མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་དང་སྐྲན་ནད། ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་རྙེད་འབྲས་དང་ནད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་སྐྲན་ནད་ཕྲ་ཕུང་གསོད་དམ། གསོ་སྣོད་ནང་དུ་ཡིན་ན། རྒྱུན་དུ་གསོད་ཐུབ། ལན་དེས་མི་རྣམས་ཧ་ལས་པར་བྱེད་པས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ། དཀའ་ངལ་ནི་དྲི་བ་གཉིས་པ་ཞིག་དེའི་ནང་དུ་མངོན་མེད་དུ་བསྲེས་པ་དེ་ཡིན། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་ནད་པའི་སྐྲན་ནད་བཅོས་ཐུབ་བམ། དྲི་བ་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆས་ལན་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྤྲོད། དྲ་ཐོག་གི་མགོ་རྙོག་མང་པོ་ནི་ཚོན་རྫས་གཅིག་སྤྱོད་ཀྱང་བཅོས་ཐབས་མི་འདྲ་བ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་གཞི་གསུམ་བསྲེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།

མིང་གཅིག་གི་འོག་ཏུ་གོ་དོན་གསུམ་ཡོད་པར་བསམ་དགོས། དང་པོ་ནི་རང་གཅིག་པུས་སྐྲན་ལ་དུག་ཕོག་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཞིག་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་འོད་ཕོག་སར་མ་གཏོགས་དུག་ལྡན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་འོད་ཚོར་རྫས་ཤིག་ཡིན། གསུམ་པ་ནི་གཤག་བཅོས་སྨན་པས་མཐོང་བར་རོགས་བྱེད་པའི་ཚོན་སྔོན་པོ་ཞིག་ཡིན། གཅིག་གི་འབྲས་བུ་དེ་གཞན་གཉིས་ལ་སྤོ་མི་ཐུབ། ཁྱད་པར་དེ་གསལ་པོར་ངེས་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་རྣམས་མགྱོགས་པོར་དབྱེ་ཐུབ།

སྐྲན་ནད་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དེས་དངོས་སུ་ཅི་བཤད་ཡོད།

རྒྱལ་ཡོངས་སྐྲན་ནད་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཚིག་མཛོད་ནང་གི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་ཚིག་འགྲེལ་གྱིས། ལྟེ་སྐྱུར་ལྟ་བུའི་མོ་གློག་ཁུར་ལྡན་པའི་ཕྲ་ཕུང་གི་ཆ་ཤས་ལ་འབྱར་བའི་བཅོས་བཟོས་ཚོན་སྔོན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་ཡོད། སྐྲན་ནད་རིག་པའི་ཐད། གཤག་བཅོས་སྐབས་རྨེན་ཆུའི་ཕུང་གྲུབ་ནང་ཁབ་བརྒྱབ་ནས། རྨེན་ཆུ་འབབ་འགྲོའི་མདུད་ཚིགས་ལ་ཚོན་བཏང་སྟེ་གཤག་བཅོས་སྨན་པས་དེ་དག་རྙེད་པར་བྱེད་པ་བཤད་ཡོད། དེ་ལས་ལོགས་སུ། མེཊ་ཧེ་མོ་གློ་བིན་མང་བའི་ནད་ལ་སྡོད་རྩའི་ནང་བཏང་ནས་བྲི་སྣོན་འགྱུར་ལྡོག་གི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའང་བཀོད་ཡོད།

ཚིག་འགྲེལ་དེས་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་ནི་ནུས་པ་གཏན་འཁེལ་བའི་སྐྲན་འགོག་སྨན་ཞིག་ཏུ་བཀོད་མེད། ཤོག་ངོས་དེར་ཚོད་ལྟ་འཚོལ་བའི་སྦྲེལ་ཐག་ཡོད་པ་ནི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། ཕན་ནུས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ཅིག་མིན། སུ་ཞིག་གིས་ NCI ཤོག་ངོས་དེ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྐྲན་ནད་བཅོས་པར་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་སྤྱོད་པ་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྩིས་ན། ཁོས་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་དེ་རིགས་གང་ཡིན་པ་གོ་ནོར་བྱས་པ་ཡིན།

