Ìwádìí búlúù mẹ́tílínì lòdì sí kòkòrò: bakitéríà, olú, àti ìmúṣiṣẹ́ nípasẹ̀ ìmọ́lẹ̀

Àwọn òǹkàwé méjì rí gbólóhùn búlúù mẹ́tílínì lòdì sí kòkòrò, wọ́n sì fojú inú wo ohun tó yàtọ̀ síra. Ọ̀kan fojú inú wo omi búlúù tó ń fi májèlé pa àwọn kòkòrò bí ó bá kàn wọ́n. Èkejì fojú inú wo ìlànà kan níbi tí àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ pupa ti ń pa wọ́n run. Òtítọ́ díẹ̀ wà nínú àwọn àwòrán méjèèjì. Kò sí èyí tó jẹ́ àlàyé pípé, pípọ̀ wọ́n mọ́ra sì ni ibi tí ọ̀pọ̀ àwọn ìsọ̀rọ̀ lórí ayélujára ti ń ṣìṣe.

Ìyàtọ̀ yìí ni àtúnyẹ̀wò yìí dá lé. Búlúù mẹ́tílínì ní agbára májèlé díẹ̀ ní òkùnkùn nígbà tí ìfojúsùn rẹ̀ bá tó. Pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ pupa, ó di ohun tó ń mú ìdáhùn sí ìmọ́lẹ̀ wá: ó gba fóótónù kan, ó dé ipò triplet tó lè ṣe ìfèsì, ó sì ń fa àwọn ìfèsì kẹ́míkà ìfọ́sí tó ń ba ọ̀pọ̀ ibi jẹ́ lẹ́ẹ̀kan náà. Ìlànà tí ìmọ́lẹ̀ ń mú ṣiṣẹ́ yẹn ní orúkọ tirẹ̀, ìtọ́jú photodynamic lòdì sí kòkòrò, ó sì ní àwọn ipò tirẹ̀. Ìfojúsùn nìkan kò lè ṣàlàyé rẹ̀. Gígùn ìgbì, ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀, àkókò ìfipamọ́ kí ìfèsì tó ṣẹlẹ̀, atẹ́gùn, àti ẹ̀dá náà ló ń pinnu àbájáde.

Àwọn èrò méjì nípa pípa kòkòrò

Kọ́kọ́ ronú nípa èrò tí kò ní ìmọ́lẹ̀. Búlúù mẹ́tílínì jẹ́ àwọ̀ phenothiazinium tó ní ẹrù iná mànàmáná rere. Ó ń so mọ́ àwọn ìbòrí kòkòrò, ó ń wọ inú sẹ́ẹ̀lì ní ìwọ̀n tó yàtọ̀ síra, ó sì ń kópa nínú àwọn ìfèsì redox àti ìsopọ̀ kẹ́míkà. Kò sí fóótónù kankan nínú rẹ̀. Pípa kòkòrò ń ṣẹlẹ̀, ṣùgbọ́n ní àwọn ìfojúsùn tó yàtọ̀ gidigidi láti ẹ̀dá kan sí òmíràn nìkan, ìlànà iṣẹ́ rẹ̀ kò sì dojú kọ ibi kan ṣoṣo tí a lè tọ́ka sí kedere.

