Àpilẹ̀kọ
Ìdánwò ìdínkù methylene blue fún wàrà: ìlànà àti àwọn ààlà rẹ̀
Akẹ́kọ̀ọ́ obìnrin kan gbé àwọn túùbù wàrà méjì sókè. Ọ̀kan ti di funfun láàárín wákàtí kan. Èkejì dúró ní búlúù fún wákàtí márùn-ún. Ó tọ́ka sí èyí tó jẹ́ búlúù, ó sì sọ pé ó ní ààbò láti mu.
Ìparí ọ̀rọ̀ yẹn fi àṣìṣe nínú òye rẹ̀ hàn. Ìdánwò methylene blue fún wàrà kì í ṣàwárí ààbò. Ó ń fi bí àkójọpọ̀ àwọn ohun alààyè kéékèèké inú túùbù yẹn ṣe ń sọ agbára redox di kékeré ní kíákíá hàn, lábẹ́ àwọn ipò tí kò yí padà. Èsì tó lọra túmọ̀ sí pé àpapọ̀ ìṣiṣẹ́ ìṣàkóso kẹ́míkà àwọn ohun alààyè inú àpẹẹrẹ náà kéré. Kò sọ ohunkóhun nípa irú àwọn ohun alààyè tó wà níbẹ̀, bóyá èyí tó ń fa àrùn wà láàárín wọn, tàbí bóyá a ṣe pasteurization wàrà náà lọ́nà tó tọ́.
Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì nítorí ìdánwò náà dà bí ohun tó ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé. Búlúù ń pòórá. Aago ń fún wa ní nọ́ńbà kan. Àwọn nọ́ńbà máa ń mú kí a túmọ̀ èsì kọjá ohun tó lè sọ. Àpilẹ̀kọ yìí pa ìtumọ̀ tó wúlò mọ́, ó sì dènà èyí tí kò ní ààbò.
Ohun tí ìdínkù ń wọn gan-an
Methylene blue jẹ́ búlúù nígbà tí ó bá wà ní ipò oxidation, kò sì fẹ́rẹ̀ẹ́ ní àwọ̀ nígbà tí ìdínkù bá sọ ọ́ di leucomethylene blue. Wàrà tuntun ní atẹ́gùn tó tú sínú rẹ̀, èyí tó ń pa àwọ̀ búlúù àwọ̀ ìdánwò náà mọ́. Àwọn bakitéríà tó ń mí, tí wọ́n sì ń ṣe fermentation, ń lo atẹ́gùn yẹn, wọ́n sì ń tú àwọn àkópọ̀ kẹ́míkà tó ń fa ìdínkù sílẹ̀. Nígbà tí agbára redox bá lọ sílẹ̀ dé ìwọ̀n kan, àwọ̀ ìdánwò náà gba àwọn eléktrọ́nì, ó sì pàdánù àwọ̀ rẹ̀. Ìwé University of Guelph nípa àwọn ohun alààyè kéékèèké nínú wàrà ṣàpèjúwe ìtẹ̀lé kan náà: yíyọ atẹ́gùn kúrò, lẹ́yìn náà dídá àwọn nǹkan tó ń fa ìdínkù sílẹ̀ nígbà ìṣiṣẹ́ ìṣàkóso kẹ́míkà bakitéríà.
Iṣẹ́ ìwádìí àtijọ́ nínú Journal of Dairy Science ṣàlàyé rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlànà tó ní ìpele méjì: àkójọpọ̀ àwọn ohun alààyè kéékèèké kọ́kọ́ lo atẹ́gùn tán, lẹ́yìn náà àwọn èròjà wàrà fa ìdínkù àwọ̀ ìdánwò náà ní kíákíá. Nítorí náà, ó dára jù láti lóye ìdánwò ìdínkù methylene blue fún wàrà gẹ́gẹ́ bí ìdánwò ìṣiṣẹ́ tó ń wọn àpapọ̀ ìṣiṣẹ́ ìṣàkóso kẹ́míkà, kì í ṣe ohun ìkà sẹ́ẹ̀lì. Ìhùwàsí redox ti methylene blue ṣàlàyé kẹ́míkà tó wà lẹ́yìn ìyípadà yẹn.
