Búlúù mẹ́tílínì fún vasoplegia àti ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn: ohun tí àwọn ìdánwò ilé ìwòsàn fi hàn

Aláìsàn kan jáde kúrò ní yàrá iṣẹ́ abẹ lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ ọkàn, pẹ̀lú iye ẹ̀jẹ̀ tí ọkàn ń fa jáde tó wà déédéé, ṣùgbọ́n ìfúnpá rẹ̀ kò dúró ṣinṣin. Lórí ibùsùn mìíràn, aláìsàn tó ní àkóràn líle nílò iye norepinephrine tó ń pọ̀ sí i láti mú ìfúnpá dúró lókè àfojúsùn. Nínú ọ̀ràn méjèèjì, àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ ti pàdánù ìdìmú wọn, èyí sì ti mú kí àwọn dókítà ìtọ́jú aláìsàn tó le gbìyànjú búlúù mẹ́tílínì. Àpilẹ̀kọ yìí ṣe àtúnyẹ̀wò ohun tí àwọn ìdánwò ilé ìwòsàn dán wò gan-an àti ohun tí wọ́n rí.

Ìyàtọ̀ méjì ló ṣètò gbogbo ohun tó wà ní ìsàlẹ̀. Àkọ́kọ́, vasoplegia lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ ọkàn àti ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn jẹ́ àìsàn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí àwọn ìdánwò wọn sì ní ètò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, nítorí náà ọ̀kọ̀ọ̀kan ní apá tirẹ̀. Èkejì, dídín iye oògùn tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i tí aláìsàn nílò kù kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú bí àwọn aláìsàn púpọ̀ sí i ṣe ń là á já. Ọ̀pọ̀ ìdánwò wọn ohun àkọ́kọ́; ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má sí èyíkéyìí tó tóbi tó láti yanjú èkejì.

Ìdí tí búlúù mẹ́tílínì fi lè mú ìdìmú àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i

Àwọn àlọ ẹ̀jẹ̀ máa ń dín kù, wọ́n sì máa ń fẹ̀ bí ẹran dídán inú wọn ṣe ń hára tí ó sì ń tú sílẹ̀, ìwọ̀n fífẹ̀ wọn yìí sì ń pinnu ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdènà sí sísàn ẹ̀jẹ̀ jákèjádò ara. Ọ̀kan lára àwọn àmì tó ń mú kí ẹran náà tú sílẹ̀ ń lọ láti ọ́ksáìdì nítríkì, gba guanylate cyclase tó lè tú sínú omi, títí dé GMP aláyíká, èyí tó ń mú ìtúsílẹ̀ náà rọrùn. Búlúù mẹ́tílínì ń dá ọ̀nà yìí rú, èyí ló fi lè tako fífẹ̀ àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ gidigidi nígbà ṣọ́ọ̀kì. Bí oògùn náà ṣe ń ṣiṣẹ́ kọjá dídènà ibi kan ṣoṣo lọ́nà tó ṣe kedere: nínú iṣẹ́ àdánwò lórí ṣíṣe ọ́ksáìdì nítríkì àti ìtúsílẹ̀ àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, búlúù mẹ́tílínì ṣiṣẹ́ ní ibi tó ju ẹyọ kan lọ nínú ọ̀wọ́ àmì náà. Iṣẹ́ yẹn ṣàlàyé ọ̀nà kan tó ṣeé gbà pé oògùn náà ń ṣiṣẹ́. Kò sọ tẹ́lẹ̀ bí ìfúnpá aláìsàn kọ̀ọ̀kan yóò ṣe dáhùn.

Gbogbo ìdánwò tó wà ní ìsàlẹ̀ lo búlúù mẹ́tílínì nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ ní ilé ìwòsàn, ní àfikún sí ìtọ́jú aláìsàn tó le tó jẹ́ ìlànà déédéé. Kò sí ohun kankan níbí tó dán ọja tí a ń mu lẹ́nu ní ilé wò.

