ماقالە
مېتىلېن كۆكىنىڭ بىيوپەردىگە قارشى تەسىرى: نۇر بىلەن ئاكتىپلاشتۇرۇلغان تەجرىبىخانا تەتقىقاتلىرى نېمىنى ئۆلچەيدۇ

بىيوپەردە سۇيۇقلۇقتا لەيلەپ يۈرگەن بىر توپ ھۈجەيرە ئەمەس. ئۇ بىر قۇرۇلما: يۈزگە چاپلاشقان ھۈجەيرىلەر ئۆزلىرى ھاسىل قىلغان پولىساخارىد، ئاقسىل ۋە ھۈجەيرە سىرتىدىكى DNA دىن تەركىب تاپقان ماترىكس ئىچىگە ئورۇنلاشقان بولۇپ، سىرتىدىن ئىچىگە قاراپ ئوكسىگېن ۋە ئوزۇقلۇق ماددىلارنىڭ مىقدارى تەدرىجىي ئۆزگىرىدۇ. ئاسما ھالەتتىكى باكتېرىيەلەرنى نەچچە مىنۇتتا ئۆلتۈرىدىغان بىرىكمىنىڭ، ئوخشاش مىكروئورگانىزملار پەردە ھالىتىدە ئۆستۈرۈلگەندە تەسىرسىز قېلىشىنىڭ سەۋەبى دەل مۇشۇ قۇرۇلمىدۇر. مېتىلېن كۆكى ۋە بىيوپەردىلەر ھەققىدىكى ھەر قانداق يەكۈننى بۇ قۇرۇلمىنى نەزەردە تۇتۇپ ئوقۇش كېرەك، چۈنكى ماترىكس ھۈجەيرىلەرگە قانچىلىك بوياق، بوياققا قانچىلىك نۇر يېتىدىغانلىقىنى بەلگىلەيدۇ.
بۇ ئوبزور دەل ئۈچ مەنبەنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بىرى ئارقا كۆرۈنۈش ئۇچۇرى، ئىككىسى تەجرىبىخانا تەجرىبىسى. ئۇلارنىڭ رولىنى ئايرىپ قاراش بۇ ئوبزورنىڭ ئاساسىي ئۇسۇلى بولۇپ، بۇ تېمىدا ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان خاتالىقنىڭ، يەنى تەجرىبە قاچىسىدىكى نەتىجىنى ئادەمدىكى يۇقۇملىنىشنى داۋالاشنىڭ دەلىلىدەك نەقىل كەلتۈرۈشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ.
ئارقا كۆرۈنۈش مەنبەسى ئۆلتۈرۈش ھەققىدە ئەمەس، خىمىيە ھەققىدە
بۇ ئۈچ مەنبەنىڭ ئەڭ بۇرۇنقىسى 2005-يىلى ئېلان قىلىنغان فېنوتىيازىنىيۇم نۇر سەزگۈرلەشتۈرگۈچلىرىنىڭ تەرەققىياتى ھەققىدىكى بايان خاراكتېرلىك ئوبزور. ئۇ مېتىلېن كۆكىنىڭ 19-ئەسىردىكى بوياقتىن راكنى فوتودىنامىكىلىق داۋالاش، كېيىنچە فوتودىنامىكىلىق مىكروبقا قارشى خىمىيەلىك داۋالاش ئۈچۈن باشلامچى بىرىكمىگە ئايلىنىش جەريانىنى بايان قىلىدۇ. ئۇنىڭ تۆھپىسى قۇرۇلما بىلەن ئاكتىپلىقنىڭ مۇناسىۋىتىنى چۈشەندۈرۈشتە: خروموفورنىڭ مېتىللىشىشى ياغقا مايىللىقنى، سىنگلېت ئوكسىگېن ھاسىل بولۇش نىسبىتىنى ۋە نۇر ئارقىلىق باكتېرىيە ئۆلتۈرۈش كۈچىنى ئاشۇرىدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىرگە ئاكتىپلىقى تۆۋەنرەك لېيكو شەكلىگە قايتۇرۇلۇشنى ئاستىلىتىدۇ. ئۇ يەنە بۇ ساھەدىكى مەسىلىنى ئېنىق كۆرسىتىدۇ. كۆپىنچە دوكلاتلاردا ئۆلچەملىك سودا بوياقلىرى ئىشلىتىلگەن، تۇغۇندى بىرىكمىلەرنى تەرەققىي قىلدۇرۇش بولسا نىسبەتەن ئاز بولغان.
