Meetiiliin buluu, tau fi amilooyidii: maloonni pirootiinii qulqulleessuu maaliif adda ta'u

Meetiiliin buluu pirootiinota dhukkuba Alzheimer irratti maal akka godhu gaafadhu; bakka deebii haala irratti hundaa'e sadii dhaga'uu qabdutti deebii amanamummaa guutuun dhiyaatu tokko dhageessa. Ujummoo yaalii keessatti tau ofitti maxxanuu danqa. Moodeela hantuutaa tokko keessatti tau akkuma jirutti dhiisee amilooyidii bulbulamu hir'isa. Kan biraa keessatti immoo inzaayimii jalqabuma irraa amilooyidii oomishu hir'isa. Tokkoon tokkoon isaanii dhuguma argameera. Isaan keessaa tokko illee seenaa guutuu miti; hundi isaanii bineensa tokko keessatti yeroo tokko hin uumaman. Barreeffamni kun sadan isaanii adda baasa; kanaan bu'aan yaalii tokkoo ragaa yaalii biraa ta'ee wabeeffamuun dhaabbata.

Dubbistoonni ilaalcha bal'aa meetiiliin buluu seelota keessatti akkamitti akka hojjetu barbaadan achirraa jalqabuu qabu. Dubbistoonni wantoota kana keessaa tokko illee dhukkubsattoota gargaaruu isaa beekuu barbaadan galmee yaala dhukkuba Alzheimer dubbisuu qabu; bu'aawwan yaalii namoota irratti gaggeeffamanii kan dhiyaatan achittidha. Barreeffama kana keessatti galmeen sun deebi'ee hin dhiyaatu.

Argannoon tau qorannoowwan walitti kuufamuu keessaa dhufa

Seenaawwan sadan keessaa inni durii hojii seelota malee tau irratti hojjetame irraa dhufa; tau pirootiinii xaxaa faayibarii narvii uumuudha. Qorannoo walitti hidhamuu tau-tau keessatti, kutaaleen tau walitti dhufanii faayilaamentoota heeliiksii cimdii uumu; daayiwwan feenoothaayaaziinii, meetiiliin buluu dabalatee, cunqina micromolar gadi aanaa irratti ijaarsa kana danqu. Hojiiwwan baayookeemikaalaa boodarra hojjetaman ibsa keemikaalaa kennan: daayiin kun haftee sisteeyinii tau irra jiru oksideessa; kunis bifa tau moonomerii tasgabbeessuun faayibriilota kana malee guddatan ukkaamsa. Cunqinni walitti kuufamuu tau danquuf gabaafame tilmaamaan micromolar lakkoofsa dijiitii tokkoo irraa hanga kudhanoota gadi aanaatti argama; daangaan kun waan itti aanu hundaaf barbaachisaadha.

Kun gosa ibsaa akkamii akka ta'e hubadhu. Waa'ee oomisha tau, fosfooreessuu tau sammuu lubbuun jiru keessatti, yookaan tau qulqulleessuu homaa hin jedhu. Haalota murtaa'an jalatti, ujummoo keessatti, daayiin oksideeffame tau walirra tuulamuu irraa akka ittisu dubbata. Kun bu'aa sirrii, daangaa dhiphaa qabuu fi faayidaa qabuudha. Rakkoon kan jalqabu yeroo ibsi kun bal'ifamee meetiiliin buluu jijjiirama dhukkubaa tau qulqulleessa jedhamee waliigalaan dhiyaatudha; ragaan bineensota irraa argame garuu ibsa sana hin deeggaru.

Argannoon pirooteezoomaa hantuutota 3xTg-AD keessaa dhufa; amilooyidii fi tau adda baase

Yaaliin bu'aawwan madaalaman adda baasee ifatti agarsiisu qorannoo nyaataa torban 16 hantuutota jijjiirama jeneetikii Alzheimer sadii qaban irratti gaggeeffameedha. Bineensonni kun umurii ji'a ja'aa irraa eegalee nyaata meetiiliin buluu qabu nyaatan; qorattoonnis yeroo tokkotti wantoota sadii safaran: pirooteezoomaa, hamma amilooyidii fi tau.