འོད་མེད་པར་ཐད་ཀར་གསོད་པ། ཕྲ་ཕུང་ལ་ཡོད་ཀྱང་ནད་པ་ལ་སྒྲུབ་མེད།

བྱེད་ཚུལ་གྱི་གསལ་བཤད་དུ་ཆེས་མང་པོ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པ་ནི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་མའི་ཊོ་ཀོན་ཌྲི་ཡའི་གློག་རྡུལ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ཚབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞིབ་དེ་ཡིན། དེའི་བསམ་ཚུལ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཡིན། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་སྡེ་ཚན་ I ཡི་ཉེ་འཁོར་ནས་ NADH ཡི་གློག་རྡུལ་ལེན་ཏེ། སའི་ཊོ་ཀྲོམ་ c ཕྱོགས་སུ་སྐྱེལ་བས། དབུགས་འབྱིན་སྦྲེལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་གཡོལ་ཐུབ། ཕྲ་ཕུང་གསོ་སྐྱོང་ནང་འགྱུར་བ་དེས་གསོ་རླུང་སྤྱོད་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། མངར་རྫས་དབྱེ་བཤིག་དང་ལེཀ་ཊེཊ་ཐོན་ཚད་དམའ་རུ་གཏོང་བ། བརྗེ་ཚབ་ལས་རིམ་ཡང་བསྐྱར་གསོ་རླུང་བརྒྱུད་པའི་ཕོས་ཕེཊ་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་བ་བཅས་བྱེད།

གླི་ཡོ་བླཱས་ཊོ་མ་སྐྲན་ནད་ཐད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཚོད་ལྟས། གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་སྐྲན་ཕྲ་ཕུང་རྒྱུད་སྤྱད་ཡོད། སྨན་བཏང་བའི་ཕྲ་ཕུང་རྣམས་ལ་ཝར་བུརྒ་གི་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་དང་། འཕེལ་ཚད་དལ་དུ་འགྲོ་བ། AMPK བརྒྱུད་ནས་ནུས་རྒྱུའི་དཀའ་ངལ་གྱི་བརྡ་སྐྱེལ་ལས་རིམ་སྐུལ་སློང་བྱུང་བ། ཕྲ་ཕུང་འཁོར་རིམ་གྱི་དུས་རིམ་ S ལ་འགག་པ་བཅས་མངོན་ཡོད། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་ཝར་བུརྒ་གི་ནུས་འབྲས་ལྡོག་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བཤད་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། འབྲས་བུ་དེ་དངོས་ཡོད་ཡིན་ཀྱང་། གསོ་སྣོད་ནང་ལ་མ་གཏོགས་སྒྲུབ་མེད།

གལ་ཆེ་བའི་རྗེས་མཐུད་ཚོད་ལྟ་དེ་ནི་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་། ཚོགས་པ་དེ་རང་གིས་མིའི་གླི་ཡོ་བླཱས་ཊོ་མའི་ཕུང་གྲུབ་སྤོ་འཛུགས་བྱས་པའི་བྱི་བར་ཚོད་ལྟ་བྱས་ནས། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་ལུས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་ལམ་ནས་སྤྲད་སྐབས། བསམ་ཚུལ་ནང་གི་ལས་རིམ་དེ་སྐུལ་སློང་མ་བྱུང་ཞིང་། སྐྲན་རྣམས་ཀྱང་ཆུང་དུ་མ་སོང་། སྔ་མའི་སྲོག་ཆགས་ཚོད་ལྟར་ཕན་ནུས་ཀྱི་རྟགས་ཁ་ཤས་ཡོད། དཔེར་ན་ 1989 ལོའི་བྱི་བའི་སྙན་ཞུ་ཞིག་གིས་གྲོད་ཆུ་དང་ཁྲག་སྐྲན་གྱི་དཔེ་གཞི་ནང་སྐྲན་འཕེལ་ཚད་དལ་དུ་སོང་བ་བཀོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་དཀར་ཆག་ནང་བཅུག་པའི་ཟིན་ཐོར་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཀློག་པ་པོར་དགོས་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིབ་ཕྲ་མེད། ཞིབ་འཇུག་རིགས་འདིའི་ནང་། ལུས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་སྐྲན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱོད་པའི་མིའི་ཚོད་ལྟ་ཚོད་འཛིན་ཅན་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་མེད། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་གློག་རྡུལ་ཕར་ཚུར་སྐྱེལ་བའི་རྫས་འགྱུར་རིག་པས། ནུས་འབྲས་དེ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་ལས། ནད་པ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་རེ་བ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་མིན།

