Inqaku
I-methylene blue kutyando lwesinus yepilonidal: ubungqina bokumakwa kwemijelo nokubuyela kwesifo

Isinus yepilonidal ngumjelo ophantsi kwesikhumba kufuphi nethambo lomsila, odla ngokuba namasebe asecaleni ekunzima ukuwabona ngexesha lotyando. Utyando aluphumeleli xa kushiywa izicubu ezinesifo, ngoko oogqirha botyando bafuna indlela ethembekileyo yokufumana onke amasebe ngaphambi kokusika. Ukutofa i-methylene blue kumngxuma wesinus kudaya yonke imijelo ngombala ozuba kuze kunike ugqirha wotyando imephu ebonakalayo anokuyilandela.
Loo mephu iluncedo ekuboneni, ayilonyango. Lo mahluko ubalulekile kuba uncwadi lotyando lwepilonidal olusebenzisa i-methylene blue ludibanisa imibuzo emibini eyahlukileyo. Owokuqala ngowokuba ingaba idayi izimakisha ngokuchanekileyo na zonke izicubu ezinesifo. Owesibini ngowokuba ingaba izigulana ezityandwe kusetyenziswa idayi ziba nokubuyela kwesifo okuncinane kwiminyaka elandelayo. Idayi inokungaphumeleli kuvavanyo lokuqala phantsi kwemikroskopu kodwa ibe isanxulunyaniswa neziphumo ezingcono ekliniki, okanye kwenzeke okwahlukileyo. Uphando olubini olupapashiweyo oludla ngokucatshulwa kulo mba ngalunye luphendula omnye kuphela wale mibuzo, ngeendlela zophando ezahlukileyo nangokulandelela okwahlukileyo.
Oko ugqirha wotyando azama ukukubona
Cinga ngedayi njengophawu kwisakhiwo esifihlakeleyo. Ugqirha wotyando utofa ulwelo oluzuba ngomngxuma wesikhumba, alinde ukuba lusasazeke kwimijelo edibeneyo, aze asike asuse izicubu ezidayiweyo. Nantoni na engafikelelwanga yidayi, okanye naziphi na izicubu ezinesifo ezingazange zidibane nomjelo otofiweyo, zihlala zingadaywanga kwaye zinokungabonwa.
Ngoko izinto ezintathu zinokungahambi kakuhle, nganye ngokuzimeleyo. Idayi isenokungazalisi onke amasebe. Ugqirha wotyando usenokungayisusi yonke into edayiweyo. Kwaye izicubu ezingaphandle komda odayiweyo zisenokuba nesifo esibonakala ngemikroskopu. Uphando olungezantsi lujonga ngokwahlukeneyo iindawo ezahlukileyo zolu landelelwano, yiyo loo nto iziphumo zalo zingenakudityaniswa zenziwe umyinge.
Abafundi abathelekisa iindlela zotyando basenokufuna isishwankathelo esibanzi sokusetyenziswa kwe-methylene blue kutyando neenkcazelo ezahlukileyo zendlela ukudaya izicubu okwahluke ngayo ekunyangeni izicubu, kunye nendlela ukubuyela kwesifo okuchazwa nokulinganiswa ngayo.
Ukubuyela kwesifo kwixesha elide: uphando lokuqwalasela iqela
Ubungqina bokubuyela kwesifo buvela kuphando lweqela olujonga emva, oluxelwe nguDoll noogxa bakhe kwi-International Journal of Colorectal Disease. Isihloko sephepha labo sichaza ngokuthe ngqo isiphumo esiphambili, kwaye ukulandelela kwabo ixesha elide ukusetyenziswa kwe-methylene blue kwisifo sepilonidal esiqubulayo kuthatha ixesha elide kakhulu kunophando oluninzi lotyando.
Abaphandi bachonga izigulana eziyi-1,960 ezatyandwa okokuqala ngenxa yesifo sepilonidal kwizibhedlele ezintathu zomkhosi waseJamani phakathi ko-1980 no-1996, baza bakhetha eziyi-247 ukuze zilandelelwe ngokweenkcukacha ngomnxeba. Umyinge wexesha lokulandelela wawumalunga neminyaka eyi-15, ususela malunga neminyaka eyi-9 ukuya kweyi-25. Uninzi lwezigulana yayingamadoda aselula asemkhosini. Iindlela zotyando zazahluka: malunga nesibini kwisithathu zatyandwa ngokusikwa kususwe izicubu kuze inxeba lishiywe livulekile ukuze liphole, ikota zatyandwa ngokusikwa kususwe izicubu kuze inxeba livalwe ngoko nangoko kumgca ophakathi, zaza eziseleyo zatyandwa ngendlela yokuvula umngxuma kuze kuthungelwe imiphetho yawo kwisikhumba esingqongileyo.