Atẹ́gùn ń yí ipò ìparí padà. Àwọ̀ leuco tí ìdínkù ti ṣẹlẹ̀ sí, tí afẹ́fẹ́ bá kàn, tún ń gba oxidation, ó sì tún di búlúù. Nítorí náà, mímì, dídà, àwọn túùbù tó fẹ̀, àti àyè afẹ́fẹ́ tó pọ̀ lókè omi ń fa kí èsì pẹ́. Òrùka búlúù tín-ín-rín sábà máa ń dúró ní ojú omi tí afẹ́fẹ́ ń kàn, lẹ́yìn tí àwọ̀ ti pòórá nínú ìyókù túùbù. Àwọn ìlànà iṣẹ́ tó jẹ́ òṣùwọ̀n gba òrùka yẹn láàyè dípò dídúró de ìpòórá rẹ̀.
Irú ohun alààyè náà tún ń fa ìyípadà kejì nínú èsì. Àwọn coliform àti ọ̀pọ̀ àwọn ohun alààyè tó ń mú acid lactic jáde ń fa ìdínkù àwọ̀ náà ní kíákíá. Ọ̀pọ̀ àwọn ohun alààyè tó lè dàgbà ní òtútù àti àwọn tó lè fara da ooru ń fa ìdínkù rẹ̀ díẹ̀díẹ̀ tàbí kò fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣẹlẹ̀ rárá. Àpẹẹrẹ wàrà méjì tó ní iye kan náà nígbà kíkà lórí àwo ìdàgbàsókè lè pàdánù àwọ̀ búlúù ní àkókò tí wákàtí púpọ̀ yà sí ara wọn. Òtítọ́ yẹn nìkan ti tó láti fi hàn pé a kò lè yí àkókò padà sí iye àwọn àkójọpọ̀ sẹ́ẹ̀lì tó dàgbà.
Ìlànà iṣẹ́ yàrá ìdánwò tí a ṣàkóso
Àwọn ẹ̀yà ìlànà tí a ń lò ní pápá àti nínú ìwé ẹ̀kọ́ yàtọ̀ ní àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀, nítorí náà èsì kan wúlò nìkan lábẹ́ ọ̀nà tí a fi rí i. Ẹ̀yà kan tí a sábà ń lò ní yàrá ìdánwò oúnjẹ ń tẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí:
- Gba wàrà tí a kò tíì ṣe pasteurization, kí afẹ́fẹ́ má sì wọ inú rẹ̀ púpọ̀, kí o sì mú un tutù kíákíá. Dà á pọ̀ nípa yíyí ohun èlò tó wà nínú rẹ̀ dojú délẹ̀ rọra kí o tó gba àpẹẹrẹ.
- Fi 10 mL wàrà sínú túùbù tí a ti sọ di aláìní kòkòrò pẹ̀lú 1 mL ojútùú àwọ̀ ìdánwò tí a ti pèsè fún lílò. Ọ̀kan lára ìwọ̀n àwọ̀ tí a sábà ń lò jẹ́ 0.005 percent, pẹ̀lú ìpín wàrà sí àwọ̀ tó jẹ́ 10 sí 1.
- Di túùbù náà, yí i dojú délẹ̀ rọra lẹ́ẹ̀mejì, kí o sì fi í sínú agbada omi láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀. Ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè sábà máa ń wáyé ní 35 sí 38 degrees Celsius, ó sinmi lórí òṣùwọ̀n tí a dárúkọ. Kọ èyí tí o tẹ̀lé sílẹ̀.
- Dáàbò bo àwọn túùbù kúrò lọ́wọ́ ìmọ́lẹ̀ nígbà ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè, nítorí ìmọ́lẹ̀ ń mú ìdínkù yára.
- Ka èsì ní ìṣẹ́jú 30, lẹ́yìn náà ní àwọn àkókò tó ní àárín kan náà. Ipò ìparí ni àkókò tí túùbù náà bá bá àpẹẹrẹ wàrà tí a sè mu ní àwọ̀, tàbí tí ó bá dé ìwọ̀n ìpàdánù àwọ̀ tí ìlànà iṣẹ́ náà ṣàlàyé.
- Pa túùbù kan mọ́ láti inú wàrà kan náà láìfi àwọ̀ sí i, kí ó jẹ́ ohun ìṣàkóso fún ìfiwéra ojú níbi tí ọ̀nà náà ti béèrè rẹ̀.
