Methylene blue fún COPD àti atẹ́gùn tó kéré: ohun tí ẹ̀rí ṣe àtìlẹ́yìn fún

Methylene blue kì í ṣe ìtọ́jú tí a ti fi múlẹ̀ fún COPD, emphysema, tàbí atẹ́gùn ẹ̀jẹ̀ tó kéré tí COPD sábà máa ń fà. Àwọn ìṣàwárí tí a ṣe fún àpilẹ̀kọ yìí kò rí ìdánwò aláìsàn tí ó ní ẹgbẹ́ àfiwé tó fi hàn pé ó ń mú mími kúkúrú nínú COPD dára sí i, dènà bí àrùn ṣe ń burú sí i lójijì, tún ìbàjẹ́ emphysema ṣe, tàbí dín iye atẹ́gùn tí a pàṣẹ fún aláìsàn kù. Èyí jẹ́ gbólóhùn nípa ẹ̀rí tí a rí, kì í ṣe ẹ̀rí pé a ti yẹ gbogbo ìwádìí tí ó lè wà wò.

Ìdàrúdàpọ̀ náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú gbólóhùn náà “ó ń ṣèrànwọ́ fún atẹ́gùn.” Atẹ́gùn gbọ́dọ̀ wọ ẹ̀dọ̀fóró, kọjá sínú ẹ̀jẹ̀, rìn lórí hemoglobin, kí ó sì dé àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ń lò ó. Ẹ̀rọ tí a fi sí orí ìka ọwọ́ wá ń fojú díwọ̀n apá kan nínú ìlànà náà. Àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí lè kùnà fún àwọn ìdí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Lílo methylene blue nínú ìṣègùn fún ìṣòro hemoglobin kan pàtó kò sọ ọ́ di ojútùú gbogbogbò fún ìwọ̀n atẹ́gùn tó kéré.

Ìbéèrè mẹ́rin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tó wà lẹ́yìn ìsọ pé ohun kan ń ṣèrànwọ́ fún atẹ́gùn

Àwòrán ẹ̀rí fún ọ̀nà tí atẹ́gùn ń gbà. Ọ̀nà òkè tọ atẹ́gùn láti ẹ̀dọ̀fóró dé àwọn sẹ́ẹ̀lì. Ẹ̀ka ìwọ̀n ń ṣàyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀; kì í ṣe ìgbésẹ̀ mìíràn fún fífi atẹ́gùn ránṣẹ́. Àwòrán èrò àkọ́kọ́ yìí ṣe àkótán àwọn ìyàtọ̀ tí a ṣàlàyé nísàlẹ̀, kì í sì í ṣe àbájáde ìwádìí.

1. COPD ń nípa lórí bí afẹ́fẹ́ ṣe ń ṣàn àti pàṣípààrọ̀ gáàsì nínú ẹ̀dọ̀fóró

Nínú COPD, àwọn ọ̀nà afẹ́fẹ́ lè dín, kí kẹ̀lẹ́bẹ̀ sì dí wọn. Nínú emphysema, ìbàjẹ́ sí ògiri àwọn àpò afẹ́fẹ́ ń dín ojú ilẹ̀ tó ń ṣiṣẹ́ fún pàṣípààrọ̀ gáàsì kù. Àlàyé NHLBI nípa COPD ṣàpèjúwe àwọn ìṣòro wọ̀nyí nínú ìṣètò ẹ̀dọ̀fóró. Afẹ́fẹ́ tó ń dé apá kan nínú ẹ̀dọ̀fóró tún gbọ́dọ̀ bá ẹ̀jẹ̀ tó ń ṣàn gba apá náà mu kí ara lè gba atẹ́gùn dáadáa.

Yíyí ìlànà kẹ́míkà hemoglobin padà kò lè fi múlẹ̀ pé àwọn àpò afẹ́fẹ́ tó ti bàjẹ́ ti padà sípò. Bẹ́ẹ̀ ni pé ẹni kan ní ìmọ̀lára pé òun ní agbára sí i kò fi hàn pé afẹ́fẹ́ ń ṣàn dára sí i. Àwọn ìsọ wọ̀nyẹn nílò ìwọ̀n tiwọn, bí àyẹ̀wò spirometry, ìdánwò rírìn tí ó tẹ̀ lé ìlànà kan náà, ìwọ̀n àwọn àmì àìsàn, tàbí àyẹ̀wò gáàsì inú ẹ̀jẹ̀.