Umahluko ekusetyenzisweni kwedayi wawulula: izigulana eziyi-197 zatofwa i-methylene blue ekuqaleni kotyando ukuze kucaciswe imijelo, zaza eziyi-50 azatofwa. Idayi yachazwa njengomthamo otofwa kanye ngononophelo, kungaxelwanga ukuxinana okanye umthamo wolwelo. Ukusetyenziswa kwayo kwakungabelwanga ngokungakhethiyo. Oogqirha botyando babekhetha idayi ngokufuthi ngakumbi kwisifo esingapheliyo esenza iifistula kunakumathumba obofu aqubulayo, kwaye babeyikhetha ngokufuthi ngakumbi xa kwakukho imingxuma emininzi yesinus. Ngoko la maqela mabini ayesele ahlukile kwasekuqaleni.
Ukubuyela kwesifo kwahlolwa ngoluhlu lwemibuzo yomnxeba olwalumiselwe kwangaphambili. Izigulana zazibalwa njengezinesifo esibuyileyo kuphela emva kokuphola kokuqala, kungekho kwenzakala kwethambo lomsila kamva, kunye nokuba kukho uphawu olunye oluqinisekileyo (ukufunyaniswa sisifo ngugqirha, ukusikwa ukuvulwa okanye ukusikwa kususwe izicubu kwakhona, isinus entsha, iinwele emngxunyeni, ukuphuma kobofu) okanye iimpawu ezimbini ezingaqinisekanga kangako (ububomvu, ukudumba, iintlungu, ukuphuma kolwelo).
Izinga lokubuyela kwesifo elingalungiswanga ngalo lonke ixesha lophando laliyi-32 kweziyi-197 ezazifumene idayi (16 ekhulwini), xa kuthelekiswa neziyi-15 kweziyi-50 ezazingayifumananga idayi (30 ekhulwini). Uqikelelo lwe-Kaplan-Meier kwiminyaka eyi-20, oluqwalasela amaxesha okulandelela angafaniyo, lwalumalunga ne-20 ekhulwini kwabo bafumene idayi ne-38 ekhulwini kwabo bangayifumananga, ngexabiso le-p lovavanyo lwe-log-rank eliyi-0.018. Kwimodeli ye-Cox eneenguqu ezininzi, ababhali baxela umlinganiselo ofana nowe-odds oyi-0.45 wokusetyenziswa kwedayi. Uninzi lweziganeko zokubuyela kwesifo zavela kwiminyaka emihlanu, kodwa ezinye zavela emva kweminyaka efikelela kweyi-17 emva kotyando. Yiyo loo nto ukulandelela ixesha elide kubalulekile kumabango ngokubuyela kwesifo sepilonidal xa kusetyenziswe i-methylene blue.
Indlela iziphumo ezahlukana ngayo kumaqela amancinane ifuna ukuqwalaselwa ngononophelo. Kwisifo esiqubulayo esenza amathumba obofu, uqikelelo lweminyaka eyi-20 lwalumalunga ne-19 ekhulwini kwabo bafumene idayi xa kuthelekiswa ne-43 ekhulwini kwabo bangayifumananga. Kodwa, ngezigulana eziyi-79 kuphela, lo mahluko awufikelelanga ekubalulekeni ngokweenkcukacha-manani (p = 0.078). Kwisifo esingapheliyo, uqikelelo lwalumalunga ne-19 ekhulwini xa kuthelekiswa ne-24 ekhulwini (p = 0.35), oko kukuthi akukho mahluko unokuboniswa. Ngoko unxulumano lulonke lwaluqhutywa liqela elincinane kakhulu ukuba limi lodwa, kuphando apho ukwabelwa unyango kwakungenzekanga ngokungakhethiyo kwaye iqela lothelekiso lalinezigulana eziyi-50 kuphela.
Into engaboniswa lolu phando ibaluleke ngokufanayo. Aluzange lulinganise ukuchaneka kokumakwa kwemijelo, aluzange luthelekise izicubu phantsi kwemikroskopu phakathi kotyando olusebenzisa idayi nolungayisebenzisiyo, kwaye aluzange luxele uthelekiso olunokusetyenziswa phakathi kwedayi nokungasetyenziswa kwayo malunga neengxaki zamanxeba okanye ixesha lokuphola. Bubungqina bonxulumano phakathi kokusetyenziswa kwedayi nokubuyela kwesifo okuncinane kwixesha elide kwiqela elinye lembali, hayi ubungqina bokuba idayi yabangela oko. Ukuphazamiseka kothelekiso ngenxa yesizathu sokukhetha idayi, iimpembelelo zexesha, nokuxubana kweendlela zotyando kusengamathuba angekakhutshelwa ngaphandle.
