Àpilẹ̀kọ
Methylene blue fún àkóràn olú èékánná àti awọ ara: ohun tí àwọn ìdánwò fotodainamiki fi hàn

Àwọn àbájáde ìṣàwárí fún methylene blue fún olú èékánná sábà máa ń da ohun méjì tí ó yàtọ̀ gan-an pọ̀. Ọ̀kan ni ìgò àwọ̀ búlúù tí a ń fi kùn ní ilé. Èkejì ni ìlànà ilé ìwòsàn tí a ti ń fi àwọ̀ náà kùn, fi sílẹ̀ fún ìgbà díẹ̀, lẹ́yìn náà sì mú un ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ pupa tí a ti díwọ̀n. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ẹ̀rí ìwádìí ilé ìwòsàn jẹ́ ti èkejì. Àpilẹ̀kọ yìí fi àwọn ìwádìí fotodainamiki mẹ́ta wéra ní tààrà, kí o lè rí ohun tí a dán wò gan-an àti ohun tí ọ̀kọ̀ọ̀kan fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀.
Ọ̀nà tí gbogbo wọn gbà ń ṣiṣẹ́ rọrùn. Methylene blue ń fa ìmọ́lẹ̀ pupa sínú ara rẹ̀ lọ́pọ̀, molecule tí ìmọ́lẹ̀ ti ru sì ń fi agbára náà fún oxygen, tí ó ń ṣe oxygen singlet àti àwọn ẹ̀yà mìíràn tí ó ń fèsì tí ó sì ń ba sẹ́ẹ̀lì olú jẹ́. Láìsí ìmọ́lẹ̀, ipa náà kéré púpọ̀. Ìdí nìyẹn tí gbogbo ìwádìí ní ìsàlẹ̀ fi so àwọ̀ náà pọ̀ mọ́ fìtílà, gígùn ìgbì, àti ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ tí a sọ ní pàtó, àti ìdí tí àwọn àbájáde láti inú ìlànà tí a lo ìmọ́lẹ̀ kò fi sọ ohunkóhun nípa fífi àwọ̀ tẹ èékánná ní ìmọ́lẹ̀ ojúmọ́. A ṣàlàyé ọ̀nà ìṣiṣẹ́ gbogbogbò náà ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ nínú àlàyé nípa ìtọ́jú fotodainamiki, àyíká ìwádìí tó gbòòrò sí i nípa ìjà sí olú sì wà nínú àkótán methylene blue gẹ́gẹ́ bí ohun tó ń kọjú àwọn ohun alààyè kéékèèké.
Onychomycosis èékánná ẹsẹ̀: àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú fluconazole ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀
Ìdánwò tó tóbi jù ni ìfiwéra tí a pín àwọn aláìsàn 80 tí ó ní onychomycosis èékánná ẹsẹ̀ sí ẹgbẹ́ láìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀, tí a tẹ̀ jáde ní 2014. Ìdajì gba ìtọ́jú fotodainamiki, ìdajì sì gba fluconazole 300 mg láti ẹnu lẹ́ẹ̀kan lọ́sẹ̀, ọ̀kọ̀ọ̀kan fún ọ̀sẹ̀ 24.
Ìlànà ìmọ́lẹ̀ náà jẹ́ pàtó. A fi ojútùú methylene blue 2% nínú omi kùn èékánná, lẹ́yìn náà, lẹ́yìn àkókò ìdúró kúkúrú, a tan ìmọ́lẹ̀ LED pupa tí àwọn ìgbì rẹ̀ kò wà ní ìṣọ̀kan sí i ní 630 nm, tí ó ń pèsè 18 joules fún square centimetre. A tún àwọn ìgbà ìtọ́jú náà ṣe ní gbogbo ọjọ́ 15, ní ìgbà méjìlá láàárín oṣù mẹ́fà. Nínú ẹgbẹ́ méjèèjì, a kọ́kọ́ fi ohun èlò yọ ohun tó nípọn lábẹ́ èékánná, àwọn ìlà gígùn, tàbí dermatophytoma kúrò lórí èékánná tí ó ní wọn, nítorí ìmọ́lẹ̀ àti oògùn kò lè ṣiṣẹ́ dáadáa níwájú ògiri keratin.
