Isihloko
I-methylene blue ekuhlinzweni kwe-pilonidal sinus: ubufakazi bokudwetshwa kwemigudu nokubuya kwesifo

I-pilonidal sinus iwumgudu ongaphansi kwesikhumba eduze kwethambo lomsila, ovame ukuba namagatsha aseceleni okunzima ukuwabona ngesikhathi sokuhlinzwa. Ukuhlinzwa kuyahluleka lapho kusala izicubu ezinesifo, ngakho odokotela abahlinzayo bafuna indlela ethembekile yokuthola wonke amagatsha ngaphambi kokuba basike. Ukujova i-methylene blue embotsheni ye-sinus kwenza imigudu ibe luhlaza okwesibhakabhaka, kunikeze udokotela ohlinzayo ibalazwe elibonakalayo angalilandela.
Lelo balazwe liyinsiza yokubona, hhayi ukwelashwa. Lo mehluko ubalulekile ngoba imibhalo yocwaningo ngokusetshenziswa kwe-methylene blue ekuhlinzweni kwe-pilonidal ihlanganisa imibuzo emibili ehlukene. Owokuqala ngowokuthi ingabe udayi uziphawula ngokunembile zonke izicubu ezinesifo. Owesibili ngowokuthi ingabe iziguli ezihlinzwe kusetshenziswa udayi ziba nokubuya kwesifo okumbalwa eminyakeni elandelayo. Udayi ungahluleka esivivinyweni sokuqala ngaphansi kwesibonakhulu kodwa ube usahlotshaniswa nemiphumela engcono emtholampilo, noma kwenzeke okuphambene nalokho. Izifundo ezimbili ezishicilelwe ezicashunwa kakhulu ngalesi sihloko ngasinye siphendula umbuzo owodwa kuphela kule mibuzo, sisebenzisa indlela ehlukile yokuhlela ucwaningo nokulandelela okuhlukile.
Lokho udokotela ohlinzayo azama ukukubona
Cabanga ngodayi njengophawu olubekwe esakhiweni esifihlekile. Udokotela ohlinzayo ujova uketshezi oluluhlaza okwesibhakabhaka ngembobo esesikhumbeni, alinde lusakazeke emigudwini exhumene, bese esika esusa izicubu ezinombala. Noma yini udayi ongafinyelelanga kuyo, noma izicubu ezinesifo ezingakaze zixhumane nomgudu ojoviwe, zihlala zingenambala futhi zingaphuthelwa.
Ngakho zintathu izinto ezingahamba kabi, ngayinye ngokuzimela. Udayi ungase ungagcwalisi wonke amagatsha. Udokotela ohlinzayo angase angakususi konke okunombala. Kanti izicubu ezingaphandle komngcele onombala zingase zisenezimpawu zesifo ezibonakala ngesibonakhulu. Izifundo ezingezansi zihlola izingxenye ezahlukene zalolu chungechunge, yingakho imiphumela yazo ingenakuhlanganiswa kubalwe isilinganiso esisodwa.
Abafundi abaqhathanisa izindlela zokuhlinza bangase futhi bafune ukubuka kabanzi ukusetshenziswa kwe-methylene blue ekuhlinzweni kanye nezincazelo ezihlukile zokuthi ukufaka umbala ngodayi kwehluka kanjani ekwelapheni izicubu nokuthi ukubuya kwesifo kuchazwa futhi kulinganiswa kanjani.
Ukubuya kwesifo esikhathini eside: ucwaningo lokubuka iqembu leziguli
Ubufakazi bokubuya kwesifo buvela ocwaningweni lweqembu leziguli olwahlola okwenzeka esikhathini esidlule, olwabikwa nguDoll nozakwabo ku-International Journal of Colorectal Disease. Isihloko sephepha labo sibeka umphumela oyinhloko ngokuqondile, kanti ukulandelela kwalo kwesikhathi eside kwe-methylene blue esifweni esibukhali se-pilonidal kuthatha isikhathi eside kakhulu kunezifundo eziningi zokuhlinzwa.
