Methylene blue ndi multiple sclerosis: zimene kafukufuku wa zinyama anayesa

Mukafufuza za methylene blue pa MS, mumapeza mapepala a kafukufuku amene amaoneka ngati akuyankha funso limodzi. Koma sakuyankha funso limodzi. Pepala limodzi linapereka methylene blue kwa mbewa zodwala ngati chithandizo. Lina silinachize nyama iliyonse nayo. Linagwiritsa ntchito methylene blue ngati utoto wabuluu pa magawo owonda a chingwe cha mitsempha cha msana kuti katswiri wofufuza kusintha kwa minofu chifukwa cha matenda athe kuona myelin ndi maikulosikopu.

Ili ndi lingaliro lofunika kwambiri m’nkhani yonseyi. Utotowu uli ndi ntchito ziwiri mu sayansi ya zamoyo, ndipo ntchitozi sizigawana china chilichonse kupatula botolo. Ukayesedwa ngati mankhwala, umaperekedwa kwa nyama yamoyo ndipo funso limakhala lakuti matenda akusintha kapena ayi. Ukagwiritsidwa ntchito ngati utoto, umapakidwa pa minofu yakufa yosungidwa ndi mankhwala pambuyo pa kuyeserako, ndipo funso limakhala lakuti minofuyo inkaoneka bwanji. Mukapanda kuzindikira kusiyana kumeneku, mudzawerenga gawo lofotokoza njira zofufuzira minofu ngati kuti ndi zotsatira za chithandizo.

Kodi EAE ndi chiyani, m’mawu osavuta?

Experimental autoimmune encephalomyelitis, yomwe nthawi zambiri imafupikitsidwa kuti EAE, ndi mtundu woyezera pa zinyama umene umagwiritsidwa ntchito kwambiri pofufuza mbali zina za multiple sclerosis. Wofufuza amabaya mbewa yomwe imatha kudwala mosavuta ndi chidutswa cha puloteni ya myelin pamodzi ndi chinthu champhamvu cholimbikitsa kuyankha kwa chitetezo cha mthupi. Kenako chitetezo cha mthupi chimaukira dongosolo lalikulu la mitsempha la nyamayo. Mbewa imayamba kufooka kuchokera kumunsi kupita kumtunda, ndipo kufookaku n’kosavuta kuwerengera pa sikelo ya 0 mpaka 5, kuyambira mchira wofooka mpaka miyendo yakumbuyo kufa ziwalo.

Kusavuta kuwerengera kumeneku kumafotokoza chifukwa chake EAE imagwiritsidwa ntchito kwambiri, komanso chifukwa chake ingasocheretse. MS ya anthu imayamba yokha, imakhudza zinthu zambiri zosiyanasiyana zimene chitetezo cha mthupi chimaukira ndipo sizinafotokozedwe bwino, ndipo imabweretsa zizindikiro zokhudza kuona, kumva, kuganiza, ntchito za cerebellum, ndi kuyenda. Matendawa amatha kubwererabwerera kapena kupitiriza kuipiraipira. EAE imatsanzira njira zina zosankhidwa monga kutupa, kutayika kwa myelin, ndi kuwonongeka kwa ma axon m’mikhalidwe yoyendetsedwa ndi ofufuza. Si MS yaying’ono. Owerenga amene akufuna kumvetsa maziko onse angayambe ndi kuona mmene methylene blue imaganiziridwa kuti imagwirira ntchito m’maselo asanaweruze zonena zilizonse zokhudza matenda enaake.

Mapepala awiri ali pansipa anagwiritsanso ntchito ma antigen osiyana oyambitsa EAE, ndipo zimenezi n’zofunika. Kafukufuku wa chithandizo anayambitsa matenda ndi MOG35-55, peptide yaifupi yochokera ku myelin oligodendrocyte glycoprotein. Kafukufuku wa kusintha kwa minofu anayambitsa matenda ndi MP4, chophatikiza magawo a myelin basic protein ndi proteolipid protein. Kusankha mtundu wa mbewa ndi antigen kumasintha malo amene kuwonongeka kumaonekera komanso mmene kutupa kumachitikira. Choncho, kafukufuku awiriwa si kubwereza kuyesera kumodzi kawiri.

