Methylene blue nínú àyẹ̀wò agbára láti lóyún: ohun tí chromopertubation ń fi hàn gan-an

Àwọn àbájáde ìwádìí lórí ayélujára nípa methylene blue àti agbára láti lóyún máa ń da àwọn ìsọ̀rí méjì tí ó yàtọ̀ síra pọ̀. Ọ̀kan ni pé àyẹ̀wò àwọ̀ búlúù ní ilé ìwòsàn lè fi hàn bóyá àwọn ọ̀nà ẹyin ṣí sílẹ̀. Èkejì ni pé lílo methylene blue ń mú agbára láti lóyún, àtọ̀, tàbí dídára ẹyin sunwọ̀n sí i. Ìsọ̀rí àkọ́kọ́ nìkan ló kan chromopertubation. A kò dán ìsọ̀rí kejì wò, kò sì jẹ́ apá kan ìlànà yìí. Ìyàtọ̀ yẹn ni ìpìlẹ̀ gbogbo ohun tó wà nísàlẹ̀.

Ìbéèrè tó wúlò ní ààlà tó kéré sí i. Nígbà tí a bá fi àwọ̀ búlúù sínú ilé-ọmọ lábẹ́ àwọn ipò ìtọ́jú ìṣègùn, tí a sì rí omi tó ń jáde láti ọ̀nà ẹyin kan, ọ̀nà ẹyin yẹn ṣí sílẹ̀ ní àkókò yẹn. Nígbà tí a kò bá rí omi tó ń ṣàn, ìdáhùn náà kò dájú tó bí ó ṣe dà. Ìfiwéra ọdún 2021 ti àyẹ̀wò àwọ̀ ní ipò méjì fi ibi tí ìtumọ̀ àbájáde ti ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé àti ibi tí kò ti ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé hàn ní kedere.

Èrò ìpìlẹ̀: àyẹ̀wò ìṣàn omi, kì í ṣe ìtọ́jú láti mú agbára láti lóyún pọ̀ sí i

Ọ̀nà ẹyin kọ̀ọ̀kan jẹ́ ọ̀nà tóóró láti ilé-ọmọ sí ọ̀dọ̀ àpò ẹyin. Chromopertubation ń ṣàyẹ̀wò àbùdá kan ṣoṣo ti ọ̀nà yẹn: bóyá omi lè kọjá. Methylene blue ni àmì tó ń jẹ́ kí ìṣàn omi ṣeé rí, nítorí àwọ̀ rẹ̀ tó jinlẹ̀ yàtọ̀ gedegbe sí àsopọ̀ ara tó ní àwọ̀ fẹ́ẹ́rẹ́.

Ìṣètò náà jẹ́ ọ̀kan náà ní ipò méjèèjì. Àwọ̀ ń wọlé láti ẹnu ilé-ọmọ sínú ihò ilé-ọmọ, oníṣègùn sì ń wo ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn náà. Bí àwọ̀ bá ń jáde láti ìkángun ọ̀nà ẹyin tó jìnnà sí ilé-ọmọ, ó túmọ̀ sí pé ọ̀nà náà ṣí sílẹ̀. Bí àwọ̀ bá ń kóra jọ tí ó sì ń ṣàn padà, ó túmọ̀ sí pé ọ̀nà náà dà bí ẹni pé ó dí. Ohun tí àbájáde náà sọ ni bí omi ṣe kọjá, ní ìdarí kan, ní ọjọ́ kan.

Oníṣègùn ni ó ń ṣe ìlànà yìí. Irú tí a ń ṣe ní yàrá àyẹ̀wò máa ń wáyé nígbà hysteroscopy, níbi tí ohun èlò tín-ín-rín tí a fi ń wo inú ara ti ń wo inú ilé-ọmọ. Irú tí a ń ṣe ní yàrá iṣẹ́ abẹ máa ń wáyé nígbà laparoscopy, níbi tí ohun èlò ìwò inú ara ti ń wo òde àwọn ọ̀nà ẹyin àti agbègbè ìbàdí, tí a sábà máa ń lo oògùn tó ń mú kí aláìsàn sùn pátápátá. Kò sí èyíkéyìí nínú wọn tí ènìyàn ń ṣe fúnra rẹ̀, kò sì sí èyíkéyìí tó ń fi oògùn tí a pinnu láti yí agbára láti lóyún padà sínú ara. Àwọ̀ náà jẹ́ àmì ìtọpinpin tí ń ṣàn kọjá. Àwọn àlàyé nípa bí methylene blue ṣe ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àwọ̀ wúlò níbí, ìbéèrè ọ̀tọ̀ nípa bí a ṣe lè ka ìwádìí nípa methylene blue sì ṣàlàyé ìdí tí ipa kan tí a rí nínú yàrá ìdánwò kò fi dọ́gba pẹ̀lú ìtọ́jú ìṣègùn.

