ሜቲሊን ብሉ ንኣኽላባት፦ ክሊኒካዊ ኣጠቓቕማን ብዛዕባ መርዛምነት ዝለዓሉ ሕቶታትን

ሓደ ከልቢ ካብ ሕጂ ብመድሃኒት ዝተሓከመ ኣኳርየም ሰማያዊ ማይ ብልሳኑ ይሰቲ። ዋና ከልቢ ሜቲሊን ብሉ ሓደ ጸገም ደም ከም ዝመልስ የንብብ፣ ካብቲ ንዓሳ ዝውዕል ጥርሙዝ ሓንቲ ነጠብጣብ ኣብ ገዛ ንዝሓመመ ከልቢ ክትሕግዞ ትኽእል ድያ ኢሉ ይሓስብ። ክልቲኦም ኩነታት ነቲ ሓደ ቀለም ዝምልከቱ እዮም። ክልቲኦም ግን ኣብ ገዛ ዝውሰን ናይ ሕክምና ውሳነ ኣይኮኑን።

እቲ ምድንጋር፣ ሓደ ስም ዘለዎም ክልተ ዝተፈላለዩ ነገራት ካብ ምትሕውዋስ ይመጽእ። እቲ ሓደ ክሊኒካዊ ኣሰራርሓ እዩ፦ ሓኪም እንስሳታት፣ ንሓደ ፍሉይ ህጹጽ ጸገም ደም፣ ብጥንቃቐ ዝተለክዐ መጠን ብሰራውር ይህብ፣ ድሕሪኡ ድማ ንመዓልታት ደም ይከታተል። እቲ ካልኣይ ግን ምቅላዕ እዩ፦ ከልቢ ካብ ጋን፣ ካብ ንዓሳ ዝውዕል መጥለቒ ፈሳሲ ወይ ካብ ከኒና፣ መጠኑ ዘይፍለጥ ቀለም ውሒጡ። እቲ ቀዳማይ ኣብ ሆስፒታል ክግበር ኣለዎ። እቲ ካልኣይ ድማ ብስልኪ ምስ ሓኪም እንስሳታት ክዝተየሉ ኣለዎ። እዚ ጽሑፍ ነዞም ክልተ ፈልዩ ይገልጾም፣ ንምንታይ ንኣኽላባት ዝኸውን ውሑስ ናይ ገዛ መጠን መድሃኒት ሰንጠረዥ ከም ዘየለ የብርህ፣ ናብ ክሊኒክ ክውሰድ ዝኽእል ሰንጠረዥ ድማ ይህብ።

ሓካይም እንስሳታት ብሓቂ ንምንታይ ይጥቀሙሉ

ኣብ ኣኽላባት ዝተረጋገጸ ኣጠቓቕማኡ ውሱን እዩ፦ ብኦክሲዳይዘር ዝተፈጥረ፣ ብክሊኒካዊ መዳይ ጉሉሕ ዝኾነ ሜትሄሞግሎቢኒምያ። ንቡር ሄሞግሎቢን ኦክስጅን ይስከም፣ ምኽንያቱ ኣብኡ ዘሎ ሓጺን ኣብ ዝተቐነሰ ናይ ፌረስ ኩነት ስለ ዝርከብ። ኦክሲዳይዘር ኬሚካላት ነቲ ሓጺን ናብ ፌሪክ ኩነት ይቕይርዎ፣ በዚ ድማ ኦክስጅን ክስከም ዘይክእል ሜትሄሞግሎቢን ይፈጥሩ። ኣብ ዙርያ ግጻ ስኒ ናይቲ ከልቢ ሰማያዊ ወይ ሓሙኽሽታይ ቀለም ክረአ ይኽእል፣ እቲ ደም ባዕሉ ድማ ቡናዊ ቀለም ቸኮላታ ይሕዝ።

