Артыкул

Метыленавы сіні ў хірургіі піланідальнага сінуса: даныя пра картаграфаванне хадоў і рэцыдывы

Метыленавы сіні ў хірургіі піланідальнага сінуса: даныя пра картаграфаванне хадоў і рэцыдывы

Піланідальны сінус — гэта ход пад скурай паблізу хвасца, часта з бакавымі адгалінаваннямі, якія цяжка ўбачыць падчас аперацыі. Аперацыя не дасягае мэты, калі паталагічна змененыя тканкі застаюцца, таму хірургам патрэбны надзейны спосаб знайсці кожнае адгалінаванне перад высяканнем. Увядзенне метыленавага сіняга ў адтуліну сінуса афарбоўвае сістэму хадоў у сіні колер і дае хірургу бачную карту, на якую можна арыентавацца.

Гэтая карта — дапаможны сродак візуалізацыі, а не лячэнне. Такое адрозненне важнае, бо ў літаратуры пра аперацыі на піланідальным сінусе з выкарыстаннем метыленавага сіняга змешваюцца два розныя пытанні. Першае — ці дакладна фарбавальнік пазначае ўсе паталагічна змененыя тканкі. Другое — ці менш рэцыдываў праз гады ў пацыентаў, падчас аперацый якіх выкарыстоўвалі фарбавальнік. Фарбавальнік можа не прайсці першую праверку пад мікраскопам, але ўсё ж быць звязаны з лепшымі клінічнымі вынікамі, або наадварот. Два апублікаваныя даследаванні, на якія найчасцей спасылаюцца ў гэтай тэме, адказваюць кожнае толькі на адно з гэтых пытанняў, маюць розны дызайн і рознае наступнае назіранне.

Што хірург спрабуе ўбачыць

Уявіце фарбавальнік як пазнаку на схаванай структуры. Хірург уводзіць сінюю вадкасць праз адтуліну ў скуры, чакае, пакуль яна распаўсюдзіцца па злучаных хадах, а затым высякае афарбаваную тканку. Усё, чаго фарбавальнік не дасягнуў, і любая паталагічна змененая тканка, якая не была злучана з ходам, куды яго ўвялі, застаюцца неафарбаванымі і могуць быць прапушчаныя.

Такім чынам, незалежна адна ад адной могуць узнікнуць тры праблемы. Фарбавальнік можа запоўніць не ўсе адгалінаванні. Хірург можа выдаліць не ўсё, што афарбавана. А тканка па-за межамі афарбаванай вобласці можа ўсё яшчэ ўтрымліваць мікраскапічныя паталагічныя змены. Прыведзеныя ніжэй даследаванні разглядаюць розныя звёны гэтага ланцуга, таму іх вынікі нельга асерадняць разам.

Чытачам, якія параўноўваюць хірургічныя тэхнікі, таксама можа быць карысны шырэйшы агляд хірургічнага выкарыстання метыленавага сіняга і асобныя тлумачэнні таго, чым афарбоўванне фарбавальнікам адрозніваецца ад лячэння тканак і як вызначаюць і вымяраюць рэцыдывы.

Доўгатэрміновыя рэцыдывы: назіральная кагорта

Даныя пра рэцыдывы паходзяць з рэтраспектыўнага кагортнага даследавання, апісанага Doll і калегамі ў International Journal of Colorectal Disease. Назва артыкула непасрэдна перадае асноўны вынік, а доўгатэрміновае назіранне пасля выкарыстання метыленавага сіняга пры вострай піланідальнай хваробе працягвалася значна даўжэй, чым у большасці хірургічных даследаванняў.

Даследчыкі выявілі 1,960 пацыентаў, упершыню праапераваных з нагоды піланідальнай хваробы ў трох нямецкіх ваенных шпіталях паміж 1980 і 1996 гадамі, а затым адабралі 247 для падрабязнага наступнага апытання па тэлефоне. Сярэдняя працягласць назірання складала каля 15 гадоў, з дыяпазонам прыблізна ад 9 да 25 гадоў. Большасць удзельнікаў былі маладымі мужчынамі-вайскоўцамі. Хірургічная тэхніка адрознівалася: прыкладна ў дзвюх трацін высяканне суправаджалася адкрытым гаеннем, у адной чвэрці — першасным закрыццём раны па сярэдняй лініі, а ў астатніх праводзілі марсупіялізацыю.

Падзел паводле выкарыстання фарбавальніка быў просты: 197 пацыентам у пачатку аперацыі ўвялі метыленавы сіні для акрэслення сістэмы хадоў, а 50 — не ўводзілі. Увядзенне апісалі як аднаразовую асцярожную ін’екцыю, без указання канцэнтрацыі або аб’ёму. Выкарыстанне не было рандомізаваным. Хірургі выбіралі фарбавальнік значна часцей пры хранічнай хваробе з утварэннем свіршчоў, чым пры вострых абсцэсах, і часцей пры большай колькасці адтулін сінуса, таму дзве групы адрозніваліся ад самага пачатку.

