Àpilẹ̀kọ
Methylene blue àti àrùn kíndìnrín tàbí ẹ̀dọ̀

Àrùn kíndìnrín tàbí ẹ̀dọ̀ ń yí àwọn ìbéèrè tí ó yẹ kí a dáhùn kí a tó lo methylene blue padà. Ohun pàtàkì ni bí ara ṣe ń ṣiṣẹ́ lórí àpapọ̀ kẹ́míkà náà, pẹ̀lú ìdí fún ìtọju. Ohun èlò kan lè wúlò fún ìṣòro ìlera kan pàtó, síbẹ̀ ó lè nílò àfikún ìṣọ́ra nígbà tí iṣẹ́ ẹ̀yà ara tó ń kópa nínú yíyọ rẹ̀ kúrò nínú ara bá dín kù.
Fún methylene blue, ẹ̀rí nípa kíndìnrín àti ẹ̀dọ̀ kò dọ́gba. Àwọn ìwọ̀n tí a ṣe nínú ènìyàn fi hàn pé ìfarahàn ara sí oògùn ń pọ̀ sí i nígbà àìpé iṣẹ́ kíndìnrín. Àìpé iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ ní ìṣọ́ra fún àbójútó nínú ìtọju, ṣùgbọ́n àwọn ìwọ̀n ìfarahàn ara sí oògùn tó jọra, tí a pín gẹ́gẹ́ bí bí àìpé iṣẹ́ náà ṣe le tó, kò sí nínú ìwé ìtọ́sọ́nà oògùn tí a ṣàyẹ̀wò níbí. Èyíkéyìí nínú àwọn àbájáde wọ̀nyí kò fi ìdí methylene blue múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìtọju fún àrùn kíndìnrín aláìsàn-gbọ́ tàbí àrùn ẹ̀dọ̀.
Àrùn kíndìnrín: ìfarahàn ara sí oògùn tó pọ̀ sí i jẹ́ àbájáde tí a wọn
Pharmacokinetics ṣàpèjúwe ohun tó ń ṣẹlẹ̀ sí oògùn lẹ́yìn tí a bá fún ènìyàn: bí ó ṣe ń tàn ká ara, bí ó ṣe ń yí padà nípa kẹ́míkà àti bí ó ṣe ń jáde kúrò nínú ara. Ìfarahàn ara sí oògùn so iye oògùn tó wà nínú ara pọ̀ mọ́ bí ó ṣe pẹ́ tó nínú ara. Ènìyàn méjì lè gba iye kan náà, síbẹ̀ ìfarahàn ara wọn sí oògùn lè yàtọ̀.
Ìwé ìtọ́sọ́nà fún kíkọ PROVAYBLUE fún aláìsàn ròyìn àwọn ìwọ̀n pharmacokinetics ní àìpé iṣẹ́ kíndìnrín lẹ́yìn fífúnni ní oògùn lẹ́ẹ̀kan sínú iṣan ẹ̀jẹ̀. Ìfarahàn ara sí methylene blue láàárín wákàtí 96 pọ̀ sí i ní 52%, 116% àti 192% ní àìpé iṣẹ́ kíndìnrín tó rọrùn, tó wà ní àárín àti tó le, ní ìtẹ̀lé yẹn. Ìwọ̀n tí a lò ni AUC, agbègbè abẹ́ ìlà àwòrán ìfojúsùn-oògùn sí àkókò.
Ìlọsíwájú 192% túmọ̀ sí nǹkan bí ìlọ́po 2.92 ìfarahàn tí a fi ṣe àfiwé. Kò túmọ̀ sí pé iṣeeṣe ìpalára kíndìnrín jẹ́ 192%. Ìfarahàn ara sí oògùn àti ìpalára jẹ́ àwọn àbájáde méjì ọ̀tọ̀: àkọ́kọ́ ń wọn oògùn; èkejì ń wọn ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sí aláìsàn. Àfiwé pharmacokinetics nìkan kò lè sọ ààlà tí oògùn ti máa di májèlé fún ẹnìkọ̀ọ̀kan.
