Àkókò ìdajì methylene blue: báwo ni ó ṣe máa ń pẹ́ nínú ara?

Methylene blue kò ní àkókò kan ṣoṣo tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ó ti “jáde kúrò nínú ara.” Àlàyé lílo abẹ́rẹ́ PROVAYBLUE tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ sọ pé àkókò ìdajì rẹ̀ nínú ènìyàn jẹ́ nǹkan bí wákàtí 24. Ìwádìí àtijọ́ kan lórí àwọn olùyọ̀ǹda ara wọn ṣe ìṣírò wákàtí 5.25 lẹ́yìn fífi í wọ iṣan ẹ̀jẹ̀. Àwọn nọ́ńbà wọ̀nyí ṣàpèjúwe bí ìfojúsùn tí a wọn ṣe ń dín kù lábẹ́ àwọn ipò tó yàtọ̀, kì í ṣe àkókò ààlà tí gbogbo àsopọ̀ ara kò ní oogun náà mọ́ lẹ́yìn rẹ̀.

Ìbéèrè tó wúlò jẹ́ èyí tó ṣe pàtó sí i: irú àgbékalẹ̀ oogun àti ọ̀nà gbígbà wo, nínú àwọn ènìyàn wo, nínú àpẹẹrẹ wo ni a ti wọn un, àti fún àkókò wo? Ìṣírò ìfojúsùn nínú ẹ̀jẹ̀ nìkan kò lè sọ fún ọ nígbà tí ipa tí ènìyàn ń ní ìmọ̀lára rẹ̀ yẹ kí ó bẹ̀rẹ̀, nígbà tí ìbáṣepọ̀ oogun di aláìléwu, tàbí bóyá lílo rẹ̀ lójoojúmọ́ yẹ.

Ohun tí àkókò ìdajì ń wọn gan-an

Àkókò ìdajì ìyọkúrò ni àkókò tí ìfojúsùn tí a wọn fi ń dín kù sí ìdajì ní ìpele ìyọkúrò tí a ń ṣe àyẹ̀wò rẹ̀. Àkókò ìdajì ní ìpele ìkẹyìn ṣàpèjúwe apá tó wá lẹ́yìn nínú ìlà ìfojúsùn. Kì í ṣe dandan pé ó jẹ́ ìdínkù yíyára ní ìbẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn abẹ́rẹ́.

Fún àpẹẹrẹ tí a mú rọrùn, ká sọ pé ìfojúsùn kan dín kù láti 100 ẹyọ ìwọ̀n tí a yàn sí 50 ní àkókò ìdajì kan. Ní àkókò kejì tó gùn bákan náà, ó dín kù sí 25, kì í ṣe sí òdo. Èyí jẹ́ ìṣírò fún àwòṣe tí a mú rọrùn, kì í ṣe ìṣírò tó dá lórí ẹnìkan pàtó fún methylene blue tó ṣì wà nínú ara.

Àwọn ọ̀rọ̀ mẹ́ta mìíràn ń dáhùn àwọn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀:

Àkókò láti dé ìfojúsùn tó ga jù, tàbí Tmax: ìgbà tí ìfojúsùn tó ga jù nínú àwọn àpẹẹrẹ tí a gbà bá wáyé.
Ìfarahàn sí oogun, tàbí AUC: àyè abẹ́ ìlà ìfojúsùn-àkókò, tó so ìfojúsùn àti iye àkókò pọ̀.
Ìdáhùn sí ìtọ́jú: ìyípadà nínú ipò tàbí àbájáde tí a ń tọ́jú, bí ìdínkù methemoglobin tí a wọn.

Ìfojúsùn tó ga jù kò ní láti bá àǹfààní tó pọ̀ jù ṣẹlẹ̀ ní àkókò kan náà. Ìfojúsùn tó kéré sí i kò túmọ̀ sí ní tààrà pé ipa lórí ìṣe ara tàbí ìbáṣepọ̀ oogun ti parí.