Àbájáde pàtàkì fi ojú rere hàn sí ẹgbẹ́ ìmọ́lẹ̀, pẹ̀lú ìyàtọ̀ tó ní ìtumọ̀ nípa ìṣirò. Àwọn àlàyé tí a fa jáde lẹ́yìn náà láti inú ọ̀rọ̀ ìwádìí kíkún ròyìn ìdáhùn nǹkan bí 90% lẹ́yìn àkókò ìtọ́jú oṣù mẹ́fà, ní ìfiwéra pẹ̀lú 45% fún fluconazole; èyí sì sọ̀kalẹ̀ sí nǹkan bí 80% nínú ẹgbẹ́ ìmọ́lẹ̀ ní oṣù méjìlá lẹ́yìn tí ìtọ́jú parí. Àtúntúpalẹ̀ tó muna sí i, tí ó béèrè ohun mẹ́ta lẹ́ẹ̀kan náà—àyẹ̀wò maikirosikopu tí kò rí olú, àyẹ̀wò ìdàgbàsókè olú tí kò rí olú, àti èékánná tí ó mọ́ tí ó ti tún dàgbà ní kíkún—fi ìwọ̀n ìwòsàn pípé ìkẹyìn sí 50% ní ìfiwéra pẹ̀lú 25%. Àwọn ìwọ̀n méjèèjì ń ṣàpèjúwe àwọn ohun tí a díwọ̀n tí ó yàtọ̀, kì í ṣe àwọn àbájáde tó tako ara wọn; ìyàtọ̀ tó wà láàárín wọn sì ni kókó apá tó tẹ̀ lé. A ròyìn pé àwọn aláìsàn fara da ìtọ́jú náà dáadáa, pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ìrora àti ìmọ̀lára jíjó kan tí a kọ sílẹ̀.
Àwọn kókó méjì ṣe pàtàkì fún ẹnikẹ́ni tí ó ń béèrè bí a ṣe lè lo methylene blue fún olú èékánná ẹsẹ̀. Àkọ́kọ́, ohun tí a fi wéra ni fluconazole, oògùn tí agbára rẹ̀ lòdì sí àrùn èékánná kò pọ̀ púpọ̀, kì í ṣe terbinafine tí ó lágbára sí i. Èkejì, ìfojúsùn àwọ̀ náà jẹ́ 2%, tí ó ga púpọ̀ ju ohunkóhun tí a ń tà fún ìlò ohun ìṣaralóge ní ilé lọ; a sì fi í kùn lábẹ́ àbójútó, pẹ̀lú yíyọ àsopọ̀ tó bàjẹ́ kúrò àti fìtílà tí a ti ṣàtúnṣe ìwọ̀n rẹ̀.
Àrùn èékánná ẹsẹ̀ tó le: fífi àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ kún terbinafine
Ìwádìí èékánná kejì, ìdánwò tí a pín àwọn aláìsàn tí ó ní àkóràn dermatophyte èékánná ẹsẹ̀ tó le sí ẹgbẹ́ láìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀, tí a tẹ̀ jáde ní 2020, dáhùn ìbéèrè tó há sí i. Gbogbo àwọn aláìsàn ogún tí àkóràn kan ju 60% èékánná àtàǹpàkò ẹsẹ̀ wọn lọ gba terbinafine 250 mg láti ẹnu lójoojúmọ́ fún ọ̀sẹ̀ méjìlá, pẹ̀lú lílo urea láti mú èékánná rọ̀. Ní àfikún sí ìtọ́jú ìpìlẹ̀ yẹn, mẹ́wàá gba ìtọ́jú fotodainamiki methylene blue, mẹ́wàá sì gba ìtọ́jú fotodainamiki pẹ̀lú ohun mìíràn tí ó ń jẹ́ kí ìmọ́lẹ̀ ṣiṣẹ́.
Ẹgbẹ́ methylene blue lo ojútùú 2% nínú omi pẹ̀lú àkókò ìdúró nǹkan bí ìṣẹ́jú mẹ́ta, lẹ́yìn náà LED 635 nm tí ó pèsè 37 joules fún square centimetre láàárín ìṣẹ́jú mẹ́wàá. A ṣe ìgbà ìtọ́jú mẹ́sàn-án ní àárín ọ̀sẹ̀ méjì méjì láàárín ọ̀sẹ̀ mẹ́rìndínlógún, pẹ̀lú òróró urea 40% ní àwọn ìrọ̀lẹ́ ṣáájú ìgbà ìtọ́jú kọ̀ọ̀kan àti lílo ohun èlò láti yọ àwọn ohun tó kójọ kúrò.