Рэцыдывы ацэньвалі паводле загадзя вызначанай тэлефоннай анкеты. Выпадак лічылі рэцыдывам толькі пасля першапачатковага гаення, пры адсутнасці пазнейшай траўмы хвасца, а таксама пры наяўнасці або аднаго строгага крытэрыю (дыягназ лекара, паўторны разрэз або высяканне, новы сінус, валасы ў адтуліне, гнойныя выдзяленні), або двух менш строгіх крытэрыяў (пачырваненне, ацёк, боль, выдзяленні).

Нескарэктаваная частата рэцыдываў за ўвесь перыяд складала 32 з 197 пры выкарыстанні фарбавальніка (16 працэнтаў) супраць 15 з 50 без яго (30 працэнтаў). Ацэнкі паводле Каплана — Меера праз 20 гадоў, якія ўлічваюць розную працягласць назірання, складалі каля 20 працэнтаў з фарбавальнікам і 38 працэнтаў без яго, з p-значэннем логрангавага тэсту 0.018. У шматфактарнай мадэлі Кокса аўтары паведамілі для выкарыстання фарбавальніка паказчык, падобны да адносін шанцаў, роўны 0.45. Большасць рэцыдываў з’явілася на працягу пяці гадоў, але некаторыя — аж праз 17 гадоў пасля аперацыі. Менавіта таму працяглае назіранне важнае для сцвярджэнняў пра метыленавы сіні і рэцыдывы піланідальнай хваробы.

Карціна ў падгрупах патрабуе асцярожнай інтэрпрэтацыі. Пры вострай хваробе з утварэннем абсцэсаў ацэнкі праз 20 гадоў складалі прыблізна 19 працэнтаў з фарбавальнікам супраць 43 працэнтаў без яго, але пры ўсяго 79 пацыентах розніца не дасягнула статыстычнай значнасці (p = 0.078). Пры хранічнай хваробе ацэнкі складалі прыблізна 19 працэнтаў супраць 24 працэнтаў (p = 0.35), то-бок фактычна не было розніцы, якую ўдалося б прадэманстраваць. Такім чынам, агульная сувязь вызначалася падгрупай, занадта малой для самастойнай высновы, у даследаванні, дзе прызначэнне лячэння не было выпадковым, а кантрольная група складалася толькі з 50 пацыентаў.

Не менш важна і тое, чаго гэта даследаванне не паказвае. Яно не вымярала дакладнасць картаграфавання хадоў, не параўноўвала гісталогію пры аперацыях з фарбавальнікам і без яго і не паведамляла прыдатнага для выкарыстання параўнання гэтых груп адносна ўскладненняў раны або часу гаення. Гэта сведчанне сувязі паміж выкарыстаннем фарбавальніка і меншай частатой доўгатэрміновых рэцыдываў у адной гістарычнай кагорце, а не доказ таго, што фарбавальнік стаў прычынай гэтага зніжэння. Змешванне эфектаў праз паказанні да выкарыстання, уплыў перыяду правядзення аперацый і спалучэнне розных тэхнік застаюцца нявырашанымі пытаннямі.

Што насамрэч афарбоўвае фарбавальнік: даследаванне парных узораў

Другое даследаванне непасрэдна разглядае пытанне картаграфавання хадоў, але яго дызайн лёгка зразумець няправільна. Idiz і калегі апублікавалі працу, якую назвалі праспектыўным рандомізаваным выпрабаваннем, і на гістапаталагічнае даследаванне парных узораў пры высяканні піланідальнага сінуса пад кантролем метыленавага сіняга дагэтуль часам спасылаюцца як на рандомізаваныя даныя. Рэестр выпрабаванняў для таго ж даследавання ўказвае адну групу без размеркавання і без маскіравання, таму карэктная класіфікацыя — праспектыўнае аднагрупавое даследаванне з парнымі ўзорамі ад кожнага пацыента, а не рандомізаванае параўнанне выкарыстання фарбавальніка з яго адсутнасцю.

Удзел узялі трыццаць тры пацыенты з няўскладненай першаснай хваробай. Вострае запаленне, абсцэс і рэцыдыўную хваробу выключылі, таму гэтая папуляцыя амаль люстрана супрацьлеглая вострай падгрупе, у якой даследаванне Doll паказвала найбольшы магчымы эфект. Кожнаму пацыенту ўвялі не менш за 4 mL метыленавага сіняга праз кожную адтуліну сінуса пад ціскам, дастатковым для выцякання фарбавальніка з ходу. Затым хірург высякаў усю сінюю тканку разам з адтулінай сінуса як адзін узор (Група 1), аглядаў паражніну, якая засталася, і асобна высякаў любую макраскапічна падазроную неафарбаваную грануляцыйную тканку як другі ўзор (Група 2).

Патолагаанатам, які не ведаў прыналежнасці ўзораў да груп, ацэньваў у абодвух узорах пяць мікраскапічных прыкмет: павялічаныя валасяныя фалікулы, рассеяныя керацінавыя пласцінкі, запаленчую інфільтрацыю, валасяныя стрыжні і фіброз.

