Metilen gögi anaerob we kislorod indikatory hökmünde: reňkiň üýtgemegi nämäni subut edýär

Laboratoriýa tehnigi anaerob gaby berk ýapýar, gapagyň üsti bilen metilen gögi indikator zolagyny barlaýar we görmek isleýän zadyny görýär. Zolak gök reňkden ak reňke geçipdir. Ol synagyň şertlerini anaerob diýip bellige alýar we işini dowam etdirýär. Iki günden soň bir Petri jamynda hiç zat ösmeýär, emma şol bir gapdaky ýapyk suwuk iýmit gurşawly probirkada kislorodyň täsiriniň alamatlary görünýär. Zolak hakykaty aýdýardy. Tehnik oňa nädogry sorag beripdi.

Bu bulaşyklyk düşünjeleriň garyşdyrylmagyndan gelip çykýar. Metilen gögi anaerob indikatory redoks düşünjesine esaslanýar, sterillik düşünjesine-de, tutuş ulgamyň şertlerini tassyklamak düşünjesine-de däl. Bu tapawut aýdyň bolandan soň, zolak belli bir dar wezipäni ýerine ýetirýän takyk we ygtybarly gural bolýar.

Düşünje: gaýdymly redoks jübüti

Ergin metilen gögi iki ýagdaýda bolýar. Okislenen görnüşi tanyş gök kationdyr. Leýkometilen gögi diýlip atlandyrylýan gaýtarylan görnüşi reňksizdir. Bitarap pH-a golaý şertlerde ýönekeýleşdirilen ýarym reaksiýa şeýle bolýar: bir gök kation, bir proton we iki elektron birleşip, bir reňksiz leýko molekulasyny emele getirýär. pH 7-de standart wodorod elektrodyna görä formal potensial takmynan plýus 11 milliwoltdyr. Bu baha köp gaýtaryjy ulgamlaryň ýetip bilýän we kislorodyň tersine öwrüp bilýän aralygynda ýerleşýär.

Gaýtarylma üçin ýerli redoks potensialy pes bolmaly. Diňe kislorody aýyrmak muny hemişe üpjün etmeýär. Anaerob şertler boýunça irki işlerde gaýtaryjy madda bolmasa, metilen gögüniň adaty kislorodsyz suwda öz reňkini saklaýandygy ýüze çykaryldy. Şeýle hem takmynan 0.01 göterim boýagly dekstroza iýmit gurşawynyň garyndylary 37 C-de aňsat reňksizlenýärdi, şol bir garyndy 4 C-de saklananda bolsa bir günläp gök bolup galýardy. Bu netijeler täze dokumalar we anaerob ösdürip ýetişdiriş şertleri boýunça tejribelerde beýan edilýär. Temperatura, pH, glýukoza, askorbat, tioglikollat we mikroblaryň gaýtaryjy işjeňligi elektronlaryň elýeterli bolup-bolmazlygyny kesgitleýär.

Gaýtadan okislenme üçin diňe kislorod ýeterlikdir. Howa leýko görnüşine ýetende, ol ýene gök görnüşe öwrülýär. Häzirki wagtda ýörite işlenip taýýarlanan indikatorlar hut şu aýlawdan peýdalanýar: boýag, gaýtaryjy madda we durnuklaşdyryjy matrisa pes kislorod şertlerinde reňksiz bolýar, howa täsir edende bolsa ýene gögerýär. Bu boýaga, gaýtaryjy madda, üst-işjeň madda we toýuna esaslanýan gibrid metilen gögi kislorod indikatorynda görkezildi. Şol nusgada pH 11-de 2.0 millimolýar askorbat ýa-da glýukoza bilen 0.01 millimolýar boýag ulanyldy. Ol kislorodyň göwrüm paýy takmynan 0.5 göterim bolanda reňksizlendi we synag kamerasynda 0.1 göterimden pes kislorody 0.5 göterimden ýokary kisloroddan tapawutlandyrdy.

Şeýlelikde, iş ýörelgesi ýönekeýdir. Gök reňk indikator zolagynyň okislenendigini aňladýar. Reňksiz ýagdaý indikator zolagynda gaýtaryjy, kislorody pes şertleriň emele gelendigini aňladýar. Bu üýtgeşme gaýdymly, ýerli we himikidir. Ol özbaşyna mikroblar barada hiç zat aýtmaýar.