ኣብ ውሽጢ ቀይሕ ዋህዮ ደም፣ ሜቲሊን ብሉ ናብ ሉኮሜቲሊን ብሉ ክቕነስ ይኽእል። እዚ ድማ ነቲ ኦክሲዳይዝ ዝኾነ ሓጺን ኤሌክትሮናት ይመልሰሉ፣ ነቲ ሄሞግሎቢን ከም ብሓድሽ ክሰርሕ ይገብሮ። እቲ ሕክምናዊ ምላሽ እዚ እዩ። እዚ፣ እቲ ጸገም ልዕሊ መጠን ሜትሄሞግሎቢን ምህላው እንተ ኾይኑ ጥራይ እቲ መድሃኒት ንምንታይ ከም ዝሕግዝ ይገልጽ። ንንቡር ሕጽረት ደም፣ ብሕማም ሳንቡእ ዝመጽእ ትሑት ኦክስጅን፣ ወይ ሜትሄሞግሎቢን ዘይሳተፎ ምምራዝ ኣይሕግዝን።

ኣብ ኣኽላባት ልሙዳት መበገሲታት፣ ኣሴታሚኖፈን፣ ናይትሬት ወይ ናይትራይት፣ ቤንዞኬይንን ተመሳሰልቲ ኦክሲዳይዘር መድሃኒታትን፣ ሓሓሊፉ ድማ ምስ ሽጉርቲ ወይ ጻዕዳ ሽጉርቲ ዝተኣሳሰር ኦክሲዳቲቭ ጉድኣት የጠቓልሉ። ንኣሴታሚኖፈን፣ እቲ ቀንዲ ሕክምና ነቲ መርዛም ንጥረ ነገር ምውጋድን N-acetylcysteine ምሃብን እዩ። ከምቲ ኣብ መምርሒ Merck ብዛዕባ ብመድሃኒታት መህደኢ ቃንዛ ዝመጽእ ምምራዝ ዝተገልጸ፣ ሜትሄሞግሎቢን ጉሉሕ ተራ ምስ ዝህልዎ፣ ሜቲሊን ብሉ ተወሳኺ ሕክምና እዩ። ንሽጉርትን ጻዕዳ ሽጉርትን፣ መደበኛ ክንክን ነቲ መርዛም ንጥረ ነገር ምውጋድ፣ ኦክስጅን፣ ምውሳድ ደምን ፈሳሲታትን እዩ። ምኽንያቱ እቲ ቀንዲ ጉድኣት፣ ሜትሄሞግሎቢን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኣብ ውሽጢ መዓልታት ድሒሩ ዝመጽእ ምስ ኣካላት ሃይንዝ ዝተኣሳሰር ምፍራስ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ስለ ዝኾነ። ንመሳኽሕቲ እንስሳታት ዝውዕል ናይ ናይትሬት ኣሰራርሓ ኣብ ከልቢ ምትግባር ሓደገኛ እዩ፣ ምኽንያቱ ከብቲ ንኣኽላባት ዝጎድእ መጠን ክጻወሩ ስለ ዝኽእሉ። ናይ ሕክምና እንስሳታት ጽሑፋት ብዛዕባ ናይትሬት ነዚ ብግልጺ ይገልጹ።

ክልተ ካልኦት ኣጠቓቕማታት ብግልጺ ክፍለዩ ኣለዎም። ኣብ ዙርያ ዕብጠት ብመርፍእ ብምሃብ ነቲ ቀዳማይ መቐበሊ ሊምፍ ዝኾነ ጽኪ ሊምፍ ንምልላይ ዝግበር ኣጠቓቕማ፣ ኣብ ሕክምና መንሽሮ ኣኽላባት ዝውዕል ናይ ስነ-ኣሰራርሓ ቀለም ኣጠቓቕማ እዩ፣ ንምሉእ ሰብነት ዝውዕል ሕክምና ኣይኮነን። ኣብ ናይ ምክፍፋል ወይ ናይ ምልሕላሕ ሰራውር ሾክ፣ ምልክት ናይትሪክ ኦክሳይድ ንምድኻም እቲ ቀለም ዝወሃበሉ ፈተነኣዊ ኣጠቓቕማ፣ ኣብ ኣኽላባት ገና ኣብ ምርምር ይርከብ። ኣብ 2026 ዝተገብረ መጽናዕቲ ናይ ኣኽላባት ናይ ባይፓስ ስርሒት፣ ነቲ ናይ ሾክ ኣጠቓቕማ ክሊኒካዊ ናይ ሕክምና እንስሳታት መርትዖ ከም ዘየለ ብግልጺ ይገልጽ። ኣብ ፈተነኣዊ ሞዴላት ዝተዋህበ ልዑል መጠን ድማ ጸቕጢ ደምን ስራሕ ልብን ኣጋዲዱ። ስለዚ ትኽክለኛ ጽማቝ፣ ሓደ ዝተረጋገጸ ተራ፣ ሓደ ናይ ስነ-ኣሰራርሓ ቀለም ተራ፣ እቲ ዝተረፈ ድማ ፈተነኣዊ ምዃኑ እዩ። መምርሒታት ኣኳርየም፣ ናይ ሰባት ሕክምናዊ ኣሰራርሓታትን ናይ ላቦራቶሪ ምቕላም ኣጠቓቕማታትን ናብዚ ኣይሰጋገሩን።