Èrò photodynamic fi ìmọ́lẹ̀ kún un. Àwọn fóótónù pupa tó wà ní àyíká 630 sí 680 nm bá agbègbè tí àwọ̀ náà ti ń gba ìmọ́lẹ̀ mu, pẹ̀lú góńgó monomer tó sún mọ́ 664 nm. Gbigba ìmọ́lẹ̀ ń gbé àwọ̀ náà sí ipò singlet tó máa ń wà fún àkókò kúkúrú, lẹ́yìn náà sí ipò triplet tó máa ń wà pẹ́ sí i. Láti ibẹ̀, ẹbí ìfèsì méjì ló tẹ̀ lé. Nínú ìfèsì kẹ́míkà Type I, triplet ń fi ẹlẹ́ktrọ́nù kan sí ohun tí ìfèsì ń ṣẹlẹ̀ sí, ó sì ń bẹ̀rẹ̀ àwọn ọ̀nà ìfèsì radical tó ní àwọn irú superoxide àti hydroxyl nínú. Nínú ìfèsì kẹ́míkà Type II, ó ń fi agbára ránṣẹ́ tààrà sí atẹ́gùn tó wà ní ipò ìpìlẹ̀, ó sì ń ṣe atẹ́gùn singlet. Àwọn méjèèjì lè máa ṣiṣẹ́ lẹ́ẹ̀kan náà, pípe àwọ̀ náà ní ohun tó ń ṣe atẹ́gùn singlet nìkan sì ń mú ọ̀rọ̀ náà rọrùn ju bó ṣe rí lọ. Àtúnyẹ̀wò ìbáṣepọ̀ ìrísí àti iṣẹ́ àwọn phenothiazinium tó ń mú ìdáhùn sí ìmọ́lẹ̀ wá fi èyí hàn ní tààrà: láàárín àwọn àwọ̀ tó jọra, agbára májèlé tí ìmọ́lẹ̀ ń fa sí bakitéríà kò tẹ̀ lé iye atẹ́gùn singlet tí a ṣe nìkan, nítorí bí sẹ́ẹ̀lì ṣe gba àwọ̀ náà, ibi tó dúró sí, àti dídín rẹ̀ kù sí fọ́ọ̀mù leuco tí kò ṣiṣẹ́ ṣe pàtàkì tó àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ físíìkì ìmọ́lẹ̀. A ṣàlàyé ìfèsì kẹ́míkà ìmọ́lẹ̀ tó wà lẹ́yìn òfin gígùn ìgbì nínú àtúnyẹ̀wò alábàákẹ́gbẹ́ nípa àwọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ pupa.

Atẹ́gùn singlet ṣe pàtàkì fún àbùdá kan tó wúlò. Ó ń ṣe ìfèsì pẹ̀lú ọ̀pọ̀ molikula inú ohun alààyè lẹ́ẹ̀kan náà, nítorí náà ìkọlù náà ní ọ̀pọ̀ ọ̀nà dípò kí ó dojú kọ ensáímù kan ṣoṣo tàbí prótínì ìsopọ̀ kan. Àlàyé ìpìlẹ̀ nípa ìtọ́jú kẹ́míkà photodynamic lòdì sí kòkòrò gbé èyí kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìdí tí àwọn àpẹẹrẹ ìfaradà sí oògùn tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ kò fi ní ipa púpọ̀: prótínì ìsopọ̀ penicillin àfikún tàbí topoisomerase tó ti yí padà kò lè dí ìbújáde atẹ́gùn tó lè ṣe ìfèsì lọ́wọ́. Ọ̀rọ̀ yìí dúró nígbà ìdánwò lòdì sí Staphylococcus aureus tó ń fara da methicillin àti enterococci tó ń fara da vancomycin, gẹ́gẹ́ bí tábìlì ìfiwéra tó wà nísàlẹ̀ ṣe fi hàn. Kò túmọ̀ sí pé ìfaradà kò ṣeé ṣe, kìkì pé ó ń ṣiṣẹ́ lọ́nà tó yàtọ̀ ni. Àwọn pọ́ọ̀mù tó ń lé nkan jáde láti inú sẹ́ẹ̀lì àti àwọn ààbò lòdì sí ìfọ́sí ṣì lè yí ìwọ̀n tí a nílò padà, pàápàá nínú olú.

Tábìlì ìfiwéra àwọn ẹ̀dá àti àwòṣe ìwádìí

Tábìlì yìí ni ohun pàtàkì jù lọ nínú àpilẹ̀kọ náà. Gbogbo iye kan dá lórí ìlànà ìdánwò rẹ̀: àwọ̀ kan náà, ṣùgbọ́n ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ tàbí àkókò ìfipamọ́ tó yàtọ̀, máa ń fúnni ní iye tó yàtọ̀. Má ka MBC, MLC, àti MIC sí ohun tí a lè fi rọ́pò ara wọn. MBC àti MLC níbí túmọ̀ sí pé kò sí ohun tó là á já nígbà tí a tún gbìn àpẹẹrẹ náà, nígbà tí MIC túmọ̀ sí dídènà ìdàgbàsókè. Àwọn ipò ìmọ́lẹ̀ tẹ̀ lé ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn.