Àwọn ìwọ̀n wọ̀nyí kò tún lè fi ìlànà lílo oògùn ní ẹnu lójoojúmọ́ múlẹ̀. Wọ́n ṣàpèjúwe ìdánwò pàtó kan nípa fífúnni ní oògùn sínú iṣan ẹ̀jẹ̀, nígbà tí lílo rẹ̀ ní ẹnu léraléra ń yí ọ̀nà fífúnni, àkókò àti bí ìfarahàn ara sí oògùn ṣe rí tí a ń ṣàyẹ̀wò padà. Pípín iye oògùn tí a rí lórí ìntánẹ́ẹ̀tì nípasẹ̀ ìpín ìfarahàn ara sí oògùn kò ní sọ ìdánwò yẹn di ètò ìtọju tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀.
Àrùn ẹ̀dọ̀: ìṣọ́ra pẹ̀lú àlàfo pàtàkì nínú dátà
A kò yẹ kí a dáhùn ìbéèrè nípa ẹ̀dọ̀ nípa ṣíṣe àdàkọ àwọn ìdá ọgọ́rùn-ún fún kíndìnrín. Àlàyé ọja Proveblue ti Yúróòpù tọ́ka sí dátà ààbò àti bí oògùn ṣe ń ṣiṣẹ́ tó tí kò sí fún àìpé iṣẹ́ ẹ̀dọ̀. Dátà tí kò sí túmọ̀ sí pé kò sí ìdáhùn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún ẹgbẹ́ ènìyàn tí a ṣàpèjúwe; kò túmọ̀ sí pé a ti fi hàn pé ara wọn ń ṣiṣẹ́ lórí oògùn náà lọ́nà déédéé.
Ìwé ìtọ́sọ́nà ti US gba ni níyànjú láti ṣe àbójútó fún àkókò tó gùn sí i fún ipa májèlé àti ìbáṣepọ̀ oògùn tó lè ṣẹlẹ̀ ní àìpé iṣẹ́ ẹ̀dọ̀, nítorí yíyọ oògùn kúrò nínú ara lè lọ́ra. Èyí jẹ́ ìṣọ́ra nínú ìtọju, kì í ṣe ìdá ọgọ́rùn-ún ìlọsíwájú tí a wọn fún àrùn ẹ̀dọ̀ tó rọrùn, tó wà ní àárín tàbí tó le. Kò sọ iye wákàtí àfikún àbójútó kan tí yóò kan gbogbo ènìyàn, tàbí àgbékalẹ̀ ìṣirò fún àtúnṣe tí aláìsàn lè yàn fúnra rẹ̀.
Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì nígbà tí a bá ń ka ìmọ̀ràn bí “ẹ̀dọ̀ ń yí i padà nípa kẹ́míkà, nítorí náà ó ń ṣèrànwọ́ fún ẹ̀dọ̀.” Metabolism ṣàpèjúwe bí ara ṣe ń ṣiṣẹ́ lórí ohun kan nípa kẹ́míkà. Kò ṣàpèjúwe àtúnṣe ìpalára, ìdàgbàsókè iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ tàbí yíyí fibrosis padà. Àwọn àǹfààní wọ̀nyẹn nílò ìwádìí tí a ṣe láti wọn àwọn àbájáde yẹn.
Àfiwé àwọn ìṣọ́ra nínú ìtọju àti àwọn àlàfo nínú ẹ̀rí
Àfiwé yìí pa orísun, ipò ìtọju àti ìbéèrè tí a kò tíì dáhùn pọ̀ mọ́ra. PROVAYBLUE ni ọja ti US; Proveblue ni ọja ti Yúróòpù. Àwọn ìwé méjèèjì dá lórí àwọn oògùn abẹ́rẹ́ fún methemoglobinemia, ìṣòro kan tó ń nípa lórí agbára ẹ̀jẹ̀ láti gbé atẹ́gùn. A kò yẹ kí a so ìtọ́sọ́nà wọn pọ̀ di ìlànà lílo ní ilé.