ንምንታይ ኣብ ገዛ ዝውሰድ መጠን ዝገልጽ ሰንጠረዥ ዘየለ

ውጽኢታት ድለያ፣ ንኣኽላባት ዝኸውን ናይ ሜቲሊን ብሉ መጠን መድሃኒት ሰንጠረዥ ከም ዝህቡ ይመባጽዑ። ነዚ መድሃኒት ግን ሰንጠረዥ ዘይግቡእ መሳርሒ ምኾነ፣ ምኽንያቱ እቲ ውሑስ ክልል ጸቢብ ስለ ዝኾነ፣ ክትትል ባዕሉ ኣካል እቲ ሕክምና ስለ ዝኾነ፣ እቲ ቁጽሪ ጥራይ ድማ ነቲ ውሳነ ውሑስ ስለ ዘይገብሮ።

ዝተሓትሙ ናይ ሕክምና እንስሳታት መወከሲታት፣ ንሜትሄሞግሎቢኒምያ ከም ሓደ ሚእታዊት መፍትሒ፣ ሓንሳብ፣ ቀስ ኢሉ ብሰራውር ዝወሃብ ካብ 1 ክሳብ 1.5 mg ንነፍሲ ወከፍ kg ዝኸውን መጠን ይጠቕሱ። ናይ Merck ጽሑፍ ብዛዕባ ብመድሃኒታት መህደኢ ቃንዛ ዝመጽእ ምምራዝ ነዚ ክልል፣ ኣብ ውሽጢ ሓያሎ ደቓይቕ ከም ዝወሃብ ይገልጽ። ፍሉያት ናይ ሕክምና እንስሳታት መወከሲ ጽሑፋት፣ ሓንሳብ ቀስ ኢሉ ዝወሃብ መጠንን ንሰለስተ ክሳብ ኣርባዕተ መዓልታት ዝግበር ክትትል ደምን ይገልጹ። ኣብ ከባቢ 5 mg ንነፍሲ ወከፍ kg፣ ምውሳድ ደም ዘድሊ ከቢድ ሕጽረት ደም ከም ዝተራእየ ድማ ይሕብሩ። ብኣገባብ 1970s ዝተጠቕሙሉ፣ ኣብ ቀረባ 3 mg ንነፍሲ ወከፍ kg ዝነበረ ናይ መጥባሕቲ ምቕላም መጠን፣ ድሒሩ ዝመጽእ ሕጽረት ደም ፈጢሩ፤ ኣብ ሓደ ጉዳይ ድማ ድሕሪ ምፍራስ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም፣ ሞት ዘስዓበ ጉድኣት ኩሊት ኣስዒቡ። ኣብ መንጎ ሓገዝን ጉድኣትን ዘሎ ፍልልይ ንእሽቶ እዩ።