Àpẹẹrẹ mẹ́ta ló hàn kedere. Àkọ́kọ́, staphylococci Gram-positive ń kú ní àwọn ìwọ̀n micromolar kékeré, nígbà tí àwọn bakitéríà ọ̀pá Gram-negative nílò àwọ̀ tó tó ìlọ́po ọgọ́rùn-ún sí i ní òkùnkùn, nítorí pé awọ ìta àwọn Gram-negative ń dí wọlé lọ́wọ́. Ìmọ́lẹ̀ ń dín àlàfo náà kù, ṣùgbọ́n kò pa á dé. Èkejì, iṣẹ́ búlúù mẹ́tílínì lòdì sí olú jẹ́ gidi, ṣùgbọ́n ó dá lórí àwọn ipò: agbára búlúù mẹ́tílínì láti pa Candida ń pọ̀ sí i gidigidi bí ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ ṣe ń pọ̀ sí i, ìyípadà àbùdá kan ṣoṣo bí ṣíṣe pọ́ọ̀mù ìléjáde púpọ̀ jù sì lè mú ìpànìyàn 5 log parẹ́ ní ìwọ̀n kan náà. Ẹ̀kẹta, ìpele kòkòrò tó dàgbà ń hùwà lọ́nà tó yàtọ̀ sí àwọn sẹ́ẹ̀lì tí a dá dúró sínú omi; ìyẹn ni ohun tí ìlà ìpele kòkòrò ẹnu nínú tábìlì náà ń fi hàn.

Bakitéríà: ibi tí ìmọ́lẹ̀ ti ń ṣèrànwọ́ jù, àti ibi tí kò ti ń ṣèrànwọ́

Staphylococci ni àwọn tí ó rọrùn láti pa. Kódà àwọn iye inú tábìlì àtúnyẹ̀wò fún MRSA tó ń fa ìbújáde àrùn wà ní ìwọ̀n vancomycin tí a fi ń ṣe ìfiwéra tàbí ní ìsàlẹ̀ rẹ̀ nígbà tí a bá lo ìmọ́lẹ̀, àwọn ohun tí a ṣe láti inú àwọ̀ náà pẹ̀lú methyl méjì sì tún ṣiṣẹ́ dáadáa sí i, nítorí fífi methyl kún un mú ìbáramu pẹ̀lú ọ̀rá àti iye atẹ́gùn singlet tí a ṣe pọ̀ sí i, nígbà tí ó tún ń koju dídínkù sí fọ́ọ̀mù leuco. Àlàyé kẹ́míkà yẹn ṣe pàtàkì: ó fi hàn pé pípa kòkòrò jẹ́ àbájáde fífi àwọ̀ dé ibi iṣẹ́ àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ físíìkì ìmọ́lẹ̀ papọ̀, kì í ṣe àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ físíìkì ìmọ́lẹ̀ nìkan.

Àwọn ẹ̀dá Gram-negative fi apá fífi àwọ̀ dé ibi iṣẹ́ hàn. Pseudomonas nílò 500 uM ní òkùnkùn àti 25 uM pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀, ìdàgbàsókè ìlọ́po ogún, ṣùgbọ́n iye pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ náà ṣì ga ju ìwọ̀n fún staphylococci lọ gan-an. Ẹrù iná mànàmáná rere ń ran àwọ̀ náà lọ́wọ́ láti sún mọ́ awọ ìta, ṣùgbọ́n bí ó ṣe lè wọ inú rẹ̀ ṣì ni ààlà náà. Bí a ṣe pèsè àdàlù náà, àkókò ìfipamọ́, àti yíyan ohun tí a ṣe láti inú àwọ̀ ń yí àwọn iye wọ̀nyí padà ju títún àwọ̀ kan náà lò ní ìwọ̀n tó ga sí i lọ.

