Buluu metiliinii fi kaansarii: argannoowwan laaboraatorii fi ragaa dhukkubsattootaa

Buluun metiliinii seelota kaansarii ni ajjeesaa? Saanii laaboraatorii keessatti, yeroo baay'ee eeyyee. Deebiin sun namoota waan dinqisiisuuf bal'inaan tamsa'a. Rakkoon isaa gaaffiin lammaffaan osoo hin hubatamin isa keessa seenuu dha: buluun metiliinii dhukkubsattoota keessatti kaansarii ni wal'aanaa? Gaaffii sanaaf barreeffamoonni qorannoo deebii adda ta'e kennu; burjaaja'insi toora interneetii irratti mul'atu baay'eenis sagantaalee qorannoo sadii halluu tokko fayyadaman, garuu tarkaanfiiwwan adda addaa qoran walitti makuu irraa dhufa.

Maqaa tokko jalatti yaad-rimeewwan sadii akka ta'anitti ilaali. Yaad-rimeen jalqabaa qoricha kophaa isaa summii ta'ee xannachoota irratti hojjetu dha. Yaad-rimeen lammaffaan wanta ifaaf miira qabu, bakka ifni irratti bu'u qofa summii ta'u dha. Yaad-rimeen sadaffaan halluu buluu ogeessi baqaqsanii hodhuu akka argu gargaaru dha. Bu'aan tokko irraa argame gara kaaniitti hin darbu. Garaagarummaa sana erga hubattee booda, ragaan salphaatti bakka isaa qabaata.

Galmeen galmee jechoota kaansarii dhugumaan maal jedha?

Galmeen galmee jechoota National Cancer Institute kan buluu metiliinii halluu buluu nam-tolchee kutaa seelii chaarjii negaatiivii qabu, kan akka asiidota niwukiliikii, waliin walqabatu ibsa. Damee kaansariitiif, yeroo baqaqsanii hodhuu tishuu limfii keessatti lilmeen kennuun xannachoota limfii dhangala'aan gara isaaniitti yaa'u halluu gochuu ibsa; kunis ogeessi baqaqsanii hodhuu akka isaan argatu taasisa. Akkasumas, methemoglobinemia keessatti fayyadama redooksiif karaa ujummoo dhiigaa kennamuu isaa addatti ibsa.

Galmeen sun buluu metiliinii akka qoricha kaansarii ittisuutti mirkanaa'eetti hin tarreessu. Fuula sana irratti hidhaan qorannoowwan yaalii barbaadu jiraachuun qaama idilee galmee jechootaa ti malee murtii bu'a-qabeessummaa miti. Namni tokko fuula NCI akka ragaa buluun metiliinii wal'aansa kaansariitiif fudhatama qaba jedhuutti yoo caqase, galmeen jechootaa ibsa gosa akkamii akka kennu dogoggoraan hubateera.

Dukkana keessatti kallattiin ajjeesuu: seelota irratti eeyyee, dhukkubsattoota irratti lakki

Walitti dhufeenyi akkaataa hojii irratti hundaa'e yeroo baay'ee caqasamu gamaaggama buluu metiliinii akka dabarsaa elektiroonii maayitookondiriyaa filannoo biraatti dhiyeessu dha. Yaadni inni dhiyeessu gabaabaa dha. Buluun metiliinii naannoo kompleeksii I keessatti NADH irraa elektiroonota fudhatee gara saayitookiroomii c dabarsa; kanaan kutaalee sansalata hargansuu miidhaman irra darba. Seelota laaboraatorii keessatti guddataniif, jijjiiramni sun fayyadama oksijiinii dabala, gilaayikoolisisii fi oomisha laakteetii hir'isa, akkasumas meetaaboolizimii gara fosfoorileeshinii oksideetiviitti deebisa.

Glioblastoma irratti, yaaliin bu'uuraa sanyiiwwan seelota xannachaa laaboraatorii keessatti guddataniin geggeeffame. Seelonni qorichi itti kenname jijjiirama Warburg faallaa isaa, baay'achuu suuta jechuun, mallattoolee dhiphina anniisaa karaa AMPK kakaasuu fi marsaa seelii kutaa S irratti dhaabbachuu agarsiisan. Himannaan buluun metiliinii bu'aa Warburg garagalcha jedhu achi irraa madde. Kun dhugaa dha; garuu saaniiwwan laaboraatorii qofatti daangeffama.