بۇ ئوبزورنى چۈشەنچىڭىزدىكى مېخانىزم قىسمى ئۈچۈن ئىشلىتىڭ: نۇر بوياقنى قوزغىتىدۇ، ترىپلېت ھالىتى ئوكسىگېن بىلەن II تىپلىق ئېنېرگىيە يۆتكەش ئارقىلىق ئۆزئارا تەسىرلىشىپ سىنگلېت ئوكسىگېن ھاسىل قىلىدۇ ياكى I تىپلىق ئېلېكترون يۆتكەش ئارقىلىق رادىكاللارنى ھاسىل قىلىدۇ. بۇ كۆپ ئامىللىق ھۇجۇم ئادەتتىكى قارشىلىق مېخانىزملىرىنىڭ فوتودىنامىكىلىق ئۆلتۈرۈشكە قارشى ئاسان ماسلىشالماسلىقىنىڭ سەۋەبىدۇر. ئۇنى لوگارىفملىق ئازىيىشقا دەلىل قىلىپ نەقىل كەلتۈرمەڭ. ئۇ بۇنى ئۆلچىمىگەن. بۇ مېخانىزمغا ئاساس بولغان تېخىمۇ كەڭ فوتوخىمىيە فوتودىنامىكىلىق داۋالاش دەلىللىرى توپلىمىدا بايان قىلىنغان. مەلۇم بىر چىراغنىڭ بۇ جەرياننى قوزغىتالايدىغان ياكى قوزغىتالمايدىغانلىقىنى بەلگىلەيدىغان دولقۇن ئۇزۇنلۇقى قائىدىلىرى بولسا مېتىلېن كۆكى قىزىل نۇرنى قانداق سۈمۈرىدۇ دېگەن ماقالىدە چۈشەندۈرۈلگەن.
ئىككى بىيوپەردە تەجرىبىسى، ئىككى پەرقلىق نەتىجە ئۆلچىمى
ئىككى تەجرىبە ماقالىسىنىڭ ھەر ئىككىسى مېتىلېن كۆكىنىڭ ئېغىز بوشلۇقى بىيوپەردىلىرىگە بولغان فوتودىنامىكىلىق تەسىرىنى 660 nm دا سىنايدۇ، ئەمما باشقا جەھەتلەردە ئاساسەن ئوخشاش ئەمەس. مىكروب توپلىرى، يېشى، بوياق فورمۇلاسى، نۇر مىقدارى، بولۇپمۇ نەتىجە كۆرسەتكۈچلىرى پەرقلىق. بۇ پەرق ماقالىنىڭ ئاساسىي نۇقتىسى بولۇپ، تۆۋەندىكى سېلىشتۇرما ماتېرىيالنىڭمۇ ئاساسىدۇر.
بىرىنچىسى 2024-يىلى ئېلان قىلىنغان يېتىلگەن، كۆپ تۈرلۈك چىش مىلىكى ئاستى بىيوپەردىسىگە ئائىت بەدەن سىرتىدىكى تەتقىقات. ئوتتۇز ئۈچ تۈر Calgary Biofilm Device ئىچىدىكى پولىستىرېن مىخلاردا بىللە ئۆستۈرۈلگەن، ئوكسىگېنسىز شارائىتتا ئوزۇقلاندۇرۇلغان، 72 سائەتتىن كېيىن يېتىشتۈرۈش مۇھىتى ئالماشتۇرۇلۇپ، ئۆستۈرۈش بەلگىلەنگەن 7 كۈنلۈك مۇددەتكىچە داۋاملاشتۇرۇلغان. بىر تەرەپ قىلىشتا 0.01 پىرسەنتلىك ئەركىن مېتىلېن كۆكى بىلەن 660 nm قىزىل LED ئىشلىتىلگەن؛ نۇر كۈچى ھەر كىۋادرات cm دا تەخمىنەن 330 mW بولۇپ، 2 mm ئارىلىقتىن 5 مىنۇت يورۇتۇلغان. بۇنى كۆپەيتىپ ھېسابلىغاندا ھەر كىۋادرات cm دا تەخمىنەن 99 J بولىدۇ. لايىھە تۆت گۇرۇپپىدىن تەركىب تاپقان ئېنىق فاكتورلۇق لايىھە: بىر تەرەپ قىلىنمىغان كونترول، نۇرسىز بوياق، بوياقسىز نۇر ۋە بوياق بىلەن نۇر.