Enterococci fúnni ní ìkìlọ̀. Lábẹ́ àwọn ìlànà àtijọ́, E. faecalis kò fi àǹfààní ìmọ́lẹ̀ kankan hàn, E. faecium tó ń fara da vancomycin sì nílò molikula mìíràn dípò ìmọ́lẹ̀ tó pọ̀ sí i. Ẹnikẹ́ni tó ń tọ́ka sí MBC búlúù mẹ́tílínì kan ṣoṣo gẹ́gẹ́ bí iye àìyípadà gbogbogbòò lòdì sí bakitéríà ń ka àwọn ìwé ìwádìí lọ́nà tí kò tọ́. Kò sí irú iye àìyípadà bẹ́ẹ̀. Àwọn iye tó dá lórí ẹ̀yà kékeré, ohun tí a fi ń gbin kòkòrò, iye kòkòrò ìbẹ̀rẹ̀, àkókò ìfipamọ́, gígùn ìgbì, àti àpapọ̀ agbára ìmọ́lẹ̀ fún ẹyọ agbègbè nìkan ló wà. Bí a ṣe lè ka àwọn iye wọ̀nyí láìtan ara wa jẹ ni a ṣàlàyé nínú ìtọ́sọ́nà sí títúmọ̀ àwọn ìlà àbájáde ìpànìyàn.

Olú: ó ṣeé pa, ṣùgbọ́n ìpele àti àwọn pọ́ọ̀mù ló ń pinnu

Àwọn ògiri olú tí glucan, mannan, àti chitin ṣe ń mú ìṣòro gbigba àwọ̀ wá tó yàtọ̀ sí ti bakitéríà, olú sì tún ní àwọn ààbò tó ń ṣiṣẹ́. Àbájáde ìléjáde Candida tó wà lókè ni àpẹẹrẹ tó ṣe kedere jù: àwọ̀ kan náà, ìmọ́lẹ̀ kan náà, ohun ìgbìn kan náà, síbẹ̀ èyí tó ń ṣe pọ́ọ̀mù púpọ̀ jù là á já nígbà tí ẹ̀yà ìpìlẹ̀ pàdánù nǹkan bí 99.999 ìdá ọgọ́rùn-ún àwọn ẹyọ tó lè dá àkójọpọ̀ kòkòrò sílẹ̀. Dermatophytes tún fi ìpele ìdàgbàsókè kún àwọn ohun tó ń pinnu àbájáde. Spore ń kú nírọ̀rùn gan-an ju hyphae lọ, nítorí náà ìlànà tó mú spore kúrò lè ṣì fi àwọn àjákù hyphae sílẹ̀ láàyè ní ìwọ̀n kan náà.

Ìdí nìyẹn tí àwọn ìròyìn búlúù mẹ́tílínì lòdì sí olú fi nílò ìṣàkóso ìmọ́lẹ̀ kan náà bí ti bakitéríà. Àwọn ìwádìí photodynamic lórí èékánná àti awọ ara àwọn aláìsàn lo àwọ̀ 1 sí 2 ìdá ọgọ́rùn-ún pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ pupa tí a wọn, ní àwọn àpapọ̀ agbára ìmọ́lẹ̀ tí a ṣètò, pẹ̀lú àtẹ̀lé lẹ́yìn ìtọ́jú, wọ́n sì ya ìrísí ara sọ́tọ̀ kúrò nínú ìmúkúrò olú tí ìdánwò fi hàn. A ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn ìdánwò wọ̀nyẹn nínú àkótán ẹ̀rí photodynamic fún olú èékánná àti awọ ara. Fífi àwọ̀ tí a ti pò sí rọ̀ díẹ̀ sí ibi ọgbẹ́ lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ yàrá ń mú àwọ̀ náà hàn, ṣùgbọ́n ó fi ìlànà náà sílẹ̀.