Ìwé ìtọ́sọ́nà FAO fún ìdánwò wàrà fúnni ní ẹ̀yà ìlànà yìí fún lílò ní pápá ní kedere: 10 mL wàrà pẹ̀lú 1 mL àwọ̀ ìdánwò, dídi túùbù, yíyí i dojú délẹ̀ rọra, ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè ní nǹkan bí 37 sí 38 degrees, àti kíkà èsì ní gbogbo ìṣẹ́jú 30. Àwọn túùbù ìṣàkóso rẹ̀ ń lo wàrà tí a sè láti pa ètò ìdínkù àdánidá run, kí wọ́n sì jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ìfiwéra àwọ̀.
Àwòrán ìlànà tó wà lókè fi ààlà ìṣàkóso hàn. Ìwọ̀n omi kan náà, àwọ̀ ìdánwò kan náà, ìwọ̀n ooru kan náà, dídàpọ̀ kan náà, ààbò kúrò lọ́wọ́ ìmọ́lẹ̀ kan náà, àti òfin ipò ìparí kan náà. Yí èyíkéyìí padà, àkókò tí a wọn yóò sì yí padà pẹ̀lú rẹ̀. Ìdí nìyẹn tí àwọn ẹ̀yà ìdánwò ilé, tí wọ́n ń lo ìwọ̀n àwọ̀ tí a yàn lásán, kò fi ṣeé fi wé àwọn ìpele yàrá ìdánwò.
Ohun tí àkókò ìdínkù ń tọ́ka sí
Àkókò tó gùn túmọ̀ sí àpapọ̀ ìṣiṣẹ́ tó kéré lábẹ́ àwọn ipò tí a sọ. Àkókò tó kúrú túmọ̀ sí àpapọ̀ ìṣiṣẹ́ tó pọ̀. Àwọn tábìlì ìkọ́ni nípa wàrà ń fi àwọn ìpele àfojúsùn mọ́ àwọn àkókò yẹn; fún àpẹẹrẹ, nínú ètò kan tí a mú láti inú BIS, wákàtí 5 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ jẹ́ èyí tó dára gan-an, àkókò tó kéré sí ìṣẹ́jú 30 sì jẹ́ èyí tí kò dára.
Ẹ̀kọ́ náà wà nínú bí àwọn ìpele ṣe yàtọ̀. Èsì wákàtí 5 kò ní ìpele kan tó wúlò ní gbogbo ibi. Ó jẹ́ ti ìlànà iṣẹ́ tó ṣàlàyé rẹ̀. Nítorí náà, ọ̀nà ìkọ̀wé èsì tí a lè dáàbò bò ni:
MBRT dọ́gba pẹ̀lú wákàtí X lábẹ́ ọ̀nà tí a dárúkọ, ó sì bá ìpele ọ̀nà yẹn mu.
Kì í ṣe pé MBRT dọ́gba pẹ̀lú X ẹyọ tó ń dá àkójọpọ̀ sẹ́ẹ̀lì sílẹ̀ fún mL. Ìtọ́sọ́nà tí a mú láti inú Standard Methods sọ pé a kò gbọ́dọ̀ ṣe àkọsílẹ̀ èsì ìdínkù àwọ̀ gẹ́gẹ́ bí iye bakitéríà. Ìlànà fífi methylene blue ṣe àwọ̀ sẹ́ẹ̀lì lọ́nà tó rọrùn náà ń dáhùn ìbéèrè mìíràn, nítorí ó ń fi ìrísí sẹ́ẹ̀lì hàn lábẹ́ maikirosikopu dípò àpapọ̀ ìṣiṣẹ́ inú túùbù.
Tábìlì ìtumọ̀ àti ààlà
Tábìlì yìí ni ohun ìtọ́kasí ìpilẹ̀ṣẹ̀ fún àpilẹ̀kọ náà. Ka gbogbo ìlà kọjá. Kò sí àpótí kan tí ó dá dúró fúnra rẹ̀.