Chitsogozo: mtundu woyezera, funso, ndi malire

Sungani tebulo ili lotseguka. Ndilo chitsogozo choyambirira cha nkhaniyi. Mzere uliwonse ukufotokoza funso lokhudza matenda limene mtundu woyezera ungayankhe, zimene zinayesedwa kwenikweni, ndi malire ogwiritsa ntchito zotsatirazo pa anthu.

Aliyense amene akuwunika mutu wotsatira wa nkhani angagwiritsenso ntchito mizati yomweyi mothandizidwa ndi mmene mungawerengere kafukufuku wa asanayesedwe pa anthu: funsani mtundu wa nyama ndi antigen, ntchito ya chinthucho, zimene zinayesedwa, komanso ngati zotsatira zikufotokoza mmene matenda ankayendera kapena mmene minofu inalili pa nthawi imodzi.

Zotsatira za chithandizo: zimene kupereka mankhwalawa kunasintha

Kafukufuku wa chithandizo wa mu 2016 mu Journal of Neuroimmunology anagwiritsa ntchito mbewa zazikazi za C57BL/6, za zaka pafupifupi masabata 8 mpaka 10, zobayidwa ndi 250 micrograms za MOG35-55 pa mbewa iliyonse. Atayambitsa EAE, nyamazo zinagawidwa mwachisawawa m’gulu lopatsidwa methylene blue kapena m’gulu la EAE losalandira chithandizo, ndipo manambala a zizindikiro za matenda anatsatiridwa mpaka pafupifupi tsiku la 30.

Manambala a zizindikiro za matenda anali otsika kwambiri mwa mbewa zopatsidwa chithandizo kuposa mwa mbewa za EAE zoyerekezera kuyambira tsiku la 15 mpaka tsiku la 30, pa P yochepera 0.01. Kufufuza chingwe cha mitsempha cha msana kunasonyezanso zomwezi: nyama zopatsidwa chithandizo zinali ndi maselo ochepa olowerera oyambitsa kutupa, kutayika kochepa kwa myelin, ndi kutayika kochepa kwa ma axon.

Mbali yapadera inali gulu la zizindikiro za m’maselo zimene zinayesedwa. Chithandizo chinawonjezera kuyambitsidwa kwa ntchito ya AMPK ndi kupangidwa kwa SIRT1, ndipo chinachepetsa kuyambitsidwa kwa NF-kB, yomwe ndi njira yaikulu yoyambitsa kutupa. Ku mbali ya chitetezo cha mthupi chomwe chimaphunzira kuzindikira zinthu zinazake, chinachepetsa kuyankha kwa Th17 ndi kulimbikitsa kuyankha kwa Treg. Choncho unyolo wa zochitika womwe unaperekedwa unali wakuti methylene blue imakhudza AMPK ndi SIRT1, zomwe zimachepetsa kutumizana zizindikiro kwa NF-kB, n’kusintha kuyankha kuchoka ku Th17 yoyambitsa kutupa kupita ku Treg yoyang’anira chitetezo cha mthupi, kenako kuwonongeka kwa minofu kumachepa ndipo manambala a zizindikiro amatsika.

Unyolo umenewu ndi kutanthauzira zotsatira, osati mndandanda wotsimikiziridwa wa chinthu chimodzi kuyambitsa china. Kafukufukuyu akusonyeza kuti mankhwala, kusintha kwa zizindikiro za m’maselo, ndi kuchepa kwa matenda zinachitika limodzi. Satsimikizira kuti AMPK ndi SIRT1 ndizo zimabweretsa phindu lonse. Komanso mawu amene akupezeka m’zolozera za kafukufuku za anthu onse samafotokoza bwino kuchuluka kwenikweni kwa milligram pa kilogram, njira yoperekera mankhwalawo, tsiku loyambira, kapena kutalika kwa nthawi yoperekera, moti munthu sangabwereze ndondomekoyo pogwiritsa ntchito chidule chokha. Muziona nambala iliyonse ya kuchuluka kwa mankhwala yotchulidwa pa tsamba logulitsa ponena za pepalali ngati yosatsimikiziridwa, pokhapokha ngati yalozera ku njira zofotokozedwa m’pepala lonse. Umboni wonse wokhudza methylene blue pa anthu ndiwo malo oyenera kufufuzira ngati chizindikiro choyambirira chimenechi cha kusintha kwa chitetezo cha mthupi chinatsogoleradi ku deta ya kafukufuku wa odwala.