ئىككىنچىسى 2021-يىلى ئېلان قىلىنغان ئېغىز بوشلۇقىدا دەسلەپ ماكانلاشقان بىيوپەردىگە ئائىت بەدەن سىرتىدىكى تەتقىقات. تۆت Streptococcus تۈرى 1 پىرسەنت ساخاروزا بار 96 قۇدۇقچىلىق تاختىدا 24 سائەت بىللە ئۆستۈرۈلگەن. نۇر سەزگۈرلەشتۈرگۈچ 4.65 مىكروموليار قويۇقلۇقتىكى، بېتا سىكلودېكسترىن نانو زەررىچىلىرىگە باغلانغان مېتىلېن كۆكى بولۇپ، بۇ يەتكۈزۈش فورمۇلاسى بوياقنى بىيوپەردە توسۇقلىرىدىن ئۆتكۈزۈش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن. ھەر ئىككى نۇر مەنبەسى 660 nm قىزىل نۇر بولۇپ، يورۇتۇش ۋاقتى 90 سېكۇنت بولغان، ئەمما نۇر مىقدارى زور پەرقلەنگەن: لازېر گۇرۇپپىسىدا ھەر كىۋادرات cm دا 320 J، LED گۇرۇپپىسىدا ھەر كىۋادرات cm دا 8.1 J. كونترول گۇرۇپپىلىرى نۇرسىز بوياق، پەقەت لازېر، پەقەت LED، تۇزلۇق سۇ سەلبىي كونترول ۋە مىكروبقا قارشى سېلىشتۇرۇش ئۆلچىمى سۈپىتىدىكى 0.2 پىرسەنت خلورگېكسىدىننى ئۆز ئىچىگە ئالغان.
7 كۈنلۈك، 33 تۈرلۈك ئوكسىگېنسىز مىكروب توپى بىلەن 24 سائەتلىك، 4 تۈرلۈك دەسلەپكى ماكانلاشقۇچى پەردە پەرقلىق ئۆلچەش سىستېمىلىرىدۇر. تۆۋەندىكى سانلارنىڭ ئوتتۇرىچە قىممىتىنى ئېلىشقا بولمايدۇ.
ھەر بىر تەتقىقات ئەمەلىيەتتە نېمىنى ئۆلچىگەن
يېتىلگەن بىيوپەردە تەتقىقاتىدا نەتىجە كۆرسەتكۈچلىرى 485 nm دا ئوقۇلغان TTC قايتۇرۇلۇشى ئارقىلىق ئۆلچەنگەن مېتابولىزم ئاكتىپلىقى ۋە 33 تۈرگە خاس تەكشۈرگۈچلەرگە قارىتا شاھمات تاختىسى شەكىللىك DNA DNA گىبرىدلاشتۇرۇش ئارقىلىق ئۆلچەنگەن باكتېرىيە مىقدارى بولغان؛ بايقاش چېكى تەخمىنەن 10,000 ھۈجەيرە بولغان. ھايات مىكروئورگانىزملارنى يېتىشتۈرۈش تاختىسىدا ساناش، كىرىستال بىنەپشە بىلەن بىيوماسسا ئۆلچەش، تىرىك-ئۆلۈك ھۈجەيرىلەرنى تەسۋىرلەش ياكى قايتا ئۆسۈشنى ئىز قوغلاش ئېلىپ بېرىلمىغان. پەقەت LED ئىشلىتىلگەن گۇرۇپپىدا مېتابولىزم ئاكتىپلىقى LED ئىشلىتىلمىگەن گۇرۇپپىلارغا سېلىشتۇرغاندا تەخمىنەن 50 پىرسەنت، بوياق بىلەن LED گۇرۇپپىسىدا تەخمىنەن 55 پىرسەنت تۆۋەنلىگەن. پەقەت بوياق گۇرۇپپىسى ستاتىستىكىلىق