Ìbéèrè nípa ìtọ́jú tún kọjá iye atẹ́gùn tó so mọ́ hemoglobin nínú ẹ̀jẹ̀. Mími kúkúrú lè fi bí mímí ṣe ń ṣòro hàn, àwọn tó ní COPD sì lè ní àwọn àìsàn mìíràn tó ń kó ipa sínú àwọn àmì àìsàn wọn. Nọ́ńbà ẹ̀rọ tó ń mú ọkàn balẹ̀ kò ṣàlàyé mími kúkúrú tí kò dẹ́kun.

Ìtọ́sọ́nà ìtọ́jú NHLBI ṣàpèjúwe àwọn oogun tó ń fẹ ọ̀nà afẹ́fẹ́, àwọn ìtọ́jú pàtó tó ń dín ìgbóná àsopọ̀ kù, ìmúpadàbọ̀sípò iṣẹ́ ẹ̀dọ̀fóró, àti ìtọ́jú atẹ́gùn fún àwọn tó bá àwọn ààmì rẹ̀ mu. Àwọn ìgbésẹ̀ ìtọ́jú wọ̀nyí ń bójú tó àwọn àìní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Methylene blue tí a ń tà ní ṣọ́ọ̀bù kò yẹ kí ó rọ́pò atẹ́gùn tí a pàṣẹ, àwọn oogun afasímú, tàbí àyẹ̀wò mímí tó ń burú sí i.

2. Methemoglobinemia jẹ́ ìṣòro ẹ̀jẹ̀ ọ̀tọ̀

Hemoglobin sábà máa ń gbé atẹ́gùn nípa lílo irin ní ipò ferrous. Methemoglobin ní irin tí ó ti gba oxidation, ní ipò ferric, tí kò lè so mọ́ atẹ́gùn bí ó ti yẹ. Bí methemoglobin bá pọ̀ tó, ó lè ṣèdíwọ́ fún fífi atẹ́gùn ránṣẹ́ bí atẹ́gùn tilẹ̀ ń dé ẹ̀dọ̀fóró.

Ìwífún ìpàṣẹ oogun ní AMẸRIKA fún ProvayBlue tí a ń fún nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ tọ́ka sí methemoglobinemia tí a kì í bí ènìyàn pẹ̀lú gẹ́gẹ́ bí ìṣòro tí a fọwọ́ sí lílo rẹ̀ fún. Methylene blue ń kó ipa nínú yíyí methemoglobin padà sí hemoglobin tó ń ṣiṣẹ́. Èyí jẹ́ àfojúsùn kẹ́míkà ara tí a ṣàlàyé ní kedere, kì í ṣe ìtọ́jú gbogbogbò fún ìbàjẹ́ ẹ̀dọ̀fóró onígbà pípẹ́. Àlàyé ìtọ́jú methemoglobinemia ṣe àlàyé ìyàtọ̀ yẹn síwájú sí i.

Ẹni kan lè ní ìṣòro méjèèjì. Ìròyìn ọ̀ràn aláìsàn kan ní 2025 tó ní í ṣe pẹ̀lú lílo phenazopyridine àti COPD ṣàpèjúwe ọkùnrin ẹni ọdún 67 kan tí methemoglobin rẹ̀ jẹ́ 14.5%. Lẹ́yìn methylene blue, iye tí a ròyìn dín sí 9.5%. Ó tún gba ascorbic acid, atẹ́gùn, àwọn oogun tó ń fẹ ọ̀nà afẹ́fẹ́, àti àwọn steroid. Aláìsàn kan ṣoṣo ni èyí, tó ní ìṣòro ẹ̀jẹ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú oogun àti COPD ní àkókò kan náà, láìsí ẹgbẹ́ àfiwé. Kò fi múlẹ̀ pé methylene blue ṣe ìtọ́jú COPD tó ti ní tẹ́lẹ̀ tàbí pé ó lè rọ́pò àwọn ìtọ́jú yòókù.

Ìyàtọ̀ náà nípa lórí àyẹ̀wò. Ìfúnpá atẹ́gùn nínú àyẹ̀wò gáàsì ẹ̀jẹ̀, tí a sábà ń pè ní PaO₂, ń wọn atẹ́gùn tó tú sínú ẹ̀jẹ̀. Òun nìkan kò sọ iye hemoglobin tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa. Àyẹ̀wò co-oximetry ní yàrá àyẹ̀wò lè wọn àwọn ìpín hemoglobin, títí kan methemoglobin. Àwọn oníṣègùn ń túmọ̀ àwọn àbájáde wọ̀nyẹn papọ̀ pẹ̀lú àwọn àmì àìsàn, àwọn nǹkan tí aláìsàn ti fara hàn sí, àti atẹ́gùn tí a ń fún un.