| Ohun tí a rí tàbí ohun tí a sọ | Ohun tí ó ń tọ́ka sí | Ohun tí kò lè fi hàn | Àwọn ohun pàtàkì tó ń darí èsì |
|---|---|---|---|
| Ìpàdánù búlúù ní kíákíá, lábẹ́ wákàtí 2 nínú ètò kan fún wàrà tí a kò tíì ṣe pasteurization | Ìṣiṣẹ́ ìdínkù tó pọ̀, tó bá iye ohun alààyè tó pọ̀ tàbí àìlè tọ́jú wàrà fún pípẹ́ mu | Irú ẹ̀dá, iye pàtó, àwọn májèlé, tàbí ìkùnà pasteurization | Pípa mọ́ ní ibi tó gbóná, àkójọpọ̀ ohun alààyè tó ní coliform púpọ̀, ìmọ́lẹ̀, ìwọ̀n àwọ̀ ìdánwò tó kéré |
| Àkókò àárín, wákàtí 2 sí 4 | Ìṣiṣẹ́ tó wà ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì; ìpele rẹ̀ wúlò nìkan lábẹ́ ètò tí a dárúkọ | Ààbò tàbí àìsí àwọn ohun alààyè tó ń fa ìdínkù lọra | Ìwọ̀n ooru tó ga nígbà ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè, ìyàtọ̀ nínú afẹ́fẹ́ tó wọ̀, yíya ọ̀rá sọ́tọ̀ |
| Ìdínkù tó lọra, wákàtí 5 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ | Àpapọ̀ ìṣiṣẹ́ tó kéré nínú ètò yẹn | Àìsí àwọn ohun alààyè tó ń fa àrùn, ṣíṣe pasteurization, tàbí ààbò kẹ́míkà | Àjẹkù egbòogi apakòkòrò, àwọn ohun ìtọ́jú oúnjẹ, atẹ́gùn àfikún tó tú sínú wàrà, ìwọ̀n àwọ̀ ìdánwò tó pọ̀ |
| Òrùka búlúù dúró ní ojú omi nígbà tí àwọ̀ ìyókù pòórá | Oxidation tó tún ṣẹlẹ̀ ní ààlà afẹ́fẹ́ àti omi, ipa etí tó jẹ́ ohun tó wọ́pọ̀ | Ìdánwò tó kùnà tàbí ìhùwàpadà tí kò pé | Túùbù tó fẹ̀, ìdérí tí kò dì dáadáa, ṣíṣí i léraléra fún àyẹ̀wò |
| Túùbù funfun lẹ́yìn ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè ti wàrà tí a fi ooru sí | Ètò ìdínkù tí ó ti yí padà pẹ̀lú ìṣiṣẹ́ tó yè | Pé fífi ooru sí i dọ́gba pẹ̀lú pasteurization tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ | Ìpalára ooru, àtúnṣe nígbà ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè, ìdọ̀tí tó wọ̀ lẹ́yìn náà |
| Iye MBRT kan ṣoṣo tí a mẹ́nuba láìsọ ọ̀nà | A kò mọ àwọn ipò ìdánwò | Ìpele tàbí iye èyíkéyìí | A kò ṣe àkọsílẹ̀ àkópọ̀ àwọ̀ ìdánwò, ìpín, ìwọ̀n ooru, dídàpọ̀, àti òfin ipò ìparí |
Àwọn àyẹ̀wò tó dá lórí ìdàgbàsókè, bí lílo àwọn ohun èlò fún dídá bakitéríà dàgbà, ṣì ni ọ̀nà fún kíkà iye wọn àti yíya wọn sọ́tọ̀. Túùbù ìdínkù ń ṣe àyẹ̀wò àkọ́kọ́. Àwo ìdàgbàsókè ń dá wọn mọ̀, ó sì ń kà wọ́n.
Ohun tí ìdánwò náà kò lè fi hàn nípa ààbò
Èsì tó lọra kò lè fi hàn pé àwọn ohun alààyè tó ń fa àrùn kò sí. Ohun alààyè tó ń fa àrùn, tí ó wà ní ìwọ̀n tó ṣe pàtàkì nípa ìlera, lè ní ipa kékeré nínú àpapọ̀ lílo atẹ́gùn. Ṣíṣàwárí ohun alààyè tó ń fa àrùn jẹ́ iṣẹ́ àwọn ọ̀nà tí a ṣe fún ohun alààyè pàtó, èyí tí Standard Methods òde òní ka sí apá ọ̀tọ̀ sí àyẹ̀wò àkọ́kọ́ fún dídára lápapọ̀.
Kò lè jẹ́rìí pé a ṣe pasteurization. Láti jẹ́rìí ìtọ́jú pẹ̀lú ooru, a ń lo ìdánwò alkaline phosphatase tàbí ọ̀nà mìíràn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ lábẹ́ ìtọ́sọ́nà Codex fún ìmọ́tótó wàrà. Túùbù funfun tàbí búlúù kò sọ ohunkóhun nípa ìtàn àkókò àti ìwọ̀n ooru ti àkójọpọ̀ wàrà náà.
