Metylenblátt og multipel sklerosa: hvat djórarannsóknirnar kannaðu

Leitar tú eftir metylenbláum til MS, finnur tú greinir, sum tykjast svara sama spurningi. Tað gera tær ikki. Onnur greinin gav sjúkum músum metylenblátt sum viðgerð. Hin viðgjørdi ongantíð nakað djór við tí. Hon brúkti metylenblátt sum blátt litevni á tunnum skurðum úr mønuni, so ein patologur kundi síggja myelin undir mikroskopi.

Hetta er høvuðshugsanin í allari greinini. Litevnið hevur tveir leiklutir í lívfrøði, og teir hava einki til felags uttan fløskuna. Sum møguligt heilivágsevni verður tað givið einum livandi djóri í ávísum skamtum, og spurningurin er, um sjúkan broytist. Sum vevnaðarlitevni verður tað nýtt á deyðan, fikseraðan vevnað eftir royndina, og spurningurin er, hvussu vevnaðurin sá út. Sært tú ikki henda munin, fert tú at lesa ein háttafrøðipart um vevnaðarkanningar, sum um hann lýsti eitt viðgerðarúrslit.

Hvat EAE er, við einføldum orðum

Royndarframkallað sjálvónæmisheilamønubruni, vanliga stytt EAE, er vanliga djóralíkanið fyri ávísar síður av multiplar sklerosu. Ein granskari immuniserar eina móttakiliga mús við einum broti av einum myelinproteini saman við einum sterkum adjuvansi. Immunskipanin loypur síðani á miðnervaskipanina hjá djórinum sjálvum. Músin fær veikleika, sum breiðir seg uppeftir og er lættur at meta á einum stiga frá 0 til 5, frá sløkum hala til lammilsi í afturbeinunum.

At henda stigmetingin er so løtt, greiðir bæði frá, hví EAE er væl umtókt, og hví tað kann villleiða. MS hjá menniskjum tekur seg upp av sær sjálvari, fevnir um fleiri og minni greitt avmarkað mál hjá immunskipanini og gevur sjóns-, sansa-, hugsanar-, lítlaheila- og rørslueyðkenni í sjúkugongdum við afturvendandi álopum ella støðugari versnan. EAE endurskapar útvaldar tilgongdir, so sum bruna, myelintap og aksonskaða, undir stýrdum umstøðum. Tað endurskapar ikki MS í smáum. Lesarar, sum vilja hava yvirskipaða samanhangin, kunnu kanna, hvussu hildið verður, at metylenblátt virkar á kyknustigi, áðrenn teir meta um einstakar pástandir um sjúkur.

Tær báðar greinarnar niðanfyri brúktu eisini ymisk EAE-antigen, og tað hevur týdning. Viðgerðarrannsóknin framkallaði sjúku við MOG35-55, einum stuttum peptidi úr myelin-oligodendrocytt-glykoproteini. Vevnaðarrannsóknin framkallaði sjúku við MP4, einum samansetingarproteini úr pørtum av myelinbasiskum proteini og proteolipidproteini. Val av músastovni og antigeni broytir, hvar skaðar koma fram, og hvussu brunin háttar sær. Tí eru tær báðar rannsóknirnar ikki tvær endurtøkur av somu roynd.

Yvirlitið: frá líkani til spurning og avmarkingar

Hav hesa talvuna frammi. Hon er upprunaliga samanberingargrundarlagið fyri hesa grein. Hvør røð sigur, hvønn kliniskan spurning líkanið kann viðgera, hvat veruliga varð mátað, og hvar møguleikin at flyta úrslitini til menniskju endar.

Tann, sum kannar næstu yvirskriftina, kann brúka somu teigar við hjálp frá hvussu tú lesur forkliniskar rannsóknir: spyr eftir djóraslagi og antigeni, leiklutinum hjá evninum, úrslitsmátunum og um úrslitið lýsir eina sjúkugongd ella eina løtumynd av vevnaði.

Viðgerðarúrslitið: hvat skamtgevingin broytti

Viðgerðarrannsóknin frá 2016 í Journal of Neuroimmunology brúkti kvennmýs av C57BL/6-stovninum, umleið 8 til 10 vikur gamlar, sum vórðu immuniseraðar við 250 mikrogrammum av MOG35-55 fyri hvørja mús. Eftir at sjúkan var framkallað, vórðu EAE-djórini tilvildarliga býtt í ein metylenbláan bólk ella ein óviðgjørdan EAE-bólk, og fylgt varð við klinisku stigmetingunum fram til umleið dag 30.

