Àpilẹ̀kọ
Ìdánwò MBAS: wíwọ̀n àwọn súfákítántì aníónì pẹ̀lú àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì

Ìdánwò MBAS ń wọ̀n àwọn ohun tí ń bá àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì ṣe ìbáṣepọ̀ lábẹ́ ìlànà ìfàsẹ́yọ tí a ti ṣàlàyé. Àwọn yàrá ìdánwò ń lò ó láti fojú díwọ̀n àwọn súfákítántì aníónì nínú omi. Ó ń fúnni ní ìwọ̀n àpapọ̀ ẹgbẹ́ kan, kì í ṣe ìdánimọ̀ gbogbo mọ́lẹ́kù tí ohun ìfọ̀ nínú àpẹẹrẹ náà.
Ìyàtọ̀ yẹn ṣe pàtàkì nígbà tí ìròyìn bá sọ pé “àwọn súfákítántì aníónì gẹ́gẹ́ bí MBAS.” Àbájáde kan lè ṣe àtìlẹ́yìn fún fífi àwọn ìlànà ìtọ́jú omi wéra láìfi ìdí irú súfákítántì tí ó wà nínú rẹ̀ múlẹ̀. Ó tún lè yí padà nítorí pé àkópọ̀ àpẹẹrẹ náà yí padà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìpọ́nlé súfákítántì tí a fẹ́ wọ̀n kò yí padà.
Ohun tí àmì búlúù náà ń wọ̀n
MBAS túmọ̀ sí àwọn ohun tí ń bá àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì ṣe ìbáṣepọ̀. Àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì jẹ́ àwọ̀ tí ó ní ẹrù iná mànàmáná rere. Àwọn ohun tí ó yẹ tí wọ́n ní ẹrù iná mànàmáná òdì ń darapọ̀ mọ́ ọn láti dá àwọn tọkọtaya íónì sílẹ̀ tí wọ́n lè wọ inú ohun olómi ẹlẹ́yà organic tí ń tú ohun. Yàrá ìdánwò ń wọ̀n àwọ̀ búlúù nínú ohun olómi náà dípò kí ó kàn ka àwọ̀ omi ìpilẹ̀ṣẹ̀.
Àlàyé EPA Method 425.1 láti ìgbà àtijọ́ ṣàlàyé ìlànà ìfàsẹ́yọ yìí, ó sì sọ ní kedere pé ìdánwò náà kò lè ṣe ìyàtọ̀ láàárín àwọn irú súfákítántì tí wọ́n jọra àti àwọn isómà wọn. Ohun tí ọ̀nà náà kàn ni omi mímu, omi ojú ilẹ̀, àti ìdọ̀tí ilé àti ti ilé-iṣẹ́, ṣùgbọ́n kò kan omi iyọ̀. Àwọn àlàyé nípa ohun tí ọ̀nà náà kàn jẹ́ ti ọ̀nà yẹn; a kò gbọ́dọ̀ fi wọ́n sí gbogbo ìdánwò súfákítántì tí a ń tà láìṣàyẹ̀wò.
Àbájáde náà sinmi lórí ohun èlò tí a fi ń ṣàtúnṣe ìwọ̀n. Bí yàrá ìdánwò bá fi linear alkylbenzene sulfonate, tàbí LAS, ṣe ìṣàtúnṣe ìwọ̀n, “mg/L gẹ́gẹ́ bí LAS” ń fi ìdáhùn tí a rí hàn lórí òṣùwọ̀n ìtọ́kasí yẹn. Kò fi hàn pé gbogbo ohun tí ó dáhùn jẹ́ LAS. Béèrè fún ohun èlò ìṣàtúnṣe ìwọ̀n àti ìpìlẹ̀ tí a fi ròyìn àbájáde nígbàkigbà tí o bá ń fi àwọn àbájáde láti yàrá ìdánwò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ wéra.
Ọ̀nà wo ni yàrá ìdánwò yẹ kí ó tọ́ka sí?
Fún ìdánwò lábẹ́ Clean Water Act ti United States, tábìlì àwọn ọ̀nà lọ́wọ́lọ́wọ́ nínú 40 CFR 136.3 ṣe àkọsílẹ̀ Standard Methods 5540 C-2021 àti ASTM D2330-20 fún wíwọ̀n àwọn súfákítántì nípasẹ̀ ìwọ̀n àwọ̀ pẹ̀lú àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì. Ṣàyẹ̀wò ìwé àṣẹ tí ó kan iṣẹ́ náà àti ààlà iṣẹ́ yàrá ìdánwò kí o tó pàṣẹ ìtúpalẹ̀ fún ìbámu pẹ̀lú ìlànà òfin.