དུག་རིག་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་དུག་རིག་པའི་ལས་གཞིའི་ལོ་གཉིས་རིང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གིས། བྱི་བ་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བར་ཕོ་བའི་ནང་སྦུ་གུ་བརྒྱུད་ནས་སྨན་བཏང་། སྨན་ཚད་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲག་ཉུང་ནད་དང་། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཤེར་རྨེན་གྱི་གླིང་ཕྲན་དང་རྒྱུ་མ་ཆུང་བའི་སྐྲན་མང་དུ་འགྲོ་བ་རྙེད་ཡོད། འོད་མེད་པའི་གནས་སྟངས་སུ་ལྕགས་རིགས་བརྒྱུད་ནས་ DNA ལ་ཉམས་སྐྱོན་བཟོ་བའི་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ལས་ཀས་ཀྱང་གཟབ་དགོས་པའི་ཕྱོགས་དེ་རང་སྟོན། འདི་དག་གང་གིས་ཀྱང་མི་ལ་ཐེབས་ཚད་དམིགས་བསལ་ཞིག་གི་སྐབས་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ། འོན་ཀྱང་བྲི་སྣོན་འགྱུར་ལྡོག་གི་བྱེད་ནུས་ཅན་གྱི་ཚོན་རྫས་ཤིག་རྙིང་པ་ཡིན་པས་གནོད་མེད་ཡིན་དགོས་ཞེས་པའི་མཇུག་བསྡོམས་མྱུར་པོ་དེ་བཀག་ཡོད། ཆ་ཚང་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་བདེ་འཇགས་ཟིན་ཐོ་དང་མཉམ་དུ་བལྟ་དགོས།

འོད་སྐུལ་བཅོས་ཐབས། ཚོན་རྫས་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་བཅོས་ཐབས་མི་འདྲ།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་འོད་སྐུལ་བཅོས་ཐབས་ནི། ལུས་ཡོངས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་ལ་འོད་རྒྱན་ཙམ་དུ་བསྣན་པ་ཞིག་མིན། དེ་ནི་གནས་གཅིག་གི་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཡིན། ནད་སྐྱོན་གྱི་ནང་ངམ་སྟེང་དུ་ཚོན་རྫས་བཞག་རྗེས། ཚོན་རྫས་དེས་འཇིབ་པའི་རླབས་ཐག་གི་འོད་འཕྲོ་བཅུག་སྟེ། སིང་གླེཊ་གསོ་རླུང་དང་རང་དབང་རྡུལ་སྐྲུན། དེ་དག་གིས་མའི་ཀྲོ་མི་ཊར་འགའི་ནང་གི་ཉེ་འཁོར་ཕུང་གྲུབ་གཏོར། འོད་མེད་པའི་དུག་ནུས་ཀྱི་གྲངས་དང་འོད་ཕོག་པའི་གྲངས་བཅུ་ལྡབ་ཙམ་གྱིས་མི་འདྲ་བ་ཡོང་ཐུབ་པས། འོད་ཚད་མ་བཤད་པར་གསོ་སྣོད་ནང་གསོད་ཐུབ་པ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པར་དོན་སྙིང་མེད།

