርሑ መድሃኒታት ምትእስሳር ኣለዎ፣ ሕጽረት G6PD ኣብ ዘለዎም ድማ ክውሰድ ኣይፍቀድን። ስለዚ፣ ክጥቀመሉ ዝሓስብ ዝኾነ ሕሙም ቃንዛ፣ ቅድም ነቲ ሓፈሻዊ ግምገማ ጎድናዊ ጽልዋታትን ኣጠቓቕማ ዝኽልክሉ ኩነታትን ክርእዮን፣ ነዞም ብዛዕባ መቲሊን ብሉ ክሕተቱ ዘለዎም ሕቶታት ተጠቒሙ ምስ በዓል ሞያ ሕክምና ክዘራረብን የድልዮ።

ነዚ መርትዖ ከመይ ክትጥቀሙሉ ትኽእሉ

መቲሊን ብሉ ንቃንዛ ዝግምግም ዝኾነ ሰብ፣ ንነፍሲ ወከፍ ዝተጠቕሰ መጽናዕቲ ሰለስተ ሕቶታት ክሓትት ይግባእ። ብልክዕ ኣየናይ ኩነታት እዩ፧ ምኽንያቱ ድሕሪ መጥባሕቲ ምውጋድ ኪንታሮት ምሕዋይ፣ ናይ ሽኮር ኒውሮፓቲ ኣይኮነን። ብልክዕ ኣየናይ መንገዲ ምሃብ እዩ፧ ምኽንያቱ ኣብ ውሽጢ ዲስክ ወይ ቆርበት ምቕማጥ፣ ዝውሓጥ መጠን ኣይኮነን። ከምኡውን ኣየናይ መለክዒ ውጽኢት፣ ኣብ ክንደይ ዝኣክል ግዜ እዩ፧ ምኽንያቱ ምስ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ ዝተኣሳሰረ ንጥቂት መዓልታት ዝጸንሕ ምቅላል፣ ንኣዋርሕ ዝጸንሕ ምቁጽጻር ኒውሮፓቲ ኣይኮነን።

ብመሰረት እቲ ሕጂ ዘሎ መርትዖ፣ ኣብ ሰባት ዝተረኽቡ ምልክታት ምቅላል ቃንዛ ብመቲሊን ብሉ፣ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ወይ ኣብ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ ብዝግበር ምሃብ ጥራይ ዝተሓጽሩ እዮም። ውጽኢታውነቱ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩነታት ተመሳሳሊ ኣይኮነን። ኣብ መላእ ኣካል ዝሰርሕ ኣጠቓቕማ ዝምልከት መርትዖ፣ ኣብ ሓደ ኣዝዩ ንእሽቶ ብሰራውር ዝተዋህበ መባእታዊ ፈተነ ጥራይ ዝተሓጽረ እዩ። ንነርቫዊ ወይ ሕዱር ቃንዛ፣ ብኣፍ ዝውሰድ ኣብ ችርቻሮ ዝሽየጥ መቲሊን ብሉ ዝድግፍ ክሊኒካዊ መርትዖ የለን።