Abacwaningi bahlonza iziguli ezingu-1,960 ezahlinzwa okokuqala ngenxa yesifo se-pilonidal ezibhedlela ezintathu zamasosha eJalimane phakathi kuka-1980 no-1996, base bekhetha ezingu-247 ukuze bazilandelele ngokuningiliziwe ngocingo. Isikhathi esimaphakathi sokulandelela sasicishe sibe yiminyaka engu-15, sisukela cishe eminyakeni engu-9 kuya kwengu-25. Iningi leziguli kwakungamadoda asemasha angamasosha. Izindlela zokuhlinza zazihlukene: cishe izingxenye ezimbili kwezintathu zahlinzwa ngokusikwa kususwe izicubu bese inxeba lishiywa livulekile ukuze liphole, ingxenye eyodwa kwezine yahlinzwa ngokusikwa kususwe izicubu bese inxeba livalwa ngaso leso sikhathi emgqeni ophakathi nendawo, kanti ezinye zahlinzwa ngendlela yokuthungela imiphetho yesikhala esikhumbeni ukuze sihlale sivulekile.
Ukuhlukaniswa ngokusetshenziswa kukadayi kwakulula: iziguli ezingu-197 zajovwa nge-methylene blue ekuqaleni kokuhlinzwa ukuze kuvezwe imingcele yemigudu, kanti ezingu-50 azijovwanga. Ukusetshenziswa kukadayi kwachazwa njengomjovo owodwa owenziwa ngokucophelela, kodwa akubikwanga ukuqina kwengxube noma umthamo wayo. Ukusetshenziswa kwawo akuzange kunqunywe ngokwabiwa okungahleliwe. Odokotela abahlinzayo bakhetha udayi kaningi kakhulu esifweni esingamahlalakhona esakha ama-fistula kunasemathumbani abukhali anobomvu, futhi bawusebenzisa kaningi lapho kunezimbobo eziningi ze-sinus, ngakho la maqembu amabili ayesehlukene kwasekuqaleni.
Ukubuya kwesifo kwahlolwa ngemibuzo yocingo enqunywe kusengaphambili. Iziguli zazibalwa njengezinokubuya kwesifo kuphela ngemva kokuphola kokuqala, zingazange kamuva zilimale endaweni yethambo lomsila, futhi zibe nombandela owodwa oqinile (ukuxilongwa ngudokotela, ukusikwa noma ukususwa kwezicubu futhi, i-sinus entsha, izinwele embotsheni, uketshezi olunobomvu oluphuma enxebeni) noma imibandela emibili engatheni (ububomvu, ukuvuvukala, ubuhlungu, uketshezi oluphuma enxebeni).
Ukubuya kwesifo okungakalungiswa ngokwezibalo phakathi naso sonke isikhathi kwakuyiziguli ezingu-32 kwezingu-197 ezisebenzise udayi (amaphesenti angu-16), kuqhathaniswa nezingu-15 kwezingu-50 ezingasebenzisanga udayi (amaphesenti angu-30). Izilinganiso ze-Kaplan-Meier zeminyaka engu-20, ezibhekelela ukulandelela okwenziwa ngezikhathi ezingafani, zazicishe zibe ngamaphesenti angu-20 lapho kusetshenziswe udayi nangamaphesenti angu-38 lapho ungasetshenziswanga, nenani lika-p lokuhlolwa kwe-log-rank elingu-0.018. Kumodeli ye-Cox eneziguquguquki eziningi, ababhali babika isilinganiso esifana nesilinganiso samathuba esingu-0.45 sokusetshenziswa kukadayi. Ukubuya kwesifo okuningi kwavela phakathi neminyaka emihlanu, kodwa okunye kwavela sekudlule iminyaka engu-17 ngemva kokuhlinzwa, okuyisizathu sokuthi ukulandelela isikhathi eside kubaluleke ezimangalisweni zokubuya kwe-pilonidal lapho kusetshenziswa i-methylene blue.