EPA 425.1 ṣì wúlò gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ ìtàn, ṣùgbọ́n gbólóhùn ìfọwọ́sí rẹ̀ ti àtijọ́ kò lè rọ́pò ṣíṣàyẹ̀wò tábìlì lọ́wọ́lọ́wọ́. “Ọ̀nà MBAS” nìkan kì í ṣe ìtọ́kasí ọ̀nà tí ó pé: fi nọ́ńbà ọ̀nà náà àti àtúnṣe rẹ̀ sínú ìròyìn.
Tún ṣe ìyàtọ̀ láàárín MBAS àti àwọn ìdánwò súfákítántì mìíràn tí ń lo ìwọ̀n àwọ̀. Fún àpẹẹrẹ, Hach ṣe ìdánimọ̀ Method 8028 gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà crystal-violet. Bí irú àwọn àpẹẹrẹ tàbí ẹyọ ìwọ̀n tí a fi ń ròyìn bá jọra, kò túmọ̀ sí pé a lè fi àwọn ìlànà kẹ́míkà ìfàsẹ́yọ méjì rọ́pò ara wọn.
Ìlànà ìdánwò: ibi tí ìpinnu kọ̀ọ̀kan ti wọlé
Àkótán 5540 C láti National Environmental Methods Index ṣàlàyé ìfàsẹ́yọ mẹ́ta pẹ̀lú chloroform láti inú àpẹẹrẹ omi tí a ti mú di ekikan, fífi omi fọ ohun tí a fà yọ, àti ìwọ̀n ní 652 nm. Ìlànà tó tẹ̀ lé yìí ṣàlàyé ète àwọn iṣẹ́ wọ̀nyẹn. Iye àwọn ohun èlò ìdánwò àti àwọn àbùdá ìtẹ́wọ́gbà gbọ́dọ̀ wá láti inú ìlànà tí yàrá ìdánwò ti ṣètò tí ó sì ń ṣàkóso.
| Ìpele | Ohun tí ń ṣẹlẹ̀ | Ohun tí a gbọdọ̀ kọ sílẹ̀ tàbí ṣàyẹ̀wò |
|---|---|---|
| 1. Ṣàlàyé àpẹẹrẹ náà | Yan ibi gbígba àpẹẹrẹ àti apá àpẹẹrẹ tí a nílò. | Irú omi, àkókò gbígba, àwọn ohun líle tí a lè rí, àti ìtọ́jú èyíkéyìí ṣáájú ìdánwò. |
| 2. Ṣètò ìtọ́kasí | Mú àwọn àpẹẹrẹ ìtọ́kasí àti àwọn àpẹẹrẹ òfo tí a pàṣẹ sílẹ̀. | Ìdánimọ̀ ohun èlò ìṣàtúnṣe ìwọ̀n, ìpìlẹ̀ ìpọ́nlé, àti ààlà ìwọ̀n tí a lè ṣiṣẹ́ nínú rẹ̀. |
| 3. Fa àwọn tọkọtaya íónì yọ | Jẹ́ kí àpẹẹrẹ tí a ti pèsè bá àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì àti chloroform pàdé ní ìtẹ̀lé ìfàsẹ́yọ tí a pàṣẹ. | Gbígba ìpele olómi tó tọ́ àti ìṣòro ìyàsọ́tọ̀ èyíkéyìí. |
| 4. Fọ kí o sì wọ̀n | Fọ ohun tí a fà yọ pẹ̀lú omi, kí o sì ka ìwọ̀n gbígba ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ ní gígùn ìgbì tí a pàṣẹ. | Bí fífọ̀ ṣe pé, ipò sẹ́ẹ̀lì ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀, àti ìdáhùn ohun èlò ìwọ̀n. |
| 5. Ṣàyẹ̀wò ìgbẹ́kẹ̀lé àbájáde | Lo àwọn ìṣírò ìṣàtúnṣe ìwọ̀n àti fífi omi kún àpẹẹrẹ, lẹ́yìn náà ṣàyẹ̀wò àwọn àkóso dídára. | Ààlà ìròyìn, àwọn ẹyọ ìwọ̀n, iye ìlọ́po fún fífi omi kún àpẹẹrẹ, àti àwọn àlàyé ààlà tí àkópọ̀ àpẹẹrẹ mú wá. |
Bí a ṣe lè túmọ̀ nọ́ńbà ìkẹyìn sinmi lórí àwọn àkọsílẹ̀ wọ̀nyí. Ìlà ìṣàtúnṣe ìwọ̀n tí ó ń hùwà bí a ti retí fi ìdáhùn ohun èlò ìwọ̀n sí àwọn àpẹẹrẹ ìtọ́kasí múlẹ̀. Òun nìkan kò fi ìdí múlẹ̀ pé omi ìdọ̀tí ilé-iṣẹ́ ń hùwà bí àwọn àpẹẹrẹ ìtọ́kasí wọ̀nyẹn.