3. Àwọn ìdánwò mitochondria kò fi àǹfààní fún COPD múlẹ̀

Mitochondria ń lo atẹ́gùn nígbà tí sẹ́ẹ̀lì ń mú agbára jáde. Àwọn olùwádìí ti ṣàyẹ̀wò methylene blue gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà mìíràn fún gbígbé electron. Fún àpẹẹrẹ, ìwádìí ìdánwò lórí gbígbé electron nínú mitochondria ròyìn pé lílo atẹ́gùn pọ̀ sí i nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì iṣan ara tí a gbin nínú yàrá ìwádìí, ó sì ṣe àyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ ẹranko fún àwọn ìṣòro ètò iṣan ara. Ìwọ̀nyí kì í ṣe àwọn àbájáde fún aláìsàn COPD.

Lílo atẹ́gùn tó pọ̀ sí i túmọ̀ sí pé àwọn sẹ́ẹ̀lì lo atẹ́gùn púpọ̀ sí i lábẹ́ àwọn ipò ìdánwò náà. Kò túmọ̀ sí pé ẹ̀dọ̀fóró tó ti bàjẹ́ gba atẹ́gùn púpọ̀ sí i, pé iye atẹ́gùn tó so mọ́ hemoglobin nínú ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i, tàbí pé atẹ́gùn àfikún kò ṣe pàtàkì mọ́. Ọ̀nà iṣẹ́ tí a dábàá ní ìpele tó tẹ̀ lé ṣì nílò ìdánwò ìṣègùn nínú àwọn ènìyàn tí a sọ pé yóò ṣe àǹfààní fún.

Àwọn àbájáde ìṣàwárí nílò ìyàtọ̀ mìíràn: methylene blue lè fara hàn nínú àpilẹ̀kọ ìwádìí gẹ́gẹ́ bí àwọ̀. Nínú ìwádìí ní 2020 nípa fífi nǹkan dé ẹ̀dọ̀fóró eku, àwọn olùwádìí lò ó láti ṣàyẹ̀wò ibi tí omi tí wọ́n fún àwọn eku náà dé. Ìtọ́jú emphysema tí wọ́n ń ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ jẹ́ all-trans-retinoic acid. Kíkà kìkì àwọn ọ̀rọ̀ “methylene blue,” “eku,” àti “emphysema” lè mú kí a fi àṣìṣe sọ ìdánwò ọ̀nà fífi nǹkan dé ẹ̀dọ̀fóró di ìsọ nípa ìtọ́jú.

Bákan náà, ìjíròrò àwọn aláìsàn nípa methylene blue pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ pupa tọ́ka sí ìbéèrè kan tí àwọn ènìyàn fẹ́ kí a dáhùn. Kò pèsè ẹ̀rí láti inú ìdánwò tó ní ẹgbẹ́ àfiwé pé àpapọ̀ náà ń mú COPD dára sí i.

4. Ìwọ̀n atẹ́gùn lè yí padà láìsí ìyípadà nínú ẹ̀dọ̀fóró

Ẹ̀rọ pulse oximeter tí a sábà máa ń lò ń lo ìmọ́lẹ̀ láti fojú díwọ̀n iye atẹ́gùn tó so mọ́ hemoglobin nínú ẹ̀jẹ̀, tí a ń ròyìn gẹ́gẹ́ bí SpO₂. Kì í wọn tààràtà bí mímí ṣe ń ṣòro, carbon dioxide, tàbí bí sẹ́ẹ̀lì ṣe ń mú agbára jáde. Ìtọ́sọ́nà FDA fún pulse oximeter sọ pé ṣíṣàn ẹ̀jẹ̀, àwọ̀ ara, ìwọ̀n ooru ara, àti àwọn ohun mìíràn lè nípa lórí bí ìwọ̀n náà ṣe péye.