Iphethini yamaqembu amancane idinga ukubhekwa ngokucophelela. Esifweni esibukhali esakha amathumba anobomvu, izilinganiso zeminyaka engu-20 zazicishe zibe ngamaphesenti angu-19 lapho kusetshenziswe udayi uma kuqhathaniswa nangu-43 lapho ungasetshenziswanga, kodwa ngeziguli ezingu-79 kuphela umehluko awuzange ufinyelele ekubalulekeni ngokwezibalo (p = 0.078). Esifweni esingamahlalakhona, izilinganiso zazicishe zibe ngamaphesenti angu-19 uma kuqhathaniswa nangu-24 (p = 0.35), okusho ukuthi empeleni kwakungekho mehluko obonakalayo. Ngakho ukuhlobana okuphelele kwakuqhutshwa iqembu elincane elalingelincane kakhulu ukuba lisekele isiphetho ngokwalo, ocwaningweni lapho ukwabiwa kokwelashwa kwakungahleliwe futhi iqembu lokuqhathanisa lineziguli ezingu-50 kuphela.
Lokho lolu cwaningo olungakubonisi kubaluleke ngendlela efanayo. Aluzange lulinganise ukunemba kokudwetshwa kwemigudu, aluzange luqhathanise ukuhlolwa kwezicubu ngesibonakhulu phakathi kokuhlinzwa okusebenzisa udayi nokungawusebenzisi, futhi aluzange lubike ukuqhathanisa okusebenzisekayo phakathi kokusebenzisa udayi nokungawusebenzisi mayelana nezinkinga zenxeba noma isikhathi sokuphola. Luwubufakazi bokuhlobana phakathi kokusetshenziswa kukadayi nokubuya kwesifo okumbalwa esikhathini eside eqenjini elilodwa leziguli langesikhathi esidlule, hhayi ubufakazi bokuthi udayi wakubangela lokho. Ukuxubeka kwemiphumela ngenxa yesizathu sokukhetha ukwelashwa, imithelela yenkathi, nokuxubana kwezindlela zokuhlinza kusalokhu kungakaxazululwa.
Lokho udayi okufaka umbala ngempela: ucwaningo lwamasampula abhanqiwe
Ucwaningo lwesibili lubuza ngokuqondile umbuzo wokudwetshwa kwemigudu, kodwa lusebenzisa indlela yokuhlela ucwaningo okulula ukuyiqonda kabi. U-Idiz nozakwabo bashicilela lokho abakubiza ngokuthi ucwaningo olubheke phambili olwabiwe ngokungahleliwe, futhi ucwaningo lokuhlolwa kwamasampula ezicubu abhanqiwe ekususweni kwe-pilonidal okuqondiswa yi-methylene blue lusacashunwa ngezinye izikhathi njengobufakazi bocwaningo olwabiwe ngokungahleliwe. Irejista yalolo cwaningo ibala iqembu elilodwa elingenakho ukwabiwa nokufihlwa kokuthi iziguli zikuliphi iqembu, ngakho ukuhlukaniswa okuthembekile kuwucwaningo olubheke phambili oluneqembu elilodwa namasampula abhanqiwe avela esigulini esifanayo, hhayi ukuqhathanisa okwabiwe ngokungahleliwe phakathi kokusebenzisa udayi nokungawusebenzisi.