جەھەتتىن بىر تەرەپ قىلىنمىغان كونترول بىلەن ئوخشاش گۇرۇپپىغا كىرگەن. DNA دىن ھاسىل قىلىنغان سانلاردا، پەقەت بوياق، پەقەت LED ۋە بوياق بىلەن LED گۇرۇپپىلىرىنىڭ ھەممىسى كونترولدىن كۆرۈنەرلىك تۆۋەن بولغان، ئەمما بۇ ئۈچ گۇرۇپپا ئارىسىدا كۆرۈنەرلىك پەرق بولمىغان. ئاپتورلار بۇنىڭ مەنىسىنى بىۋاسىتە بايان قىلغان: بۇ بىر تەرەپ قىلىشلار شەكىللىنىپ بولغان، چاپلاشقان كۆپ مىكروبلۇق بىيوپەردىنى يوق قىلمىغان؛ يېتىلگەن چىش ئەتراپى بىيوپەردىسىنى مېخانىكىلىق ئۇسۇلدا پارچىلاش كېرەك، فوتودىنامىكىلىق ئۇسۇل ئەڭ كۆپ بولغاندا ياردەمچى ئۇسۇل بولالايدۇ.
دەسلەپكى ماكانلاشقۇچى تەتقىقاتىدا نەتىجە كۆرسەتكۈچى تاللاشچان يېتىشتۈرۈش مۇھىتىدا ئەسلىگە كەلتۈرۈلگەن ھايات مىكروئورگانىزملار بولۇپ، لوگارىفملىق ئۆلچەمدە ئىپادىلەنگەن. نۇرسىز بوياق گۇرۇپپىسى تۇزلۇق سۇدىن پەرقلەنمىگەن. نۇر بىلەن ئاكتىپلاشتۇرۇلغان ھەر ئىككى گۇرۇپپا، يەنى لازېر بىلەن كاپسۇللانغان بوياق ۋە LED بىلەن كاپسۇللانغان بوياق، ھايات مىكروئورگانىزملار سانىنى سەلبىي كونترولغا سېلىشتۇرغاندا تەخمىنەن 4 log غىچە ئازايتقان. بۇ شۇ ئۆلچەمدە 10,000 ھەسسە ياكى 99.99 پىرسەنت ئازىيىش بولۇپ، ھەر ئىككىسى خلورگېكسىدىندىن ستاتىستىكىلىق جەھەتتىن پەرقلەنمىگەن. پەقەت نۇر ۋە پەقەت قاراڭغۇ شارائىتتىكى قىممەتلەر ئايرىم، ئىشەنچلىك log سانلىرى سۈپىتىدە دوكلات قىلىنمىغان. شۇڭا سەمىمىي خۇلاسە ماقالە قوللايدىغان دائىرىدە بولۇشى كېرەك: نۇر بىلەن ئاكتىپلاشتۇرۇلغان كاپسۇللانغان بوياق ئازىيىشنى پەيدا قىلغان، قاراڭغۇدىكى بوياق پەيدا قىلمىغان، بۇ ياش پەردە مودېلىدا ئازىيىشنىڭ چوڭلۇقى مىكروبقا قارشى سېلىشتۇرۇش ئۆلچىمى بىلەن ئوخشاش بولغان.
ھەر ئىككى ماقالىدە بىر تەرەپ قىلىنغاندىن كېيىنكى قايتا ئۆسۈش، قالدۇق بىيوماسسا ياكى ماترىكس قۇرۇلمىسى ئۆلچەنمىگەن. CFU ئازىيىشى قالغان ماترىكس ھەققىدە ھېچنېمە دېمەيدۇ. مېتابولىزم تۆۋەنلىشى ھايات قالغۇچىلار ھەققىدە ھېچنېمە دېمەيدۇ. DNA سانى قايسىسىنىڭ تىرىك ئىكەنلىكىنى ئېيتالمايدۇ.
