Metil gyzyly we metilen gögi: Tashiro indikatory nähili işleýär

Tashiro garyşyk indikatory kislota-esas titrlemesiniň netijesini görüp kesgitlemegi ýeňilleşdirmek üçin metil gyzylyny we metilen gögüni birleşdirýär. Metil gyzyly pH-a bagly üýtgemäni üpjün edýär; metilen gögi bolsa emele gelýän reňk kontrastyny üýtgedýär. Bu garyşykda ýaşyl reňkden benewşe reňke geçmegi gök boýagyň özüne mahsus bolan reňksiz görnüşe gaýtarylmagy hökmünde düşündirmeli däl.

Düzüm möhümdir. Çüýşäniň ady indikatoryň haýsy topara degişlidigini görkezýär, emma laboratoriýa henizem onuň düzümini, resminamalaşdyrylan reňk geçişini we titrant goşmagy haçan bes etmelidigini kesgitleýän usuly bilmelidir.

Her boýagyň goşandy

Metil gyzyly kislota-esas indikatorydyr. Onuň protonlanan we deprotonlanan görnüşleri görünýän ýagtylygy dürli derejede siňdirýär, şonuň üçin pH üýtgände olaryň paýlarynyň üýtgemegi reňkiň üýtgemegine getirýär. Mysal üçin, Sigma-Aldrich öz metil gyzyly reagenti üçin pH 4.2–6.2 aralygynda gülgüne reňkden sary reňke geçişi görkezýär.

Gök komponentiň goşulmagy gözüň görýän reňkini üýtgedýär: gyzylymtyl tarap has benewşe görünýär, sarymtyl tarap bolsa gök bilen birleşende ýaşyl görünýär. Bu köplenç indikatoryň reňk bilen perdelenmegi diýlip häsiýetlendirilýär. Bu ýerde turşulyga jogap berýän komponent bilen onuň görünýän reňkini üýtgedýän komponenti tapawutlandyrmak möhümdir. Boýaglary garyşdyrmak metilen gögüni ähli ýagdaýlar üçin ýaramly pH ölçeg enjamyna öwürmeýär.

Reňki düşündirmezden öň şu üç ýagdaýy deňeşdiriň:

Soňky setir başga bir tejribäni beýan edýär. Oksfordyň gök çüýşe görkezme tejribesinde aşgar gurşawdaky glýukoza metilen gögüni reňksiz görnüşe gaýtarýar, girizilen kislorod bolsa gök reňki dikeldýär. Bu şertler Tashiro-nyň niýetlenen kislota-esas görkezijisini däl-de, redoks aýlawyny düşündirýär. Bu has umumy tapawut metilen gögüniň redoks himiýasynda beýan edilýär.

Resminamalaşdyrylan düzüm we onuň reňk geçişiniň ugry

ITW Reagents kompaniýasynyň 282430 önümi üçin tehniki maglumat sahypasynyň 2018-nji ýylyň oktýabrynda çykan 5-nji neşiri 100 mg metil gyzylyny we 50 mg metilen gögüni, şeýle hem 10.4 mL suwy we umumy göwrümi 100 mL-e ýetirmek üçin ýeterlik mukdarda absolýut etanoly görkezýär. Onda önümiň ammiagy titrlemek üçin niýetlenendigi aýdylýar we pH 4.4-de gyzyl-benewşe, pH 5.8-de bolsa ýaşyl reňk resminamalaşdyrylýar.

Şundan şu düzüme mahsus aşakdaky çyzgy gelip çykýar:

pH 4.4, gyzyl-benewşe → pH ýokarlanýar → pH 5.8, ýaşyl

pH 5.8, ýaşyl → pH peselýär → pH 4.4, gyzyl-benewşe

Peýkam indikatoryň geçiş aralygyndaky ugry görkezýär. Ol her bir seljerme üçin şol aralygyň haýsydyr bir ujunda titrlemäni bes etmegi talap etmeýär. Maglumat sahypasy takyk çal reňkli ahyrky nokady kesgitlemeýär, şonuň üçin bu spesifikasiýadan ähli ýagdaýlar üçin umumy bolan çal nokadyň pH bahasyny almak mümkin däl.

Adaty suwly şertlerde pH 5.8-de ýaşyl reňkli erginiň hem henizem turşudygyny ýatdan çykarmaň. Reňkleri diňe «turşy» we «aşgar» diýip atlandyrmak bu ýagdaýy düşnüksiz edip biler: ýaşyl tarap geçişiň has ýokary pH-ly tarapydyr, ýöne nusganyň pH bahasynyň 7-den ýokarydygyny subut etmeýär.