Àyẹ̀wò ìpele kòkòrò: àwòṣe ẹnu tó ní ẹ̀yà 33

Ìwádìí ìpele kòkòrò ẹnu tó ní ọ̀pọ̀ ẹ̀yà ti 2024 yẹ fún àfiyèsí nítorí pé ó ń dán ọ̀ràn tó nira wò dípò èyí tó rọrùn. Ẹ̀yà ẹnu mẹ́tàlélọ́gbọ̀n, tó ní Porphyromonas gingivalis, Tannerella forsythia, Aggregatibacter actinomycetemcomitans, Fusobacterium, àti streptococci ẹnu nínú, dàgbà láìsí atẹ́gùn sí ìpele kòkòrò tó dàgbà ní ọjọ́ 6. Ohun tí a lò fún ìtọ́jú jẹ́ àwọ̀ 0.01 ìdá ọgọ́rùn-ún pẹ̀lú LED 660 nm fún 5 ìṣẹ́jú ní agbára ìmọ́lẹ̀ gíga. Àwọ̀ nìkan àti ìmọ́lẹ̀ nìkan méjèèjì dín àpapọ̀ iye kù gidigidi, àpapọ̀ àwọn méjèèjì sì dín iṣẹ́ pàṣípààrọ̀ nkan ara kù ní nǹkan bí ìdajì, síbẹ̀ àwùjọ kòkòrò náà kò tún ìṣètò rẹ̀ ṣe, a kò sì pa gbogbo kòkòrò inú ìpele náà run.

Èyí jẹ́ ipa gidi tí ààlà rẹ̀ hàn ní òtítọ́. Ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìtọ́jú photodynamic gẹ́gẹ́ bí àfikún ní ibi pàtó nínú àpò gọ́ọ̀mù tí a ti sọ di mímọ́, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí omi fífi ẹnu ṣan tó ń tọ́jú periodontitis tí a ti ṣàyẹ̀wò rẹ̀ fúnra rẹ̀. Èyí mú wa dé àlàfo gbogbogbòò náà.

Ìdí tí pípa kòkòrò nínú yàrá ìwádìí kò fi dọ́gba pẹ̀lú ìtọ́jú

MBC fún àwọn sẹ́ẹ̀lì olómìnira ń fi àwọn sẹ́ẹ̀lì tó dọ́gba síra sí àwọ̀ tó dọ́gba àti ìmọ́lẹ̀ tó dọ́gba nínú ohun ìgbìn tí atẹ́gùn wà nínú rẹ̀. Ibi ọgbẹ́ kò pèsè èyíkéyìí nínú àwọn ipò wọ̀nyí. Àkójọpọ̀ ohun tó yí sẹ́ẹ̀lì ká ń fa wọlé lọ́ra, àwọn ipò tó jọ ti sẹ́ẹ̀lì onífaradà ń fara da ìfọ́sí, ẹ̀jẹ̀ àti omi tó ń jáde láti ọgbẹ́ ń gba ìmọ́lẹ̀, ìrísí àsopọ̀ ara ń fi àwọn ibi kan sí òjìji, àwọn àpò tí atẹ́gùn kéré nínú wọn sì ń dín iṣẹ́ ìfèsì kẹ́míkà Type II kù nítorí pé atẹ́gùn singlet nílò atẹ́gùn molikula gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ rẹ̀. Àkóràn àdàlù ń fi àwọn ẹ̀yà tó yàtọ̀ síra ní bí wọ́n ṣe ń gba àwọ̀ àti bí ó ṣe rọrùn láti pa wọ́n kún un, nítorí náà iye ẹ̀yà kékeré àfiwé kan ṣoṣo kò lè ṣojú ibi náà.