ئۆلچەش ئۇسۇلى ۋە نەتىجە كۆرسەتكۈچلىرىنى سېلىشتۇرۇش
بۇ جەدۋەل بۇ ماقالىنىڭ سېلىشتۇرما ماتېرىيالىدۇر. بىر قۇرنى توغرىسىغا ئوقۇپ بىر تەتقىقاتنىڭ نېمىنى ئىسپاتلايدىغانلىقىنى، بىر ئىستوننى تۆۋەنگە قاراپ ئوقۇپ ھەر ئىككى تەتقىقاتنىڭ قايسى سوئاللارغا جاۋاب بەرمەيدىغانلىقىنى كۆرۈڭ.
| ئۆزگەرگۈچى | يېتىلگەن چىش مىلىكى ئاستى مودېلى (2024) | دەسلەپكى ماكانلاشقۇچى مودېلى (2021) |
|---|---|---|
| مىكروب توپى ۋە يېشى | 33 تۈر، تەخمىنەن 7 كۈن، ئوكسىگېنسىز | 4 Streptococcus تۈرى، 24 سائەت |
| ئۆسۈش يۈزى | Calgary ئۈسكۈنىسى، پولىستىرېن مىخلار | 96 قۇدۇقچىلىق تاختىنىڭ يۈزى |
| نۇر سەزگۈرلەشتۈرگۈچ | ئەركىن بوياق، 0.01 پىرسەنت | بېتا سىكلودېكسترىن نانو زەررىچىلىرى ئىچىدىكى بوياق، 4.65 مىكروموليار |
| نۇر | 660 nm LED، 5 min دا ھەر كىۋادرات cm دا تەخمىنەن 99 J | 660 nm لازېر ھەر كىۋادرات cm دا 320 J ۋە LED ھەر كىۋادرات cm دا 8.1 J، ھەر بىرى 90 s |
| قاراڭغۇدىكى بوياق كونترول | بار، مېتابولىزم جەھەتتە بىر تەرەپ قىلىنمىغان گۇرۇپپا بىلەن ئوخشاش گۇرۇپپىغا كىرگەن | بار، تۇزلۇق سۇدىن پەرقى يوق |
| پەقەت نۇر كونترول | بار، مېتابولىزم تەسىرىنىڭ ئاساسەن ھەممىسىنى چۈشەندۈرگەن | بار، پەقەت لازېر ۋە پەقەت LED ئايرىم گۇرۇپپىلىرى |
| ھايات مىكروئورگانىزملار سانى (CFU) | ئۆلچەنمىگەن | ئۆلچەنگەن، نۇر بىلەن ئاكتىپلاشتۇرۇلغان بوياق بىلەن تەخمىنەن 4 log غىچە ئازىيىش |
| مېتابولىزم ئاكتىپلىقى | ئۆلچەنگەن، TTC، بوياق بىلەن نۇردا تەخمىنەن 55 پىرسەنت ئازىيىش | ئۆلچەنمىگەن |
| DNA مىقدارى | ئۆلچەنگەن، شاھمات تاختىسى شەكىللىك گىبرىدلاشتۇرۇش، ئاكتىپ گۇرۇپپىلار ئارىسىدا پەرق بولماي ئازايغان | ئۆلچەنمىگەن |
| بىيوماسسا، تەسۋىرلەش، قايتا ئۆسۈش | ھېچقايسىسى يوق | ھېچقايسىسى يوق |
ئۈچ پەرقنى تەكىتلەشكە ئەرزىيدۇ. بىرىنچى، يېتىلگەن مودېلدا پەقەت نۇر گۇرۇپپىسى مېتابولىزم تەسىرىنىڭ ئاساسەن ھەممىسىنى چۈشەندۈرىدۇ؛ شۇڭا 55 پىرسەنت دېگەن سان بوياق ۋاسىتىسىدە ئۆلتۈرۈلگەن مىقدار ئەمەس. ئىككىنچى، ياش مودېلدا قاراڭغۇدىكى فورمۇلا ئاكتىپ ئەمەس، تەسىر پەقەت نۇر بىلەنلا كۆرۈلىدۇ؛ بۇ نۇر بىلەن ئاكتىپلىشىشنىڭ بەلگىسىدۇر. ئۈچىنچى، DNA دىن ھاسىل قىلىنغان سانلارنىڭ 80 پىرسەنت تۆۋەنلىشى، ئۆزگەرگۈچى ھايات مىكروئورگانىزملار سانى بولغاندىلا ماتېماتىكىلىق جەھەتتىن تەخمىنەن 0.7 log غا تەڭ بولىدۇ. ئەمما بۇ يەردە ئۇنداق ئەمەس، شۇڭا ئۇنى ھەرگىز log بويىچە ئۆلتۈرۈش دەپ نەقىل كەلتۈرۈشكە بولمايدۇ. مۇناسىۋەتلىك چىش بىيوپەردىسى ئارقا كۆرۈنۈشى ئېغىز بوشلۇقى بىيوپەردىسى ۋە چىش تەتقىقاتلىرى توپلىمىدا جەملەنگەن. تەتقىقاتلار ئارىسىدىكى مودېل، يول ۋە نەتىجە كۆرسەتكۈچلىرىنى ئايرىشنىڭ ئومۇمىي ئۇسۇلى بولسا تەجرىبىخانا ئۇسۇللىرى قوللانمىسىدا تەپسىلىي چۈشەندۈرۈلگەن.