Klinisku stigmetingarnar vóru týðandi lægri hjá viðgjørdum músum enn hjá EAE-kontrollmúsum frá degi 15 til dag 30, við P minni enn 0.01. Kanningar av mønuni vístu sama veg, við minni íferð av brunakyknum, minni myelintapi og minni aksontapi hjá viðgjørdum djórum.

Tað sermerkta var kanningarsettið fyri boðgeving. Viðgerðin økti AMPK-virkjan og SIRT1-frambering og tálmaði NF-kB-virkjan, sum er ein týðandi stýring av bruna. Í tillagaða partinum av immunskipanini minkaði hon Th17-svarið og styrkti Treg-svarið. Tann ætlaða ketan er tí frá metylenbláum til AMPK og SIRT1, víðari til minni NF-kB-boðgeving, til eina flyting frá brunafremjandi Th17 móti stýrandi Treg, til minni vevnaðarskaða og síðani til lægri stigmetingar.

Henda ketan er ein tulking, ikki ein prógvað orsakarøð. Rannsóknin vísir, at heilivágurin, broytingarnar í boðgevingini og batin í sjúkuni fylgjast. Hon prógvar ikki, at AMPK og SIRT1 standa fyri øllum batanum, og alment skrásetti teksturin lýsir ikki nágreiniliga skamtin í milligrammum fyri hvørt kilogramm, gevingarháttin, byrjanardagin ella longdina nóg greitt til, at viðgerðarskipanin kann endurskapast út frá samandráttinum eina. Met um øll skamttøl, sum ein sølusíða vísir til úr hesi grein, sum óváttað, uttan so at víst verður til háttalýsingina í fulla tekstinum. Breiðara próvgrundarlagið um metylenblátt hjá menniskjum er staðið at kanna, um hesi fyrstu tekinini um ávirkan á immunskipanina nakrantíð mentust til klinisk dátur.

Vevnaðarúrslitið: hvat seks mánaðir av vevnaðarkanningum vístu

MP4-rannsóknin frá 2015 í PLoS ONE brúkti kvennmýs av C57BL/6-stovninum, sum vórðu immuniseraðar við 200 mikrogrammum av MP4 í fullfíggjaðum Freund-adjuvansi, saman við kikhostaeitri á immuniseringardegnum og aftur 48 tímar seinni. Einki djór fekk metylenblátt sum heilivág. Eftir fiksering og innstoyping vórðu tvørskurðir úr mønuni, ein mikrometur tjúkkir, litaðir við metylenbláum til ljósmikroskopi, og elektronmikroskopi av ventrolaterala nervabananum varð nýtt til at síggja fínari smálutir.

Vevnaðarsýni vórðu tikin á trimum stigum: tá bráðsjúkan var í hæddini við 7 músum, tríggjar mánaðir eftir sjúkubyrjan við 5 músum og seks mánaðir eftir sjúkubyrjan við 10 músum. Miðalvirðini fyri klinisku stigmetingarnar á hesum stigum vóru nærum eins, um 1.7 til 1.8 á stiganum frá 0 til 5. Vevnaðurin segði eina aðra søgu. Talið á tægrum við skaða einans á myelini vaks úr umleið 569,000 fyri hvønn fermillimetur, tá bráðsjúkan var í hæddini, til umleið 1,496,000 eftir seks mánaðir. Munurin millum bráðstigið og langtíðarstigið var týðandi við P javnt við 0.027. Samansettur myelin- og aksonskaði var umleið tvífaldaður eftir seks mánaðir. Tægrar, har myelin varð endurdannað, vóru undir einum prosenti á øllum stigum, og tað er ein álvarsamur smálutur fyri vónir um umvæling.

Aksonskaðin fylgdi einum U-formaðum mynstri: stórur, tá bráðsjúkan var í hæddini, minni eftir tríggjar mánaðir og størstur eftir seks mánaðir. Hann hevði samband við mitokondriubólgu og við minni frástøðu millum neurofilament. Metingin varð gjørd uttan kunnleika til stigmeting ella sjúkustig, og tað styrkir tulkingina, at klinisku stigmetingarnar ikki fangaðu allan áhaldandi bygnaðarskaðan.