Àpẹẹrẹ ẹnu mú àlàfo náà ṣe kedere. Dídín Porphyromonas tàbí streptococci kù nínú àwo, tàbí dídènà ìpele kòkòrò tí a gbìn ní ìdajì, kò fi hàn pé omi búlúù fífi ẹnu ṣan ń tọ́jú periodontitis, ń wo àkóràn inú gbòǹgbò eyín sàn, tàbí ń mú bakitéríà kúrò nínú ẹ̀jẹ̀. Ìtọ́jú ilé ìwòsàn fún àsopọ̀ tó ń gbé eyín ró dá lórí fífi irinṣẹ́ tú ìpele kòkòrò ká àti mímú un kúrò, pẹ̀lú ṣíṣàkóso ìrísí àpò gọ́ọ̀mù, nígbà tí a ń ṣe ìwádìí ìtọ́jú tó dá lórí ìmọ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àfikún ní ibi pàtó. Ìfojúsùn àwọ̀ tó ń pa kòkòrò nínú kòtò àwo ìdánwò kò ní ìbáṣepọ̀ àìyípadà pẹ̀lú ìfojúsùn tó ń dé ọ̀dọ̀ bakitéríà lábẹ́ etí gọ́ọ̀mù, ìmọ́lẹ̀ yàrá kì í sì í ṣe ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ 660 nm. Ìpinnu ìwọ̀n, ààbò, àti àwọn ààlà ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn nkan mìíràn fún lílò èyíkéyìí nínú ẹnu jẹ́ iṣẹ́ oníṣègùn, gẹ́gẹ́ bí a ṣe ṣàlàyé nínú ìwé àfiwé ààbò àti ìbáṣepọ̀.

Ohun tí ẹ̀rí yìí kì í ṣe

Kì í ṣe ìsọ̀rọ̀ pé ó jẹ́ ohun ìpakòkòrò fún ilé. Àwọn tábìlì pípa bakitéríà ń lo àwọn ẹ̀yà kékeré, ohun ìgbìn, àkókò ìfọwọ́kàn, ìtànkálẹ̀ gígùn ìgbì, àti àpapọ̀ agbára ìmọ́lẹ̀ tí a ti ṣàlàyé. Wọn kò sọ ohunkóhun nípa àwọn ojú ohun inú ilé ìdáná, àkókò ìfọwọ́kàn tí a nílò nígbà tí ìdọ̀tí ohun alààyè bá wà, tàbí àwọn ìlànà àṣẹ fún pípa kòkòrò.

Kì í tún ṣe àropò àwọn oògùn apakòkòrò tó ń ṣiṣẹ́ káàkiri ara. Iṣẹ́ photodynamic tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ nílò àwọ̀, ìmọ́lẹ̀ tí a gbà, àti atẹ́gùn ní ibi kan náà ní àkókò kan náà. Ìmọ́lẹ̀ kò dé àwọn ibi jíjìn tàbí ibi tí àkóràn ti tàn sí káàkiri ara bí oògùn tí a gbé mì ṣe ń dé ẹ̀jẹ̀. Àwọn ìwé ìwádìí gbé ọ̀nà yìí kalẹ̀ fún àkóràn ní ibi pàtó tí a lè dé tàbí gẹ́gẹ́ bí àfikún, gẹ́gẹ́ bí Wainwright ṣe ṣàlàyé pípa kòkòrò ní ibi pàtó láti ìbẹ̀rẹ̀.

Àkótán tó bá ẹ̀rí mu dín ní ààlà, ó sì ṣì fani mọ́ra. Búlúù mẹ́tílínì ní iṣẹ́ díẹ̀ lòdì sí kòkòrò ní òkùnkùn, ìmọ́lẹ̀ pupa sì ń mú ipa photodynamic tó pọ̀ gan-an sí i ṣiṣẹ́ fún ọ̀pọ̀ bakitéríà àti olú, pẹ̀lú àwọn ìyàtọ̀ ńlá láàárín ìmọ́lẹ̀ àti òkùnkùn bí 500 sí 25 uM fún Pseudomonas àti 80 sí 20 uM fún MRSA tó ń fa ìbújáde àrùn, lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn ìkùnà tó ń kọ́ni lẹ́kọ̀ọ́ nínú enterococci àti Candida tó lágbára láti lé àwọ̀ jáde. Mímú àwọn àbájáde wọ̀nyí lọ sí ìlò gidi dá lórí fífi àwọ̀ dé ibi iṣẹ́, bí ìpele kòkòrò ṣe ń ṣiṣẹ́, àti atẹ́gùn gẹ́gẹ́ bí ó ṣe dá lórí ìfojúsùn àwọ̀ tí a sọ. Jẹ́ kí àwọn ipò wọ̀nyẹn hàn gbangba, àwọn iye náà á ní ìtumọ̀. Yọ wọ́n kúrò, àwọn iye náà kò sì ní ìtumọ̀ kankan.