Ṣíṣí ọ̀nà kò túmọ̀ sí pé ohun gbogbo wà déédéé

Ṣíṣí ọ̀nà jẹ́ èrò kan, ṣùgbọ́n bí ọ̀nà ẹyin ṣe ń ṣiṣẹ́ jẹ́ èrò tó gbòòrò sí i. Ọ̀nà ẹyin kan lè ṣí sílẹ̀ síbẹ̀ kí ó má lè ṣe iṣẹ́ rẹ̀: àkóràn tàbí endometriosis lè ba àwọn irun kéékèèké tí ń gbé ẹyin rìn jẹ́, nígbà tí ọ̀nà náà ṣì fẹ̀ tó fún àwọ̀ láti kọjá. Àsopọ̀ àpá tó wà lóde ọ̀nà ẹyin sì lè di àpò ẹyin mú ní ibi tó jìnnà sí ọ̀nà náà, tó fi jẹ́ pé ẹyin kò wọ inú rẹ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọ̀ ń jáde láìsí ìdènà. Bí apá kan ọ̀nà náà bá dín kù, ó lè gba ìṣàn àwọ̀ tín-ín-rín láàyè láti kọjá nígbà tí ó ń dí ẹyin tó tóbi sí i lọ́wọ́.

Nítorí náà, àbájáde tó fi hàn pé ọ̀nà ṣí sílẹ̀ ń dá ìbéèrè kékeré kan lóhùn pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé tó bójú mu: omi kọjá ọ̀nà ẹyin náà. Kò jẹ́rìí sí ipò awọ inú ọ̀nà ẹyin, gbígba ẹyin wọlé, tàbí agbègbè ìbàdí tó yí i ká. Àbájáde tó sọ pé ọ̀nà dí tún kéré sí i ní agbára ìjẹ́rìí, nítorí àwọn ipò tó máa ń kọjá lọ lè dá ìṣàn omi dúró nínú ọ̀nà ẹyin tó ṣí sílẹ̀.

Ohun tí ìwádìí ọdún 2021 fi wéra

Dátà tó ṣe kedere jù lọ láti inú ìfiwéra tààrà wá láti ìwádìí alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ọdún 2021 lórí àwọn obìnrin 80 tí kò lè lóyún ní AIIMS New Delhi, pẹ̀lú gbogbo àwọn ọ̀nà ìwádìí àti àbájáde tó wà nínú àpilẹ̀kọ tí gbogbo ènìyàn lè kà lọ́fẹ̀ẹ́. A ti ṣètò hysterolaparoscopy fún gbogbo ẹni tó kópa tẹ́lẹ̀. A kò fi àwọn obìnrin tí a ti jẹ́rìí ìdènà ọ̀nà ẹyin wọn tẹ́lẹ̀, àwọn tí a mọ̀ pé wọ́n ní hydrosalpinx, tàbí àwọn tí wọ́n ní àkóràn agbègbè ìbàdí tó ń ṣẹlẹ̀ lọ́wọ́ sínú ìwádìí náà.

A ṣe àyẹ̀wò àwọ̀ méjì fún obìnrin kọ̀ọ̀kan, ọ̀kan lẹ́yìn èkejì. Àkọ́kọ́ ni hysteroscopy ní yàrá àyẹ̀wò láìlo oògùn akuniloorun: a fi àwọ̀ tí a ti pò mọ́ omi sínú ilé-ọmọ, a sì wo ẹnu ọ̀nà ẹyin kọ̀ọ̀kan láti rí ìṣàn omi àti bí àwọ̀ búlúù ṣe ń kúrò nínú ihò ilé-ọmọ. Lẹ́yìn náà, a ṣe minilaparoscopy lábẹ́ oògùn akuniloorun gbogbogbò gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò ìfiwéra: àwọ̀ kọjá nípasẹ̀ páìpù tí a fi sínú ilé-ọmọ, a sì ṣàyẹ̀wò ọ̀nà ẹyin kọ̀ọ̀kan nípa rírí àwọ̀ tó ń jáde sínú agbègbè ìbàdí. A ka ọ̀nà ẹyin méjèèjì lọ́tọ̀ọ̀tọ̀, èyí tó fún wa ní àkíyèsí 160.