Pirooteezoomaan jijjiirame. Sochiin kiimootiripsiinii fakkaatu tilmaamaan afur keessaa tokkoon, sochiin tiripsiinii fakkaatu immoo tilmaamaan walakkaadhaan dabale; sochiin kaataaliitikii sadaffaan garuu jijjiirama hiika istaatistikii qabu hin agarsiifne. Amilooyidii-beetaa 40 fi 42 bulbulaman tokkoon tokkoon isaanii tilmaamaan afur keessaa tokkoon hir'atan. Barreessitoonni kana oomishni hir'achuu osoo hin taane qulqulleessuun dabaluutti hiikan; sababni isaas pirootiiniin dursaa fi kutaaleen adeemsa isaa irraa argaman hin jijjiiramne, barachuu fi yaadachuunis yaalii qorannoo karaa bishaanii keessatti fooyya'e.

Sana booda garagarummaan bu'aawwan mul'ate. Amilooyidiin hin bulbulamne hin jijjiiramne. Halluu kennuun pilaakota adda baasuun hin jijjiiramne. Tau namaa waliigalaa fi tau fosfooreeffame kan thiree'ooniinii 181 irratti jiru hin jijjiiramne; tau bakka hin taane keessa argamuunis hin jijjiiramne. Safartuuwwan maayitookondiriyaas hin jijjiiramne: sochii oksideezii saayitookroomii-c, pirootiinii oksideezii yookaan ATP irratti dhiibbaa hiika istaatistikii qabu hin turre. Kanaaf, moodeela kana keessatti, sagantaa kenninsa kanaan, meetiiliin buluu sochiiwwan pirooteezoomaa sadan keessaa lama dabale, amilooyidii bulbulamu hir'ise, safartuu amala tokko fooyyesse; bu'aawwan tau, amilooyidii hin bulbulamnee fi bu'aawwan maayitookondiriyaa qorannoon ilaale garuu akkuma jiranitti dhiise.

Hubachiisni tokko yaada kana laaffisuu irra caalaatti ifa godha. Hantuutonni kun umurii itti qoratamanitti kuufama tau ammallee hin uumne turan; kanaaf yaaliin kun meetiiliin buluu xaxaa tau irratti akka hin hojjenne agarsiisuu hin danda'u. Amilooyidiin bulbulamu hir'achuu akka danda'u, bu'aawwan tau safaraman garuu osoo hin jijjiiramin hafuu akka danda'an agarsiisa. Kunis mata-dureen kun bu'aa pirootiiniin tokko jijjiiramee kan biraa hin jijjiiramne agarsiisu barbaaduudha. Yoo sochiin pirooteezoomaa meetiiliin buluudhaan kakaafamu pirootiinota mallattoo ijoo ta'an lamaan waliin qulqulleessa jettee amanuun as dhufte, qorannoon kun sirreeffama yaada sanaati.

Argannoon oomisha amilooyidii hantuutota PSAPP dullooman keessaa dhufa; mala duraan ibsameen wal faallessa

Garee adda ta'e, moodeela adda ta'ee fi ibsa adeemsa duraa faallaa ta'e. Qorannoo ji'a sadii ujummoodhaan gara garaachaatti kennuu, hantuutota PSAPP umurii ji'a 15 irratti gaggeeffame keessatti, hammi guyyaa guyyaan afaaniin kennamu 3 mg/kg ta'e baay'ina pilaakotaa naannolee sammuu keessatti tilmaamaan harka sadii keessaa tokko irraa hanga walakkaatti hir'ise. Kutaalee amilooyidii hedduus hir'ise; kunis oligoomerota qorannoo addaan qophaa'een safaraman dabalata. Garuu asitti malli yaadame qulqulleessuu saffisaa osoo hin taane oomisha hir'ate ture: pirootiiniin BACE1 sammuu keessatti hir'ate, oomishni isaa C99 hir'ate, RNA ergaa dabarsu garuu hin hir'anne. Kunis ibsamni jiinii hir'achuu irra dhiibbaa sadarkaa pirootiinii irratti ta'u agarsiisa.

Hojiin seelota irratti hojjetame ragaa kana jabeesse. Qorannoo seelota malee inzaayimii rikombinaantii fayyadamu keessatti, meetiiliin buluu BACE1 kallattiin danqe. Seelota ovaarii haamisterii pirootiinii dursaa amilooyidii namaa ibsan keessatti immoo, amilooyidii 40 fi 42 gadhiifaman cunqina 1.56 micromolar gahu illee irratti hir'atan; pirootiiniin dursaa mataan isaa garuu akkuma jirutti hafe. Kana qorannoo duraa wajjin walbira qabi: qorannoo sana keessatti kutaaleen adeemsa pirootiinii dursaa irraa argaman hin jijjiiramne; bu'aan argames qulqulleessuuf kenname. Lamaan isaanii mala waliigalaa tokko ibsuu hin danda'an; sababni isaas moodeelonni, umuriin, hammi kennamu, karaaleen kenninsaa fi turtiin adda adda. Yaadni ijoo kana. Dhiibbaawwan meetiiliin buluu amilooyidii irratti qabu haala yaalii tokko keessatti oomisha keessa darbu; kan biraa keessatti immoo qulqulleessuu keessa darbu. Tokko illee haala yaalii isaa malee wabeeffachuun dogoggorsa.