Àfiwé àwọn ìwádìí lórí ènìyàn

Tábìlì yìí jẹ́ àfiwé tí a ṣe fúnra wa láàárín ìwádìí Peter, ìwádìí Walter-Sack àti àwọn ọ̀nà ìwádìí rẹ̀ ní kíkún, àti àtúnyẹ̀wò FDA nípa bí PROVAYBLUE ṣe ń ṣiṣẹ́ nínú ara ní ìtọ́jú. Àwọn iye oogun inú ìwádìí ń fi àwọn ìdánwò náà hàn; wọn kì í ṣe ìtọ́ni fún lílo. MB túmọ̀ sí methylene blue.

Ẹ̀rí	Ọ̀nà gbígbà àti ẹgbẹ́ ènìyàn	Ohun tí a wọn, àpẹẹrẹ, àti ọ̀nà ìdánwò	Gbígba àpẹẹrẹ àti àbájáde tí a ròyìn
Peter àti àwọn ẹlẹgbẹ́, 2000	100 mg nípasẹ̀ IV àti ẹnu; àwọn olùyọ̀ǹda ara wọn méje	MB nínú odindi ẹ̀jẹ̀; chromatography olómi tó ní iṣẹ́ gíga	Àkọsílẹ̀ ìfojúsùn nínú ẹ̀jẹ̀ títí dé wákàtí 4, bí FDA ṣe fi sínú tábìlì; àkókò ìdajì IV ní ìpele ìkẹyìn jẹ́ wákàtí 5.25
Walter-Sack àti àwọn ẹlẹgbẹ́, 2009, ẹ̀ka IV	50 mg nípasẹ̀ IV; àwọn àgbàlagbà 16 tí ara wọn dá wọlé, 15 parí ìwádìí tí ọkọọkan gba ọ̀nà méjèèjì	MB nínú plasma àti odindi ẹ̀jẹ̀; chromatography pẹ̀lú tandem mass spectrometry	Àwọn àpẹẹrẹ tí a gbà léraléra títí dé wákàtí 24; àkókò ìdajì ní àpapọ̀ jẹ́ wákàtí 18.5 nínú plasma àti wákàtí 13.6 nínú odindi ẹ̀jẹ̀
Walter-Sack àti àwọn ẹlẹgbẹ́, 2009, ẹ̀ka gbígbà ní ẹnu	500 mg àgbékalẹ̀ olómi fún gbígbà ní ẹnu; ẹgbẹ́ kan náà tí ọkọọkan gba ọ̀nà méjèèjì	Ohun tí a wọn, àwọn apá ẹ̀jẹ̀, àti ìdánwò ìwọ̀n kan náà	Àwọn àpẹẹrẹ títí dé wákàtí 24; àkókò ìdajì ní àpapọ̀ jẹ́ wákàtí 18.3 nínú plasma àti wákàtí 14.7 nínú odindi ẹ̀jẹ̀; Tmax plasma ní àpapọ̀ jẹ́ wákàtí 2.2
Àtúnyẹ̀wò FDA, 2016, àwọn ìwádìí ìdàgbàsókè abẹ́rẹ́	Fífi oogun wọ ara nípasẹ̀ IV lẹ́ẹ̀kan nínú àwọn olùyọ̀ǹda ara wọn tí ara wọn dá; àtúnyẹ̀wò náà ṣe àkótán fífi 2 mg/kg wọ iṣan ẹ̀jẹ̀ díẹ̀díẹ̀ fún ìṣẹ́jú márùn-ún	A wọn MB àti Azure B lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ nínú odindi ẹ̀jẹ̀ àti plasma nípasẹ̀ chromatography olómi pẹ̀lú tandem mass spectrometry	Àwọn ìwọ̀n tẹ̀síwájú títí dé wákàtí 72; àtúnyẹ̀wò náà ṣàpèjúwe àkókò ìdajì MB ní ìpele ìkẹyìn tó jẹ́ nǹkan bí wákàtí 24

Ṣe ìgbàsílẹ̀ àfiwé ìwádìí náà gẹ́gẹ́ bí tábìlì Markdown.