Àwọn ìdíwọ́ lè mú àbájáde pọ̀ sí i tàbí dín in kù
Ìdíwọ́ náà ní í ṣe pẹ̀lú kẹ́míkà àti ìmọ́lẹ̀. Àwọn ohun àfikún lè gbé àwọ̀ wọ inú ohun tí a fà yọ, nígbà tí àwọn mìíràn ń dí ohun tí a fẹ́ wọ̀n lọ́wọ́ láti ṣe bẹ́ẹ̀. Àlàyé EPA nípa ọ̀nà náà ṣe ìdánimọ̀ ọ̀pọ̀ ẹgbẹ́ ohun organic àti àwọn íónì inorganic tí ń dáhùn. Àkótán NEMI tún ṣàlàyé àwọn katíónì tí ń dije àti ìfaramọ́ ojú àwọn patikulu.
| Ìdíwọ́ tàbí ipò | Ipa tí ó ṣeé ṣe | Ohun tí a gbọdọ̀ ṣàyẹ̀wò nígbà ìtumọ̀ |
|---|---|---|
| Àwọn èròjà mìíràn tí a lè fà yọ tí wọ́n sì ń bá àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì ṣe ìbáṣepọ̀ | Àmì àfikún tí a kà sí ti súfákítántì | Má ṣe ka gbogbo ìdáhùn sí ti èròjà kan tí a dárúkọ. |
| Nitrate tàbí chloride | Àbájáde tí ó ga ju òtítọ́ lọ nínú àwọn ìlànà tí ìdíwọ́ yìí lè ní ipa lórí | Ṣàyẹ̀wò àkópọ̀ àpẹẹrẹ àti fífọ̀ tí a pàṣẹ. |
| Àwọn súfákítántì katíónì tàbí amine | Ìdáhùn tí ó dín kù nítorí dídá àwọn tọkọtaya íónì tí ń dije sílẹ̀ | Ṣèwádìí àwọn àdàpọ̀ èròjà àti àìrí ohun èlò ìtọ́kasí tí a fi kún àpẹẹrẹ padà dáadáa. |
| Àwọn patikulu tí ó dá dúró nínú omi | Ìdáhùn nínú omi tí ó dín kù nítorí ìfaramọ́ ojú | Kọ sílẹ̀ bóyá àwọn ohun líle wà níbẹ̀ tàbí a ti yọ wọ́n kúrò. |
| Fóòmù tàbí ìfaramọ́ ojú àpótí | Ìpín tí a mú fún ìdánwò kò ṣojú àpẹẹrẹ àpapọ̀ ìpilẹ̀ṣẹ̀ mọ́ | Ṣàyẹ̀wò gbígba àpẹẹrẹ, dídàpọ̀, àti gbígba àwọn ìpín kéékèèké. |
Àpẹẹrẹ kan tí ó wúlò gan-an wá láti inú ìwádìí USGS lórí ìlànà MBAS rẹ̀ ti ìṣáájú. Àwọn àpẹẹrẹ àkóso dídára tí ó ní nitrate ṣùgbọ́n tí kò ní àwọn ohun MBAS mìíràn mú ìdáhùn rere jáde. Àwọn olùwádìí fìdí ìdíwọ́ nitrate àti chloride múlẹ̀, wọ́n sì mú ọ̀nà kan wá tí ó ní ìgbésẹ̀ fífọ ohun olómi tí a fi ń tú ohun. Wọ́n kìlọ̀ pé ìbáṣepọ̀ tí ó dà bí ẹni pé ó wà láàárín MBAS àti nitrate lè jẹ́ àbájáde ìdíwọ́ nínú ìtúpalẹ̀ fúnra rẹ̀.
Èyí jẹ́ àwárí láti ìgbà àtijọ́ tí ó kan ìlànà kan pàtó, kì í ṣe ẹ̀rí pé gbogbo àbájáde MBAS òde òní ní àṣìṣe ìwọ̀n. Ẹ̀kọ́ rẹ̀ fún lílò ni pé kí a béèrè bóyá ìbáṣepọ̀ kan lè bẹ̀rẹ̀ láti inú ìdánwò náà kí a tó ṣàlàyé rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìṣẹ̀lẹ̀ nínú àyíká.