འདིའི་མིའི་ཞིབ་འཇུག་ཟིན་ཐོ་ནི་ཉུང་ཞིང་གནས་གཅིག་ལ་ཚད་བཀག་ཡོད། ཆེས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་རྟགས་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་མདུད་དབྱིབས་རྨང་གཞིའི་ཕྲ་ཕུང་སྐྲན་ནད་ལ་ཡོད། མདུན་སྐྱོད་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གིས་ནད་པ་ 20 ལ་ཕྱི་བྱུག་ཚོན་རྫས་དང་། ནད་སྐྱོན་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ནད་སྐྱོན་ནང་གི་ཚོན་རྫས། དེ་རྗེས་འོད་བཅས་སྤྱད་ནས་བཅོས་ཡོད། ཟླ་བ་དྲུག་རྗེས། ལས་རིམ་མཇུག་སྒྲིལ་མཁན་ 17 ནས་ 11 ལ་ནད་ཐོག་གི་ལན་འབྲས་ཆ་ཚང་བ་བྱུང་བ་སྙན་ཞུ་བྱས་ཤིང་། དགོས་སར་གསོན་ཕུང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཡོད། སྐབས་བསྟུན་དབྱེ་བགོས་བྱས་པའི་བསྡུར་བྱ་ཚོགས་པ་མེད། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ནད་དཔེ་ཚད་ཀྱི་སྙན་ཞུ་རྣམས་ཡོད། དཔེར་ན། མིད་པའི་སྐྲན་ནད་བསྐྱར་ལོག་གསུམ་ལ་གནས་གཅིག་གི་ཕུང་གྲུབ་འཆི་བའི་ཐད་རྗེས་འདེད་བྱས་པ་དང་། ཀ་པོ་སི་སར་ཀོ་མའི་ནད་དཔེ་གཅིག་ཡོད། ཕྱི་མ་དེར་ཊོ་ལུ་ཨི་ཌིན་སྔོན་པོའང་སྤྱད་ཡོད་པས། ནུས་འབྲས་དེ་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་གཅིག་པུ་ལ་བརྩི་མི་ཐུབ།

རྒྱུན་དུ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པའི་གཞན་ཚང་མ་ནི་ནད་ཐོག་ཚོད་ལྟའི་སྔོན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཡིན། 2023 ལོའི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་འོད་སྐུལ་ལས་ཀའི་ལམ་ལུགས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཞིབ་ཅིག་གིས། ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཞིབ་འཇུག་བཅུ་ཙམ་ལས་མ་རྙེད། དེ་དག་ནང་རྒྱུ་མ་ཆེ་བ་དང་གཞང་མཐའ། མེ་ལ་ནོ་མ། ནུ་མ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་གཞི་ཚུད་ཅིང་། ཁྱབ་ཁོངས་འདི་ནད་ཐོག་ཚོད་ལྟའི་སྔོན་གྱི་རིམ་པར་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད། རྒྱུ་མ་ཆེ་བ་དང་གཞང་མཐའི་སྐྲན་ཕུང་སྤོ་འཛུགས་བྱས་པར། གནས་གཅིག་ཏུ་ཁབ་བརྒྱབ་རྗེས་འོད་ཕོག་བཅུག་པས། བྱི་བར་གནས་གཅིག་གི་གཏོར་བཤིག་ཚད་མཐོ་པོ་མངོན་ཡོད། ལྒང་པ་དང་། ཁའི་ནང་། མེ་ལ་ནོ་མ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀས། ཕྲ་ཕུང་རྒྱུད་དང་སྲོག་ཆགས་ནང་འཚོ་ནུས་ཉམས་པ་དང་། ཕྲ་ཕུང་གི་རང་འཆི། སྐྲན་འཛུགས་འཕེལ་ཚད་ཉུང་དུ་སོང་བ་བཅས་སྙན་ཞུ་བྱེད་པ་ལས། ནད་པའི་སྐྲན་གྱི་ལན་འབྲས་སམ་འཚོ་གནས་སྙན་ཞུ་བྱེད་པ་མིན། པགས་པའི་ནད་སྐྱོན་ཞིག་ལ་གནས་གཅིག་གི་འོད་བཅོས་བྱས་པས། ཁྱབ་མཆེད་སྐྲན་ནད་ལ་གཤེར་ཁུ་འཐུང་བའི་སྐོར་གང་ཡང་མི་སྟོན། དེ་གཉིས་སྤྲོད་ལམ་དང་། དམིགས་སའི་སྨན་ཚད། འོད། སྐྲན་རིགས། མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི་བཅས་མི་འདྲ།

གཤག་བཅོས་ཀྱི་ཚོན་སྔོན་པོ། ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཡོད་ཀྱང་མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི་མི་འདྲ།