Àyẹ̀wò ìfiwéra rí i pé 136 nínú àwọn ọ̀nà ẹyin 160 ṣí sílẹ̀ (ìdá 85 nínú ọgọ́rùn-ún). Àyẹ̀wò ní yàrá àyẹ̀wò sọ pé 125 ṣí sílẹ̀ (ìdá 78 nínú ọgọ́rùn-ún). Àwọn àbájáde náà bá ara wọn mu dáadáa, ṣùgbọ́n kì í ṣe lọ́nà tó dọ́gba: àwọn ọ̀nà ẹyin 119 ṣí sílẹ̀ ní àyẹ̀wò méjèèjì, 18 dí ní méjèèjì, 17 tí àyẹ̀wò ní yàrá àyẹ̀wò sọ pé wọ́n dí ṣí sílẹ̀ ní laparoscopy, àti 6 tí àyẹ̀wò ní yàrá àyẹ̀wò sọ pé wọ́n ṣí sílẹ̀ dí ní laparoscopy. Nígbà tí a lo laparoscopy gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò ìfiwéra, àyẹ̀wò ní yàrá àyẹ̀wò ní agbára ìdámọ̀ ọ̀nà tó ṣí sílẹ̀ tó jẹ́ ìdá 87.5 nínú ọgọ́rùn-ún, agbára ìdámọ̀ ọ̀nà tó dí tó jẹ́ ìdá 75 nínú ọgọ́rùn-ún, iye ìsọtẹ́lẹ̀ rere tó jẹ́ ìdá 95.2 nínú ọgọ́rùn-ún, iye ìsọtẹ́lẹ̀ òdì tó jẹ́ ìdá 51.4 nínú ọgọ́rùn-ún, àti ìpéye lápapọ̀ tó jẹ́ ìdá 85.6 nínú ọgọ́rùn-ún.

Ka àwọn nọ́ńbà wọ̀nyẹn gẹ́gẹ́ bí òǹkàwé, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ ìṣirò. Àbájáde àyẹ̀wò ní yàrá àyẹ̀wò tó sọ pé ọ̀nà ṣí sílẹ̀ sábà máa ń tọ́. Àbájáde tó sọ pé ọ̀nà dí fẹ́rẹ̀ẹ́ dà bí yíyan ẹ̀gbẹ́ owó nígbà jíju rẹ̀: nǹkan bí ìdajì àwọn àbájáde ìdènà ní yàrá àyẹ̀wò nìkan ni laparoscopy jẹ́rìí sí. Àìdọ́gba yẹn ni òtítọ́ kan ṣoṣo tó wúlò jù lọ fún ìṣe nínú àpilẹ̀kọ náà.

Ìdí tí ìdènà tó dà bí ẹni pé ó wà fi jẹ́ àbájáde tí kò lágbára tó

Ìdí tó wọ́pọ̀ jù lọ ni ìhámọ́ iṣan lójijì. Igun ilé-ọmọ níbi tí ọ̀nà ẹyin ti bẹ̀rẹ̀ lè há mọ́ fún ìgbà díẹ̀, kí ó sì tẹ ọ̀nà tó ṣí sílẹ̀ pa. Àpilẹ̀kọ náà jíròrò omi tútù àti ìrora ìhámọ́ gẹ́gẹ́ bí àwọn ohun tó lè fa èyí. Ìhámọ́ náà máa ń kọjá lọ, ṣùgbọ́n àbájáde tí a bá kà nígbà tí ó ń ṣẹlẹ̀ máa ń dà bí ìdènà gidi gan-an. Ìdí nìyẹn tí a fi ń ṣiyèméjì nípa ìdènà kan ṣoṣo tó sún mọ́ ilé-ọmọ tí àyẹ̀wò kan ṣoṣo bá fi hàn.