Kò lè fọwọ́ sí ààbò oúnjẹ. Ààbò sinmi lórí àwọn ohun alààyè tó ń fa àrùn, àwọn májèlé tí a ti dá sílẹ̀ ṣáájú, àjẹkù egbòogi, àwọn ohun kẹ́míkà tó sọ ọ́ di eléèérí, ìtàn ìtọ́jú ní òtútù láti ìpele kan sí òmíràn, àti ìdọ̀tí tó wọ̀ lẹ́yìn gbígba àpẹẹrẹ. Codex ka ààbò wàrà sí ọ̀wọ́ àwọn ìgbésẹ̀ ìṣàkóso, kì í ṣe èsì àyẹ̀wò àkọ́kọ́ kan ṣoṣo.
Ipò yàrá ìdánwò oúnjẹ kì í ṣe ìdánwò ilé
Nínú yàrá ìdánwò wàrà, ìdánwò náà ń ṣe àyẹ̀wò àkọ́kọ́ fún wàrà tí a gbà wọlé, ń fi àwọn olùpèsè wéra bí àkókò ṣe ń lọ, tàbí ń kọ́ni nípa redox nínú àwọn ohun alààyè kéékèèké lábẹ́ àbójútó. A lè tọpasẹ̀ àwọn àpẹẹrẹ. Àwọn ohun kẹ́míkà ìdánwò bá òṣùwọ̀n mu. A ń ṣe àkọsílẹ̀ ìwọ̀n ooru. A ń kó egbin lọ fún ìsọnù yàrá ìdánwò.
Ìdánwò ilé kò ní èyíkéyìí nínú ìwọ̀nyí. Àwọn ìwọ̀n omi inú ilé ìdáná jẹ́ àfojúsùn. Ìwọ̀n agbára àwọn àwọ̀ ìdánwò tí a ń tà lórí ayélujára yàtọ̀ gidigidi. Ìtọ́jú fún ìdàgbàsókè sábà máa ń ṣẹlẹ̀ nínú yàrá tó gbóná dípò agbada omi tí a ti ṣàtúnṣe ìwọ̀n rẹ̀. Ìyípadà àwọ̀ ṣì ń ṣẹlẹ̀, èyí sì ń mú kí èsì náà dà bí ohun tó ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé, nígbà tí gbogbo ìṣàkóso tó fún un ní ìtumọ̀ kò sí.
Ewu tó ṣe kedere jù ni ìhùwàsí. Túùbù búlúù nílé ń mú kí ènìyàn fẹ́ mu wàrà tí a kò tíì ṣe pasteurization, èyí tí yàrá ìdánwò ṣì máa rán lọ fún kíkà lórí àwo ìdàgbàsókè, àyẹ̀wò àwọn ohun alààyè tó ń fa àrùn, àti àyẹ̀wò àjẹkù. A ṣe ìdánwò methylene blue fún wàrà láti fi ìpele sí wàrà tí a kò tíì ṣe pasteurization nígbà gbígbà á wọlé, kì í ṣe láti fọwọ́ sí i fún mímu. Àyẹ̀wò àkọ́kọ́ resazurin tó yára jù ní ààlà kan náà: kíkà àwọ̀ yára jù, ṣùgbọ́n kò ṣì dáhùn ìbéèrè nípa àwọn ohun alààyè tó ń fa àrùn.
Òfin ṣókí fún tábìlì iṣẹ́ yàrá ìdánwò
Mú àwọ̀ ìdánwò, ìpín, ìwọ̀n ooru, dídàpọ̀, ìmọ́lẹ̀, àti ipò ìparí bá òṣùwọ̀n mu. Ṣe àkọsílẹ̀ àkókò pẹ̀lú orúkọ ọ̀nà àti ìpele. Túmọ̀ àwọn ìṣẹ́jú náà pẹ̀lú ìtàn pípa wàrà mọ́, irú àwọn ohun alààyè tó wà nínú rẹ̀, àjẹkù, àti dídára bí a ṣe gba àpẹẹrẹ. Àkókò tó kúrú ń tọ́ka sí ìṣiṣẹ́ tó yẹ fún ìwádìí. Àkókò tó gùn kì í jẹ́rìí ààbò láé.