མིའི་ཞིབ་འཇུག་གྲངས་འབོར་དངོས་སུ་མང་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི་མཐོང་གསལ་བཟོ་བར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པ་ལས། གསོད་པར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པ་མིན། ནུ་མའི་གཤག་བཅོས་ནང་། ནད་པ་ 142 ལ་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་དང་པེ་ཊེནཊ་སྔོན་པོ་སྐབས་བསྟུན་དབྱེ་བགོས་ཀྱིས་བསྡུར་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གིས། སེན་ཊི་ནེལ་རྨེན་ཆུའི་མདུད་ཚིགས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཚད་འཇལ་བྱས་པ་ལས། སྐྲན་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་ཚད་འཇལ་བྱས་མེད། ངོས་འཛིན་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་ 61 ཙམ་དང་བརྒྱ་ཆ་ 68 ཙམ་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཆེའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྙེད་ཡོད། ནད་པ་ 60 ཡོད་པའི་སྐབས་བསྟུན་དབྱེ་བགོས་ཚོད་ལྟ་ཆུང་བ་ཞིག་གིས། ཚོན་རྫས་གཅིག་པུ་དང་ཚོན་རྫས་ལ་འཕྲོ་ནུས་འདྲེས་རྫས་བསྣན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡང་དག་ཚད་དང་རྫུན་མའི་མེད་འབྲས་ཚད་བསྡུར་ཡོད། འདིར་ཡང་མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི་ནི་མདུད་ཚིགས་འཚོལ་བ་ཡིན་པ་ལས། སྐྲན་ནད་བཅོས་པ་མིན།

ནང་ལྟའི་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དེ་རང་སྟོན། རྨ་ལྡན་རྒྱུ་མ་ཆེ་བའི་གཉན་ནད་ཡོད་པའི་ནད་པ་ 165 ཡི་སྐབས་བསྟུན་དབྱེ་བགོས་ཚོད་ལྟ་ཞིག་གིས། ཕྱི་བྱུག་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་སྤྱོད་པའི་ཚོན་ལྡན་ནང་ལྟ་དང་རྒྱུན་ལྡན་རྒྱུ་མ་ཆེ་བའི་ནང་ལྟ་གཉིས། སྐྲན་ནད་མ་བྱུང་གོང་གི་ནད་སྐྱོན་རྙེད་པའི་ཐད་བསྡུར་ཡོད། དེས་ནད་སྐྱོན་མང་བ་རྙེད་པ་བསྟན། ནད་པ་ 1,205 ཡོད་པའི་རིམ་པ་ III ཡི་འཚག་བཤེར་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གིས། ཁ་ནས་བཏང་ཞིང་རྒྱུ་མ་ཆེ་བ་དམིགས་སར་བྱས་པའི་ཚོན་རྫས་སྤྱད་ནས། རྨེན་སྐྲན་རྙེད་ཚད་ཚད་འཇལ་བྱས། དེ་བརྒྱ་ཆ་ 48 ཙམ་ནས་ 56 ལ་མཐོ་རུ་སོང་ཡང་། བཅོས་ནུས་ཡོད་པའི་བཤད་པ་མེད། ནད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལག་ལེན་འཁེལ་མིན་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གིས། གཞོགས་ཁོག་གི་སྐྲན་ནད་གཤག་བཅོས་སྐབས། སྡོད་རྩའི་ནང་བཏང་བའི་ཚོན་རྫས་དང་དམར་ཕྱི་ཉེ་བའི་པར་ལེན་སྤྱད་ནས་གཅིན་འདྲེན་སྦུ་གུ་མཐོང་གསལ་བཟོས། ནད་དཔེ་ཚང་མར་གཅིན་འདྲེན་སྦུ་གུ་གཉིས་ཀ་མཐོང་བ་སྙན་ཞུ་བྱས་ཡོད། འདི་གཤག་བཅོས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཀྱང་། ཚོན་རྫས་དེས་སྐྲན་གང་ཞིག་ཆུང་དུ་བཏང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་ཇི་ལྟར་ཀློག་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་ཡོད་པ་ནི། རྙེད་ཚད་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི་དེ་བཅོས་ནུས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི་ལྟར་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དེ་རང་གི་ཕྱིར་ཡིན།

