Metilen gögi näme üçin kislota durnukly boýamada kontrast boýagy hökmünde ulanylýar

Tehnik boýamagyň ähli tapgyrlary tamamlanandan soň gakylyk çyrşagyny gözden geçirýär. Gök fonda gyzyl taýajyklar aýdyň görünýär we hasabatda kislota durnukly basillalaryň görlendigi ýazylýar. Ertesi gün başga bir predmet aýnasynda gyzyl taýajyksyz birmeňzeş gök meýdan görünýär we onuň netijesi inçekesel üçin otrisatel diýlip habar berilýär. Bu hasabatlaryň biri predmet aýnasynyň subut edýäninden artyk netijäni öňe sürýär, ol hem birinji hasabat däl.

Düşünişmezlik esasy düşünjede. Tehnik gök boýagy ýüze çykaryş himiýasynyň bir bölegi hökmünde kabul edipdir, edil metilen gögi mikobakteriýalary tapmaga kömek edýän ýaly. Ol beýle etmeýär. Metilen gögi predmet aýnasyna degen wagty synag eýýäm tamamlanan bolýar. Boýag diňe netijäni okap bolar ýaly fonuny reňkleýär. Bu makala kislota durnukly boýamada metilen gögüniň maksadyny, onuň näme üçin başga reňk däl-de, gök bolýandygyny we gök fondaky gyzyl reňkiň haýsy netijä gelmäge esas berýändigini düşündirýär.

Gysga jogap

Kislota durnukly boýamak üç düşünjä esaslanýan tapawutlandyryjy synagdyr. Esasy boýag bolan karbol fuksini ähli öýjüklere, şol sanda mum görnüşli örtügi bolan mikobakteriýalara hem mejbury girizilýär. Reňksizlendiriji kislota-spirt gyzyl boýagy adaty öýjüklerden aýyrýar, ýöne kislota durnukly öýjüklerden çykaryp bilmeýär. Soňra kontrast boýagy bolan metilen gögi reňksizlendirijiniň boýagyny aýran ähli zatlaryny reňkleýär. Şonuň üçin kislota durnuksyz öýjükler, öý eýesiniň öýjükleri we galyndylar gök görünýär, kislota durnukly basillalar bolsa gyzyllygyna galýar. Kontrast boýagy tapawutly görünmegi üpjün edýär. Ol öýjügi kislota durnukly edýän himiýa gatnaşmaýar.

Her tapgyr näme edýär

Aşakdaky shema wezipeleriň bölünişini görkezýär. Ony amal hökmünde çepden saga okaň, aşaky zolagy bolsa her boýama toparynyň başga soraga jogap gözleýändigini ýatladýan bölek hökmünde okaň.

Ilki boýagyň içeri aralaşmagy bolup geçýär. Mikobakteriýalar adaty suwly boýaglara garşylyk görkezýär, sebäbi olaryň örtügi adatdan daşary gidrofobdyr. Şonuň üçin teswirnama boýagy mejbury girizýär. Ziehl-Neelsen usulynda bug bilen gyzdyrmak fenol saklaýan karbol fuksinini mum görnüşli diwardan geçirýär. Kinyoun sowuk usulynda ýylylygyň ýerine has güýçli düzümli esasy boýag ulanylýar, käbir üýtgedilen gyzdyrmasyz görnüşlerde bolsa üst-işjeň maddalar goşulýar. Amerikan Mikrobiologiýa Jemgyýetiniň kislota durnukly boýama teswirnamalary iki düzümi hem ýanaşyk görkezýär we konsentrasiýalaryň tapawudy uly: gyzdyrylýan usulda her 100 mL üçin takmynan 0.3 g esasy fuksin, sowuk usulda bolsa takmynan 4 g ulanylýar.