Vasoplegia lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ ọkàn

Vasoplegia níbí túmọ̀ sí ìdìmú àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ tó dín kù gidigidi lẹ́yìn lílo ẹ̀rọ tó gba iṣẹ́ ọkàn àti ẹ̀dọ̀fóró ṣe: ìfúnpá kékeré àti ìdènà kékeré sí sísàn ẹ̀jẹ̀, bí iye ẹ̀jẹ̀ tí ọkàn ń fa jáde tilẹ̀ wà ní ìpamọ́. Ẹ̀rí láti inú ìdánwò tí a pín àwọn aláìsàn sí ẹgbẹ́ láìlétò fún ìtọ́jú vasoplegia tó ti bẹ̀rẹ̀ sinmi púpọ̀ lórí ìdánwò kékeré kan. Ìdánwò méjì mìíràn dán búlúù mẹ́tílínì wò ṣáájú tàbí nígbà iṣẹ́ abẹ láti dènà vasoplegia, èyí sì jẹ́ ìbéèrè ìtọ́jú tó yàtọ̀.

Nínú ìdánwò Levin àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀, tí a pín àwọn aláìsàn sí ẹgbẹ́ láìlétò, lórí vasoplegia tó ti bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ, a yan aláìsàn 56 láti gba 1.5 mg/kg tí a ṣàn sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ fún wákàtí kan tàbí láti gba ohun tí kò ní oògùn. Vasoplegia yanjú kíákíá nínú ẹgbẹ́ tí a tọ́jú, nígbà tí 8 nínú 28 aláìsàn tí wọ́n gba ohun tí kò ní oògùn ṣì ní vasoplegia lẹ́yìn wákàtí 48, ikú sì jẹ́ 0 nínú 28 ní ìfiwéra pẹ̀lú 6 nínú 28. Àbájáde píparí ṣọ́ọ̀kì náà jẹ́ ohun tó fa àfiyèsí, ṣùgbọ́n aláìsàn 56 kò lè fìdí ipa lórí ìwàláàyè múlẹ̀, ìyàtọ̀ ikú náà sì kò lágbára tó láti fi sí gbogbo aláìsàn.

Àwọn ìdánwò ìdènà fi àwọn àbájáde tó yàtọ̀ hàn. Nínú ìwádìí Ozal àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ lórí àwọn aláìsàn tí ewu ga fún iṣẹ́ abẹ ọ̀nà àfidípò àlọ ọkàn, ṣíṣàn oògùn sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ ṣáájú iṣẹ́ abẹ dín vasoplegia kù láti 13 nínú 50 sí 0 nínú 50. Maslow àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ rí ipa tó pẹ́ fún àkókò kúkúrú sí i nígbà iṣẹ́ abẹ tí ẹ̀rọ ń gba iṣẹ́ ọkàn àti ẹ̀dọ̀fóró ṣe, nígbà tí Cho àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ kò rí àǹfààní tó ṣe pàtàkì nípa ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tàbí oògùn tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i. Ó yẹ kí a ka ìdènà nínú àwọn aláìsàn iṣẹ́ abẹ tí a yàn àti ìtọ́jú láti yanjú vasoplegia tó ti bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹ̀tọ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tó ní ẹ̀rí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

Ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn

Ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn kó àkóràn àti ìkùnà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ jọ, èyí tó ń bá a lọ lẹ́yìn fífún aláìsàn ní omi ìtọ́jú. Nítorí náà norepinephrine di ọ̀pá ìpìlẹ̀ ìtọ́jú, àwọn ìdánwò sì ń béèrè bóyá búlúù mẹ́tílínì dín àkókò tí aláìsàn fi ń gba catecholamine kù. Àmì àǹfààní náà dúró ṣinṣin ju ti iṣẹ́ abẹ lọ, ṣùgbọ́n ó ṣì yàtọ̀ láàárín àwọn ìwádìí, ó sì kan dídín lílo oògùn tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i kù dípò ìwàláàyè.

