প্ৰবন্ধ
গাখীৰৰ মিথিলিন ব্লু বিজাৰণ পৰীক্ষা: মূলনীতি আৰু সীমাবদ্ধতা

এগৰাকী ছাত্ৰীয়ে গাখীৰ থকা দুটা নলী তুলি ধৰিছে। এটা এঘণ্টাৰ ভিতৰত বগা হৈ গ’ল। আনটো পাঁচ ঘণ্টা নীলা হৈ থাকিল। তেওঁ নীলা নলীটোলৈ আঙুলিয়াই ক’লে যে ইয়াৰ গাখীৰ খোৱাৰ বাবে নিৰাপদ।
এই সিদ্ধান্তই এটা ভুল ধাৰণা প্ৰকাশ কৰে। গাখীৰৰ মিথিলিন ব্লু পৰীক্ষাই সুৰক্ষা নিৰ্ণয় নকৰে। নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত সেই নলীৰ অণুজীৱসমষ্টিয়ে কিমান সোনকালে ৰেডক্স বিভৱ কমায়, পৰীক্ষাটোৱে সেই কথা জনায়। ধীৰ ফলাফলৰ অৰ্থ হ’ল নমুনাটোত সামগ্ৰিক বিপাকীয় সক্ৰিয়তা কম। কোনবোৰ জীৱ উপস্থিত আছে, তাৰ মাজত কোনো ৰোগকাৰক আছে নে নাই, বা গাখীৰ সঠিকভাৱে পেষ্টুৰাইজ কৰা হৈছিল নে নাই—এইবোৰৰ বিষয়ে ই একো নকয়।
এই পাৰ্থক্যটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ পৰীক্ষাটো দেখিবলৈ বিশ্বাসযোগ্য। নীলা ৰং নোহোৱা হয়। ঘড়ীয়ে এটা সংখ্যা দিয়ে। সংখ্যাই প্ৰায়ে প্ৰয়োজনতকৈ বেছি অৰ্থ উলিয়াবলৈ প্ৰৰোচিত কৰে। এই প্ৰবন্ধই উপযোগী ব্যাখ্যাটো ধৰি ৰাখে আৰু অসুৰক্ষিত ব্যাখ্যাটো নাকচ কৰে।
বিজাৰণে প্ৰকৃততে কি জোখে
মিথিলিন ব্লু জাৰিত অৱস্থাত নীলা আৰু বিজাৰিত হৈ লিউকোমিথিলিন ব্লু হ’লে প্ৰায় বৰ্ণহীন হয়। সতেজ গাখীৰত দ্ৰৱীভূত অক্সিজেন থাকে, যিয়ে ৰঞ্জকটো নীলা কৰি ৰাখে। শ্বসন আৰু কিণ্বন কৰা বেক্টেৰিয়াই সেই অক্সিজেন ব্যৱহাৰ কৰে আৰু বিজাৰক যৌগ মুক্ত কৰে। ৰেডক্স বিভৱ যথেষ্ট তললৈ নামিলে ৰঞ্জকটোৱে ইলেক্ট্ৰন গ্ৰহণ কৰে আৰু ৰং হেৰুৱায়। University of Guelph-ৰ দুগ্ধ অণুজীৱবিজ্ঞানৰ পাঠ্যত একে ক্ৰম বৰ্ণনা কৰা হৈছে: প্ৰথমে অক্সিজেন অপসাৰণ, তাৰ পিছত বেক্টেৰিয়াৰ বিপাকৰ সময়ত বিজাৰক পদাৰ্থৰ সৃষ্টি।
Journal of Dairy Science-ত প্ৰকাশিত ধ্ৰুপদী গৱেষণাই ইয়াক দুটা পৰ্যায়ৰ প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে বৰ্ণনা কৰে: প্ৰথমে অণুজীৱসমষ্টিয়ে অক্সিজেন নিঃশেষ কৰে, তাৰ পিছত গাখীৰৰ উপাদানবোৰে ৰঞ্জকটো দ্ৰুতভাৱে বিজাৰিত কৰে। সেয়ে গাখীৰৰ মিথিলিন ব্লু বিজাৰণ পৰীক্ষাক কোষ গণনাৰ উপায় বুলি নহয়, সন্মিলিত বিপাকীয় সক্ৰিয়তাৰ কাৰ্যভিত্তিক পৰীক্ষা বুলি বুজাটোৱেই উত্তম। মিথিলিন ব্লুৰ ৰেডক্স আচৰণ-এ এই পৰিৱৰ্তনৰ আঁৰৰ ৰসায়ন ব্যাখ্যা কৰে।