እቲ ቁጽሪ ካብቲ ዝመስል ዝወሓዱ ሕቶታት ጥራይ እዩ ዝምልስ። ሜትሄሞግሎቢን ብሓቂ ኣሎ ድዩ፣ እቲ መንቀሊ ነዚ መድሃኒት ምላሽ ይህብ ድዩ፣ እቲ ከልቢ ካልኦት እንታይ መድሃኒታት ይወስድ፣ ወይ ኩሊቱን ቀያሕቲ ዋህዮታት ደሙን ኦክሲዳይዘር ክጻወሩ ይኽእሉ ድዮም ዝብሉ ሕቶታት ኣይምልስን። ሰንጠረዥ ብኮ-ኦክሲሜትሪ ሜትሄሞግሎቢን ክልክዕ ኣይክእልን፣ ኣብ ቀጢን ልኻይ ደም ኣካላት ሃይንዝ ከም ዘለዉ ክምርምር ኣይክእልን፣ ድሕሪ ሰለስተ መዓልታት ሄማቶክሪት ክወርድ እንከሎ ክከታተል ድማ ኣይክእልን። ክሊኒክ ግን ይኽእል። ስለዚ እቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ሰንጠረዥ ነቶም ክልላት ምስ ሓኪም እንስሳታት ንምዝታይ ከም ክሊኒካዊ ሓበሬታ እምበር ከም መምርሒ ኣይዝርዝሮምን። ኣብ ገዛ ሜቲሊን ብሉ ኣይትሃቡ፣ ናይ ኣኳርየም ሕክምና ናብ ናይ ከልቢ መጠን ኣይትቕይሩ፣ ከም ናይ PROVAYBLUE ሓበሬታ ምእዛዝ መድሃኒት ዝኣመሰለ ናይ ሰባት መለለዪ ሓበሬታ ድማ ከም መምርሒ መጠን ኣይትጠቐሙሉ።

እቲ ተጻራሪ ባህሪ፦ ኣብ ሓደ ግዜ ጸረ-መርዝን ኦክሲዳይዘርን

ንሜቲሊን ብሉ፣ ኣብ ሓደ ጥርሙዝ ከም ዘለዉ ክልተ ተራታት ጌርኩም ሕሰብዎ። ብትሑት መጠን፣ ቀስ ኢሉ፣ ብክትትል፣ ስርዓታት ሪዳክቴዝ እናሰርሑ ክወሃብ እንከሎ፣ ከም ሓጋዚ ምቕናስ ይሰርሕ፣ መጠን ሜትሄሞግሎቢን ድማ የውርድ። ኣብ ዝለዓለ መጠን፣ ወይ መከላኸሊታት ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ምስ ዝጽዓኑ፣ ከም ኦክሲዳይዘር ይሰርሕ። ነቲ ክእርሞ ዝተሓሰበ ጉድኣት ድማ ባዕሉ ይፈጥሮ፦ ዝያዳ ሜትሄሞግሎቢን፣ ኣካላት ሃይንዝ፣ ጉድኣት ሽፋን ዋህዮን ምፍራስ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደምን።

እዚ ተጻራሪ ባህሪ ኣብ መጠን ዝምርኮስን ድሒሩ ዝርአን እዩ። ሕጽረት ደም ድሕሪ እቲ መጠን ሰለስተ ክሳብ ኣርባዕተ መዓልታት ክርአ ይኽእል። ስለዚ እዮም መወከሲታት፣ እቲ ከልቢ ኣብ ውሽጢ ፍርቂ ሰዓት ዝሓሸ እንተ መሰለ እውን፣ ቀጻሊ ምርመራ ደም ከም ዘድሊ ዘጽንዑ። ከቢድ ምፍራስ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም፣ ሄሞግሎቢን ናብ ፕላዝማን ሽንትን ከም ዝፈስስ ክገብርን ኩሊት ክጎድእን ይኽእል። ኣብ ሓደ ናይ ከልቢ መጽናዕቲ፣ ብሰራውር ዝተዋህበ ልዑል መጠን፣ ሜትሄሞግሎቢን ኣብ ክንዲ ምትሓት፣ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ደቒቕ ኣዕብይዎ።