Ọ̀nà tí a gbà ṣe àyẹ̀wò náà tún lè fa àṣìṣe. Fífi àwọ̀ sínú ilé-ọmọ kíákíá máa ń fa ìṣàn padà tó dà bí ìdènà, ipò ìwò tí kò dára sì lè mú kí a má rí ìṣàn kékeré. Oníṣẹ́ abẹ kan tó ní ìrírí ni ó ṣe gbogbo àwọn àyẹ̀wò inú ìwádìí náà, nítorí náà, ó ṣeé ṣe kí ìyàtọ̀ nínú iṣẹ́ ojoojúmọ́ pọ̀ ju èyí lọ.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún ìtọ́jú hàn ní tààrà. Ìdènà tó dà bí ẹni pé ó wà nínú àyẹ̀wò àwọ̀ ní yàrá àyẹ̀wò jẹ́ ìdí láti ṣe ìmúdájú, kì í ṣe àyẹ̀wò àrùn tí a lè fi ṣe ìpinnu nìkan. Ìmúdájú sábà túmọ̀ sí àyẹ̀wò laparoscopy tí a ń lò gẹ́gẹ́ bí ìfiwéra, tàbí àyẹ̀wò ọ̀nà ẹyin mìíràn tí ẹgbẹ́ tó ń bójú tó agbára láti lóyún yàn, tí a ó túmọ̀ pẹ̀lú ìtàn ìlera, ewu àkóràn, àti àwọn àwòrán àyẹ̀wò. Àyẹ̀wò àwọn ọ̀nà ẹyin pẹ̀lú methylene blue ń jẹ́rìí sí ṣíṣí ọ̀nà pẹ̀lú agbára tó pọ̀ ju agbára rẹ̀ láti sọ pé ọ̀nà kò ṣí sílẹ̀ lọ.

Ohun tí ìṣàn àwọ̀ kò lè fi hàn

Chromopertubation ń wọn bí omi ṣe ń kọjá. Ọ̀pọ̀ ipò tó ṣe pàtàkì fún agbára láti lóyún kò sí nínú ohun tí ó lè fi hàn. Àwọn àsopọ̀ àpá tí ń so àwọn ẹ̀yà ara pọ̀ yí ọ̀nà ẹyin ká kò ṣeé rí pẹ̀lú hysteroscope, ohun èlò tó ń wo ihò ilé-ọmọ àti àwọn ẹnu ọ̀nà ẹyin nìkan. Laparoscopy ń rí wọn tààrà; nínú ìwádìí yìí, 4 nínú àwọn obìnrin 80 ní àwọn àsopọ̀ àpá tí a rí ní ìpele yẹn nìkan, àwọn ìwádìí ìṣáájú sì fi hàn pé wọ́n ń mú kí àǹfààní àbájáde ìṣàn omi tó ń fúnni ní ìfọ̀kànbalẹ̀ èké pọ̀ sí i.

Hydrosalpinx, ìyẹn ọ̀nà ẹyin tó wú pẹ̀lú omi nítorí ìdènà ní ìkángun rẹ̀ tó jìnnà sí ilé-ọmọ, jẹ́ ohun mìíràn tó lè má hàn bákan náà: a yọ àwọn ẹni tí a mọ̀ pé wọ́n ní i kúrò nínú ìwádìí, síbẹ̀ a rí hydrosalpinx tí a kò mọ̀ sí tẹ́lẹ̀ ní laparoscopy nínú 7 lára àwọn obìnrin 80. Endometriosis, ìbàjẹ́ awọ inú ọ̀nà ẹyin, àti àìlera nínú gbígba ẹyin wọlé parí àkójọ náà. Ìdí nìyẹn tí àwọn ìtọ́sọ́nà nípa agbára láti lóyún fi ṣàpèjúwe chromopertubation gẹ́gẹ́ bí ìṣe tí a ń ṣe nígbà tí ìdí mìíràn bá ti wà láti ṣe laparoscopy, gẹ́gẹ́ bí ó ṣe hàn nínú èrò ìgbìmọ̀ ASRM lórí àyẹ̀wò àìlè lóyún. Àyíká tó gbòòrò sí i ti dátà ààbò methylene blue ṣe pàtàkì nígbà tí a bá ń gbé àyẹ̀wò iṣẹ́ abẹ èyíkéyìí yẹ̀wò.