অক্সিজেনে অন্তিম অৱস্থাটো ওলোটাই দিয়ে। বিজাৰিত লিউকো ৰঞ্জক বায়ুৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলে পুনৰ জাৰিত হয় আৰু আকৌ নীলা হয়। সেয়েহে জোকাৰণি, ঢালি দিয়া, বহল নলী আৰু গাখীৰৰ ওপৰত অধিক খালী ঠাইয়ে ফলাফল পোৱাত পলম ঘটায়। নলীৰ ভিতৰৰ গাখীৰ বৰ্ণহীন হোৱাৰ পিছতো বায়ুৰ সংস্পৰ্শত থকা পৃষ্ঠত প্ৰায়ে এটা পাতল নীলা আঙঠি ৰৈ যায়। মানক পদ্ধতিবোৰে সেই আঙঠি নোহোৱা হোৱালৈ অপেক্ষা নকৰি তাক গ্ৰহণযোগ্য বুলি ধৰে।
জীৱৰ প্ৰকাৰেও ব্যাখ্যাত আন এটা বিচ্যুতি আনে। কলিফৰ্ম আৰু বহু লেক্টিক অণুজীৱই ৰঞ্জকটো সোনকালে বিজাৰিত কৰে। বহু নিম্ন উষ্ণতাত বৃদ্ধি পাব পৰা আৰু তাপ-সহনশীল অণুজীৱই ইয়াক লাহে লাহে বিজাৰিত কৰে, বা প্ৰায় নকৰেই। একে প্লেট গণনা থকা দুটা গাখীৰৰ নমুনাৰ নীলা ৰং নোহোৱা হোৱাৰ সময়ত কেইবাঘণ্টাৰো পাৰ্থক্য থাকিব পাৰে। কেৱল এই তথ্যটোৱেই সময়ক কলনীৰ সংখ্যালৈ ৰূপান্তৰ কৰাটো নাকচ কৰে।
এটা নিয়ন্ত্ৰিত পৰীক্ষাগাৰ পদ্ধতি
ক্ষেত্ৰভিত্তিক আৰু পাঠ্যপুথিৰ পদ্ধতিবোৰৰ খুঁটিনাটি বেলেগ হয়, সেয়ে এটা ফলাফল কেৱল সেইটো উৎপন্ন কৰা পদ্ধতিৰ ভিতৰতহে বৈধ। খাদ্য পৰীক্ষাগাৰত ব্যৱহৃত এটা প্ৰচলিত পদ্ধতি এনেধৰণৰ:
- যিমান পাৰি কম বায়ুৰ সংস্পৰ্শত ৰাখি কেঁচা গাখীৰ সংগ্ৰহ কৰক আৰু তৎক্ষণাত ঠাণ্ডা কৰক। নমুনা লোৱাৰ আগতে লাহেকৈ ওলোটাই মিহলাওক।
- এটা বীজাণুমুক্ত নলীত 10 mL গাখীৰ আৰু 1 mL ব্যৱহাৰোপযোগী ৰঞ্জক দ্ৰৱ দিয়ক। বহুলভাৱে ব্যৱহৃত এটা কাৰ্যকৰী ঘনত্ব হ’ল 0.005 শতাংশ ৰঞ্জক, য’ত গাখীৰ আৰু ৰঞ্জকৰ অনুপাত 10 আৰু 1।
- নলীটোত সোপা লগাওক, লাহেকৈ দুবাৰ ওলোটাওক আৰু কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে জলস্নানত ৰাখক। অনুসৰণ কৰা নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড অনুসৰি সাধাৰণ ইনকিউবেচন উষ্ণতা 35 ৰ পৰা 38 ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ। কোনটো মানদণ্ড অনুসৰণ কৰিছে, সেয়া লিপিবদ্ধ কৰক।