Ikinji tapgyr tapawutlandyrmakdyr. Adatça 97 mL 95 göterimli etanola goşulan 3 mL konsentrirlenen duz kislotasyndan ybarat kislota-spirt, diwary aýratyn garşylyk görkezmeýän her bir öýjükden gyzyl boýagy ýuwup aýyrýar. Mikobakteriýalara mahsus lipid örtügi bitewi bolan öýjükler boýagy saklaýar. Tutuş usul şu tapgyra esaslanýar we aşakda ara alnyp maslahatlaşylyşy ýaly, hut şu tapgyr ýerine ýetiriş usulyna iň duýgurdyr.

Iň soňunda kontrast döredilýär. Indi predmet aýnasynda boýagy aýrylan öýjüklerden ybarat diýen ýaly reňksiz fonda gyzyl kislota durnukly öýjükler bar. 0.3 göterim w/v metilen gögi şol fonuny gyzyldan mümkin boldugyça tapawutly reňkde gaýtadan görünýän edýär. Kontrast boýamak gysga dowam edýär: gyzdyrylýan usulda adatça 20–30 sekunt, sowuk usulyň käbir görnüşlerinde bolsa birnäçe minuda çenli. Wagt boýagyň öz häsiýeti däl-de, teswirnama baglydyr.

Näme üçin hut şu boýag we näme üçin gök

Metilen gögi kationly esasy boýagdyr. Bu onuň reňkli ionynyň položitel zarýad göterýändigini we reňksizlendirilen bakteriýalaryň, öý eýesiniň öýjükleriniň hem-de galyndylaryň otrisatel zarýadly üstlerine baglanýandygyny aňladýar. OpenStax Mikrobiologiýa bu zarýad ýörelgesini esasy boýaglaryň umumy işleýiş ýörelgesi hökmünde düşündirýär. Emma bu ýerde metilen gögi himiki taýdan ýeke-täk däldir. Kristal melewşe we safranin hem esasy boýaglardyr. Saýlaw himiki däl-de, optiki sebäbe esaslanýar.

Gyzyl taýajyklara gapma-garşy öwüşginli fon gerek we gök reňk ýagty meýdanly mikroskopiýa üçin gyzyla iň amatly görnüşde garşy durýar. Safranin kontrast boýagy hökmünde ýaramaz saýlaw bolardy, sebäbi onuň ahyrky gülgüne-gyzyl reňki saklanyp galan karbol fuksininiň reňkine aşa ýakyndyr we amalyň döreden tapawudyny ýok edýär. Kristal melewşe inçe gyzyl basillalar bilen ünsi çekmek ugrunda bäsleşýän goýy melewşe fon dörederdi. Bu wezipäniň himiýa däl-de, kontrast bilen baglydygynyň iň güýçli subutnamasy boýagy çalşyp bolýandygydyr: malahit ýaşyly we brilliant ýaşyly ýaly ýaşyl kontrast boýaglary käbir weterinariýa we üýtgedilen teswirnamalarda ulanylýar, synag bolsa şonda-da işleýär. Sebäbi açyk tapawutlanýan islendik öwüşgin şol bir işi ýerine ýetirýär.

Mundan iki amaly netije gelip çykýar. Birinjiden, standart düzümde pH sazlamak görkezilmeýär; bu ýönekeý 0.3 göterimli suwly ergini başga boýama düşünjesine degişli bolan Loeffler-iň metilen gögi ýaly aşgar düzümler bilen garyşdyrmaň. Ikinjiden, artykmaç boýamak zyýan berýär. Gistologiýa edebiýaty aşa goýy gök fonuň az sanly basillalary gizläp biljekdigini aýratyn duýdurýar. Şonuň üçin predmet aýnasyny teswirnamada rugsat berilýän wagtdan uzak boýag astynda saklamak hiç bir peýda bermezden görünijiligi peseldýär.