ཞིབ་འཇུག་རེའུ་མིག། སྐྲན། དཔེ་གཞི། སྤྲོད་ལམ། དངོས་སུ་ཚད་འཇལ་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི།

གང་ཞིག་གི་ཁ་བྱང་མ་ཀློག་གོང་། མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞིའི་ཀ་ཐིག་དེ་གོང་ནས་འོག་ཏུ་ཀློག་དགོས། ཚད་གཞི་དེ་ལེཀ་ཊེཊ་སམ་འཚོ་ནུས་ཡིན་ན། ཞིབ་འཇུག་དེས་འཚོ་གནས་ཀྱི་བཤད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་ཐུབ། ཚད་གཞི་དེ་རྙེད་ཚད་ཡིན་ན། བཅོས་ནུས་ཀྱི་བཤད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་ཐུབ།

དྲ་ཐོག་གི་ལས་རིམ། མཉམ་སྦྱོར་དང་། སྐྲན་རིགས། མཇུག་འབྲས་བཅས་ར་སྤྲོད་བྱོས།

དྲ་ཐོག་ཏུ་མིང་བཏགས་པའི་ཐབས་ལམ་རྣམས་ཀྱིས། རྒྱུན་དུ་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་དང་ཕེན་བེན་ཌ་ཛོལ་ལམ་ཨའི་ཝར་མེཀ་ཊིན་ལྟ་བུའི་གཞན་རྟེན་སྲོག་ཆགས་འགོག་སྨན་མཉམ་སྦྱོར་བྱེད། སྐབས་འགར་དེའི་ཐོག་ཟས་བཅད་པའང་བསྣན་ནས་ནད་པའི་མྱོང་བཤད་སྦྱར། ཆ་ཤས་རེ་རེར་ཞིབ་བཤེར་གསུམ་དེ་རང་དགོས། མཉམ་སྦྱོར་འདི་རང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་སམ། སྐྲན་ནད་རིགས་གང་ལ་བྱས་སམ། ཚད་འཇལ་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་གང་ཡིན་ནམ།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་དང་ཕེན་བེན་ཌ་ཛོལ། ཨའི་ཝར་མེཀ་ཊིན་བཅས་མཉམ་སྦྱོར་བྱས་ཤིང་། ཟས་བཅད་པ་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཡང་། དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལས་རིམ་དེའི་ཚོད་འཛིན་ཅན་གྱི་ཚོད་ལྟ་ཞིག་རྙེད་མེད། ཉེ་ཆར་གྱི་སྙན་ཞུ་ཆེས་ཉེ་བ་དེ་ནི་བཤད་པ་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ། 2026 ལོའི་ཁྱབ་མཆེད་མེ་ལ་ནོ་མའི་ནད་དཔེ་ཞིག་གིས། ལོ་ 74 ཡིན་པའི་ནད་པ་ཞིག་གིས་ལུས་ཡོངས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་ཁས་མ་བླངས་རྗེས། ཨའི་ཝར་མེཀ་ཊིན་དང་ཕེན་བེན་ཌ་ཛོལ། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ། ཁ་སྣོན་རྫས་གཞན་མང་པོ་བཅས་རང་གིས་བསྟེན་པ་བཤད་ཡོད། པར་བརྟག་དང་ཁྲག་ནང་འཁོར་བའི་སྐྲན་གྱི་ DNA ཐོག་མར་ལེགས་སུ་སོང་ཡང་། རྗེས་སུ་སྡུག་ཏུ་སོང་ནས་ནད་འཕེལ་བྱུང་། རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་རྫས་འགྱུར་བའི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་མཐོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ནད་འགོག་ལས་རིམ་གྱིས་རང་བྱུང་དུ་སྐྲན་ཆུང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་སྲིད་པ་ནི་ཉུང་མཐར་ཡང་མཉམ་སྦྱོར་ལས་རིམ་གྱི་ནུས་པ་ཡིན་པ་དང་མཉམ་པར་འཐད་ལྡན་ཡིན་པར་བརྩིས། དུས་གཅིག་ཏུ་རྫས་མང་པོ་བསྟེན་ཞིང་། བསྟེན་སྟངས་ལ་ངེས་གཏན་མེད་པའི་ཚོད་འཛིན་མེད་པའི་ནད་པ་གཅིག་ནི་ལས་རིམ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་མིན།

དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་དུ་དེ་ལས་ལེགས་པ་མེད། རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བགོས་པའི་ཕེན་བེན་ཌ་ཛོལ་བསྟེན་པའི་ནད་པ་གསུམ་གྱི་ནད་དཔེ་རྒྱུད་ཅིག་ནི་ 2026 ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོར་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱིར་བསྒྲགས་མ་བྱས་པའི་ཁེ་ཕན་འགལ་ཟླ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས། དུས་དེབ་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན་འགྲེལ་བཤད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཐུབ་པས་ཡིན། མེད་འབྲས་གསུམ་ལྡན་ནུ་མའི་སྐྲན་ནད་ལ། ཨའི་ཝར་མེཀ་ཊིན་དང་ནད་འགོག་ཚོད་འཛིན་གནས་ཀྱི་འགོག་རྫས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ཅན་ཡིན། ད་དུང་ཞུགས་མཁན་བསྡུ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་འབྲས་བུ་སྤེལ་མེད། དེའི་ནང་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་མེད། ཕེན་བེན་ཌ་ཛོལ་མེད། ཟས་བཅད་པའང་མེད། ཟས་བཅད་པ་རང་ནི་རིགས་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས། HER2 མེད་འབྲས་ཅན་གྱི་ནུ་མའི་སྐྲན་ནད་ལ། གཤག་བཅོས་སྔོན་གྱི་རྫས་བཅོས་ཀྱི་སྔ་རྗེས་སུ་ཟས་བཅད་པ་ལ་ལད་མོ་བྱེད་པའི་ཟས་སྤྱོད་བྱས་པའི་ནད་པ་ 131 ཡི་སྐབས་བསྟུན་དབྱེ་བགོས་ཚོད་ལྟ་ཞིག་གིས། དུག་ནུས་དང་ལན་འབྲས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་འཇལ་བྱས། དེ་དང་འདྲ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ནད་པ་ 44 ཡི་ནུ་མའི་སྐྲན་ནད་ཚོད་ལྟ་ཆུང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྫས་བཅོས་ལ་རོགས་སྣོན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་ལན་འབྲས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཅན་ཡིན་པ་ལས། ཚོན་རྫས་དང་གཞན་རྟེན་སྲོག་ཆགས་འགོག་སྨན་གྱི་ལས་རིམ་ལ་འཚོ་གནས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། རྒྱུ་མ་ཆེ་བ་དང་གཞང་མཐའི་སྐྲན་ནད་ཀྱི་ཟས་བཅད་ཚོད་ལྟ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ད་བར་དུ་ཚོད་ལྟའི་ལས་རིམ་ཙམ་ལས་སྤེལ་མེད། ཟས་བཅད་ཞིབ་འཇུག་གིས་དངོས་སུ་ཅི་ཞིག་ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་ཞིབ་ཕྲས་རིགས་རྣམས་ལོགས་སུ་དབྱེ་བར་རོགས་བྱེད།

ནད་པའི་མྱོང་བཤད་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་འོས་ཀྱང་། དེ་དག་ད་དུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་ཆེས་ཉམས་ཆུང་བར་བརྩི་དགོས། མྱོང་བཤད་རྣམས་ཀྱིས་གསོན་ནས་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་མཁན་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་པའི་གདམ་གསེས་བྱེད་ཅིང་། དུས་གཅིག་ཏུ་བསྟེན་པའི་ཚད་ལྡན་བཅོས་ཐབས་མི་བཤད་པ་དང་། གཞི་གྲངས་ཀྱང་མེད། མྱོང་བཤད་ཅིག་གིས་ཚོད་ལྟ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་པར་སྐུལ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཚོད་ལྟའི་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ།

