Loeffleriň aşgar we polihrom metilen gögi boýaglarynyň düşündirişi

Boýama stolunda metilen gögüniň dürli görnüşleri diýlip bellik edilen üç çüýşe gapdal-gapdala durup biler. Biriniň ýüzünde 1% suwly metilen gögi ýazylan. Beýlekisinde Loeffleriň aşgar metilen gögi ýazylan. Üçünjisinde bolsa polihrom metilen gögi ýazylan. Işi köp işgär haýsy ýakyn bolsa, şony alýar. Soň çyrşama ýa örän solak, ýa tutuşlygyna birmeňzeş gök, ýa-da garaşylmadyk benewşe öwüşginlerde boýalýar we netijäniň sebäbi nusgadan gözlenýär.

Bu nusganyň däl-de, formulanyň meselesidir. Üç erginde biri-birine ýakyn boýaglar bar, ýöne olaryň boýama ýörelgeleri dürli. Biri bitarap pH-a ýakyn şertdäki ýönekeý kation boýagydyr. Biri aşgar goşulyp, boýama täsiri güýçlendirilen şol bir boýagdyr. Üçünjisi bolsa indi ýeke boýag däl-de, bilkastlaýyn okislendirilen garyndydyr. Nädogry görnüşi ulansaňyz, işiň dowamynda boýama ýörelgesi üýtgär.

Gysga jogap

Adaty suwly metilen gögi esasy deňeşdirme nokadydyr: suwda takmynan 1% boýag bolup, bakteriýalaryň morfologiýasy we umumy mikroskopiýa üçin ýönekeý kation boýagy hökmünde ulanylýar. Loeffleriň aşgar metilen gögünde suw bilen gowşadylan spirtli başlangyç ergine takyk ölçenen az mukdarda gowşak aşgar goşulýar. Bu pH-y ýokarlandyrýar we kation boýagynyň bakteriýalaryň kislotaly gurluşlaryna has güýçli baglanmagyna getirýär. Polihrom metilen gögi aşgar gurşawda okislenme arkaly bilkastlaýyn ýetişdirilen metilen gögüdir. Şonuň üçin çüýşede galan metilen gögi bilen birlikde demetillirlenen gomologlaryň (azure A, azure B, azure C), tioniniň we metilen melewşesiniň garyndysy bolýar. Bu garyndy dürli gurluşlary dürli öwüşginlerde boýaýar.

Diňe bir sözlemi ýatda saklajak bolsaňyz: aşgarlaşdyrmak boýamanyň güýçlüligini, polihromlaşdyrmak bolsa boýamanyň reňklerini üýtgedýär.

Adaty suwly metilen gögi: deňeşdirme nokady

Iň ýönekeý formula aşgar goşulmazdan we okislendirilmezden, adatça 1% w/v möçberinde suwda eredilen metilen gögüdir. Reňk berýän bölejik hlorid garşy iony bolan metiltioniniý kationydyr. Bu kiçi, tekiz fenotiazin boýagy PubChem-iň metilen gögi baradaky ýazgysynda metiltioniniý hloridi hökmünde beýan edilýär. Kation hökmünde ol nuklein kislotalarynyň fosfat esasly zynjyrlaryna we bakteriýa öýjük diwarlaryndaky kislotaly toparlara baglanyp, açyk fonuň öňünde öýjükleri gök reňke boýaýar.

Onuň artykmaçlygy netijesiniň öňünden çaklanyp bilinmegidir. Ýadrolar we bakteriýalar gök görünýär. Kontrast ortaçadyr. Gowşak görünýän organizmler pes derejede boýalyp biler; Loeffleriň düzetmek islän çäklendirmesi hem hut şudy. Bu erginiň degişli bolan ýönekeý bakteriýa boýaglarynyň has giň topary barada bakteriýalary ýönekeý boýamaga bagyşlanan umumy syna serediň. Bu ýerde-de boýagyň adyny takyk barlamak möhümdir: metil gögi bilen metilen gögüniň tapawudy baradaky makalada düşündirilişi ýaly, metil gögi düýbünden başga molekuladyr. Şonuň üçin katalogda diňe reňkiň ady boýunça gözlemek boýagyň nädogry toparynyň saýlanmagyna getirip biler.

Loeffleriň aşgar metilen gögi: şol bir boýag, has güýçli täsir

Loeffleriň nusgawy formulasy metilen gögüniň spirtli başlangyç erginini suwdaky gowşak aşgar bilen birleşdirýär. Okuw kitaplaryndaky görnüşlerde 30 mL 95% etanolda 0.3 g boýag we 100 mL 0.01% suwly kaliý gidroksidi görkezilýär. Munuň deň derejeli görnüşi 30 mL doýgun spirtli metilen gögi, 100 mL distillirlenen suw we 1 mL 1% KOH bolup, aýdyň aşgar pH-da boýagyň mukdary takmynan 0.3% bolan işçi ergini berýär. Täjirçilik görnüşleri hem şol bir ýörelgä eýerýär. Thermo Fisher-iň mikrobiologiýa boýaglarynyň katalogynda Loeffleriň aşgar metilen gögi polihrom we suwly görnüşler bilen birlikde, aýratyn ulanylyş maksatlary bolan aýratyn katalog önümleri hökmünde görkezilýär.