- ইনকিউবেচনৰ সময়ত নলীবোৰ পোহৰৰ পৰা সুৰক্ষিত ৰাখক, কাৰণ পোহৰে বিজাৰণ ত্বৰান্বিত কৰে।
- 30 মিনিটত ফলাফল চাওক, তাৰ পিছত নিৰ্দিষ্ট ব্যৱধানত চাওক। নলীৰ ৰং উতলোৱা গাখীৰৰ তুলনামূলক নমুনাৰ সৈতে মিলিলে বা পদ্ধতিত নিৰ্ধাৰিত পৰিমাণে ৰং হেৰুৱালে, সেই সময়টোৱেই অন্তিম বিন্দু।
- পদ্ধতিয়ে নিৰ্দেশ দিলে, দৃশ্যমান নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে একে গাখীৰৰ এটা অপ্ৰক্ৰিয়াকৃত নলী ৰাখক।
FAO-ৰ গাখীৰ পৰীক্ষাৰ হাতপুথিত এই ক্ৰমৰ এটা স্পষ্ট ক্ষেত্ৰভিত্তিক পদ্ধতি দিয়া আছে: 10 mL গাখীৰৰ সৈতে 1 mL ৰঞ্জক, সোপা লগোৱা, লাহেকৈ ওলোটোৱা, প্ৰায় 37 ৰ পৰা 38 ডিগ্ৰীত ইনকিউবেচন আৰু প্ৰতি 30 মিনিটত ফলাফল পৰ্যবেক্ষণ। ইয়াৰ নিয়ন্ত্ৰণ নলীবোৰত প্ৰাকৃতিক বিজাৰক ব্যৱস্থা নষ্ট কৰিবলৈ আৰু ৰং তুলনাৰ ভিত্তি স্থিৰ কৰিবলৈ উতলোৱা গাখীৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ওপৰৰ পৰিকল্পিত চিত্ৰটোৱে নিয়ন্ত্ৰণৰ সীমা দেখুৱায়। একে আয়তন, একে ৰঞ্জক, একে উষ্ণতা, একে মিশ্ৰণ পদ্ধতি, পোহৰৰ পৰা একে সুৰক্ষা আৰু একে অন্তিম বিন্দুৰ নিয়ম। যিকোনো এটা সলনি কৰিলে সময়ো তাৰ সৈতে সলনি হয়। সেইবাবেই ইচ্ছামতে ৰঞ্জকৰ ঘনত্ব বাছি লোৱা ঘৰুৱা পদ্ধতিবোৰক পৰীক্ষাগাৰৰ মানশ্ৰেণীৰ সৈতে তুলনা কৰিব নোৱাৰি।
বিজাৰণৰ সময়ে কি সূচায়
উল্লেখ কৰা পৰিস্থিতিত অধিক সময়ৰ অৰ্থ হ’ল কম সামগ্ৰিক সক্ৰিয়তা। কম সময়ৰ অৰ্থ হ’ল অধিক সামগ্ৰিক সক্ৰিয়তা। দুগ্ধবিজ্ঞানৰ শিক্ষামূলক তালিকাবোৰে এই সময়বোৰৰ সৈতে আনুমানিক মানশ্ৰেণী জড়িত কৰে; উদাহৰণস্বৰূপে, BIS-ভিত্তিক এটা পদ্ধতিত 5 বা ততোধিক ঘণ্টাক অতি ভাল আৰু 30 মিনিটতকৈ কম সময়ক নিম্নমানৰ বুলি ধৰা হয়।
এই ভিন্নতাই মূল শিক্ষা। 5 ঘণ্টাৰ ফলাফলৰ কোনো সাৰ্বজনীন মানশ্ৰেণী নাই। ই সেইটো সংজ্ঞায়িত কৰা পদ্ধতিৰ অন্তৰ্গত। সেয়েহে যুক্তিসংগত প্ৰতিবেদনৰ ৰূপ হ’ল:
নিৰ্দিষ্ট নামৰ পদ্ধতিৰ অধীনত MBRT সমান X ঘণ্টা, যি সেই পদ্ধতিৰ সংশ্লিষ্ট মানশ্ৰেণীৰ সৈতে মিলে।
ই কেতিয়াও MBRT সমান প্ৰতি mL-ত X কলনী গঠনকাৰী একক নহয়। Standard Methods-ভিত্তিক নিৰ্দেশনাত কোৱা হৈছে যে ৰঞ্জকৰ বিজাৰণৰ ফলাফল বেক্টেৰিয়াৰ সংখ্যা হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব নালাগে। মিথিলিন ব্লুৰে সৰল ৰঞ্জন পদ্ধতি-য়েও এটা বেলেগ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়ে, কাৰণ ই নলীৰ সামগ্ৰিক সক্ৰিয়তাৰ সলনি অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰত কোষৰ আকৃতি দেখুৱায়।
ব্যাখ্যা আৰু সীমাবদ্ধতাৰ তালিকা
এই তালিকাখন প্ৰবন্ধটোৰ মূল তথ্যসূত্ৰ। প্ৰতিটো শাৰী সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক। কোনো এটা ঘৰক অকলে ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি।
| পৰ্যবেক্ষণ বা দাবী | ই কি সূচায় | ই কি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে | ফলাফল প্ৰভাৱিত কৰা মুখ্য কাৰক |
|---|---|---|---|
| নীলা ৰং দ্ৰুতভাৱে নোহোৱা হোৱা, কেঁচা গাখীৰৰ এটা পদ্ধতিত 2 ঘণ্টাতকৈ কম সময় | উচ্চ বিজাৰক সক্ৰিয়তা, যি অধিক অণুজীৱৰ বোজা বা সংৰক্ষণত কম স্থায়িত্বৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ | প্ৰজাতি, সঠিক সংখ্যা, বিষাক্ত পদাৰ্থ বা পেষ্টুৰাইজেচনৰ বিফলতা | উষ্ণ অৱস্থাত সংৰক্ষণ, কলিফৰ্ম-সমৃদ্ধ অণুজীৱসমষ্টি, পোহৰ, কম পৰিমাণৰ ৰঞ্জক |
| মধ্যৱৰ্তী সময়, 2 ৰ পৰা 4 ঘণ্টা | মধ্যম সক্ৰিয়তা; কেৱল নিৰ্দিষ্ট পদ্ধতিৰ ভিতৰতহে মানশ্ৰেণী প্ৰযোজ্য | সুৰক্ষা বা ধীৰ বিজাৰক অণুজীৱৰ অনুপস্থিতি | অধিক ইনকিউবেচন উষ্ণতা, বায়ুৰ সংস্পৰ্শৰ পাৰ্থক্য, চৰ্বি পৃথক হোৱা |
| ধীৰ বিজাৰণ, 5 বা ততোধিক ঘণ্টা | সেই পদ্ধতিত কম সামগ্ৰিক সক্ৰিয়তা | ৰোগকাৰকৰ অনুপস্থিতি, পেষ্টুৰাইজেচন বা ৰাসায়নিক সুৰক্ষা | এণ্টিবায়’টিকৰ অৱশিষ্ট, সংৰক্ষক, অতিৰিক্ত দ্ৰৱীভূত অক্সিজেন, অধিক পৰিমাণৰ ৰঞ্জক |