ክልተ መስተጋብራት ፍሉይ ትኹረት የድልዮም። ሜቲሊን ብሉ ሓያል፣ ተመላሲ ዓጋቲ ሞኖኣሚን ኦክሲዴዝ እዩ። ናይ ሰባት መለለዪ ሓበሬታኡ፣ ምስ ሴሮቶኒን ዝተኣሳሰሩ መድሃኒታት ክጥቀሙሉ እንከለዉ ብዛዕባ ሲንድሮም ሴሮቶኒን ኣብ ሳጹን ዝተቐመጠ መጠንቀቕታ ኣለዎ። ኣብ ከልቢ፣ እቲ ኣገዳሲ ታሪኽ መድሃኒት፣ trazodone፣ fluoxetineን ካልኦት ዓገትቲ ዳግመ-ምውሳድ ሴሮቶኒንን፣ clomipramine፣ selegilineን ከም tramadol ዝኣመሰሉ መድሃኒታትን የጠቓልል። ምልክታት፣ ምህዋኽ ወይ ለውጢ ኣብ ኣእምሮኣዊ ኩነት፣ ልዑል ሙቐት፣ ፈጣን ህርመት ልቢ ወይ ዘይርጉእ ጸቕጢ ደም፣ ምንቅጥቃጥ፣ ምትራር፣ ዘይተዋሃሃደ ምንቅስቓስን ምንፍርፋርን የጠቓልሉ። እቲ ጽኑዕ መጠንቀቕታ ብቐንዱ ካብ ናይ ሰባት መርትዖ ዝመጸ እዩ፣ ስለዚ ኣብ ኣኽላባት ክንደይ ግዜ ከም ዘጋጥም ብጽቡቕ ኣይተለክዐን። እንተኾነ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ንቐዳምነት ክንክን ዝውስን ናይ ስልኪ ዘተ፣ ታሪኽ መድሃኒት ክግለጽ ኣለዎ።

ዓይነት እንስሳ እውን ኣገዳሲ እዩ። ኣኽላባት በዚ መድሃኒት ምስ ኣካላት ሃይንዝ ዝተኣሳሰር ሕጽረት ደም ከማዕብሉ ይኽእሉ። ደማሙ ግን ኣዝዮም ዝያዳ ተቓላዕቲ እዮም፣ ምኽንያቱ ሄሞግሎቢን ደማሙ ዝያዳ ኦክሲዳይዝ ክኾኑ ዝኽእሉ ጉጅለታት ስለ ዘለዎ፣ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደሞም ድማ ነቲ ጉድኣት ብጽቡቕ ክኣልዩ ስለ ዘይክእሉ። ናይ ከልቢ ኣሰራርሓ ብክብደት ብምምጥጣን ንድሙ ፈጺሙ ክጥቀሙሉ የብሎምን። ፌደራላዊ ደንቢ 21 CFR ክፍሊ 500.27፣ ብመሰረት መምርሒ መለለዪ እቲ ፍርያት፣ ብኣፍ ዝወሃቡ ሜቲሊን ብሉ ዝሓዙ ናይ ሽንቲ ፍርያት ኣብ ዝተዋህቦም ደማሙ፣ ሞት ዘስዓበ ምስ ኣካላት ሃይንዝ ዝተኣሳሰር ሕጽረት ደም ከም ዝተራእየ ይምዝግብ። እቲ ታሪኽ፣ ብኣፍ ምውሳድ ብቐጥታ ቀሊል ወይ ልዙብ ከም ዘይኮነ የዘኻኽር።

ናይ ክሊኒካዊ ኣጠቓቕማን ምቅላዕን ሰንጠረዥ

ኣብዚ ሰንጠረዥ ተመርኲስኩም ኣብ ክንዲ ምውሳእ፣ ናብ ሓኪም እንስሳታት ውሰድዎ። ኣብ ክሊኒክ ብክትትል ዝግበር ኣጠቓቕማ ካብ ሃንደበታዊ ምቅላዕ ይፈሊ፤ ውሳነታት ውሑሳት ክኾኑ ዝሕግዝ ፍልልይ እዚ እዩ። ምስ ክሊኒክ ብሓባር ርኣይዎ፤ መለለዪ ሕማም ኣይትክእን።

ከልቢ እንተ ተቓሊዑ፦ ሕጂ እንታይ ክግበር ኣለዎ

መጀመርታ፣ ተወሳኺ ምስታይ ደው ኣብሉ፣ እቲ መርትዖ ድማ ዓቅቡ፦ ጥርሙዝ እቲ ፍርያት ወይ ስእሊ መለለዪኡ፣ ጽዓቱ፣ ጋን እንተ ነይሩ ኣብ ክንደይ መጠን ማይ ክንደይ መጠን ከም ዝተወሰኸ፣ ግምታዊ መጠን ዝተዋሕጠ፣ ግዜ፣ ክብደት እቲ ከልቢ፣ ሕጂ ዘለዉ ምልክታት፣ ዝፍለጥ ሕማም፣ ከምኡውን ነፍሲ ወከፍ መድሃኒትን መመላእታን። ናይ ምምራዝ ቅድመ ገምጋም ብልክዕ ኣብዚ ዝርዝር እዩ ዝምርኮስ። ሓፈሻዊ መምርሒ ASPCA ብዛዕባ ምምራዝ እንስሳታት ገዛ፣ ዋናታት ነቲ መትሓዚ ክዕቅብዎን ምልክታት ኣብ ክንዲ ምጽባይ ክድውሉን ይሓትት። ኣገልግሎት ቁጽጽር መርዚ ASPCAን ከም Pet Poison Helpline ዝኣመሰሉ ኣገልግሎታትን፣ ምስቲ ልሙድ ክሊኒክ ወይ ህጹጽ ሆስፒታል ጎኒ ጎኒ፣ ነዚ ጻውዒት ንምቕባል ይርከቡ።