Esasy täsiri döredýän zat aşgardyr. pH-yň ýokarlanmagy nusgadaky karboksil we fosfat toparlaryny deprotonlaşdyryp, otrisatel zarýadly baglanyşma ýerleriniň dykyzlygyny artdyrýar. Spirtli başlangyç ergin bolsa boýagy doly erän ýagdaýda saklaýar, şonuň üçin ol şol ýerlere monomer görnüşinde ýetýär. Netijede, bitarap suwly boýag bilen deňeşdirilende, bakteriýalar has çalt we has güýçli boýalýar; adaty bakteriologik çyrşamada tanyş goýy gök taýajyklar we kokklar görünýär. Boýama wagty adatça bir-üç minut bolup, soň suw bilen çaýkalýar.

Nusgawy ulanylyşy Loeffleriň syworotkaly gurşawynda ösdürilen Corynebacterium diphtheriae-dir: olar inçe, köplenç ujy ýognalan taýajyklar bolup, ýygnanan polifosfatdan emele gelen metahromatik Babes-Ernst granulalary güýçli boýalýar. Gurşawyň we boýagyň şeýle utgaşdyrylmagy taryhy häsiýete eýedir; ikisi hem şol bir bakteriologyň ady bilen baglanyşykly bolup, granulalaryň kontrasty anyklaýyş taýdan esasy peýdany berýär. Difteriýa bilen baglanyşykly işlerden başga-da, bu boýag ösdürilen mikroorganizmlerden taýýarlanan çyrşamalar üçin umumy bakteriologik boýag hökmünde, kliniki çyrşamalarda Neisseria-nyň morfologiýasyny görmek üçin we Gram usuly bilen boýamak zerur bolmadyk, emma adaty suwly gök boýagyň örän solak netije berýän ýagdaýlarynda ulanylýar. Ol bir reňkli boýagdyr. Kislotaly gurluşlaryň hemmesi göküň haýsydyr bir öwüşginine boýalýar. Protokol dürli reňkler bilen tapawutlandyrmagy talap edýän bolsa, diňe aşgar muny üpjün edip bilmez.

Bir amaly duýduryş: aşgar boýag erginleri saklanylanda we kömürturşy gazyny siňdirende zaýalanýar hem-de çökündi emele getirýär. Şonuň üçin laboratoriýalar az mukdarda ergin taýýarlaýarlar ýa-da katalogdaky taýýar ergini satyn alyp, onuň saklanyş möhletine eýerýärler. Her predmet aýnasyna çökündi düşürýän köne çüýşäni ulanmagy dowam etdirmekden gaça durýarlar.

Polihrom metilen gögi: bir at, birnäçe boýag

Polihrom metilen gögi şol bir boýagdan başlanýar, emma ony aşgar gurşawda gözegçilikli okislenmä sezewar edýärler. Taryhda bu amal ýetişdirmek ýa-da polihromlaşdyrmak diýlip atlandyrylypdyr. Aşgar gurşawda saklap ýetişdirmek, karbonat bilen gyzdyrmak ýa-da dihromat ýaly serişdeler bilen okislendirmek dimetilamino orunbasarlaryndan metil toparlaryny tapgyrlaýyn aýyrýar. Netijede garyndy emele gelýär: galan metilen gögi, azure B (bir metil topary aýrylan), azure A we azure C (has ileri derejede demetillirlenen), tionin (doly demetillirlenen) we metilen melewşesi toparynyň okislenmeden emele gelen goşmaça önümleri. Her düzüjiniň öz öwüşgini we dokumalara baglanyşma meýli bar. Şonuň üçin garyndy metahromatik boýaýar: ýadrolar, granulalar, musinler we kekirdewük gökden gyzyl-benewşä çenli dürli reňk öwüşginlerini alýar.