Ammiagyň titrlenmegi hakykatda nämäni ölçýär

Indikator býuretkanyň görkezijisini haçan okamalydygyny habar berýär. Kesgitlenýän maddanyň mukdary sarp edilen titrantyň ölçenen göwrüminden, onuň standartlaşdyrylan konsentrasiýasyndan we reaksiýanyň stehiometriýasyndan hasaplanýar. Has güýçli ýaşyl reňk özbaşdak has köp ammiagyň bardygyny mukdar taýdan görkezmeýär.

Anyk usul mysaly hökmünde, taryhy NEMI tarapyndan gaýtadan çap edilen EPA 350.2 usuly ammiagy distillýasiýa arkaly bor kislotasyna geçirýär we ony standartlaşdyrylan kükürt kislotasy bilen titrlemek arkaly kesgitleýär. Onuň garyşyk indikatory 0.2% metil gyzylynyň başlangyç ergininiň iki göwrümini we 0.2% metilen gögüniň başlangyç ergininiň bir göwrümini ulanýar; iki ergin hem 95% etanolda taýýarlanýar. Usul seljerijiden ahyrky nokady degişli göwrümlerde suw we bor kislotasy bolan boş synag ergini bilen deňeşdirip gabat getirmegi talap edýär.

Bu taýýarlama görkezmesiniň we ýokardaky täjirçilik düzüminiň boýag massalarynyň gatnaşygy birmeňzeş, emma konsentrasiýalary we erediji düzümleri tapawutlanýar. Şonuň üçin gatnaşyklaryň gabat gelmegi iki çüýşäniň biri-biriniň ýerine ulanylyp bilinjekdigine ýeterlik subutnama däldir. Bu amal ammiak azotyna hem degişlidir we umumy Kjeldahl azotyny öz geriminden aç-açan çykarýar. Birmeňzeş indikatoryň ulanylmagy iki azot kesgitlemesini şol bir seljermä öwürmeýär.

Bu resminamany onuň taryhy neşiriniň häzirki hasabat talaplaryny kesgitleýändigini çaklamak üçin däl-de, belli bir seljeriş iş tertibine düşünmek üçin ulanyň. Laboratoriýanyň kabul eden usuly ulanylýan neşiri we onuň hil gözegçilik çärelerini kesgitlemelidir.

Ahyrky nokat bilen ekwiwalentlik nokady tapawutlydyr

IUPAC titrlemäni we onuň ahyrky nokadyny reaksiýanyň tamamlanandygyny anyklamak nukdaýnazaryndan kesgitleýär; ekwiwalentlik nokady bolsa takyk himiki ekwiwalentlige gabat gelýär. Görünýän signal usulyň maksady üçin şol nokada ýeterlik derejede ýakyn bolanda peýdalydyr.

Iki seljerijiniň birmeňzeş nusgalary titrleýändigini göz öňüne getiriň. Biri ergin görkezilen boş synag erginine gabat gelende durýar. Beýlekisi bolsa iň doýgun benewşe reňk görünýänçä dowam edýär. Ikinji seljeriji başga ahyrky nokady saýlapdyr we artykmaç titrant sarp edip biler. Soňky reňkiň ady barada ylalaşmak ölçenen mukdaryň hem gabat geljekdigini kepillendirmeýär.

Şonuň üçin okuw üçin salgylanma materialy usulyň talap edýän deňeşdirme nusgasyny, synlaýyş şertlerini we reňkiň saklanmak ölçegini görkezmelidir. Ekrandaky şekil üýtgemäniň ugruny düşündirip biler, emma amalda baha bermegiň esasyny laboratoriýadaky deňeşdirme nusgasy kesgitleýär.

Indikatory çalyşmazdan ýa-da näsazlygyny anyklamazdan öň amaly barlag

Reňk nädogry görünende ýa-da başga çüýşe bilen çalyşmak teklip edilende şu iş tablisasyndan peýdalanyň:

Boş synagyň talaba laýyk gelmezligini ýa-da düşündirilmedik reňk üýtgemesini netijeleri habar bermezden öň reagenti we usuly barlamak üçin sebäp hökmünde kabul ediň. Nusga tanyş görünýänçä has köp boýag goşmak synlaýyş şertlerini üýtgedýär we başlangyç meseläni gizläp biler.

Başga seljermede boýagyň dogry wezipesini saýlamak üçin seljeriş synaglarynda metilen gögi baradaky makaladan başlaň. Tashiro titrlemelerinde boýagyň düzümini, görünýän ahyrky nokady we seljeriş hasaplamasyny bilelikde resminamalaşdyryň.