| Ìbéèrè | Àìpé iṣẹ́ kíndìnrín | Àìpé iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ |
|---|---|---|
| Kí ni a wọn ní tààrà? | Ìwé ìtọ́sọ́nà ti US, apá 12.3: AUC tó pọ̀ sí i lẹ́yìn fífúnni ní oògùn IV lẹ́ẹ̀kan. | Ìwé ìtọ́sọ́nà ti Yúróòpù, apá 4.2: a kò tíì fi ààbò àti bí oògùn ṣe ń ṣiṣẹ́ tó ní àìpé iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ múlẹ̀; dátà kò sí. |
| Ìṣọ́ra nínú ìtọju wo ni a tẹ̀ jáde? | Ìwé ìtọ́sọ́nà ti US, apá 2.2 àti 8.6: fífúnni ní oògùn lẹ́ẹ̀kan fún àìpé iṣẹ́ tó wà ní àárín tàbí tó le, pẹ̀lú gbígbé àwọn ọ̀nà ìtọju mìíràn yẹ̀ wò bí ìdáhùn sí oògùn kò bá tó. | Ìwé ìtọ́sọ́nà ti US, apá 8.7: àbójútó tó gùn sí i fún ipa májèlé àti ìbáṣepọ̀ oògùn. |
| Ibo ni ààlà ẹ̀rí wà? | Ìwé ìtọ́sọ́nà ti Yúróòpù, apá 4.2: fún àrùn kíndìnrín tó ti dé ìpele ìkẹyìn, pẹ̀lú tàbí láìsí dialysis, a kò tíì fi ààbò àti bí oògùn ṣe ń ṣiṣẹ́ tó múlẹ̀. | Kò sí ìwọ̀n ìlọ́po ìfarahàn ara sí oògùn tó jẹ́ pàtó sí bí àìpé iṣẹ́ ṣe le tó nínú èyíkéyìí lára àwọn ìwé ìtọ́sọ́nà méjèèjì. |
| Kí ni yóò fi àǹfààní fún ẹ̀yà ara múlẹ̀? | Àwọn ìdánwò nínú ènìyàn tí ń wọn àwọn àbájáde kíndìnrín tó ní ìtumọ̀ pàtàkì nínú ẹgbẹ́ àwọn tó ní àrùn tí a fẹ́ tọ́jú. | Àwọn ìdánwò nínú ènìyàn tí ń wọn àwọn àbájáde ẹ̀dọ̀ tó ní ìtumọ̀ pàtàkì nínú ẹgbẹ́ àwọn tó ní àrùn tí a fẹ́ tọ́jú. |
Ìlà ìkẹyìn ṣàpèjúwe ẹ̀rí tí a nílò láti dán ẹ̀sùn kan wò. Kì í ṣe ẹ̀sùn pé àwọn ìdánwò tí a nílò ti mú àbájáde rere jáde.
Ṣé àwọn ìwádìí lórí ẹranko fi ààbò kíndìnrín tàbí ẹ̀dọ̀ hàn?
Àwọn ìdánwò kan pèsè ìdí láti ṣèwádìí. Wọn kò pèsè ìmọ̀ràn ìtọju fún ẹnikan tó ní àrùn ẹ̀yà ara aláìsàn-gbọ́.
Nínú ìwádìí Sarac àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ lórí ischemia-reperfusion kíndìnrín, a pín eku akọ 21 sí ẹgbẹ́ mẹ́ta. Nínú àwòṣe ìpalára náà, a dá sísàn ẹ̀jẹ̀ nínú iṣan ẹ̀jẹ̀ tó ń gbé ẹ̀jẹ̀ wọ kíndìnrín dúró fún wákàtí kan, lẹ́yìn náà a mú sísàn ẹ̀jẹ̀ padà fún wákàtí mẹ́rin. A fi abẹ́rẹ́ methylene blue sínú ihò inú ṣáájú ìpalára náà. Ní àfiwé pẹ̀lú ẹgbẹ́ tó ní ìpalára tí kò gba ìtọju, àwọn ẹranko tí a tọ́jú ní ìpalára àsopọ̀ ara tí kò le tó àti àwọn ìyípadà nínú ọ̀pọ̀ ìwọ̀n másùnmáwo afẹ́fẹ́-oxidative.
Èyí jẹ́ ẹ̀rí nípa ìpalára àkókò kúkúrú tí a dá sílẹ̀ nínú eku fún ìdánwò. Kò fi hàn pé mímu methylene blue ń mú iṣẹ́ sísẹ́ ẹ̀jẹ̀ sunwọ̀n sí i nínú ẹni tó ti ní àrùn kíndìnrín aláìsàn-gbọ́ fún ìgbà pípẹ́. Ìtọju ṣáájú ìpalára tí a gbèrò láti dá sílẹ̀ fún ìdánwò tún yàtọ̀ sí títọ́jú àrùn tó ti wà.