Synagy mümkin edýän diwar himiýasy

Kislota-spirtiň tapawutlandyryjy täsiriniň sebäbi mikobakteriýanyň örtügindedir. Onuň gurluş özeni mikolil-arabinogalaktan-peptidoglikan toplumydyr: peptidoglikan arabinogalaktana baglanýar, onuň daşky uçlarynda bolsa örän uzyn zynjyrly mikol kislotalary ýerleşýär. Olar geçirijiligi adatdan daşary pes bolan, lipidlere baý daşky mikomembranany emele getirýär. Mikobakteriýanyň daşky membranasy baradaky syn bu gurluşy jikme-jik beýan edýär. Päsgelçilik iki ugurda hem işleýär. Ol boýagyň içeri girmegine garşylyk görkezýär, şonuň üçin aralaşdyrmak üçin ýylylyk ýa-da güýçlendirilen esasy boýag gerek. Şeýle hem ol boýagyň çykarylmagyna garşylyk görkezýär, şonuň üçin karbol fuksini içeri girenden soň kislota-spirt ony aýryp bilmeýär. Adaty bakteriýalarda bu örtük ýok we olar boýagy ýitirýär. Şonuň üçin kislota durnuklylygy fuksiniň mikol kislotasyna himiki baglanmagy hökmünde däl-de, lipid päsgelçiliginiň netijesi hökmünde düşünmek has dogrudyr.

Bu himiýa ýygy duş gelýän bir geňligi hem düşündirýär: mikobakteriýalar Gram usuly bilen gowşak we öňünden çaklap bolmajak görnüşde boýalýar, käte solgun monjuk görnüşli şekiller ýa-da boýalmadyk sudurlar ýaly görünýär. Olaryň gidrofob diwary kristal melewşäniň aralaşmagyny çäklendirýär. Kislota durnukly boýamak üýtgedilen Gram boýamasy däldir. Ol diwaryň başga häsiýetine esaslanýan başga tapawutlandyryş ýörelgesidir; beýleki iki usul üçin bu tapawudy ýönekeý boýama bilen Gram boýamasynyň deňeşdirilişi görkezýär.

Üç usul, üç sorag

Bir boýagly bakteriýa usullarynyň has giň topary üçin mikroskopiýa boýama atlasyna serediň.

Gök fondaky gyzyl reňk nämäni subut edip bilmeýär

Gyzyl taýajyklar organizmleriň kislota-spirtiň täsirinden soň hem karbol fuksinini saklandygyny aňladýar. Bu tapyndy Mycobacterium tuberculosis bilen laýyk gelýär, ýöne CDC-niň inçekeseli anyklamak boýunça görkezmeleri beýleki mikobakteriýalaryň hem kislota durnuklydygyny açyk belleýär. Şonuň üçin görnüşi kesgitlemek üçin reňk däl-de, ösdürip ýetişdirmek we nuklein kislotasy synaglary gerek.

Ýerine ýetiriş ýalňyşlyklary iki ýuwuş tapgyrynyň töwereginde jemlenýär. Ýeterlik reňksizlendirmezlik fon materialyny gyzyl galdyrýar we ýalan položitel netijelere ýol açýar. Artykmaç reňksizlendirmek gowşak saklanan esasy boýagy aýyrýar we ýalan otrisatel netijelere goşant goşýar. Aşa güýçli ulanylan kontrast boýagy az sanly basillalary gök reňkiň içinde gizleýär. Galyň çyrşaklar, çöken reagentler we hapalanan ýuwuş suwy hem öz artefaktlaryny döredýär.

Ýerine ýetiriş näçe arassa bolsa-da, duýgurlyk organizmleriň mukdary bilen çäklenýär. Adaty çyrşak mikroskopiýasy gakylygyň her millilitrinde takmynan 5,000–10,000 basillanyň bolmagyny talap edýär. CDC-niň öňki subutnama synlarynda ösdürip ýetişdirmek arkaly tassyklanan öýken inçekeseli ýagdaýlarynda çyrşagyň duýgurlygy takmynan 45–80 göterim diýlip görkezilipdi. Şonuň üçin otrisatel çyrşak inçekeseli hiç haçan aradan aýyrmaýar. CDC-niň häzirki görkezmeleri her çyrşak bilen birlikde ösdürip ýetişdirmek usulyny hem ulanmagy göz öňünde tutýar. Öýken inçekeseli çak edilende we netije alyp baryş çemeleşmesini üýtgetjek bolsa, azyndan bir dem alyş nusgasynda nuklein kislotasyny köpeltmek synagyny geçirmegi maslahat berýär.