Ní ọ̀sẹ̀ 52, nǹkan bí oṣù mẹ́sàn-án lẹ́yìn ìgbà ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀ tó kẹ́yìn, atọ́ka bí àrùn ṣe le nínú ẹgbẹ́ methylene blue ti sọ̀kalẹ̀ láti nǹkan bí 24 sí abẹ́ 1, apá èékánná tí àkóràn kàn láti nǹkan bí 65% sí abẹ́ 2%, ìwòsàn pípé, tí ó túmọ̀ sí èékánná tí ìrísí rẹ̀ dára pẹ̀lú àyẹ̀wò tó fi hàn pé olú ti kúrò, sì jẹ́ 70%. Àyẹ̀wò olú fúnra rẹ̀ fi hàn pé olú ti kúrò ní 100% nínú ẹgbẹ́ methylene blue, ní ìfiwéra pẹ̀lú 90% pẹ̀lú ohun mìíràn tí ó ń jẹ́ kí ìmọ́lẹ̀ ṣiṣẹ́. A kò ròyìn ipa ẹgbẹ́ kankan láti àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ ní ibi tí a ti lò ó; àwọn aláìsàn méjì ní ìdààmú inú àti ìfun tí a dá lé terbinafine tí wọ́n tún ń lò.
Ìtumọ̀ olóòótọ́ ni pé ìdánwò yìí kò lè ya ipa tí àwọ̀ náà kó sọ́tọ̀. Gbogbo aláìsàn gba àkókò ìtọ́jú kíkún ti oògùn tó dára jù tí ó ń ṣiṣẹ́ káàkiri ara, pẹ̀lú ìmúrasílẹ̀ èékánná tó jinlẹ̀; kò sí ẹgbẹ́ tó gba oògùn nìkan, àwọn ẹgbẹ́ ìmọ́lẹ̀ méjèèjì sì ní àbájáde tó jọra. Ohun tí ó fi hàn ni pé ìlànà ìmọ́lẹ̀ methylene blue tí a fi kún ìtọ́jú àṣà mú kí olú kúrò ní ìwọ̀n gíga nínú àrùn tó le, pẹ̀lú ìtọpinpin pípẹ́, àti pé àwọn ìgbà ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀ fúnra wọn kò fi májèlé kún ibi ìtọ́jú nínú ẹgbẹ́ kékeré yìí. A jíròrò ìbáṣepọ̀ àwọn oògùn àti ewu fún gbogbo ara láti àwọn ìlànà ìtọ́jú àpapọ̀ nínú ìtọ́sọ́nà ààbò àti ìbáṣepọ̀.
Àkóràn awọ ara tí ó kọjú oògùn: aláìsàn kan, olú alágídí kan
Ẹ̀rí fún awọ ara kéré púpọ̀ sí i. Ìwádìí 2026 nípa ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀ methylene blue lòdì sí Trichophyton indotineae tí ó kọjú oògùn dá lórí aláìsàn kan tí ó jẹ́ ẹni ọdún 25, tí ó ní ọgbẹ́ awọ ara ní ọ̀pọ̀ ibi, tí ó ti wà fún oṣù mẹ́jọ láìka lílo terbinafine tí ó ń ṣiṣẹ́ káàkiri ara ní 250 mg lójoojúmọ́ fún ọ̀sẹ̀ mẹ́fà sí. Àyẹ̀wò yàrá fi ìfojúsùn terbinafine tó kéré jù tí ó lè dá ìdàgbàsókè olú dúró hàn ní 8.0 micrograms fún millilitre, ní ìfiwéra pẹ̀lú 1.0 fún methylene blue, èyí tó bá dermatophytosis tí ó kọjú oògùn tí ó ń tàn ká ní ọ̀pọ̀ agbègbè báyìí mu.
A tọ́jú àwọn ọgbẹ́ náà pẹ̀lú methylene blue 1% tí a fi kùn àti ìmọ́lẹ̀ pupa ní nǹkan bí 630 nm tí ó pèsè 100 joules fún square centimetre, lẹ́ẹ̀kan lọ́sẹ̀ fún ọ̀sẹ̀ mẹ́rin. Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì, àwọn ọgbẹ́ tí a tọ́jú fi hàn pé bí awọ ṣe ń bó ti parí, àyẹ̀wò olú pẹ̀lú maikirosikopu kò sì rí olú; ní ọ̀sẹ̀ mẹ́rin, a ṣàpèjúwe wọn gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó ti sàn pátápátá pẹ̀lú ìyípadà àwọ̀ kékeré nìkan tó ṣẹ́ kù, nígbà tí àwọn ọgbẹ́ tí a tọ́jú pẹ̀lú kíríìmù terbinafine ṣì ní àwọn okùn olú tí a lè rí. A kò ròyìn ìfèsì tó le tàbí ìrora kankan.