Anaerob gapdaky metilen gögi indikator zolagy nähili işleýär

Anaerob gap üçin metilen gögi indikator zolagy gaby açmazdan görünip biler ýaly, onuň içindäki gaz giňişligine ýerleşdirilen kiçijik reaksiýa zolagydyr. Söwdadaky görnüşleri tapawutlanýar: kagyz zolaklar, taýýarlyk wagtynda eredilýän ýa-da öllenýän tabletler we täze gibrid kagyzlar. Käbirlerinde reaksiýa zolagyny işjeňleşdirmek üçin bir damja distillirlenen suw gerek. Beýlekileri gury görnüşli enjamlardyr we gury saklanmalydyr. Esasy görkezme hut ulanylýan önümiň görkezme kagyzydyr, sebäbi ölleme, ýerleşdiriş we okalyş wagty himiki işiň bir bölegidir.

Iş ýüzünde göz öňünde tutulýan okalyş iki ýagdaýdan ybaratdyr. Gök reňk zolakda kislorodyň ýa-da ýeterlik derejede gaýtaryjy bolmadyk şertleriň dowam edýändigini aňladýar. Ak ýa-da reňksiz ýagdaý zolakda anaerob redoks şertleriniň döredilendigini aňladýar. Söwdadaky käbir kagyzlara gyzyl fon pigmenti goşulýar, şonuň üçin olaryň gaýtarylan ahyrky ýagdaýy ak däl-de, gülgüne bolýar. Netijä baha bermezden öň önümiňiziň haýsy ahyrky reňki görkezmelidigini biliň.

Wagt ulgamdan ulgama üýtgeýär. GasPak görnüşli bir gurnamada reňkiň solmagy takmynan bir sagadyň içinde başlap, birnäçe sagadyň içinde tamamlandy. Otag temperaturasynda geçirilen gözegçilikli deňeşdirmede bolsa metilen gögi üçin alty sagatdan köp wagt gerek boldy. Şol işde iýmit gurşawynyň redoks potensialy boýagyň reňki doly üýtgemezinden has öň, 60–100 minudyň içinde takmynan minus 100 milliwolta ýetdi we zolak doly reňksiz bolýança minus 200 milliwoltdan hem ep-esli aşakda boldy. Indikator gaz gurşawynyň üýtgemeginden yza galýar. Birinji sagatda gök zolak şowsuzlygy subut etmeýär, altynjy sagatda ak zolak bolsa hut altynjy sagatdaky zolagyň ýagdaýyny görkezýär.

Şol bir sebäbe görä ýerleşdiriş hem möhümdir. Zolagy gabyň içindäki gaz giňişliginde, gapagyň üsti bilen görünýän ýerde, agar ýüzlerinden we ösdürip ýetişdiriş gurşawlaryndan uzakda saklaň. Ol öz töweregindäki şertleri görkezýär. Ony sowuk diwara ýaplasaňyz, Petri jamlarynyň aşagynda goýsaňyz ýa-da kondensatyň ony ezmegine ýol berseňiz, ol gabyň umumy şertlerini däl-de, şol ýerli şertleri görkezer.

Zolak nämäni görkezýär we nämäni görkezmeýär

Anaerob gapdaky metilen gögi indikatoryny bir ýerde ýerleşýän bir datçik hökmünde kabul ediň. Ol öz reaksiýa zolagyndaky ýerli redoks we kislorod şertlerini görkezýär. Garyşma we deňagramlylyga gelme ýeterlik bolsa, bu şertler gabyň gaz giňişliginiň umumy ýagdaýyny görkezýär. Mundan aňryk çykarylýan netijeleriň hemmesi çaklamadyr, çaklama bolsa aýratyn subutnamany talap edýär.

Reňksiz zolak sterilligi tassyklamaýar. Sterillik — ýaşamaga ukyply organizmleriň ýoklugydyr; ol validasiýa edilen sterilizasiýa we ösdürip ýetişdiriş barlagynyň gözegçilik nusgalary arkaly subut edilýär. Gap doly anaerob bolup, şol bir wagtda hapalanan bolup biler ýa-da doly steril bolup, şol bir wagtda aerob bolup biler.