མཐའ་མར། སྐྲན་ནད་ཀྱི་བཅོས་སྐྱོང་ནང་ཞུགས་ཟིན་པའི་ནད་པ་རྣམས་ལ་ལག་ལེན་གྱི་དྲན་སྐུལ་ཞིག མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་ནི་ཤུགས་རྐྱེན་མེད་པའི་ཁ་སྣོན་ཞིག་མིན། དེའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་བེད་སྤྱོད་ནི། ལྟ་རྟོག་འོག་ཏུ་ཕྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མེཊ་ཧེ་མོ་གློ་བིན་མང་བའི་ནད་བཅོས་པ་དེ་ཡིན། དེས་ན་ནོ་མོ་ལར་གར་ཚད་ལ་མོ་ནོ་ཨ་མིན་ཨོཀ་སི་ཌེས་རིགས་ A འགོག་པས། སེ་རོ་ཊོ་ནིན་ལ་བྱེད་ནུས་ཡོད་པའི་ཡིད་སྐྱོ་འགོག་སྨན་དང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་པའི་ཕན་ཚུན་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ། སྐྲན་ནད་བཅོས་ཐབས་དང་མཉམ་དུ་དེ་བསྟེན་པར་བསམ་མཁན་སུ་ཡིན་ཡང་། ཐོན་རྫས་ངོ་མ་དང་། བསྟེན་འདོད་པའི་སྨན་ཚད། སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་བཅས་སྔོན་ལ་སྐྲན་ནད་སྨན་བཅོས་ཚོགས་པར་སྟོན་དགོས། གོང་གི་ཚོད་ལྟའི་ཟིན་ཐོས། འཚོ་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཉེན་ཁ་ཁ་སྣོན་དང་ལེན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་སྤྲོད་པས་ཡིན།

སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ཇི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས།

སྐྲན་ནད་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་སྐོར་ཀློག་མཁན་སུ་ཡིན་ཡང་། ལུང་འདྲེན་རེ་རེ་ལ་དྲི་བ་བཞི་འདྲི་དགོས། འོད་ཡོད་དམ་མེད་དམ། འོད་སྐུལ་གྱིས་གསོད་པས་ལུས་ཡོངས་ཀྱི་སྐྲན་གསོད་ཐུབ་པ་སྔོན་དཔག་མི་ཐུབ་པས་ཡིན། དཔེ་གཞི་ནི་གསོ་སྣོད་དམ། སྲོག་ཆགས་སམ། སྐབས་བསྟུན་དབྱེ་བགོས་བྱས་པའི་ནད་པ་ཡིན་ནམ། མཐའ་མ་དེ་ཁོ་ནས་ནད་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་སྟོན་ཐུབ་པས་ཡིན། མཇུག་འབྲས་ཚད་གཞི་ནི་རྙེད་ཚད་དམ། གནས་གཅིག་གི་ཕུང་གྲུབ་འཆི་བའམ། འཚོ་གནས་ཡིན་ནམ། མཐའ་མ་དེ་ཁོ་ནས་བཅོས་ནུས་ཀྱི་དྲི་བར་ལན་སྤྲོད་པས་ཡིན། ད་དུང་། ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་མཉམ་སྦྱོར་དེ་ནི་བཙོང་བཞིན་པ་དེ་རང་ཡིན་ནམ། སྐྲན་རིགས་གཅིག་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་སམ། ཟས་བཅད་པའི་འབྲས་བུ་གཡར་ནས་ཚོན་རྫས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་དབྱེའི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡིན།

ད་ལྟའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་ན། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་ནི་ཚོད་ལྟ་ཁང་ནང་བརྗེ་ཚབ་ལས་རིམ་དཔྱད་པར་ཡིད་ཆེས་རུང་བའི་རྫས་ཤིག་དང་། པགས་པའི་ཐད་ཚོད་འཛིན་མེད་པའི་རྟགས་ཆུང་ངུ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་གཅིག་གི་འོད་ཚོར་རྫས། ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཡོད་པའི་གཤག་བཅོས་ཚོན་རྫས་བཅས་ཡིན། དེ་ནི་ལུས་ཡོངས་ཀྱི་སྐྲན་ནད་བཅོས་ཐབས་སུ་སྒྲུབ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན། དེ་ལྟར་འཚོང་བའི་ཐོན་རྫས་གང་ཞིག་ལའང་གོང་གི་ཞིབ་འཇུག་རྣམས་ལས་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་ཐོབ།