Èyí jẹ́ ìdáhùn tòótọ́ tí àyẹ̀wò olú fi hàn nínú àrùn tí ó kọjú oògùn, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ aláìsàn kan ṣoṣo pẹ̀lú ọ̀sẹ̀ mẹ́rin ìṣàkíyèsí. Kò sí àkọsílẹ̀ pé àyẹ̀wò ìdàgbàsókè olú yí padà lẹ́yìn ìtọ́jú, yàtọ̀ sí àyẹ̀wò maikirosikopu; kò sí ìtọpinpin àtúnpadà àrùn ní oṣù mẹ́ta, mẹ́fà, tàbí méjìlá; kò sì sí ẹgbẹ́ àwọn ènìyàn tí a lè fi ṣírò ìwọ̀n ìdáhùn. Ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìwádìí sí i, kì í ṣe ìmọ̀ràn ìtọ́jú. A ṣàyẹ̀wò àwọn ẹ̀yà olú tí ó kọjú oògùn àti àyẹ̀wò bóyá oògùn lè ṣiṣẹ́ lórí wọn sí i nínú ìtọ́sọ́nà nípa ìkọjú oògùn apakòkòrò olú.
Àwọn ìwádìí mẹ́ta ní ìfiwéra lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn
| Souza 2014, èékánná ẹsẹ̀ | Alberdi àti Gomez 2020, àrùn èékánná ẹsẹ̀ tó le | Xu 2026, ọgbẹ́ awọ ara tí ó kọjú oògùn | |
|---|---|---|---|
| Ìṣètò àti iye | Pípín láìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀, 40 nínú ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan | Pípín láìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀, a túpalẹ̀ 10 nínú ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan | Aláìsàn kan, àwọn ọgbẹ́ gẹ́gẹ́ bí ohun ìfiwéra ara wọn |
| Ẹ̀dá | Àpapọ̀ dermatophytes, yeasts, moulds | T. rubrum tàbí T. mentagrophytes | T. indotineae, tí kò dáhùn sí terbinafine |
| Àwọ̀ àti àkókò ìdúró | 2% nínú omi, ìṣẹ́jú díẹ̀ | 2% nínú omi, nǹkan bí ìṣẹ́jú 3 | 1% tí a fi kùn, ìbòrí tí kò jẹ́ kí ìmọ́lẹ̀ wọlé gẹ́gẹ́ bí ìlànà ẹ̀dà ìwádìí ṣáájú ìtẹ̀jáde |
| Ìmọ́lẹ̀ | 630 nm LED, 18 J per cm2 | 635 nm LED, 37 J per cm2 | Nǹkan bí 630 nm, 100 J per cm2 |
| Àwọn ìgbà ìtọ́jú | 12, ní gbogbo ọjọ́ 15 láàárín oṣù 6 | 9, ní gbogbo ọ̀sẹ̀ 2 láàárín ọ̀sẹ̀ 16 | 4, ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ |
| Ìtọ́jú tí a so pọ̀ | Fífá èékánná níbi tí ó bá yẹ; kápúsù tí kò ní oògùn | Terbinafine 250 mg lójoojúmọ́ fún ọ̀sẹ̀ 12, urea 40%, yíyọ àsopọ̀ tó bàjẹ́ kúrò | Kò sí lórí àwọn ọgbẹ́ tí a tọ́jú; kíríìmù terbinafine lórí àwọn ọgbẹ́ ìfiwéra |
| Àbájáde ní ìrísí | Ìdáhùn nǹkan bí 90% ní ìparí ìtọ́jú, nǹkan bí 80% ní oṣù 12 | Atọ́ka bí àrùn ṣe le láti nǹkan bí 24 sí abẹ́ 1; ìwòsàn pípé 70% ní ọ̀sẹ̀ 52 | |
| Àbájáde nípa àyẹ̀wò olú | Ìwòsàn pípé pẹ̀lú àlàfo tó muna 50% ní ìfiwéra pẹ̀lú 25% ní ìtọpinpin ìkẹyìn | PAS àti àyẹ̀wò ìdàgbàsókè olú kò rí olú ní 100% ní ọ̀sẹ̀ 52 | Maikirosikopu kò rí olú ní ọ̀sẹ̀ 2; a kò ròyìn àyẹ̀wò ìdàgbàsókè olú lẹ́yìn ìtọ́jú |
| Ìtọpinpin | Oṣù 12 lẹ́yìn ìtọ́jú | Nǹkan bí oṣù 9 lẹ́yìn ìgbà ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀ tó kẹ́yìn | Ọ̀sẹ̀ 4, kò sí dátà nípa àtúnpadà àrùn |