Keemistirii tokko, wantoota irratti hojjetamu hedduu: walitti dhufeenya oksideeffamuu sisteeyinii

Karaan qorannoo sadaffaan keemistiriin reedoksii tokko seenaawwan pirootiinii walitti hin dhufne keessatti akkamitti mul'achuu akka danda'u ibsa. Qorannoo baayookeemikaalaa kaaspasee danquu irratti, meetiiliin buluu sisteeyinii kaataaliitikii kaaspasee-6 gara asiidii salfeenikitti oksideessuun hojii isaa dhaabe. Kunis ispeektiromeetirii maasiitiin mirkanaa'e; cunqinni dhiibbaa olaanaa keessaa walakkaa fidu naannoo 10.6 micromolar ture. Kaaspasee-3 illee cunqina wal fakkaatu irratti danqame. Barreessitoonni kana barreeffamoota qorannoo tau wajjin ifatti walqabsiisan: keemistiriin sisteeyinii oksideessu kan tau bifa moonomerii keessatti tursiisuuf yaadame pirootiyeesii sisteeyinii tokko hojii dhaabsisuu danda'a; cunqinoonni dhiibbaa fidanis walirra bu'u.

Kun ibsa bareedaa dha; akeekkachiisas ni ta'a. Moolekiyuuliin reedoksii irratti sochii qabu, sisteeyinota saaxilaman oksideessu, cunqina hojii irra jirutti waan irratti hojjetamu tokkoo ol qabaata. Seenaan kuufama tau diiguu, seenaan kaaspasee fi tarii kanneen biroo gocha keemikaalaa tokko wantoota adda addaa irratti raawwatu. Gochi waliinii kun argannoowwan waljijjiiranii fayyadamuuf hin hayyamu. Hamma kennamuu fi haalli yaalii wanti irratti hojjetamu kam akka barbaachisu murteessu jechuu dha. Akkasumas kenninsi yeroo dheeraa adeemsa sisteeyinii irratti hundaa'u tokko irratti xiyyeeffatu kanneen biroo illee tuquu danda'a; barreessitoonni qorannoo kaaspasee yaada kana kallattiin kaasaniiru. Gaaffileen walqabatan, keemistiriin reedoksii meetiiliin buluu wantoota irratti hojjetamu akkamitti akka filatu, sochii pirooteezoomaa kakaasuun pirootiinota walitti kuufaman biroof maal akka agarsiisu, fi kenninsi yeroo dheeraa wantoota irratti hojjetaman jijjiiruu isaa tokkoon tokkoon isaanii ibsa mataa isaanii barbaadu.

Mala akka bu'aa madaalamutti: argannoon kam moodeela kam keessaa dhufa

Gabatee kana tarree tarreedhaan dubbisi; barumsi isaa ifaadha. Tarreen tokko illee tarjaalee hunda keessatti hin jijjiiramu. Bu'aan oomisha amilooyidii irratti cimaan qorannoo pirooteezoomaa gonkumaa hin qoranne irraa dhufa. Bu'aan pirooteezoomaa irratti cimaan immoo qorannoo adeemsi pirootiinii dursaa gonkumaa hin jijjiiramne keessaa dhufa. Bu'aan tau irra caalaa ujummoowwan keessatti fi keemistirii inzaayimoota xiyyeeffannoo ala jiran waliin qoodamu keessatti argama. Namni tarjaalee kana walitti makuun meetiiliin buluu pirootiinota dhukkubaan walqabatan akka gareetti qulqulleessa jedhu, yaalii gonkumaa hin gaggeeffamne irratti gamaaggama barreessaa jira.

Of eeggannoon kun dhukkubsattootas ni ilaallata. Maloonni kun walitti dhufanii faayidaa yaalaa fiduu isaanii gaafachuun gaaffii addaati; yaaliiwwanii fi murtiiwwan mataa isaa qaba. Deebiin isaas asitti osoo hin taane ragaa yaala Alzheimer jalatti kennama.