Hordoffiin barbaachisaan garuu darbee darbee qofa caqasama. Gareen sun yeroo gara hantuutota tishuun glioblastoma namaa itti dhaabametti ce'ee buluu metiliinii qaama guutuuf kenne, daandiin yaadame sun hin kakaane; xannachoonnis hin hir'anne. Mallattooleen bu'aa qorannoowwan bineensotaa durii ni jiru; isaan keessaa gabaasni hantuutaa bara 1989 moodeelota ascites fi leukemia irratti guddinni xannachaa suuta jechuu ibsu jira. Garuu galmeen kuusaa qorannootti galmaa'e ibsa bal'aa mala qorannoo dubbisaan ammayyaa barbaadu hin qabu; dameen kunis buluu metiliinii qaama guutuuf kennuun xannacha ajjeesuu isaa qorachuuf yaalii namootaa to'atameetti hin guddanne. Keemistiriin buluun metiliinii elektiroonota akkamitti deddeebisu ibsu bu'aan isaa haala irratti kan hundaa'e maaliif akka ta'e agarsiisa malee, dhukkubsataan maaliif bu'aa sana eeguu akka qabu hin ibsu.

Saayinsii summii irraas ragaan madaallii faallaa ta'u jira. Qorannoon National Toxicology Program waggaa lamaaf geggeeffame tuuboo gara garaachaatti galchamuun ratoota fi hantuutotaaf hamma adda addaa kenne; hir'ina dhiigaa hamma kennameen walqabatu, akkasumas xannachoota tuuta seelotaa pankiriyaasii fi mar'imaan qal'aa bineensota keessatti dabalan argate. Hojiin laaboraatorii miidhaa DNA sibiilaan giddu-galeeffamu dukkana keessatti qoratus of-eeggannoo walfakkaatu akeeka. Kun hundi saaxilamummaa murtaa'e kam irratti illee balaa namaa hin mirkaneessu; garuu halluun redooksii irratti hojjetu durii waan ta'eef miidhaa hin qabu jedhanii gabaabinaan murteessuu ni dhorka. Suuraan guutuun galmee nageenya buluu metiliinii waliin ilaalamuu qaba.

Wal'aansa footoodaayinaamikii: halluu tokko, tarkaanfii adda ta'e

Wal'aansi footoodaayinaamikii buluu metiliinii wal'aansa qaama guutuu ifni akka faayaatti itti dabalame miti. Adeemsa naannoo murtaa'e irratti raawwatamu dha: halluun keessa ykn irra madaa kaa'ama; sana booda dheerina dambalii halluun sun xuuxuun ifni irratti buufama. Kun oksijiinii singileetii fi raadikaalota uuma; isaanis fageenya maaykiroometirota keessatti tishuu naannoo isaa jiru balleessu. Lakkoofsonni summummaa dukkanaa fi kan ifni irratti bu'e dachaa kudhaniin adda ta'uu waan danda'aniif, hamma ifaa kenname osoo hin ibsin ajjeefamuu seelotaa saanii keessatti argame caqasuun hiika hin qabu.

Galmeen qorannoo namootaa damee kanaa muraasa, naannoo murtaa'e irrattis kan xiyyeeffate dha. Mallattoon bu'aa xiqqaan keessaa cimaan kaarsinoomaa seelii beezaalii nodulaar keessatti argame. Qorannoon gara fuulduraa hordofu tokko dhukkubsattoota 20 halluu gubbaa irratti dibamuun, madaawwan gurguddoof halluu madaa keessa kennamuun, itti aansuun ifaan wal'aane; ji'a ja'a irratti namoota 17 qorannoo xumuran keessaa 11 keessatti deebii kilinikaa guutuu gabaase, bakka barbaachisetti baayopsii fayyadamuun. Gareen walbira qabamuu carraan ramadame hin turre. Kana booddee gabaasota dhukkubsattoota muraasaa, kan akka kaansarii ujummoo nyaataa deebi'ee mul'ate sadii keessatti du'a tishuu naannoo hordofuu fi dhukkubsataa saarkoomaa Kaposi tokko kan toluidine blue dabalataan fayyadamee, jiru. Kanaaf bu'aan sun buluu metiliinii qofaaf kennamuu hin danda'u.