Àwọn wọ̀nyí kì í ṣe àwọn ìṣírò tí a lè fi rọ́pò ara wọn fún iye ìṣe ara kan tó dúró ṣinṣin ní gbogbo ipò. Tábìlì náà kò sì fìdí òfin tó rọrùn múlẹ̀ pé ìfarahàn sí oogun nípasẹ̀ ẹnu máa ń pẹ́ ju ìfarahàn nípasẹ̀ IV lọ ní gbogbo ìgbà. Nínú ìwádìí tí ọkọọkan gba ọ̀nà méjèèjì, apá ẹ̀jẹ̀ tí a yàn fún àpẹẹrẹ yí ìṣírò náà padà, kódà láàárín ọ̀nà gbígbà kan náà.

Ìdí tí àwọn nọ́ńbà fi yàtọ̀

Odindi ẹ̀jẹ̀ àti plasma jẹ́ àpẹẹrẹ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Odindi ẹ̀jẹ̀ ní àwọn sẹ́ẹ̀lì tó wà nínú plasma. Plasma ni apá olómi tí a rí lẹ́yìn yíya àwọn sẹ́ẹ̀lì sọ́tọ̀. Ìdánwò ìwọ̀n tó ń ka oogun nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì àti omi jọ ń dáhùn ìbéèrè ìwọ̀n tó yàtọ̀ sí èyí tó wọn inú omi nìkan.

Àkókò tí a fi ń ṣàkíyèsí ṣe pàtàkì. Ìwádìí tó dáwọ́ dúró ní kutukutu ní ìsọfúnni díẹ̀ nípa ìdínkù tó wá lẹ́yìn. Àtúnyẹ̀wò FDA tọ́ka ní pàtó sí iye àkókò gbígba àpẹẹrẹ àti ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú plasma gẹ́gẹ́ bí ìdí fún ìyàtọ̀ nínú àwọn ìwádìí tí a tẹ̀ jáde nípa bí methylene blue ṣe ń rìn nínú ara. Ṣíṣàkíyèsí fún àkókò tó gùn sí i lè fi ìpele tó lọ́ra hàn, tí gbígba àpẹẹrẹ ní kutukutu kò ṣàlàyé dáadáa.

Kẹ́míkà tí a wọn ṣe pàtàkì. Àbájáde oogun ìpilẹ̀, àbájáde ohun tí ara yí oogun padà sí, àti àpapọ̀ tó ní àwọn ìrísí tí ìyípadà kẹ́míkà ṣẹ̀dá kò yẹ kí a kó jọ sí abẹ́ “ìpele methylene blue” láìṣàlàyé ohun tí a wọn. Àfiwé náà fi àwọn ohun tí a ròyìn pé a wọn hàn, dípò kí ó ka gbogbo ìwọ̀n tó ní í ṣe pẹ̀lú búlúù sí ohun kan náà.

Àgbékalẹ̀ oogun ṣe pàtàkì. Ìdánwò gbígbà ní ẹnu tí ọkọọkan gba ọ̀nà méjèèjì dán àgbékalẹ̀ olómi kan pàtó wò. Àbájáde rẹ̀ kò fìdí èyíkéyìí lára kápsùlù tí a kò sọ irú rẹ̀, omi oogun tí a ń tà, tàbí ọ̀nà gbígbà mìíràn múlẹ̀. Bákan náà, àwọn ìdánwò bí oogun ṣe ń pín sí àwọn àsopọ̀ ara eku tí ó wà nínú ìwé Peter yàtọ̀ sí àwọn ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ àwọn ènìyàn tí wọ́n yọ̀ǹda ara wọn. Wọn kò pèsè àkókò tí oogun fi ń kúrò nínú ọpọlọ ènìyàn.

Báwo ni ó ṣe máa ń pẹ́ kí ó tó ṣiṣẹ́?

Ìyẹn dá lórí ohun tí “ṣiṣẹ́” túmọ̀ sí. Nígbà ìtọ́jú methemoglobinemia tí a ní lẹ́yìn ìbí, àwọn oníṣègùn lè tọpinpin ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ kan tí a ti ṣàlàyé. Àlàyé lílo abẹ́rẹ́ náà sọ pé 9 nínú àwọn àgbàlagbà 12 tí wọ́n ní àwọn ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ tó bá yẹ ní ìdínkù methemoglobin tí kò kéré ju 50% lọ ní wákàtí kan lẹ́yìn gbígba oogun. Èyí jẹ́ àkíyèsí ìdáhùn sí ìtọ́jú, kì í ṣe àkókò ìdajì ìyọkúrò methylene blue.