Hesin ósamsvarin er veruliga íkastið frá rannsóknini til ein lesara við áhuga fyri MS. Ein støðug stigmeting av førleikamissi merkti ikki støðugan vevnað. Tað vísir eisini, hví henda greinin ikki kann stuðla nøkrum pástandi um metylenblátt sum viðgerð fyri MS. Hon kannaði tíð, ikki viðgerð.

Hví hvørgin rannsóknin staðfestir gagn hjá sjúklingum

Hugsa um hvørja grein sum eitt gott svar upp á ein avmarkaðan spurning, men als einki svar upp á spurningin um sjúklingar.

Í fyrsta lagi er orsøkin ymisk. EAE verður framkallað við vilja við einum ávísum antigeni og adjuvansi. MS hjá menniskjum tekur seg upp av sær sjálvari við einum breiðari úrvali av immunviðbrøgdum, sum fevna um T-kyknur, B-kyknur, viðfødda immunverju og staðbundnar gliakyknur. Eitt evni, sum broytir eitt MOG-miðað svar í eini mús, nýtist ikki at broyta hetta breiðara svarið hjá menniskjum.

Í øðrum lagi eru eyðkennini ymisk. Veikleiki í eini mús, sum breiðir seg frá halanum upp til afturbeinini, er lættur at máta. Hann dregur ymiskleikan í MS hjá menniskjum saman í eitt tal fyri rørsluførleika. Heilivágur broytir javnan EAE-stigmetingar upp á stutt sikt uttan at broyta sjúkugongdina hjá menniskjum. Tí er EAE eitt amboð til undankanningar og kanningar av verkanarháttum heldur enn ein klinikkur í smáum.

Í triðja lagi eru útseting og tíðarseting ógreidd. Áhaldandi skamtgeving tíðliga í eini 30 daga músaroynd er ikki tað sama sum varandi inntøka gjøgnum munnin hjá einum persóni við longu staðfestari sjúku, og hvørgin rannsóknin mátaði heilivágsstyrk í nervaskipanini. Uttan hetta sambandið er eingin brúgv frá einum styrki á einum royndarpláti ella einum skamti í eini mús til eina viðgerðarskipan hjá menniskjum.

Í fjórða lagi endurtaka tær báðar greinarnar ikki hvør aðra. Ymisk antigen, ymiskir spurningar, ymisk úrslitsmát og í øðrum førinum als eingin viðgerð. At vísa til tær saman sum tvær jaligar rannsóknir av MS-viðgerð er at blanda saman ymiskar flokkar.

Hvat hetta merkir fyri lesarar, sum meta um próvgrundarlagið

Í hesum greinum er eingin staðfest viðgerðarskipan við metylenbláum fyri MS. Viðgerðarrannsóknin stuðlar víðari gransking í AMPK, SIRT1, NF-kB og javnvágini millum Th17 og Treg í MOG EAE. Vevnaðarrannsóknin minnir á, at vevnaðarskaði kann vaksa, meðan stigmetingarnar tykjast óbroyttar, og at metylenblátt í einum háttafrøðiparti viðhvørt merkir eitt ílat við litevni heldur enn eitt heilivágsskáp. Lesarar, sum fylgja áhaldandi gransking í multiplar sklerosu, eiga at hava henda munin millum litevni og heilivág í huga. Trygdarspurningar, eisini váðar viðvíkjandi blóði og samvirkan, hoyra heima í eini samrøðu við lækna saman við almennum trygdardátum um metylenblátt, áðrenn nakar ger nakað við støði í yvirskriftum um starvsstovuroyndir.

Niðurstøðan rúmast í einum setningi. Onnur umrødda rannsóknin gav MOG EAE-músum metylenblátt og fráboðaði mildari sjúku saman við eini brunatálmandi broyting í immunskipanini, meðan hin umrødda rannsóknin ikki gav nakra viðgerð og bert brúkti metylenblátt til at lita mønuvevnað, samstundis sum hon skrásetti seks mánaðir við uppsavning av myelin- og aksonskaða. Tí staðfesta tær báðar ikki, at metylenblátt hjálpir við MS hjá menniskjum.