Ol ösdürip ýetişdiriş ulgamynyň her bölegindäki şertleri tassyklamaýar. Ýapyk probirkanyň içindäki erän kislorod, agaryň çuň gatlaklarynda galan kislorod, köp jamly gapdaky gradiýentler we okalyşdan soň ýüze çykýan syzma bir zolagyň gözegçiliginden daşarda galýar. Giňişlik boýunça geçirilen tejribelerde şol bir gapda biri-biriniň gapdalynda gök we reňksiz zolaklar görkezildi, sebäbi ol ýerlerde kislorodyň aralaşmagy bilen gaýtaryjy işjeňligiň arasyndaky deňagramlylyk tapawutlydy. Bir nokat tutuş göwrümiň ýagdaýyny tassyklap bilmez.

Ol anaerob şertleriň üznüksiz saklanandygyny subut etmeýär. Gurnama wagtynda bir gezek okalan zolak ýigriminji sagat barada hiç zat aýtmaýar. Anaerob şertleriň hiline degişli soňky işler himiki indikatorlaryň gaz gurşawyny diňe okalan pursatynda beýan edýändigini we az mukdarda galyndy kislorod bar bolsa-da, kanagatlanarly görünip bilýändigini duýdurýar. Zolagyň görkezijisini inkubasiýa bilen baglanyşdyrýan zat ahyrky nokada bir gezek seretmek däl-de, üznüksiz ýa-da bellenen barlag pursatlarynda ýazgy ýöretmekdir.

Reňkiň üýtgemeginiň aňyrsyndaky himiki hadysalar barada metilen gögüniň okislenen we gaýtarylan ýagdaýlaryň arasynda nähili aýlanýandygyny okaň. Kislorodyň nusgalaryň işlenişine has giň manyda nähili täsir edýändigi barada mikroskopiýa we ösdürip ýetişdiriş işlerinde kislorodyň gözegçiligine serediň.

Gabyň ýanynda saklamak üçin diagramma

Aşakdaky surat makalanyň mazmunyny iş stolunda ulanyp boljak bir gollanma jemleýär. Onda şol bir zolagyň üç ýagdaýy, reaksiýanyň iki ugry we indikatoryň berýän subutnamasy bilen tutuş ulgamyň şertlerini tassyklamagyň arasyndaky çäk görkezilýär.

Zolagy gök saklaýan ýa-da ýalan ynam döredýän näsazlyklar

Näsazlyklaryň köpüsi bäş topara bölünýär. Her toparyň özüne mahsus alamaty bar.

Syzýan gap ýa-da paket reaksiýa zolagyna kislorod bermegini dowam etdirýär. Zolak gök galýar ýa-da solandan soň ýene gögerýär. Himiki düzümi günäkärlemezden öň gapagy, dykyzlaýjy halkany, gysgyçlary we jebis ýapylyş ýüzlerini barlaň.

Kuwwaty gutaran ýa-da nädogry işjeňleşdirilen gaz dörediji kislorody asla aýyrmaýar. Suw bilen işjeňleşdirilýän köne ulgamlarda takmynan 10–15 minutda kondensatyň emele gelmezligi we takmynan 20–40 minutda gapagyň gyzmazlygy şol ulgam üçin irki duýduryş alamatlarydy. Artykmaç doldurylan gapda kuwwaty ýeterlik bolmadyk haltajyk hem edil şonuň ýaly şowsuz bolýar.

Zäherlenen katalizator meselesi diňe wodorod we palladiý ulanýan köne ulgamlara degişlidir; olarda palladiý wodorod bilen kislorody birleşdirip, suw emele getirýär. Çyglylyk we wodorod sulfidi onuň işjeňligini peseldýär. Häzirki haltajyklaryň köpüsinde palladiý asla ulanylmaýar, şonuň üçin bu düzedişi degişli bolmadyk ýerde ulanmaň.