Wanti yeroo baay'ee caqasamu kan biraan hundi sadarkaa qorannoo namootaa dura jiru dha. Gamaaggamni sirnaawaan hojii footoodaayinaamikii buluu metiliinii bara 2023 qorannoowwan bineensotaa ulaagaalee guutan kudhan qofa argate; isaanis moodeelota kaansarii kolonii fi reektamii, melanoma fi harmaa, akkasumas kanneen biroo hammatu. Gamaaggamichi damee kana akka qorannoo namootaa dura jiruutti ibse. Xannachoonni kaansarii kolonii fi reektamii hantuutota keessatti dhaabaman, naannoo isaanii keessatti halluun lilmeen itti kennamee sana booda ifni irratti bu'e, hantuutota keessatti sadarkaa badiinsa naannoo olaanaa agarsiisan. Hojiin kaansarii afuuffee fincaanii, afaanii fi melanoma irratti hojjetame dandeettii jiraachuu dhabuu, apooptoosii ykn seelonni xannachaa bakka dhaabamanitti qabatanii guddachuu hir'achuu sanyiiwwan seelotaa fi bineensota keessatti gabaasa malee, deebii xannachaa dhukkubsattootaa ykn lubbuun turuu isaanii hin gabaasu. Wal'aansi ifaa naannoo madaa gogaa irratti godhamu dhukkuba qaama biraatti babal'ateef furmaata dhangala'aa liqimsuu irratti homaa hin jedhu. Karaan kenninsaa, hammi bakka kaayyoo ga'u, ifni, gosti xannachaa fi bu'aan madaalamu isaanii adda adda.

Buluu baqaqsanii hodhuuf: faayidaa mirkanaa'e, bu'aa madaalame garuu adda

Dameen dhugumaan namoota baay'ee irratti qorame mul'isuun gargaaruu qora malee ajjeesuu miti. Baqaqsanii hodhuu harmaa keessatti, walbira qabuun buluu metiliinii fi patent blue dhukkubsattoota 142 carraan ramaduun qorate xannacha limfii jalqabaa adda baasuu madaale malee xannacha kaansarii hir'achuu hin madaalle. Sadarkaalee adda baasuu dhibbeentaa 61 fi dhibbeentaa 68 naannoo ta'an argate; garaagarummaan istaatistikii hiika qabu hin turre. Qorannoon xiqqaan dhukkubsattoota 60 carraan ramadu halluu qofa fi halluu radiyookollooyidii waliin kennamu sirrii ta'uu adda baasuu fi sadarkaa bu'aa negaatiivii sobaa irratti walbira qabee qore. Asittis bu'aan madaalame xannachoota limfii argachuu ture malee kaansarii wal'aanuu hin turre.

Endoskoopiinis waanuma walfakkaatu agarsiisa. Dhukkubsattoota ulcerative colitis 165 carraan ramaduun, kroomoo'endoskoopii buluu metiliinii gubbaa irratti dibamu fayyadamu fi koloonoskoopii idilee, madaawwan kaansarii dura jiran adda baasuu irratti walbira qabe; madaawwan caalaatti adda baafaman argates. Qorannoon sakatta'iinsaa sadarkaa III dhukkubsattoota 1,205 irratti geggeeffame, halluu afaaniin fudhatamee kolonii irratti xiyyeeffatu fayyadamuun, sadarkaa adeenoomaa adda baasuu madaale. Sadarkaan sun dhibbeentaa gara 48 irraa gara 56tti ol ka'e; himannaan wal'aansaa hin turre. Qorannoon raawwatamuu danda'uu dhukkubsattoota kudha lama irratti geggeeffame, yeroo baqaqsanii hodhuu kaansarii naannoo peelveesii, ujummoolee fincaanii kalee irraa gara afuuffee fincaaniitti geessan mul'isuuf halluu karaa ujummoo dhiigaa kennamu suura-kaasuu ifa infraaredii dhihoo waliin fayyadame. Dhukkubsattoota hunda keessatti ujummooleen lamaan akka mul'atan gabaase. Baqaqsanii hodhuuf faayidaa qaba; garuu halluun xannacha kamiyyuu akka hir'ise ragaa miti. Qajeelfamni qorannoo buluu metiliinii akkamitti dubbisuu akka qaban jedhu kan jiru, bu'aaleen adda baasuu akka bu'aalee wal'aansaatti waan caqasamaniif dha.