Zotsatira za kufufuza minofu: zimene miyezi isanu ndi umodzi inasonyeza

Kafukufuku wa MP4 wa mu 2015 mu PLoS ONE anagwiritsa ntchito mbewa zazikazi za C57BL/6 zobayidwa ndi 200 micrograms za MP4 mu complete Freund adjuvant, pamodzi ndi poizoni wa pertussis pa tsiku lobayidwalo ndi kachiwiri pambuyo pa maola 48. Palibe nyama imene inapatsidwa methylene blue ngati mankhwala. Minofu itasungidwa ndi mankhwala ndi kuyikidwa m’chinthu choigwirizira, magawo a chingwe cha mitsempha cha msana odulidwa mopingasa, okhuthala micrometer imodzi, anapakidwa methylene blue kuti aonedwe ndi maikulosikopu ya kuwala. Maikulosikopu ya ma elekitironi inagwiritsidwanso ntchito pa gawo la mitsempha la kutsogolo ndi m’mbali kuti aone tsatanetsatane wowonjezera.

Zitsanzo za minofu zinatengedwa pa magawo atatu: pachimake cha matenda oyambirira pa mbewa 7, miyezi itatu kuchokera pamene matenda anayamba pa mbewa 5, ndi miyezi isanu ndi umodzi kuchokera pamene matenda anayamba pa mbewa 10. Manambala apakati a zizindikiro za matenda pa magawo amenewo ankaoneka pafupifupi ofanana, pafupi ndi 1.7 mpaka 1.8 pa sikelo ya 0 mpaka 5. Koma minofu inasonyeza zosiyana. Ulusi wokhala ndi kuwonongeka kwa myelin kokha unawonjezeka kuchokera pafupifupi 569,000 pa square millimeter pachimake cha matenda oyambirira kufika pafupifupi 1,496,000 pa miyezi isanu ndi umodzi. Kusiyana pakati pa nthawi yoyambirira ndi nthawi yayitali kunali kofunika powerengera, pa P yofanana ndi 0.027. Kuwonongeka kwa myelin pamodzi ndi ma axon kunawonjezeka pafupifupi kawiri pofika miyezi isanu ndi umodzi. Ulusi womwe unkapezanso myelin unakhalabe wochepera peresenti imodzi pa gawo lililonse, zomwe ndi mfundo yopatsa chidwi chochepa pa chiyembekezo cha kukonzanso minofu.

Kuwonongeka kwa ma axon kunatsatira mawonekedwe a U: kunali kwakukulu pachimake cha matenda oyambirira, kochepa pa miyezi itatu, ndiponso kwakukulu kwambiri pa miyezi isanu ndi umodzi. Kunagwirizananso ndi kutupa kwa mitochondria komanso kuchepa kwa mtunda pakati pa neurofilaments. Oyesa minofu sanadziwitsidwe manambala a zizindikiro kapena gawo la nthawi la zitsanzozo. Izi zimalimbitsa kutanthauzira kwakuti manambala a zizindikiro sanasonyeze mokwanira kuwonongeka kwa kapangidwe ka minofu komwe kunkapitirira.

Kusagwirizana kumeneku ndiko phindu lenileni la kafukufukuyu kwa wowerenga za MS. Nambala yosasintha ya kulemala sinali umboni wakuti minofu sinali kusintha. Zikusonyezanso chifukwa chake pepalali silingachirikize zonena zilizonse zakuti methylene blue ndi chithandizo cha MS. Linayesa kusintha kwa nthawi, osati chithandizo.

Chifukwa chake palibe kafukufuku amene amatsimikizira phindu kwa odwala

Ganizirani pepala lililonse ngati loyankha bwino funso lochepa, koma losayankha konse funso lokhudza odwala.

Choyamba, chifukwa cha matenda n’chosiyana. EAE imayambitsidwa mwadala ndi antigen yodziwika bwino ndi chinthu cholimbikitsa kuyankha kwa chitetezo cha mthupi. MS ya anthu imayamba yokha, ndipo imakhudza njira zambiri za chitetezo cha mthupi, kuphatikiza maselo a T, maselo a B, chitetezo chachibadwa cha mthupi, ndi maselo a glia omwe amakhala kale m’dongosolo la mitsempha. Chinthu chimene chimasintha kuyankha kolunjika kwambiri ku MOG mwa mbewa sichiyenera kusintha kuyankha kosiyanasiyana kumeneko mwa munthu.