Bu himiýa meşhur gan boýaglarynyň esasyny düzýän himiýa bilen birdir. Ilkinji gözlegçiler aşgarlaşdyrylan metilen gögüniň gyzzyrma parazitleriniň ýadrolaryny benewşe öwüşginlerde boýaýandygyny ýüze çykarypdyrlar, ýöne olaryň suwly ýetişdirilen erginleri durnuksyz bolup, birnäçe günüň içinde çökündi beripdir. Benewşe gan boýagynyň nähili oýlanyp tapylandygy baradaky syn Malachowski bilen Romanowsky-nyň 1891-nji ýylda bu täsirden biri-birinden garaşsyz peýdalanandygyny, boýag çökündisini durnuklaşdyrmak we çyrşama gatlaklaryny gyzdyrmazdan fiksirlemek üçin metanolyň girizilişini hem-de soňra Giemsa-nyň ölçenen azure B we eozin esasynda, gliserol bilen durnuklaşdyrylan garyndyny standartlaşdyryşyny beýan edýär. Häzirki Giemsa görnüşli boýaglar göni polihrom metilen gögi bilen eoziniň garyndysyndan gelip çykýar; Romanowsky täsirini döredýän hem şu utgaşmadyr. Eozin bilen utgaşma we azure B düzüjisi barada jikme-jik maglumat üçin Romanowsky görnüşli boýaglar we azure B bilen eoziniň özara täsiri baradaky makala serediň.

Garyndy bolandygy sebäpli, polihrom metilen gögi bu üç görnüşiň arasynda tebigaty boýunça iň az standartlaşdyrylandyr. Onuň öwüşginleriniň takyk deňagramlylygy okislenme usulyna we derejesine baglydyr. Şonuň üçin gistologiýa serişdelerini üpjün edijiler ony saklap ýetişdirilen Loeffler ergini hökmünde däl-de, öz işleýiş synaglary bolan aýratyn önüm hökmünde satýarlar. Adaty ulanylyşlaryna mast öýjükleriniň granulalaryny, musinleri we kekirdewügi metahromatik görnüşde görkezmek, plazma öýjükleriniň jikme-jikliklerini görmek hem-de Goodpasture görnüşli polihrom usullar arkaly dokuma kesimlerinde Helicobacter pylori-ni görkezmek girýär. Maksat reňk arkaly tapawutlandyrmak bolsa, bu dogry saýlawdyr. Protokol bolsa bakteriýanyň arassa, bir reňkli suduryny talap edýän bolsa, bu nädogry saýlawdyr.

Formulalaryň we maksatlaryň deňeşdirmesi

Tablisany saýlaw etmegiň tertibi hökmünde okaň. Nusga örän solak boýalýan bolsa, pH ýörelgesini üýtgedip, Loeffleriň boýagyny saýlaň. Hemme zat boýalyp, emma hiç bir gurluş beýlekilerden tapawutlanmaýan bolsa, boýag ýörelgesini üýtgedip, polihrom görnüşini saýlaň. Loeffler bilen boýalan çyrşmada granulalar örän gowy görünýän hem bolsa, ýolbaşçy ýadro bilen sitoplazmanyň näme üçin birmeňzeş gökdigini sorasa, jogap şeýle: hiç bir aşgar bir reňkli boýag bu tapawutlandyryşy ýerine ýetirip bilmez. Bu mesele polihrom boýaglar toparyna we onuň gan boýagy görnüşlerine degişlidir.

Adaty ýalňyşlyklardan gaça durmak

Bulaşyklygyň köp bölegi iki ýalňyşlykdan döreýär. Birinjisi, Loeffleriň boýagy bilen adaty metilen gögüniň çüýşede ikisiniň-de gök görünýändigi sebäpli olary biri-biriniň ýerine ulanyp bolar diýip hasaplamakdyr. Olar pH we boýama güýçlüligi boýunça tapawutlanýar. Loeffleriň boýagy görkezilen ýerde bitarap boýagyň ulanylmagy protokolyň hut şoňa esaslanan granula kontrastyny ýitirýär. Ikinjisi, islendik köne ýa-da tötänleýin saklanyp ýetişen aşgar gök boýagy polihrom hasaplamakdyr. Gözegçiliksiz ýetişmek düzümi we güýji näbelli bolan garyndyny döredýär. Hakyky polihrom erginler bolsa kesgitlenen okislenme usullary bilen taýýarlanýar we gan boýaglary ugrunda ölçenen mukdardaky eozin bilen birleşdirilýär. Bu ýerde taryh sapak berýär: 1890-njy ýyllaryň durnuksyz suwly ýetişdirilen erginleri hut gözegçiliksiz garyndylary gaýtadan birmeňzeş taýýarlap bolmaýandygy sebäpli metanolda durnuklaşdyrylan formulalar bilen çalşyryldy. Ýaşy näbelli çüýşeden anyklaýyş üçin niýetlenen predmet aýnasyny boýamazdan öň bu sapagy ýatlamak ýerliklidir.

Atlaryň takyk barlanmagy meseläni doly çözýär. Reňke seredip çaklamagyň ýerine, bellikden katalog önüminiň görnüşini (suwly, Loeffler ýa-da polihrom), boýagyň mukdaryny we niýetlenen ulanylyşyny barlaň. Üç formulanyň hem hromofor başlangyjy birdir. Emma maksatlary bir däldir.