Gabatee qorannoowwanii: xannacha, moodeela, karaa kenninsaa, bu'aa dhugumaan madaalame

Mataduree kamiyyuu dubbisuu dura, utubaa bu'aa madaalamee gadi bu'ii dubbisi. Bu'aan madaalame laakteetii ykn dandeettii seelotaa jiraachuu yoo ta'e, qorannoon sun himannaa lubbuun turuu deeggaruu hin danda'u. Bu'aan madaalame adda baasuu yoo ta'e, himannaa wal'aansaa deeggaruu hin danda'u.

Pirootokoolota toora interneetii: makaa, kaansarii fi bu'aa mirkaneessi

Malli interneetii irratti maqaa kennameef yeroo baay'ee buluu metiliinii qoricha maxxantuu ittisu kan akka fenbendazole ykn ivermectin waliin walitti maka; yeroo tokko tokko soomni itti dabalama, seenaawwan dhukkubsattootaas itti maxxanfamu. Tokkoon tokkoon qaamaa qorannoowwan sadii waluma fakkaatan barbaada: makaan kun akkuma jirutti qorameeraa, kaansarii kam keessatti, bu'aa madaalame akkamiitiin?

Sirna walitti makamaa beekamaa, buluu metiliinii fi fenbendazole fi ivermectin, sooma waliin ykn malee, irratti yaaliin to'atame hin argamne. Gabaasni yeroo dhihoo keessaa isa dhihoo ta'e seenaa sana faallessa. Gabaasni dhukkubsataa melanoma qaama biraatti babal'ate bara 2026 tokko nama umuriin isaa waggaa 74 ta'e, wal'aansa qaama guutuu erga didee booda ivermectin, fenbendazole, buluu metiliinii fi dabalata nyaataa hedduu biroo ofiin fudhate ibse. Suura-kaasuun fi DNA xannachaa dhiiga keessa naanna'u jalqaba fooyya'an; sana booda hammaachuun dhukkubichi itti fufe. Barreessitoonni, ba'aan jijjiirama jiinii baay'ee ol'aanaa ta'uu isaa irraa ka'uun, sirni ittisa qaamaa ofumaan xannacha hir'isuu yoo xiqqaate ibsa kaan wajjin walqixa amansiisaa ta'uu isaa murteessan. Dhukkubsataan tokko garee to'annoo malee, wantoota hedduuf yeroo tokkotti saaxilamee fi hammam akka itti fufe hin mirkanoofne, bu'aa pirootokoolii miti.

Himannoowwan isa marsanis akka deeggarsaatti kana caalaa hin milkaa'an. Gabaasni dhukkubsattoota sadii fenbendazole fayyadaman bal'inaan qoodame tokko Amajjii 2026 keessatti walitti bu'iinsa dantaa hin ibsamne irraa kan ka'e haqame; joornaalichi walitti bu'iinsi sun hiika bu'aa irratti dhiibbaa qabaachuu akka ture ibse. Qorannoon ivermectin fi qoricha to'annoo sirna ittisa qaamaa ittisu kaansarii harmaa sadii-negaatiivii keessatti qoratu garee tokko qofa qaba; ammallee hirmaattota galmeessaa jira, bu'aan maxxanfames hin jiru. Buluu metiliinii, fenbendazole fi sooma keessaa tokko illee hin qabu. Soomni mataan isaa ramaddii addaatti ilaalamuu qaba: qorannoon dhukkubsattoota 131 carraan ramade, kaansarii harmaa HER2 negaatiivii keessatti naannoo keemooteeraapii baqaqsanii hodhuu dura kennamutti nyaata sooma fakkeessu fayyadamuun summummaa fi mallattoolee deebii madaale; yaaliin harmaa xiqqaan dhukkubsattoota 44 irratti geggeeffames damee walfakkaatu keessatti ture. Isaan qorannoowwan keemooteeraapii deeggaruuf taasifaman, bu'aalee deebii madaalan dha malee, pirootokoolii halluu fi qoricha maxxantuu ittisu walitti makuuf ragaa lubbuun turuu miti. Yaaliin soomaa guddaan kaansarii kolonii fi reektamii irratti hojjetamus hanga ammaatti pirootokoolii isaa qofa maxxanseera. Ibsi bal'aan qorannoon soomaa dhugumaan maal akka qore ramaddiiwwan kana adda baasa.