Chachiwiri, mmene matenda amaonekera n’kosiyana. Kufooka kwa mbewa koyambira pa mchira kupita ku miyendo yakumbuyo ndi chizindikiro chosavuta kuwerengera. Kumasandutsa kusiyanasiyana konse kwa MS ya anthu kukhala nambala imodzi yokhudza kuyenda. Mankhwala nthawi zambiri amasintha manambala a EAE m’nthawi yaifupi popanda kusintha mmene matenda amayendera mwa anthu. N’chifukwa chake EAE ndi chida chosefera zinthu zoyenera kufufuzidwa ndi kufufuza njira zogwirira ntchito, osati chipatala chaching’ono.

Chachitatu, kuchuluka kwa mankhwala kumene thupi limalandira ndi nthawi yoperekera sizinafotokozedwe bwino. Kupereka mankhwala mosalekeza kuyambira koyambirira m’kuyesera kwa masiku 30 pa mbewa sikufanana ndi munthu amene ali kale ndi matenda kumwa mankhwala kwa nthawi yaitali. Ndipo palibe kafukufuku wa awiriwa amene anayeza kuchuluka kwa mankhwala m’dongosolo la mitsempha. Popanda kugwirizanitsa zimenezi, palibe njira yolumikizira kuchuluka kwa chinthu m’mbale yoyesera kapena mlingo woperekedwa kwa mbewa ndi ndondomeko yoperekera kwa munthu.

Chachinayi, mapepala awiriwa sakutsimikizirana pobwereza kuyesera. Ma antigen osiyana, mafunso osiyana, zinthu zoyezedwa zosiyana, ndipo pa kafukufuku mmodzi panalibe chithandizo chilichonse. Kuwatchula pamodzi ngati kafukufuku awiri amene anapeza zotsatira zabwino pa chithandizo cha MS ndi kulakwitsa powaika m’gulu lolakwika.

Tanthauzo lake kwa owerenga amene akuwunika umboni

Mapepalawa alibe ndondomeko yotsimikiziridwa yogwiritsira ntchito methylene blue pa MS. Kafukufuku wa chithandizo akuchirikiza kufufuza kopitiriza pa AMPK, SIRT1, NF-kB, ndi kulinganiza kwa Th17 ndi Treg mu MOG EAE. Kafukufuku wa kusintha kwa minofu akukumbutsa kuti kuwonongeka kwa minofu kungapitirire pamene manambala a zizindikiro akuoneka osasintha, ndiponso kuti methylene blue m’gawo lofotokoza njira za kafukufuku nthawi zina imatanthauza botolo la utoto osati kabati ya mankhwala. Owerenga amene akutsatira kafukufuku wopitiriza wa multiple sclerosis ayenera kukumbukira kusiyana pakati pa utoto ndi mankhwala kumeneku. Mafunso a chitetezo, kuphatikiza zoopsa zokhudza magazi ndi kugwirizana ndi mankhwala ena, ayenera kukambidwa ndi katswiri wa zachipatala pamodzi ndi deta ya chitetezo cha methylene blue yonse munthu aliyense asanachitepo kanthu chifukwa cha mitu ya nkhani za kafukufuku wa m’labotale.

Mfundo yaikulu ikhoza kufotokozedwa m’chiganizo chimodzi. Kafukufuku mmodzi wotchulidwa anapereka methylene blue kwa mbewa za MOG EAE ndipo ananena kuti matenda anachepa limodzi ndi kusintha kwa chitetezo cha mthupi kochepetsa kutupa, pamene kafukufuku wina wotchulidwa sanapereke chithandizo chilichonse ndipo anagwiritsa ntchito methylene blue kungopaka utoto pa chingwe cha mitsempha cha msana pamene ankalemba kuwonongeka kwa myelin ndi ma axon komwe kunkaunjikana kwa miyezi isanu ndi umodzi, choncho kafukufuku awiriwa satsimikizira kuti methylene blue imathandiza MS ya anthu.