Oko idayi ikudaya ngokwenene: uphando lweesampulu ezidityaniswe ngababini
Uphando lwesibini lubuza umbuzo wokumakwa ngokuthe ngqo, kodwa ngohlobo lophando ekulula ukulutolika gwenxa. UIdiz noogxa bakhe bapapasha oko bakubiza ngokuba lulingo olujonga phambili nolwabela ngokungakhethiyo, kwaye uphando lweesampulu ezidityaniswe ngababini oluhlola izicubu ngemikroskopu emva kokusikwa kususwe izicubu zepilonidal kukhokelwa yi-methylene blue lusacatshulwa ngamanye amaxesha njengobungqina bolingo olwabela ngokungakhethiyo. Irejista yolingo yolu phando ichaza iqela elinye elingenakwabelwa kumaqela nelingafihlwanga ulwazi. Ngoko inkcazo echanekileyo luphando olujonga phambili lweqela elinye, oluneesampulu ezimbini ezidityanisiweyo ezivela kwisigulana ngasinye, hayi uthelekiso olwabela ngokungakhethiyo ukusetyenziswa kwedayi nokungasetyenziswa kwayo.
Izigulana ezingamashumi amathathu anesithathu ezinesifo esivele okokuqala esingenazingxaki zathatha inxaxheba. Ukudumba okuqubulayo, amathumba obofu, nesifo esibuyileyo zakhutshelwa ngaphandle. Ngoko eli qela liphantse lahluka ngokupheleleyo kwiqela lesifo esiqubulayo apho uphando lukaDoll lwacebisa eyona mpembelelo inkulu. Isigulana ngasinye safumana ubuncinane i-4 mL ye-methylene blue kumngxuma ngamnye wesinus, ngoxinzelelo olwaneleyo lokuba idayi ivuze emjeleni. Ugqirha wotyando wasika wasusa zonke izicubu ezizuba kunye nomngxuma wesinus njengesampulu enye (Iqela 1), wahlola umngxuma oseleyo, waza wasika wasusa ngokwahlukileyo naziphi na izicubu ezintsha ezikhula ngexesha lokuphola, ezingadaywanga nezazibonakala zikrokrisa ngeliso lenyama, njengesampulu yesibini (Iqela 2).
Ugqirha wezifo owayengaziswanga ukuba isampulu ikweliphi iqela wanika amanqaku kwiimpawu ezintlanu ezibonakala ngemikroskopu kuzo zombini iisampulu: iingxowa zeenwele ezandisiweyo, iileya ezibhityileyo zekeratin ezisasazekileyo, ukungena kweeseli zokudumba, imisonto yeenwele, nokwakheka kwezicubu zemicu.
Idayi yaqaqambisa iindawo ezinesifo esibi kakhulu kodwa ayizange ibonise wonke umda waso. Iziphene zazisaxhaphakile kwisampulu yesibini engadaywanga: iingxowa zeenwele ezandisiweyo kweziyi-31 kweziyi-33, iileya zekeratin kweziyi-29 kweziyi-33, nokudumba kweziyi-30 kweziyi-33. Imisonto yeenwele yayiyeyona nto yahlula ngokucacileyo amaqela, ikhona kwiisampulu ezidayiweyo eziyi-29 kweziyi-33 kodwa kwiisampulu ezingadaywanga eziyi-5 kuphela kweziyi-33. Umyinge wamanqaku obunzulu bazo zonke iimpawu wawuphezulu kwizicubu ezidayiweyo. Ngamafutshane, umda ozuba wawumakisha umbindi wesifo ngaphandle kokuquka zonke izicubu ezibonakala zingaqhelekanga xa zihlolwa ngemikroskopu.
Nemida emibini iyasithintela eso sigqibo. Isampulu yesibini yayingeyiyo isampulu ecwangciswe ngokwenkqubo yazo zonke izicubu ezingadaywanga. Yayithathwa kuphela xa ugqirha wotyando ebona izicubu zokuphola ezikrokrisayo aze akhethe ukuzisika azisuse kwakhona. Ngoko yayikhetha ikakhulu iindawo ezingadaywanga ezazibonakala zimbi kakhulu, kwaye ayinako ukunika umlinganiselo wokwenene wokukwazi kwedayi ukufumanisa zonke iindawo ezinesifo okanye izinga lokungazivezi kwayo iindawo ezinesifo xa kumakwa. Kwaye uphando aluzange luxele naziphi na iziphumo zekliniki: akukho zinga lokubuyela kwesifo, akukho zinga losulelo, akukho zinga lokuvuleka kwenxeba, akukho xesha lokuphola. Ukungaqheleki kwezicubu phantsi kwemikroskopu ngaphaya komda ozuba sisalathisi esibambela isiphumo, hayi ubungqina bokuba isifo sezo zigulana sasiza kubuya.