| ভিতৰৰ গাখীৰ বৰ্ণহীন হ’লেও পৃষ্ঠত নীলা আঙঠি ৰৈ যোৱা | বায়ুৰ সংযোগস্থলত পুনৰ জাৰণ, এটা স্বাভাৱিক প্ৰান্তীয় প্ৰভাৱ | বিফল পৰীক্ষা বা অসম্পূৰ্ণ বিক্ৰিয়া | বহল নলী, ঢিলা সোপা, পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে বাৰে বাৰে খোলা |
| তপতোৱা গাখীৰ ইনকিউবেচনৰ পিছত বগা নলী | পৰিৱৰ্তিত বিজাৰক ব্যৱস্থাৰ লগতে বৰ্তি থকা সক্ৰিয়তা | তপতোৱাটো বৈধতা-প্ৰমাণিত পেষ্টুৰাইজেচনৰ সমতুল্য আছিল বুলি | তাপজনিত ক্ষতি, ইনকিউবেচনৰ সময়ত মেৰামতি, পিছৰ দূষণ |
| পদ্ধতি উল্লেখ নকৰাকৈ দিয়া যিকোনো এটা MBRT মান | পৰীক্ষাৰ পৰিস্থিতি অজ্ঞাত | যিকোনো মানশ্ৰেণী বা গণনা | ৰঞ্জকৰ সংযুতি, অনুপাত, উষ্ণতা, মিশ্ৰণ আৰু অন্তিম বিন্দুৰ নিয়ম—কোনোটোৱেই উল্লেখ কৰা হোৱা নাই |
বেক্টেৰিয়াৰ কালচাৰ মাধ্যমৰ দৰে বৃদ্ধিভিত্তিক পৰীক্ষাই গণনা আৰু পৃথকীকৰণৰ পথ হৈ থাকে। বিজাৰণ নলীয়ে প্ৰাথমিক বাছনি কৰে। প্লেটে চিনাক্ত কৰে আৰু গণনা কৰে।
সুৰক্ষাৰ বিষয়ে পৰীক্ষাটোৱে কি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে
ধীৰ ফলাফলে ৰোগকাৰকৰ অনুপস্থিতি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে। চিকিৎসাগতভাৱে তাৎপৰ্যপূৰ্ণ পৰিমাণত উপস্থিত থকা কোনো ৰোগকাৰকে সামগ্ৰিক অক্সিজেন ব্যৱহাৰত অতি কম অৰিহণা যোগাব পাৰে। ৰোগকাৰক চিনাক্ত কৰিবলৈ নিৰ্দিষ্ট জীৱৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি লাগে; বৰ্তমানৰ Standard Methods-এ ইয়াক সাধাৰণ গুণমানৰ প্ৰাথমিক বাছনিৰ পৰা পৃথক ক্ষেত্ৰ হিচাপে বিবেচনা কৰে।
ই পেষ্টুৰাইজেচন নিশ্চিত কৰিব নোৱাৰে। Codex-ৰ দুগ্ধ স্বাস্থ্যবিধিৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি তাপ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ নিশ্চিত কৰিবলৈ এলকালাইন ফছফেটেজ পৰীক্ষা বা আন কোনো বৈধতা-প্ৰমাণিত পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বগা বা নীলা নলীয়ে সেই বেচটোৰ সময়-উষ্ণতাৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে একো নকয়।