| Àwọn ipa tí kò fẹ́ | Ìṣẹ̀lẹ̀ ìrora àti ìmọ̀lára jíjó kan | Kò sí ipa ní ibi ìtọ́jú; ìdààmú inú láti terbinafine nínú 2 lára 10 | Kò sí ìfèsì tó le, kò sí ìrora |
Ìwòsàn ní ìrísí kì í ṣe ìwòsàn gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò olú
Kíkà àwọn ìwé ìwádìí wọ̀nyí nílò kí a mọ ìyàtọ̀ kan. Ìwòsàn ní ìrísí túmọ̀ sí pé èékánná tàbí awọ ara dà bí ó ti yẹ. Ìwòsàn gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò olú túmọ̀ sí pé maikirosikopu àti àyẹ̀wò ìdàgbàsókè olú kò rí olú. Ìwòsàn pípé túmọ̀ sí méjèèjì lẹ́ẹ̀kan náà. Èékánná ń tún dàgbà díẹ̀díẹ̀, nítorí náà èékánná lè dára sí i ní ìrísí ní ọ̀pọ̀ oṣù ṣáájú kí olú tó kúrò, àwọn ohun olú tó ti kú sì lè mú kí àyẹ̀wò ṣì fi hàn pé olú wà lẹ́yìn tí àkóràn ti parí. Ìdánwò Souza fi àbájáde yìí hàn ní tààrà: àwọn àlàfo ìdáhùn tí kò muna fúnni ní 80 sí 90%, nígbà tí bíbéèrè èékánná tó mọ́ pẹ̀lú àwọn àyẹ̀wò tí kò rí olú fúnni ní 50%. Kò sí ìwọ̀n kan tí ó jẹ́ àṣìṣe. Wọ́n ń díwọ̀n ohun tó yàtọ̀, gbogbo ọ̀rọ̀ nípa bí ìtọ́jú ṣe ń ṣiṣẹ́ sì yẹ kí ó sọ èwo ni ó ń tọ́ka sí.
Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún àwọn ìpinnu ìtọ́jú
Àwọn ìparí mẹ́ta ṣì dúró lẹ́yìn àyẹ̀wò tó muna. Àkọ́kọ́, methylene blue pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ pupa tí a ti ṣàtúnṣe ìwọ̀n rẹ̀ ti mú kí olú èékánná ẹsẹ̀ kúrò ní tòótọ́ nínú ìdánwò méjì tí a pín àwọn aláìsàn sí ẹgbẹ́ láìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀, lẹ́ẹ̀kan ní ìfiwéra pẹ̀lú fluconazole nìkan, lẹ́ẹ̀kan sì ní àfikún sí terbinafine pẹ̀lú ìmúrasílẹ̀ urea. Èkejì, ìròyìn kan ṣoṣo nípa awọ ara tí ó kọjú oògùn fúnni ní ìrètí, ṣùgbọ́n kò fẹ́rẹ̀ẹ́ fi ohunkóhun múlẹ̀ fúnra rẹ̀; kò tíì sí ẹ̀rí láti ìdánwò tí a pín sí ẹgbẹ́ láìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀ fún dermatophytosis awọ ara tí a tọ́jú pẹ̀lú àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀. Ẹ̀kẹta, gbogbo àbájáde rere wá láti inú àpapọ̀ tí ó wà lábẹ́ àbójútó: àwọ̀ tó bá ìlànà oògùn mu ní 1 sí 2%, àkókò ìdúró tí a díwọ̀n, ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ tí a díwọ̀n, àti, lọ́pọ̀ ìgbà, yíyọ àsopọ̀ tó bàjẹ́ kúrò tàbí oògùn tó ń ṣiṣẹ́ káàkiri ara lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀.
Kò sí èyíkéyìí nínú èyí tí a lè fi sí fífi àwọ̀ tí a rà kùn ní ilé. Fífi í kùn ní ilé kò ní ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ tí a díwọ̀n, ìṣàkóso àkókò ìdúró, yíyọ àsopọ̀ tó bàjẹ́ kúrò, àyẹ̀wò olú, tàbí ìtọpinpin, èyí tó mú gbogbo ohun tí àwọn ìdánwò gbára lé kúrò. Ẹnikẹ́ni tí ó ń ronú nípa ìtọ́jú tí ó dá lórí ìmọ́lẹ̀ yẹ kí ó mú àwọn ìlànà wọ̀nyí lọ sọ́dọ̀ onímọ̀ àrùn awọ ara, kí ó sì béèrè bóyá ìtọ́jú fotodainamiki lábẹ́ àbójútó wà, dípò ṣíṣe àwọ̀ náà nìkan láìṣe ìlànà ìtọ́jú náà.