Zaýalanan ýa-da nädogry ulanylan zolak açyk alamat bermän işden çykýar. Saklanyş wagtynda boýag we gaýtaryjy madda gaýdymlylygyny ýitirýär. Ýagtylygyň täsirinde reňkiň solmagyna we saklanyşda häsiýetleriň ýitmegine garşy durmak üçin gibrid düzümleriň işlenip taýýarlanmagynyň sebäpleriniň biri hem şudur. Möhleti geçen, başlangyç reňki adaty bolmadyk, gury bolmaly wagty öllenen ýa-da öllenmeli wagty gury goýlan zolaklary ulanmaň.

Gradiýent ýa-da gijikme himiki prosesi däl-de, görkezijini okaýan adamy ýalňyşdyrýar. Ýaramaz garyşan gaz giňişligi, içinde erän kislorod bolan ýapyk probirkalar we ýarym gaty gurşawlar öz şertlerini zolagyň görkezýäninden has uzak saklaýar. Rezazurin zolaklary gülgüne ýagdaýdan reňksiz ýagdaýa geçýär we köplenç has çalt hökmünde hödürlenýär, ýöne olaryň çäk bahalary öz düzümlerine degişlidir we metilen gögüne geçirilip bilinmez.

Göçürip almaga mynasyp gözegçilikler we okalyş tertibi

Iki arzan gözegçilik nädogry okalyşlaryň köpüsini ýüze çykarýar. Synagyň ýanynda, otag howasynda täze gözegçilik zolagyny saklaň. Dogry işleýän metilen gögi zolagy ol ýerde gök galýar. Käbir gaplanan indikatorlar başda solgun bolýar we gaplamasy açylanda gögerýär; munuň özi işleýiş barlagydyr. Şeýle hem wagtal-wagtal täze zolagy öň şertleri tassyklanan anaerob gurnama ýerleşdiriň. Ol önüm üçin görkezilen wagtyň içinde tassyklanan gaýtarylan ahyrky ýagdaýa ýetmelidir. Bu iki gözegçiligiň haýsydyr biri garaşylşy ýaly işlemese, gapdaky okalyşlara ynanmazdan öň şol önüm tapgyryny çalşyň.

Okalyş tertibi işleýiş mehanizminden gelip çykýar. Önümiň görkezme kagyzyndaky diwara degirme we ölleme düzgünlerine eýerip, zolagy gaby açmazdan gaz giňişliginde görüp boljak ýerde ýerleşdiriň. Başlangyç reňki, gabyň ýapylan wagtyny we önüm üçin görkezilen barlag pursatyndaky reňki bellige alyň. Gabyň gurluşy mümkinçilik berýän bolsa, inkubasiýa wagtynda kesgitlenen barlag pursatlarynda indikatoryň gaýtarylan ýagdaýda galandygyny bellige alyň. Ahyrky reňki gaby açmazdan edil öň ýazga geçiriň. Açylmazdan öňki şol reňk bu synagyň ahyrky görkezijisidir. Açanyňyzdan soň zolagyň ýene gögermegine garaşyň we onuň öňki ýazgylary üýtgetmegine ýol bermäň.

Zolak görkezilen wagtdan soň hem gök bolsa, anaerob şertleri tassyklanmadyk diýip kabul ediň. Yzygiderli barlaň: gabyň jebisligi, haltajyk, bar bolsa katalizator, indikatoryň öllenilişi we ulanyş möhleti, soňra bolsa howadaky gözegçilik zolagy bilen deňeşdirip indikatoryň işleýşi. Diňe gaz gurşawynyň şertleri tassyklanandan soň, ulanylyşa laýyk anaerob ösdürip ýetişdiriş gurnamasyny we organizm gözegçilik nusgalaryny ulanyp, ösüşiň bardygyny ýa-da ýokdugyny düşündirmek bolýar.

Zolagyň öz çäginde aýdýan sözi jemleýji bolmalydyr. Gök bolsun ýa-da reňksiz, ol bir wagtda bir ýer barada bir soraga jogap berýär. Şol soragy bellenen wagtda, ýanynda gözegçilik nusgalary bilen berseňiz, ol ygtybarly jogap berýär. Ondan sterillik, her bir probirka ýa-da bir gezek seretmek bilen tutuş inkubasiýa barada sorasaňyz, hiç bir indikator himiýasy şol okalyşy dogry edip bilmez.