ই খাদ্য সুৰক্ষাৰ প্ৰমাণপত্ৰ দিব নোৱাৰে। সুৰক্ষা নিৰ্ভৰ কৰে ৰোগকাৰক, আগতেই গঠিত বিষাক্ত পদাৰ্থ, ঔষধৰ অৱশিষ্ট, ৰাসায়নিক দূষক, শীতল শৃংখলৰ ইতিহাস আৰু নমুনা সংগ্ৰহৰ পিছৰ দূষণৰ ওপৰত। Codex-এ দুগ্ধ সুৰক্ষাক এটা প্ৰাথমিক বাছনিৰ ফলাফলৰ সলনি নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাৰ এটা শৃংখল হিচাপে বিবেচনা কৰে।
খাদ্য পৰীক্ষাগাৰৰ প্ৰসংগ ঘৰুৱা পৰীক্ষাৰ সৈতে একে নহয়
দুগ্ধ পৰীক্ষাগাৰত এই পৰীক্ষাই আহি পোৱা গাখীৰৰ প্ৰাথমিক বাছনি কৰে, সময়ৰ লগে লগে যোগানকাৰীসকলৰ তুলনা কৰে বা তত্ত্বাৱধানত ৰেডক্স অণুজীৱবিজ্ঞান শিকায়। নমুনাবোৰৰ উৎস অনুসৰণ কৰিব পাৰি। বিকাৰকবোৰ মানকীকৃত। উষ্ণতা লিপিবদ্ধ কৰা হয়। বৰ্জ্য পৰীক্ষাগাৰৰ নিষ্পত্তি ব্যৱস্থালৈ যায়।
ঘৰুৱা পৰীক্ষাত এইবোৰৰ একোৱেই নাথাকে। পাকঘৰত আয়তন আনুমানিকভাৱে জোখা হয়। অনলাইনত বিক্ৰী হোৱা ৰঞ্জকৰ ঘনত্ব বহুলভাৱে ভিন্ন হয়। ইনকিউবেচন প্ৰায়ে মানাংকিত জলস্নানৰ সলনি এটা উষ্ণ কোঠাত হয়। তথাপি ৰং সলনি হয়, আৰু ফলাফলটো বিশ্বাসযোগ্য যেন লাগে, যদিও তাক অৰ্থপূৰ্ণ কৰা প্ৰতিটো নিয়ন্ত্ৰণেই অনুপস্থিত।
অধিক গুৰুতৰ বিপদটো আচৰণগত। ঘৰত এটা নীলা নলীয়ে এনে কেঁচা গাখীৰ খাবলৈ প্ৰৰোচিত কৰে, যি গাখীৰ পৰীক্ষাগাৰে তথাপিও প্লেট গণনা, ৰোগকাৰকৰ পৰীক্ষা আৰু অৱশিষ্ট পৰীক্ষাৰ বাবে পঠিয়াব। গাখীৰৰ মিথিলিন ব্লু পৰীক্ষা গ্ৰহণৰ সময়ত কেঁচা গাখীৰৰ মানশ্ৰেণী নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, খোৱাৰ অনুমোদন দিবলৈ নহয়। অধিক দ্ৰুত ৰেছাজুৰিন প্ৰাথমিক পৰীক্ষাৰো একে সীমা আছে: ৰঙৰ ফলাফল সোনকালে পোৱা যায়, কিন্তু তথাপিও ৰোগকাৰকৰ বিষয়ে উত্তৰ পোৱা নাযায়।
পৰীক্ষাগাৰৰ কামৰ বাবে এটা চমু নিয়ম
ৰঞ্জক, অনুপাত, উষ্ণতা, মিশ্ৰণ, পোহৰ আৰু অন্তিম বিন্দু মানকীকৃত কৰক। পদ্ধতিৰ নাম আৰু মানশ্ৰেণীৰ সৈতে সময় প্ৰকাশ কৰক। সংৰক্ষণৰ ইতিহাস, অণুজীৱৰ প্ৰকাৰ, অৱশিষ্ট আৰু নমুনা সংগ্ৰহৰ মানৰ সৈতে সময়ৰ ব্যাখ্যা কৰক। কম সময়ে অনুসন্ধান কৰিবলগীয়া সক্ৰিয়তাৰ সংকেত দিয়ে। অধিক সময়ে কেতিয়াও সুৰক্ষা প্ৰমাণ নকৰে।