نېمە ئۈچۈن بىيوپەردە تەتقىقاتلىرىنىڭ ئۆزىگە خاس ئوقۇش قائىدىسى بولۇشى كېرەك
تۆت ئۆزگەرگۈچى مېتىلېن كۆكىگە ئائىت بىيوپەردە نەتىجىسىنىڭ ئۆزىنىڭ تەجرىبە تاختىسىدىن باشقا دائىرىدە مەنىسى بار-يوقلۇقىنى بەلگىلەيدۇ.
بىيوپەردە يېشى ۋە ماترىكس بىرىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. كونا پەردىلەر قېلىنراق، ئۆزئارا باغلىنىشى كۆپرەك بولۇپ، بوياقنىڭ سىڭىپ كىرىشى تەسرەك. 2021-يىلدىكى ئاپتورلار بوياقنىڭ سىڭىپ كىرىشى ۋە تەرتىپلىك بىيوپەردە ئىچىدە نۇرنىڭ ناچار تارقىلىشىنى ئاساسلىق چەكلىمىلەر دەپ كۆرسىتىدۇ. سىكلودېكسترىنغا كاپسۇللاشقا ئوخشاش توشۇغۇچى ئىستراتېگىيەلەر دەل شۇ چەكلىمىنى ھەل قىلىشقا ئۇرۇنۇشتۇر. شۇڭا فورمۇلا ئاددىي تەپسىلات ئەمەس، بەلكى تەجرىبە ئۆزگەرگۈچىسىدۇر.
نۇر مىقدارىنىڭ ھېسابى ئىككىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. بۇ يەردىكى نۇر ئېنېرگىيە زىچلىقى ئوخشاش دولقۇن ئۇزۇنلۇقىدا ھەر كىۋادرات cm دا 8.1 دىن 320 J غىچە بولۇپ، تەخمىنەن قىرىق ھەسسە پەرقلىنىدۇ؛ نۇر كۈچى زىچلىقى بولسا ھەر كىۋادرات cm دا 90 mW دىن بىر نەچچە W غىچە بولغان. ئوخشاش دولقۇن ئۇزۇنلۇقى ئوخشاش يورۇتۇش دېگەنلىك ئەمەس، ھەر ئىككى تەتقىقاتمۇ ئەگرى سىزىقنى بەلگىلەشكە يېتەرلىك دەرىجىدە نۇر مىقدارىنى سىستېمىلىق ئۆزگەرتمىگەن.
كونترول گۇرۇپپىلىرى ئۈچىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. قاراڭغۇدىكى بوياق گۇرۇپپىسى بولمىغان تەتقىقات بوياقنىڭ ئۆزىدىكى زەھەرلىك تەسىرنى چەتكە قاقالمايدۇ، پەقەت نۇر گۇرۇپپىسى بولمىغان تەتقىقات بولسا ھەر قانداق تەسىرنى نۇر بىلەن ئاكتىپلىشىشقا باغلىيالمايدۇ. ھەر ئىككى ماقالە بۇ ئىككى گۇرۇپپىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان، بۇ ئۇلارنىڭ ياخشى تەرىپى. يېتىلگەن پەردە ماقالىسى پەقەت نۇر گۇرۇپپىسىنىڭ نېمە ئۈچۈن مۇھىملىقىنى كۆرسىتىدۇ: ئۇ بولمىسا، مېتابولىزم نەتىجىسى بوياقنىڭ تەسىرى دەپ چۈشىنىلەتتى.