Kwabamba iqhaza iziguli ezingamashumi amathathu nantathu ezinesifo esivele okokuqala esingenazo izinkinga ezengeziwe. Ukudumba okubukhali, ithumba elinobomvu, nesifo esibuyile kwakungafakwanga, ngakho lezi ziguli cishe ziphambene neqembu elincane elinesifo esibukhali lapho ucwaningo lukaDoll lwaphakamisa umthelela omkhulu kakhulu. Isiguli ngasinye sajovwa okungenani ngo-4 mL we-methylene blue ngembobo ngayinye ye-sinus, ngengcindezi eyanele ukuba udayi uvuze uphume emgudwini. Udokotela ohlinzayo wabe esesika esusa zonke izicubu eziluhlaza okwesibhakabhaka kanye nembobo ye-sinus njengesampula elilodwa (Iqembu 1), wahlola isikhala esisele, wase esika ngokwehlukile noma yiziphi izicubu ezintsha zokuphola ezingenambala ezazibukeka zisolisayo ngeso lenyama, zaba yisampula lesibili (Iqembu 2).
Uchwepheshe wokuhlola izifo ezicutshini owayengazi ukuthi isampula ngalinye lingeliphi iqembu wanikeza amaphuzu ezici ezinhlanu ezibonakala ngesibonakhulu kuwo womabili amasampula: izimpande zezinwele ezikhulisiwe, izingqimba ze-keratin ezisabalele, ukungena kwamaseli okudumba, imicu yezinwele, nokwakheka kwezicubu ezinezintambo.
Udayi wawugxile ezicutshini ezinesifo esibi kakhulu kodwa awuzange uveze wonke umngcele waso. Ukungajwayeleki kwakusavamile esampuleni lesibili elingenambala: izimpande ezikhulisiwe kwezingu-31 kwezingu-33, izingqimba ze-keratin kwezingu-29 kwezingu-33, ukudumba kwezingu-30 kwezingu-33. Imicu yezinwele yayiyisici esahlukanisa ngokucace kakhulu, ikhona emasampuleni anombala angu-29 kwezingu-33 kodwa ikhona kwangenambala angu-5 kuphela kwezingu-33. Amaphuzu amaphakathi obukhulu bokungajwayeleki ayephakeme ezicutshini ezinombala kuzo zonke izici. Ngamazwi alula, umngcele oluhlaza okwesibhakabhaka wawuphawula inkaba yesifo ngaphandle kokuzungeza zonke izicubu ezazingajwayelekile lapho zihlolwa ngesibonakhulu.
Imikhawulo emibili inciphisa amandla ngisho naleso siphetho. Isampula lesibili lalingathathwanga ngendlela ehlelekile kuzo zonke izicubu ezingenambala. Lathathwa kuphela lapho udokotela ohlinzayo ebona izicubu ezintsha zokuphola ezisolisayo futhi ekhetha ukusika azisuse futhi, ngakho lalikhetha ikakhulukazi izindawo ezingenambala ezazibukeka zimbi kakhulu futhi alikwazi ukunikeza isilinganiso sangempela sokuthi ukudwetshwa kwemigudu ngodayi kuthola kangakanani izicubu ezinesifo noma kuziphuthelwa kangakanani. Futhi ucwaningo aluzange lubike noma yimiphi imiphumela yasemtholampilo: alukho izinga lokubuya kwesifo, alukho izinga lokutheleleka, alukho izinga lokuvuleka kwenxeba elithungiwe, asikho isikhathi sokuphola. Ukungajwayeleki okubonakala ngesibonakhulu ngale komngcele oluhlaza okwesibhakabhaka kuyinkomba esetshenziswa esikhundleni somphumela wangempela, hhayi ubufakazi bokuthi isifo besiyobuya kulezo ziguli.