Àwọn àbájáde ẹ̀dọ̀ fi hàn ìdí tí “antioxidant” fi jẹ́ àpèjúwe àǹfààní tí kò pé. Ìdánwò 2018 nínú eku Wistar akọ 35 ṣàyẹ̀wò àìtó ẹ̀jẹ̀ sí apá kan ẹ̀dọ̀ fún ìṣẹ́jú 60 àti mímú sísàn ẹ̀jẹ̀ padà fún ìṣẹ́jú 15. Àwọn olùwádìí fún wọn ní methylene blue sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ ṣáájú mímú sísàn ẹ̀jẹ̀ padà, wọ́n sì fi àwọn ìwọ̀n àsopọ̀ ara àti ẹ̀jẹ̀ wé ara wọn láàárín àwọn ẹgbẹ́ ìdánwò. Lipid peroxidation dín kù, ṣùgbọ́n àwọn ìwọ̀n mitochondria tí a wọn kò padà sí ipò wọn. AST pọ̀ sí i nínú àwọn ẹgbẹ́ tó ní àìtó ẹ̀jẹ̀, bóyá wọ́n gba methylene blue tàbí wọn kò gbà á.
Àbájáde rere nípa kẹ́míkà ara àti àbájáde iṣẹ́ ara tí kò yí padà lè wà papọ̀. Ríròyìn ìwọ̀n rere nìkan yóò mú kí ìdánwò yìí dà bí ẹni pé ó dáhùn ìbéèrè tó gbòòrò ju ohun tí ó dán wò lọ. Ìwádìí yìí tàbí ìdánwò kíndìnrín náà kò fi ìtọju múlẹ̀ fún cirrhosis, àrùn ọ̀rá nínú ẹ̀dọ̀ tàbí àrùn kíndìnrín aláìsàn-gbọ́ nínú ènìyàn.
Ohun tí o yẹ kí o mú wá sí ìjíròrò ìtọju
Fún lílo tí kì í ṣe ti pàjáwìrì, àrùn kíndìnrín tàbí ẹ̀dọ̀ nílò ìjíròrò kí ara tó farahàn sí oògùn. Mú àlàyé tó lè jẹ́ kí a ṣe àyẹ̀wò èrò náà wá:
- Àyẹ̀wò àrùn tí a ti dá mọ̀ àti àwọn àbájáde yàrá ìdánwò tó yẹ láìpẹ́, títí kan ìtàn dialysis èyíkéyìí.
- Ọja gan-an, ìfojúsùn rẹ̀, ọ̀nà tí a fẹ́ gbà lò ó àti ìdí tí a fi ń ronú nípa rẹ̀.
- Gbogbo oògùn àti àfikún oúnjẹ, pẹ̀lú àkókò àti iye methylene blue èyíkéyìí tí a ti lò tẹ́lẹ̀.
Àlàyé nípa àwọn oògùn tí ènìyàn ń lò ṣì ṣe pàtàkì pẹ̀lú iṣẹ́ àwọn ẹ̀yà ara. Àkótán ààbò tó gbòòrò sí i ṣàlàyé àwọn ipò tí kò yẹ kí a lo oògùn àti àwọn ipa búburú; ìtọ́kasí ìbáṣepọ̀ oògùn ṣàlàyé ìdí tí àkọsílẹ̀ àwọn oògùn fi ṣe pàtàkì. Má ṣe dá ìtọju tí a kọ fún ọ dúró fúnra rẹ láti fi ààyè sílẹ̀ fún methylene blue.
Ìbéèrè tó wúlò jẹ́ pàtó: ẹ̀rí wo ló ṣe àtìlẹ́yìn fún ọja yìí àti ọ̀nà lílo yìí fún ète yìí, nínú ẹnikan tí àìpé iṣẹ́ ẹ̀yà ara rẹ̀ dé ìwọ̀n yìí? Ẹ̀sùn gbogbogbò nípa ìṣiṣẹ́ mitochondria kò lè dá a lóhùn.