Amaly iş ygtyýarly teswirnamalara esaslanmalydyr

Okuw düşündirişleri, şol sanda bu makala, kliniki iş geçirmek üçin ygtyýar bermeýär. Laboratoriýadaky amaly iş üçin häzirki CDC, APHL ýa-da CLSI resminamalaryna laýyk gelýän, laboratoriýanyň tassyklanan standart iş tertibini berjaý ediň; CDC-niň Stacks arhiwinde saklanýan kislota durnukly boýama gollanmasy şeýle tertipleriň reagentleri we netijeleriň okalyşyny nähili kesgitleýändigini görkezýär. Inçekesel nusgalary bilen işlemek biologik çäklendiriş çärelerini talap edýär: çyrşaklar biologik howpsuzlyk şkafynda taýýarlanýar, sebäbi taýýarlyk aerozollary we syçramalary döredýär. CDC-niň laboratoriýa howpsuzlygy boýunça görkezmeleri hatda gyzdyrylyp berkidilen çyrşaklarda hem ýaşaýşa ukyply inçekesel basillalarynyň bolup biljekdigini we olaryň henizem hapalanan material hökmünde işlenmelidigini belleýär. CDC-niň Jemgyýetçilik Saglygy Şekiller Kitaphanasynda M. leprae üçin gözden geçirilen, karbol fuksini we metilen gögi bilen boýalan çyrşak baradaky ýazgy usulyň inçekeselden daşardaky gerimini ýatladýar: kislota durnukly organizmler gözlenýän ähli ýerde şol bir gök fondaky gyzyl kontrast hyzmat edýär we üns bilen okalan otrisatel netije hem ýazga alynmaga mynasyp netijedir.

Taýýar predmet aýnasyny okamak

Kontrast boýagynyň ähmiýeti gözden geçiriş wagtynda ýüze çykýar. Pes ulaltmada gözden geçirýän mikroskopçy ilki gök fon arkaly çyrşagyň hiline baha berýär: öýjükleriň deň paýlanmagy, fokuslamak üçin öý eýesiniň bitewi öýjükleriniň bolmagy we agyr çökündiniň ýoklugy. Soňra gyzyl şübheli şekiller gözi özüne çekýär, sebäbi predmet aýnasyndaky başga hiç zat gyzyl däldir. Tassyklama ýagly immersiýada geçirilýär; onda hakyky basillalar birmeňzeş boýag galyndylary däl-de, garaşylýan inçe, käte birneme egri ýa-da monjuk görnüşli taýajyklar bolup görünýär.

Fonuň boýalmagy hasabatyň sözleýşini hem kesgitleýär. Gyzyl basillalary bolan predmet aýnasy barada kislota durnukly basillalar görüldi diýlip habar berilýär, köplenç laboratoriýanyň şkalasyna laýyk ýarym mukdarlaýyn dereje hem görkezilýär. Gyzyl organizmleri bolmadyk predmet aýnasy barada kislota durnukly basillalar görülmedi diýlip habar berilýär, hiç haçan inçekesel üçin otrisatel diýilmeýär. Bu tapawut möhümdir, sebäbi gök meýdan boýamagyň işländigini, öýjükleriň kontrast boýagyny kabul edendigini we optikanyň ýeterlik bolandygyny görkezýär, emma ýüze çykaryş çäginden aşakdaky organizmler barada hiç zat aýtmaýar. Diňe gök görünýän meýdan predmet aýnasy barada dogry netijedir, näsag barada höküm däl.

Wezipeleriň bölünişini ýatda saklasaňyz, hasabatlary ýazmak aňsatlaşýar. Karbol fuksini şübheli organizmleri ýüze çykarýar. Kislota-spirt synagy geçirýär. Metilen gögi diňe jogaby okap bolýan edýär: gyzyl reňk kislotanyň täsirinde boýagy saklady, gök reňk ony ýitirdi. Galan zatlaryň ählisi — görnüş, mukdar we kliniki many — predmet aýnasynyň daşyndaky işlerden gelip çykýar.