Ukubeka lezi zifundo ezimbili eceleni komunye nomunye
| UDoll nozakwabo, 2008 | U-Idiz nozakwabo, 2014 | |
|---|---|---|
| Indlela yokuhlela ucwaningo | Ucwaningo lokubuka iqembu leziguli oluhlola okwenzeka esikhathini esidlule, ukuqhathanisa udayi nokungabi nodayi ngaphandle kokwabiwa okungahleliwe | Olubheke phambili oluneqembu elilodwa, amasampula abhanqiwe esigulini esifanayo |
| Iziguli | 247, ezixube isifo esibukhali nesingamahlalakhona, ezibhedlela zamasosha | 33, isifo esivele okokuqala esingenazo izinkinga ezengeziwe kuphela |
| Inqubo yokusebenzisa udayi | Umjovo owodwa, umthamo awubikwanga | Okungenani 4 mL ngembobo ngayinye, ukuqina kwengxube akubikwanga |
| Umphumela oyinhloko olinganiswayo | Ukubuya kwesifo ngokwemibuzo, isilinganiso seminyaka engu-15 | Izicubu ezinesifo ezisele ezibonakala ngesibonakhulu ngale komngcele kadayi, akukho kulandelela kwasemtholampilo |
| Imiphumela yenxeba | Akukho ukuqhathanisa okusebenzisekayo phakathi kukadayi nokungabi nodayi | Ayikho ebikiwe |
| Umphumela oyinhloko | Ukubuya kwesifo eminyakeni engu-20 cishe kungu-20% ngodayi uma kuqhathaniswa no-38% ngaphandle kwawo | Izicubu ezingenambala zisengajwayelekile, nakuba ukungajwayeleki kungaphansi |
Le migqa ayihlangani ibe yisinqumo esisodwa. Ucwaningo lweqembu leziguli lulinganisa umphumela wasemtholampilo emashumini eminyaka ngaphandle kokuhlola ukunemba kokudwetshwa kwemigudu. Ucwaningo lwamasampula abhanqiwe luhlola ukuphelela kokudwetshwa kwemigudu ngaphansi kwesibonakhulu ngaphandle kokulinganisa noma yimuphi umphumela wasemtholampilo. Akukho kulokhu okuyisifundo sokuqhathanisa okwabiwe ngokungahleliwe phakathi kokuhlinzwa okuqondiswa ngodayi nokungaqondiswa ngawo, esilinganisa kokubili ukubuya kwesifo nemiphumela yenxeba, futhi alukho ucwaningo olunjalo kuleli pheya lobufakazi.
Lokho kushiya izitatimende ezintathu ezithembekile kunoma ubani oxoxa nodokotela ohlinzayo ngezindlela zokusebenzisa i-methylene blue ku-pilonidal sinus. Okokuqala, ucwaningo olulodwa olude kodwa olungabiwe ngokungahleliwe luhlotshanisa ukusetshenziswa kukadayi nokubuya kwesifo okumbalwa, ikakhulukazi ezimweni ezibukhali, kodwa kunokungaqiniseki okukhulu. Okwesibili, ucwaningo olulodwa oluncane lwendlela lokhu okusebenza ngayo lubonisa ukuthi ukufaka umbala ngodayi kuveza ububanzi besifo obuncane kunalobo obutholakala ngokuhlola izicubu ngesibonakhulu, ngaphandle kokubonisa ukuthi okunye okutholakala ngesibonakhulu kubangela ukubuya kwesifo. Okwesithathu, akukho kulokhu okusekela izimangalo ngokutheleleka kwenxeba, isivinini sokuphola, noma amazinga ezinkinga zokuhlinzwa okuqondiswa ngodayi, ngoba akukho okulinganise lokho kuqhathanisa.
Ngakho umbuzo ongokoqobo ongawubuza ngesikhathi sokubonisana ucacile futhi ulinganiselwe: ngokwendlela ehleliwe (ukuphola inxeba livulekile, ukuvalwa kwenxeba, noma ukusetshenziswa kwesiqephu sezicubu), ingabe udokotela ohlinzayo usebenzisa udayi ukuthola imigudu, futhi wenzani ngezicubu ezingenambala ezisolisayo emaphethelweni esikhala? Ubufakazi bunikeza udayi ukuhlobana okunengqondo kodwa okungakafakazelwa nokubuya kwesifo, kanye nomkhawulo obhaliwe njengophawu lokuveza ukwakheka komzimba. Konke okungaphezu kwalokho kuwukwelula iziphetho ngale kobufakazi obukhona.