Fún àgbékalẹ̀ tí a ń gbà ní ẹnu, dídé ìfojúsùn plasma tó ga jù ní nǹkan bí wákàtí méjì nínú ìdánwò àwọn olùyọ̀ǹda ara wọn kò fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ìfojúsí, okun, tàbí ìrántí tó dára sí i máa bẹ̀rẹ̀ ní wákàtí méjì. Ìwádìí bí oogun ṣe ń rìn nínú ara wọn ìfojúsùn oogun, kì í ṣe àwọn àǹfààní wọ̀nyẹn. Ìmọ̀lára tí ènìyàn kan ròyìn náà kò lè fi ìfojúsùn plasma rẹ̀ hàn tàbí fi hàn pé oogun ti kúrò pátápátá nígbà tí ìmọ̀lára náà bá dáwọ́ dúró.

Àwọ̀ ìtọ̀, lílo léraléra, àti àkókò lílo oogun

Ìtọ̀ búlúù tàbí aláwọ̀ ewé kì í ṣe ìdánwò ìfojúsùn tí a ti ṣètò ìwọ̀n rẹ̀ dáadáa. Àlàyé lílo oogun náà mẹ́nu kan ìyípadà àwọ̀ àwọn omi ara, ṣùgbọ́n kò pèsè ààlà àwọ̀ tí ó fi hàn pé oogun ti kúrò nínú ara. Wíwo bí àwọ̀ ṣe ń rọ̀ kò lè rọ́pò àyẹ̀wò ìbáṣepọ̀ oogun.

Iṣẹ́ kíndìnrín tún ń yí ìtumọ̀ àbájáde padà. Àlàyé lílo tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ sọ pé ìfarahàn sí oogun pọ̀ sí i nígbà tí iṣẹ́ kíndìnrín bá dín kù, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àkókò ìdajì kò yí padà nígbà tí ìdínkù iṣẹ́ náà jẹ́ ìwọ̀nba tàbí ní àárín. Ìyàtọ̀ yẹn fi hàn pé àkókò ìdajì nìkan kò pé gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n ààbò. Ìtọ́sọ́nà wa nípa ààbò methylene blue ṣàlàyé àwọn kókó tó gbòòrò sí i nípa aláìsàn.

Lílo léraléra mú ìbéèrè mìíràn wá: kí ló ṣì kù nígbà tí ìfarahàn tó tẹ̀ lé bá wáyé? Àkókò ìdajì fún gbígba oogun lẹ́ẹ̀kan kò fìdí ìṣètò ojoojúmọ́ tó ní ààbò, ọ̀nà lílo àti dídáwọ́ dúró ní àyípo tó munadoko, tàbí ààbò lílo fún ọ̀pọ̀ oṣù múlẹ̀. Àwọn wọ̀nyẹn nílò ẹ̀rí nípa ìṣètò lílo léraléra gan-an àti àwọn àbájáde rẹ̀.

Má ṣe lo ìṣírò àkókò ìdajì láti dá oogun tí a kọ fún ọ dúró, láti tún bẹ̀rẹ̀ rẹ̀, tàbí láti ya àkókò gbígbà àwọn oogun sọ́tọ̀. Àwọn ìpinnu tó kan oogun fún ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn àti àwọn oogun mìíràn tó ń ní ìbáṣepọ̀ nílò àtòjọ oogun gan-an, àgbékalẹ̀, ọ̀nà gbígbà, ìtàn ìfarahàn, àti ipò ìtọ́jú. Ìtọ́sọ́nà ìbáṣepọ̀ methylene blue pẹ̀lú àwọn oogun ṣàlàyé àwọn ìyàtọ̀ wọ̀nyí. Fún oníṣègùn tàbí onímọ̀ oogun, kọ ọjà náà sílẹ̀, iye rẹ̀, ọ̀nà gbígbà, àkókò ìfarahàn kọ̀ọ̀kan, àwọn oogun tí a gbà, àti àmì àìsàn èyíkéyìí. Àwọn àlàyé wọ̀nyẹn wúlò ju ọjọ́ tí a fojú díwọ̀n pé oogun yóò ti kúrò lọ.