Ìdánwò òde òní tó tóbi jù ni ìwádìí Ibarra-Estrada àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ní 2023, tí a pín àwọn aláìsàn sí ẹgbẹ́ láìlétò, lórí búlúù mẹ́tílínì gẹ́gẹ́ bí àfikún ìtọ́jú ní ìbẹ̀rẹ̀. Nínú rẹ̀, àgbàlagbà 91 tí a fi sínú ìtúpalẹ̀ gba oògùn tí a ṣàn sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ fún wákàtí mẹ́fà lójoojúmọ́ fún ìgbà mẹ́ta tàbí ohun tí kò ní oògùn tó bá a mu, ní àfikún sí norepinephrine, hydrocortisone, àti vasopressin bí ó ṣe yẹ. Àkókò àárín títí di dídáwọ́ oògùn tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i dúró jẹ́ wákàtí 69 ní ìfiwéra pẹ̀lú wákàtí 94, nígbà tí iye ikú àti àkókò lílo ẹ̀rọ ìrànwọ́ mímí jọra. Àwọn ìdánwò tó ṣáájú rẹ̀ kéré sí i: ìdánwò àkọ́kọ́ Kirov àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ lórí aláìsàn 20 fi ìdínkù ńlá nínú catecholamine hàn pẹ̀lú fífún 2 mg/kg ní ẹ̀ẹ̀kan, tí ṣíṣàn oògùn ní iye tó ń pọ̀ sí i tẹ̀ lé. Memis àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ sì rí ìfúnpá àlọ ẹ̀jẹ̀ àpapọ̀ tó ga sí i lẹ́yìn ṣíṣàn oògùn (85 ní ìfiwéra pẹ̀lú 74 mmHg), láìní àfojúsùn ìwọn dídín lílo oògùn tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i kù. Ní ìdàkejì àwọn wọ̀nyí, ìdánwò Dong àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ lórí aláìsàn 72, tó ní ẹgbẹ́ ìfiwéra tó gba ohun tí kò ní oògùn, kò rí àǹfààní tó ṣe pàtàkì nípa norepinephrine tàbí ìfúnpá. Ìfiwéra kan sì rí i pé vasopressin dára ju búlúù mẹ́tílínì lọ gẹ́gẹ́ bí oògùn kejì tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i ní wákàtí 12 àti 24. Iṣẹ́ láti wá iye oògùn tó yẹ láti ọwọ́ Juffermans àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ fi hàn pé ìfúnpá àti ìdènà sí sísàn ẹ̀jẹ̀ ń pọ̀ sí i pẹ̀lú iye oògùn, ṣùgbọ́n ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tó bàjẹ́ sí àwọn ẹ̀yà inú ikùn jẹ́ ohun àníyàn ní 7 mg/kg.

Tábìlì àwọn ìdánwò

IV túmọ̀ sí nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀. NE túmọ̀ sí norepinephrine. MAP túmọ̀ sí ìfúnpá àlọ ẹ̀jẹ̀ àpapọ̀. SVR túmọ̀ sí ìdènà sí sísàn ẹ̀jẹ̀ jákèjádò ara. Ìlà kọ̀ọ̀kan ṣàpèjúwe bí a ṣe fún ni ní oògùn nínú ìwádìí, kì í ṣe àbá ìtọ́jú.

Ṣé èyíkéyìí nínú èyí fi ikú díẹ̀ sí i hàn?

Àwọn ìtúpalẹ̀ tó kó àwọn ìdánwò jọ ti dà bí ẹni pé wọ́n fi àbájáde tó dára sí i hàn ju àwọn ìdánwò kọ̀ọ̀kan lọ, ṣùgbọ́n àwọn ìṣírò rere náà máa ń rẹ̀wẹ̀sì nígbà tí a bá yẹ̀ wọ́n wò dáadáa. Àkójọpọ̀ ìtúpalẹ̀ àwọn ìdánwò ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn mẹ́fà ní 2024 rí ìpín ewu ikú ní àkókò kúkúrú tó jẹ́ 0.66, ṣùgbọ́n ipa náà kò tún ṣe pàtàkì ní ìṣirò lẹ́yìn tí a yọ àwọn ìdánwò tó ní ewu àṣìṣe ojúsàájú tó ga kúrò. Àkójọpọ̀ ìtúpalẹ̀ tuntun jù lọ tó lo àwọn ìdánwò tí a pín sí ẹgbẹ́ láìlétò pẹ̀lú ẹgbẹ́ ìfiwéra (RCT) nìkan, tó kó ìdánwò mẹ́sàn-án àti aláìsàn 535 jọ, rí ìpín ìṣeéṣe ikú ní ọjọ́ 28 sí 30 tó jẹ́ 0.73, pẹ̀lú ààlà ìgbẹ́kẹ̀lé láti 0.40 sí 1.36, èyí tí kò ṣe pàtàkì ní ìṣirò. Ìtúpalẹ̀ àwọn ìdánwò rẹ̀ ní tẹ̀léǹtẹ̀lé sì ṣe ìṣírò pé a ó nílò aláìsàn 1,773 dípò ọgọ́rùn-ún díẹ̀ tó wà. Àkótán tó jẹ́ olóòótọ́ ni pé a kò tíì fìdí àǹfààní fún ìwàláàyè múlẹ̀, kì í ṣe pé a ti fi hàn pé àǹfààní náà kò sí.