Ka bí a ṣe ń tọ́jú àpẹẹrẹ sí apá kan nínú ìwọ̀n
Àwọn súfákítántì ń kóra jọ sí àwọn ojú ibi tí ohun méjì ti pàdé. Ìtọ́sọ́nà NEMI kìlọ̀ pé fóòmù lè dín iye súfákítántì inú omi tí ó wà lábẹ́ rẹ̀ kù, àti pé ìfaramọ́ ògiri àpótí lè ṣe pàtàkì ní ìpọ́nlé kékeré. Má ṣe yọ fóòmù lórí omi kúrò kí o sì rò pé omi tí ó ṣẹ́ kù dọ́gba pẹ̀lú àpẹẹrẹ tí a gbà.
Fún ọ̀ràn ìlànà òfin United States tí a tọ́ka sí, Tábìlì II nínú 40 CFR 136.3 pàṣẹ pé kí a mú àwọn àpẹẹrẹ súfákítántì tutù sí 6 °C tàbí kí ó kéré sí i, àti pé ákókò ìdádúró kò gbọ́dọ̀ kọjá wákàtí 48, lábẹ́ àwọn àlàyé ẹsẹ̀ ìwé rẹ̀. Ṣètò àwọn ìgò, ìrìnàjò, àti gbígba àpẹẹrẹ ní yàrá ìdánwò kí o tó gba àpẹẹrẹ. Ìfàsẹ́yọ tí a ṣe lọ́nà tó tọ́ kò lè mú ohun tí ó sọnù nígbà gbígba tàbí ìpamọ́ padà.
Ka àwọn àkóso dídára kí o tó lo nọ́ńbà náà
Àwọn ìpèsè àkóso dídára nínú 40 CFR 136.7 ṣe ìdánimọ̀ àwọn àkóso bí àwọn àpẹẹrẹ òfo, àyẹ̀wò ìṣàtúnṣe ìwọ̀n, àwọn àpẹẹrẹ àkóso yàrá ìdánwò, àwọn àpẹẹrẹ tí a fi ohun èlò ìtọ́kasí kún, àti àwọn àpẹẹrẹ ẹ̀dà méjì. Iṣẹ́ wọn yàtọ̀. Àpẹẹrẹ òfo ń ṣàyẹ̀wò ìdọ̀tí àìròtẹ́lẹ̀; àfikún ohun èlò ìtọ́kasí sí àpẹẹrẹ ń ṣàyẹ̀wò bóyá a lè rí ohun èlò ìtọ́kasí tí a fi kún un padà láti inú àpẹẹrẹ náà; àpẹẹrẹ ẹ̀dà méjì ń ṣàyẹ̀wò bí àbájáde ṣe lè tún ara rẹ̀ ṣe.
Wo àfiwé ìlànà kan gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ: a ròyìn 1.0 mg/L gẹ́gẹ́ bí LAS ní ẹnu omi wọlé àti 0.2 mg/L gẹ́gẹ́ bí LAS ní ẹnu omi jáde. Ìṣírò náà fi ìdínkù 80% hàn nínú ìpọ́nlé MBAS tí a ròyìn. Kí o tó pè é ní yíyọ súfákítántì 80% kúrò, ṣàyẹ̀wò pé àwọn àpẹẹrẹ náà ṣojú àwọn ipò ìlànà tí a lè fi wéra, pé wọ́n lo ìpìlẹ̀ ìròyìn kan náà, àti pé àwọn àkóso wọn jẹ́ ìtẹ́wọ́gbà. Ìdínkù ìpọ́nlé náà kò sì fi ìdí ìdínkù 80% nínú àpapọ̀ ìwọ̀n ohun tí a tú jáde múlẹ̀ bí ìṣàn omi bá yí padà.
Àbájáde tí ó wà ní ìsàlẹ̀ ààlà ìròyìn túmọ̀ sí pé yàrá ìdánwò kò lè wọ̀n MBAS pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé ní ìsàlẹ̀ ìpele tí a sọ yẹn. Kò fi ìdí múlẹ̀ pé àpẹẹrẹ náà kò ní súfákítántì tàbí pé ó bá gbogbo ìbéèrè dídára omi mu.
Fún yíyan ọ̀nà, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà sí àwọ̀ búlúù mẹ́tílínì nínú ìdánwò ìtúpalẹ̀. Fún ìmúrasílẹ̀ yàrá ìdánwò, lo ìtọ́sọ́nà tó yẹ fún mímú àwọn kẹ́míkà àti ààbò yàrá ìdánwò. Béèrè fún ọ̀nà ìtúpalẹ̀ tí ó ṣe pàtó sí ẹ̀yà kẹ́míkà kan nígbà tí ìpinnu náà bá nílò ìdánimọ̀ súfákítántì kan pàtó dípò wíwọ̀n ìdáhùn àpapọ̀ sí àwọ̀.