Ukubeka olu phando lubini ecaleni kolunye
| Doll et al., 2008 | Idiz et al., 2014 | |
|---|---|---|
| Uhlobo lophando | Iqela lokuqwalasela elijonga emva, uthelekiso lwedayi nokungasetyenziswa kwayo olungabelwanga ngokungakhethiyo | Uphando olujonga phambili lweqela elinye, iisampulu ezidityaniswe ngababini kwisigulana ngasinye |
| Izigulana | 247, izifo eziqubulayo nezingapheliyo ezixubileyo, izibhedlele zomkhosi | 33, isifo esivele okokuqala esingenazingxaki kuphela |
| Inkqubo yedayi | Ukutofa kanye, umthamo awuxelwanga | Ubuncinane 4 mL kumngxuma ngamnye, ukuxinana akuxelwanga |
| Isiphumo esiphambili esilinganisiweyo | Ukubuyela kwesifo ngokoluhlu lwemibuzo, umyinge weminyaka eyi-15 | Isifo esishiyekileyo esibonakala ngemikroskopu ngaphaya komda wedayi, akukho kulandelela kwekliniki |
| Iziphumo zamanxeba | Akukho thelekiso lunokusetyenziswa lwedayi nokungasetyenziswa kwayo | Akukho zixeliweyo |
| Isiphumo esiphambili | Ukubuyela kwesifo kwiminyaka eyi-20 malunga ne-20% ngedayi xa kuthelekiswa ne-38% ngaphandle kwayo | Izicubu ezingadaywanga zisengaqhelekanga, nangona ubunzulu beempawu bungaphantsi |
Le miqolo ayidibani ibe sisigqibo esinye. Uphando lweqela lulinganisa isiphumo sekliniki kumashumi eminyaka ngaphandle kokuvavanya ukuchaneka kokumakwa. Uphando lweesampulu ezidityaniswe ngababini luvavanya ukuphelela kokumakwa phantsi kwemikroskopu ngaphandle kokulinganisa nasiphi na isiphumo sekliniki. Akukho nolunye oluthelekisa, ngokwabela ngokungakhethiyo, utyando olukhokelwa yidayi nolo lungakhokelwa yiyo, lulinganise kokubini ukubuyela kwesifo neziphumo zamanxeba. Akukho lingo olunjalo kule mizekelo mibini yobungqina.
Oku kushiya iingxelo ezintathu ezinyanisekileyo kuye nabani na oxoxa nogqirha wotyando ngeendlela zesinus yepilonidal ezisebenzisa i-methylene blue. Okokuqala, uphando olunye olude kodwa olungabelwanga ngokungakhethiyo lunxulumanisa ukusetyenziswa kwedayi nokubuyela kwesifo okuncinane, ikakhulu kwiimeko zesifo esiqubulayo, kodwa kukho ukungaqiniseki okukhulu. Okwesibini, uphando olunye oluncinane olujonga indlela oku kusebenza ngayo lubonisa ukuba ukudaya akubuvezi ngokupheleleyo ubungakanani besifo obubonakala xa izicubu zihlolwa ngemikroskopu, ngaphandle kokubonisa ukuba ezo mpawu zongezelelweyo zibonakala ngemikroskopu zibangela ukubuyela kwesifo. Okwesithathu, akukho nolunye uphando oluxhasa amabango ngosulelo lwamanxeba, isantya sokuphola, okanye amazinga eengxaki zotyando olukhokelwa yidayi, kuba akukho nolunye olulinganise olo thelekiso.
Ngoko umbuzo osebenzayo wokuwubuza xa udibana nogqirha ucacile: xa kujongwa indlela ecwangcisiweyo (ukuphola kwenxeba livulekile, ukuvalwa kwalo, okanye ukusetyenziswa kwesiqwenga sezicubu), ngaba ugqirha wotyando usebenzisa idayi ukufumana imijelo, kwaye wenza ntoni ngezicubu ezingadaywanga ezikrokrisayo kumda womngxuma? Ubungqina bubonisa unxulumano olunokwenzeka kodwa olungangqinwanga phakathi kwedayi nokubuyela kwesifo, kunye nomda obhaliweyo wokusebenza kwayo njengophawu lwezakhiwo zomzimba. Nantoni na engaphaya koko kukwandisa izigqibo ngaphaya kobungqina.