نەتىجە كۆرسەتكۈچلىرى تۆتىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. ھاياتلىق، مېتابولىزم، DNA مىقدارى، بىيوماسسا، قۇرۇلما ۋە قايتا ئۆسۈش ئالتە پەرقلىق يەكۈندۇر. بۇ يەردىكى ھېچبىر ماقالە ئىككىدىن ئارتۇق كۆرسەتكۈچنى ئۆلچىمىگەن. بولۇپمۇ قايتا ئۆسۈش ھېچقايسىسىدا تەكشۈرۈلمىگەن؛ شۇڭا تەسىرنىڭ داۋاملىشىشى ئىسپاتلانغان ئەمەس، بەلكى ئۆلچەنمىگەن.
بۇ تەتقىقاتلار يۇقۇملىنىشنى داۋالاش ھەققىدە نېمىنى ئىسپاتلىمايدۇ
بۇ تەجرىبە سىستېمىلىرىنىڭ ھېچقايسىسىدا قان ئايلىنىش، ئىممۇنىتېت ھۈجەيرىلىرى، شۆلگەي ئېقىمى، چىش مىلىكى ئېرىقى سۇيۇقلۇقىنىڭ يېڭىلىنىشى ياكى مېخانىكىلىق تازىلاش يوق. قۇدۇقچىدىكى بوياق قويۇقلۇقى ئادەمگە ھەر قانداق يول بىلەن بېرىلگەندىن كېيىنكى توقۇلما قويۇقلۇقى ئەمەس. ياش ياكى ھەتتا يېتىلگەن تەجرىبىخانا پەردىسىنى بىر قېتىم 5 مىنۇت ياكى 90 سېكۇنت يورۇتۇش داۋالاش كۇرسى ئەمەس. يېتىلگەن پەردە تەتقىقاتىنىڭ ئاپتورلىرىمۇ فوتودىنامىكىلىق ئۇسۇلنى مۇستەقىل يوقىتىش ئۇسۇلى ئەمەس، بەلكى مېخانىكىلىق ئېلىۋېتىشنىڭ مۇمكىن بولغان ياردەمچىسى دەپ بايان قىلىپ، بۇ نۇقتىنى ئۆزلىرى ئوتتۇرىغا قويغان.
توغرا خۇلاسە چەكلىك ۋە مۇقىم بولۇشى كېرەك. نۇر بىلەن ئاكتىپلاشتۇرۇلغان مېتىلېن كۆكى يېتىلگەن تەجرىبىخانا ئېغىز بوشلۇقى مىكروب توپىنى يوق قىلماستىن، ئۇنىڭ مېتابولىزمى ۋە DNA دىن ھاسىل قىلىنغان مىقدارىنى باسالايدۇ؛ بۇ تەجرىبە قۇرۇلمىسىدا مېتابولىزمغا بولغان تەسىرنىڭ كۆپ قىسمىنى پەقەت نۇر پەيدا قىلغان. نۇر بىلەن ئاكتىپلاشتۇرۇلغان، سىكلودېكسترىن ئارقىلىق توشۇلغان بوياق ياش تەجرىبىخانا سترېپتوكوك پەردىسىدىكى ھايات مىكروئورگانىزملار سانىنى بىر نەچچە چوڭلۇق دەرىجىسى بويىچە ئازايتالايدۇ، بۇ ئازىيىش ئوخشاش مودېلدىكى خلورگېكسىدىن بىلەن سېلىشتۇرغىلى بولىدىغان دەرىجىدە. بۇ ئىككى كۆزىتىشنىڭ قايسىسى ئادەمدىكى يۇقۇملىنىشقا قوللىنىلالايدىغانلىقى يەتكۈزۈش، نۇرنىڭ يېتىشى، ئوكسىگېن، ئاناتومىيە ۋە كلىنىكىلىق نەتىجە كۆرسەتكۈچلىرىگە باغلىق؛ بۇ تەجرىبىلەر ئەسلىدە بۇلارنى ئۆلچەش ئۈچۈن لايىھەلەنمىگەن.