Àwọn àkíyèsí ààbò láti inú ẹ̀rí ilé ìwòsàn

Àwọn ipa tó wọ́pọ̀ nínú àwọn ìdánwò ni ìtọ̀ aláwọ̀ búlúù tàbí ewé àti ìyípadà àwọ̀ ara, pẹ̀lú ìgbéga methemoglobin díẹ̀. Àwọn ewu tó le wá láti inú àlàyé ọja tí a fún láṣẹ fún lílo nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀, dípò láti inú iye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ nínú ìdánwò: àìsàn serotonin nígbà tí a bá lò ó pẹ̀lú àwọn oògùn tó ń ní ipa lórí serotonin tàbí àwọn opioid; ìdènà lílo rẹ̀ nínú àwọn tó ní àìtó G6PD nítorí ewu fífọ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa; ìwọ̀n kékeré èké láti ẹ̀rọ ìwọn atẹ́gùn ẹ̀jẹ̀ nígbà ṣíṣàn oògùn àti fún àkókò díẹ̀ lẹ́yìn rẹ̀; àti ìfúnpá gíga gẹ́gẹ́ bí ìhùwàpadà àìfẹ́ tí a ti ròyìn. Ọ̀pọ̀ ìdánwò òde òní yọ àwọn aláìsàn tó ní àìtó G6PD tàbí tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ gba oògùn tó ń ní ipa lórí serotonin kúrò. Nítorí náà àwọn tábìlì ààbò wọn tí kò fi ìṣòro púpọ̀ hàn kò wọn ewu nínú àwọn ẹgbẹ́ wọ̀nyí. Ẹ̀rí yìí tún yẹ kí a kà lẹ́gbẹ̀ẹ́ àkótán gbòòrò ti àwọn lílo nínú ìtọ́jú àti àyẹ̀wò ààbò; àwọn òǹkàwé tí kò mọ ètò ìdánwò lè bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà sí kíkà ìwádìí búlúù mẹ́tílínì.

Vasoplegia àti ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn lè nílò àtúnyẹ̀wò jinlẹ̀ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ bí ẹ̀rí bá pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n àwọn ìwé ìwádìí tó wà bá àtúnyẹ̀wò ìtọ́jú aláìsàn tó le kan mu: ipa gidi láti mú àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ hára àti láti dín lílo oògùn tó ń mú ìfúnpá pọ̀ sí i kù, èyí tó ṣe kedere jù nínú vasoplegia tó ti bẹ̀rẹ̀ àti ṣọ́ọ̀kì láti àkóràn ní ìbẹ̀rẹ̀, láìsí àǹfààní ìwàláàyè tí a ti fi hàn, àti pẹ̀lú àwọn ààlà ààbò tó yọ ọ̀pọ̀ ẹgbẹ́ aláìsàn kúrò. Ẹnikẹ́ni tó bá ń dojú kọ àwọn ipò wọ̀nyí ti wà nínú ìtọ́jú aláìsàn tó le, lílo búlúù mẹ́tílínì ní àyíká yìí sì jẹ́ ìpinnu nínú ẹ̀ka ìtọ́jú aláìsàn tó le (ICU) tí ẹgbẹ́ tó ń tọ́jú aláìsàn ṣe, kì í ṣe ìtọ́jú ilé tí a fà jáde láti inú ṣíṣàn oògùn ní ilé ìwòsàn.