Bí ó ṣe yàtọ̀ sí àwọn àyẹ̀wò ọ̀nà ẹyin yòókù

Hysterosalpingography (HSG) ń fi ohun èlò tó ń hàn lórí àwòrán X-ray gba ẹnu ilé-ọmọ kọjá, ó sì ń lo àwòrán X-ray láti fi ìrísí ihò ilé-ọmọ àti àwọn ọ̀nà ẹyin hàn. Ó ń ṣàkọsílẹ̀ ìjáde omi bí chromopertubation, ṣùgbọ́n ó fi ìfarahàn sí ìtànṣán kún un, kò lè wo òde agbègbè ìbàdí, ó sì ní ìṣòro ìhámọ́ iṣan ní igun ilé-ọmọ bákan náà.

Àyẹ̀wò ultrasound pẹ̀lú omi iyọ̀ ń fi omi iyọ̀ tí kò ní kòkòrò sínú ihò ilé-ọmọ nígbà tí ohun èlò tí a fi sínú obo ń ya àwòrán rẹ̀. Àwòrán pẹ̀lú omi iyọ̀ lásán jẹ́ àyẹ̀wò ihò ilé-ọmọ ní pàtàkì: omi nínú agbègbè ìbàdí ń tọ́ka sí pé ó kéré tán ọ̀nà ẹyin kan ṣí sílẹ̀, ṣùgbọ́n kò sábà lè sọ èwo ni. Àyẹ̀wò ultrasound tó ń lo foomu tàbí àwọn ìṣù afẹ́fẹ́ kéékèèké láti mú àwòrán hàn kedere ń tọpinpin ọ̀nà ẹyin kọ̀ọ̀kan, ó sì jọ àyẹ̀wò àwọ̀ tímọ́tímọ́ sí i.

Ààbò àti ibi àyẹ̀wò ní èdè tó rọrùn

Nínú ìwádìí àwọn aláìsàn 80, àwọn òǹkọ̀wé ròyìn pé kò sí ìṣòro ńlá tàbí kékeré láti inú èyíkéyìí nínú àwọn àyẹ̀wò àwọ̀ méjèèjì. Èyí ń fúnni ní ìfọ̀kànbalẹ̀ láàárín ìwádìí alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ kékeré, ṣùgbọ́n kò sọ pé ewu kò sí rárá: àwọn ìròyìn ọ̀ràn lẹ́yìn chromopertubation ṣàpèjúwe ìhùwà ìfarapa ara tó pọ̀ jù sí ohun tí a fi sínú ara tó ṣọ̀wọ́n, methemoglobinemia, àwọ̀ tó wọ inú àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, àti àwọn ìṣòro ẹ̀dọ̀fóró, tí iye ìṣẹ̀lẹ̀ wọn kò tíì ṣe kedere dáadáa.

Kókó méjì jáde láti inú èyí. Irú laparoscopy fi àwọn ewu tí iṣẹ́ abẹ àti oògùn akuniloorun sábà ní kún un, ìdí nìyẹn tí a fi ń fi í pamọ́ fún àwọn ọ̀ràn tí a ti gbero àyẹ̀wò nípasẹ̀ iṣẹ́ abẹ tẹ́lẹ̀. Kò sì sí ohun tó lè di ìlànà lílo ní ilé: bí àwọ̀ ṣe lágbára tó, àìsí kòkòrò, ibi tí a fi í sí, àti ìmúrasílẹ̀ fún pàjáwìrì jẹ́ ojúṣe ẹgbẹ́ ìtọ́jú ìṣègùn.

Nítorí náà, àkótán tó tọ́ ní àwọn ààlà rẹ̀. Chromopertubation pẹ̀lú methylene blue ń fi hàn bóyá omi kọjá ọ̀nà ẹyin nígbà àkíyèsí, àbájáde tó sọ pé ọ̀nà ṣí sílẹ̀ sì ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé púpọ̀ ju èyí tó sọ pé ọ̀nà dí lọ. Kò wọn bí ọ̀nà ẹyin ṣe ń ṣiṣẹ́, kò rí gbogbo ohun nínú agbègbè ìbàdí tó lè fa àìlè lóyún, kò sì tọ́jú ohunkóhun. Ẹnikẹ́ni tí a bá dábàá àyẹ̀wò náà fún yẹ kí ó béèrè ìbéèrè mẹ́ta: irú àyẹ̀wò wo ni a gbero àti nítorí kí ni, kí ló máa ṣẹlẹ̀ bí àbájáde bá sọ pé ọ̀nà dí, àti àwọn ohun míì wo tí a bá rí ni yóò yí ètò náà padà.