Seenaawwan dhukkubsattootaa gara laafina barbaadu; ta'us sadarkaa ragaa keessaa isa dadhabaa ta'anii lakkaa'amu. Seenaawwan sun warra lubbuun hafanii maxxansan filatu, wal'aansa idilee yeroo sanatti fudhatamaa ture dhiisu, lakkoofsa waliigalaa namoota keessaa bu'aan sun argames hin dhiyeessan. Seenaan tokko yaalii akka gaggeeffamu kakaasuu danda'a. Yaalii bakka bu'uu garuu hin danda'u.

Dhukkubsattoota duraan kunuunsa kaansarii keessa jiraniif yaadannoo qabatamaa dhumaa. Buluun metiliinii dabalata dhiibbaa hin qabne miti. Fayyadamni isaa ragga'e methemoglobinemia booda argame to'annoo ogeessaa jalatti wal'aanuu dha; akkasumas kuufama naanomoolaaritti monoamine oxidase gosa A ni ittisa. Kun qorichoota dhiphina sammuu hir'isan seerotooniinii irratti hojjetan waliin walnyaatinsa galmaa'e uuma. Namni wal'aansa kaansarii waliin isa fayyadamuuf yaadu kamiyyuu oomisha sirrii, hamma fudhachuuf yaade fi tarree qorichoota isaa guutuu jalqaba garee wal'aansa kaansariitti dhiyeessuu qaba; sababni isaas galmeen yaalii armaan olii balaa dabalataa fudhachuuf sababaa lubbuun turuu irratti hundaa'e hin kennu.

Ragaa kana akkamitti fayyadamuu qabna?

Namni kaansarii isa mudatee waa'ee buluu metiliinii dubbisu kamiyyuu tokkoon tokkoon wabii irratti gaaffilee afur gaafachuu qaba. Ifni ture moo dukkana ture? Sababni isaas ajjeesuun footoodaayinaamikii ajjeesuu qaama guutuu hin tilmaamu. Moodeelichi saanii laaboraatorii, bineensa moo dhukkubsattoota carraan ramadaman ture? Kan dhumaa qofa faayidaa dhukkubsattootaa agarsiisuu danda'a. Bu'aan madaalame adda baasuu, du'a tishuu naannoo moo lubbuun turuu ture? Kan dhumaa qofa gaaffii wal'aansaa deebisa. Akkasumas, makaan qorame kan gurguramaa jiru sanaa, kaansarii walfakkaatu keessattii? Bu'aa soomaa fudhatanii pirootokoolii halluu deeggaruun dogoggora ramaddii ti.

Ragaa amma jiruun, buluun metiliinii meeshaa qorannoo meetaaboolizimii laaboraatorii keessatti amanamummaa qabu, wanta ifaaf miira qabu naannoo murtaa'e irratti fayyadamuuf qorannoon irratti adeemaa jiru kan mallattoolee bu'aa gogaa xiqqaa garee to'annoo malee argaman qabu, fi halluu baqaqsanii hodhuuf faayidaan isaa mirkanaa'e dha. Wal'aansa kaansarii qaama guutuu bu'aan isaa agarsiifame miti; oomishni gurgurtaa kamiyyuu akka wal'aansa sanaatti dhiyaatu qorannoowwan armaan olii irraa deeggarsa hin argatu.