Methylene blue fúnra rẹ̀ lè ṣèdíwọ́ fún ìwọ̀n yìí tí a ń ṣe nípasẹ̀ ìmọ́lẹ̀. Ìwífún ìpàṣẹ oogun rẹ̀ kìlọ̀ pé ẹ̀jẹ̀ tó ní àwọ̀ náà lè mú kí ìwọ̀n atẹ́gùn hàn pé ó kéré ju iye gidi lọ, pàápàá nígbà tàbí ní kété lẹ́yìn fífi í sínú iṣan ẹ̀jẹ̀. Ó dámọ̀ràn pé kí a gba ẹ̀jẹ̀ láti inú àlọ ẹ̀jẹ̀, kí a sì ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀nà mìíràn nígbà tí a bá nílò láti ṣe àyẹ̀wò iye atẹ́gùn ní irú ipò bẹ́ẹ̀.

Ìkìlọ̀ yẹn kò fi múlẹ̀ pé gbogbo ọjà tí a ń tà fún lílo láti ẹnu yóò ní ipa tí a lè sọ tẹ́lẹ̀. Kò sì túmọ̀ sí pé a lè kọ ìwọ̀n tuntun tó kéré sílẹ̀ láìsí ewu nípa sísọ pé àwọ̀ náà ló fa á. Ìṣòro atẹ́gùn gidi àti ìdálọ́wọ́ nínú ìwọ̀n lè wà papọ̀. Sọ fún ẹgbẹ́ tó ń tọ́jú rẹ nípa lílo methylene blue kí wọ́n lè yan àyẹ̀wò tó yẹ, kí wọ́n sì túmọ̀ rẹ̀ dáadáa. Ìtọ́sọ́nà nípa methylene blue àti ìwọ̀n ẹ̀rọ atẹ́gùn ṣàlàyé ìṣòro ìwọ̀n náà lọ́tọ̀.

Ìlọsíwájú tó dà bí ẹni pé ó ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn lílo ọjà kan náà ṣòro láti túmọ̀. Sísinmi lẹ́yìn ìgbòkègbodò, yíyí bí a ṣe ń fúnni ní atẹ́gùn padà, mímú ọwọ́ tútù gbóná, tàbí yíyí ipò ohun ìmọ̀ ẹ̀rọ padà lè yí àfiwé náà padà. Ìwọ̀n nílé ṣáájú àti lẹ́yìn lílo ọjà kò lè ya ipa oogun sọ́tọ̀.

Ohun tí o yẹ kí o ṣe nígbà tí mímí bá ń burú sí i

Tẹ̀ lé ètò atẹ́gùn àti ètò fún ìgbà tí àrùn bá burú sí i lójijì tí ẹgbẹ́ ìtọ́jú mímí rẹ fún ọ. Wá àyẹ̀wò kíákíá bí ìwọ̀n bá ṣubú láìròtẹ́lẹ̀, tí ó sì dúró ní ìsàlẹ̀ àfojúsùn tirẹ, tàbí bí àwọn àmì àìsàn bá burú sí i lọ́nà tó ṣe pàtàkì. Má ṣe ṣàtúnṣe ìtọ́jú rẹ láti bá ìlànà methylene blue kan lórí ayélujára mu.

Ìtọ́sọ́nà NHLBI nípa àwọn àmì àìsàn pàjáwìrì dámọ̀ràn ìrànlọ́wọ́ pàjáwìrì fún ìṣòro mímí tàbí sísọ̀rọ̀, ètè aláwọ̀ búlúù tàbí eérú, ìdínkù nínú ìjífọ̀ àti ìmọ̀ ohun tó ń ṣẹlẹ̀, tàbí àwọn àmì àìsàn tí kò dáhùn sí ìtọ́jú tí a dámọ̀ràn. Pe nọ́ńbà pàjáwìrì agbègbè rẹ dípò dídúró láti dán àfikún oúnjẹ kan wò.

Methylene blue tún ní àwọn ewu tó yẹ kí a fiyè sí: ìwífún ìpàṣẹ oogun rẹ̀ kìlọ̀ nípa majele serotonin tó le nígbà tí a bá lò ó pẹ̀lú àwọn oogun kan, àti ìparun àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa tó le nínú àìtó G6PD. Mú àkójọ gbogbo oogun àti ọjà tí o ń lò wá sí ìgbìmọ̀ pẹ̀lú oníṣègùn. Ìbéèrè tó wúlò jẹ́ pàtó: kí ló ṣàlàyé ìṣòro mímí náà, báwo ni a ṣe wọn ọ́n, ìtọ́jú wo sì ní ẹ̀rí fún àìsàn tí a ṣàwárí náà?