Фарбавальнік вылучаў найбольш выяўленыя паталагічныя змены, але не акрэсліваў усе іх межы. У неафарбаваным другім узоры адхіленні па-ранейшаму сустракаліся часта: павялічаныя фалікулы ў 31 з 33, керацінавыя пласцінкі ў 29 з 33, запаленне ў 30 з 33. Найбольш выразна групы адрозніваліся па валасяных стрыжнях: яны прысутнічалі ў 29 з 33 афарбаваных узораў, але толькі ў 5 з 33 неафарбаваных. Сярэднія балы выяўленасці кожнай прыкметы былі вышэйшымі ў афарбаванай тканцы. Прасцей кажучы, сіняя мяжа пазначала цэнтр паталагічных змен, але не ахоплівала ўсю гісталагічна змененую тканку.

Нават гэтая выснова мае два абмежаванні. Другі ўзор не быў сістэматычнай выбаркай усёй неафарбаванай тканкі. Яго бралі толькі тады, калі хірург бачыў падазроную грануляцыйную тканку і вырашаў правесці дадатковае высяканне, таму ў яго пераважна траплялі найбольш падазроныя на выгляд неафарбаваныя ўчасткі. Гэта не дазваляе вызначыць сапраўдную адчувальнасць або частату ілжываадмоўных вынікаў картаграфавання фарбавальнікам. Акрамя таго, даследаванне ўвогуле не паведамляла пра клінічныя вынікі: ні пра частату рэцыдываў, ні пра частату інфекцый, ні пра частату разыходжання краёў раны, ні пра час гаення. Мікраскапічныя адхіленні па-за сіняй мяжой — гэта сурагатны паказчык, а не доказ таго, што ў гэтых пацыентаў узніклі б рэцыдывы.

Параўнанне двух даследаванняў

Doll і суаўт., 2008Idiz і суаўт., 2014
ДызайнРэтраспектыўная назіральная кагорта, нерандомізаванае параўнанне выкарыстання фарбавальніка з яго адсутнасцюПраспектыўнае аднагрупавое даследаванне, парныя ўзоры ад кожнага пацыента
Пацыенты247, як з вострай, так і з хранічнай хваробай, ваенныя шпіталі33, толькі няўскладненая першасная хвароба
Пратакол выкарыстання фарбавальнікаАднаразовая ін’екцыя, доза не ўказанаМінімум 4 mL на адтуліну, канцэнтрацыя не ўказана
Асноўны канчатковы паказчыкРэцыдыў паводле анкеты, у сярэднім 15 гадоўРэшткавыя мікраскапічныя паталагічныя змены па-за мяжой афарбоўвання, без клінічнага наступнага назірання
Паказчыкі стану раныНяма прыдатнага для выкарыстання параўнання груп з фарбавальнікам і без ягоНе паведамляліся
Асноўны вынікЧастата рэцыдываў праз 20 гадоў каля 20% з фарбавальнікам супраць 38% без ягоНеафарбаваная тканка ўсё яшчэ мае паталагічныя змены, хоць і менш выяўленыя

Гэтыя радкі не складаюцца ў адзіны вердыкт. Кагортнае даследаванне вымярае клінічны вынік на працягу дзесяцігоддзяў без праверкі дакладнасці картаграфавання хадоў. Даследаванне парных узораў правярае паўнату картаграфавання пад мікраскопам, не вымяраючы ніводнага клінічнага выніку. Ніводнае з іх не з’яўляецца рандомізаваным параўнаннем аперацый пад кантролем фарбавальніка з аперацыямі без яго, у якім ацэньваліся б і рэцыдывы, і паказчыкі стану раны; сярод гэтай пары даследаванняў такога выпрабавання няма.

Для тых, хто абмяркоўвае з хірургам варыянты выкарыстання метыленавага сіняга пры піланідальным сінусе, застаюцца тры карэктныя сцвярджэнні. Па-першае, адно працяглае, але нерандомізаванае даследаванне звязвае выкарыстанне фарбавальніка з меншай частатой рэцыдываў, пераважна пры вострых формах, са значнай нявызначанасцю. Па-другое, адно невялікае даследаванне механізму паказвае, што афарбоўванне фарбавальнікам недаацэньвае гісталагічную распаўсюджанасць паталагічных змен, але не паказвае, што дадатковыя мікраскапічныя знаходкі выклікаюць рэцыдывы. Па-трэцяе, ніводнае даследаванне не падтрымлівае сцвярджэнняў пра інфекцыі раны, хуткасць гаення або частату ўскладненняў пры аперацыях пад кантролем фарбавальніка, бо ніводнае не праводзіла такіх параўнанняў.

Таму практычнае пытанне для кансультацыі вузкае: з улікам запланаванай тэхнікі (адкрытае гаенне, закрыццё раны або выкарыстанне лапіка), ці выкарыстоўвае хірург фарбавальнік для пошуку хадоў і што робіць з падазронай неафарбаванай тканкай на краі паражніны? Даныя паказваюць праўдападобную, але не даказаную сувязь фарбавальніка з рэцыдывамі і дакументаванае абмежаванне яго як анатамічнага маркера. Усё астатняе — экстрапаляцыя.