ሜቲሊን ብሉ ከም ናይ ገዛ ጸረ-መርዚ ኣይትሃቡ። ሓኪም እንስሳታት ወይ ክኢላ መርዚ ብፍሉይ እንተ ዘይኣዚዙ፣ ከተምልሱዎ ኣይትፈትኑ፣ ምኽንያቱ ኣብ ገለ ዓይነታት ምቅላዕን ገለ ምልክታት ክህልዉ እንከለዉን ምምላስ ዘይግቡእ ወይ ሓደገኛ ስለ ዝኾነ። ብናትኩም ተበግሶ ሃይድሮጅን ፐሮክሳይድ ኣይትሃቡ። ኣብ ፀጉሩ ዘሎ ቀለም፣ እቲ ከልቢ ክጸርግ እንከሎ ብምልሓስ ከይወስዶ ብዝተኻእለ መጠን ከልክሉ፣ ኣብ ቆርበት ዝበጽሐ ቀለም ከም ምኽሪ ክሊኒክ ሕጸቡ፣ ነቲ ፍርያት ድማ ካብ ኣዒንቲ ኣርሕቑ።

ጸገም ምስትንፋስ፣ ሰማያዊ ወይ ሓሙኽሽታይ ግጻ ስኒ፣ ጉሉሕ ድኻም ወይ ምውዳቕ፣ ምጥፋእ ሃለዋት፣ ምንፍርፋር፣ ከቢድ ምህዋኽ ወይ ምንቅጥቃጥ ምስ ልዑል ሙቐት፣ ወይ ዝሃሰሰ ወይ ብጫ ግጻ ስኒ ምስ ጸሊም ወይ ቀይሕ-ቡናዊ ሽንቲ እንተ ተራእዩ፣ ብቕልጡፍ ህጹጽ ገምጋም ድለዩ። ነቲ ምድንጓይ ኣስተውዕሉ፦ ኣብ ምሸት እታ ዝተቓለዓላ መዓልቲ ጽቡቕ ዝመስል ከልቢ፣ ድሕሪ መዓልታት ብምፍራስ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ዝመጽእ ሕጽረት ደም ከማዕብል ይኽእል። ስለዚ እቲ ቅድመ ገምጋም ነታ ለይትን ነቲ ቀጻሊ ምርመራ ደምን የጠቓልል። ኣብ መጽሔት Journal of Veterinary Internal Medicine ዝወጸ ግምገማ ኣተሓሕዛ ሃንደበታዊ ሜትሄሞግሎቢኒምያ፣ ብልክዕ በዚ ምኽንያት፣ ድሕሪ ውሳነታት ሕክምና ንሓያሎ መዓልታት ሄማቶክሪት ክምርመር ይመክር።

ሓደ ናይ መወዳእታ ዶብ፣ ነፍሲ ወከፍ ካልእ ገጽ እዚ መርበብ ኣብ ግቡእ ቦታኡ ክጸንሕ ይገብር። መምርሒታት ሕክምና ዓሳ፣ ድሕሪ ኣብ ኣኳርየም መድሃኒት ምውሳኽ ዝግበሩ ስጉምቲታት ምጽራይ ማይ፣ ኬሚስትሪ ቀለምን ናይ ምቕላም ኣሰራርሓታትን፣ ብዛዕባ ጋናት፣ ናይ ላቦራቶሪ መሳርሒታት ብርጭቆን ማይክሮስኮፓትን ይገልጹ። ዝኾነ ካብኣቶም ንከልቢ ዝኸውን ትእዛዝ መድሃኒት ኣይኮነን። ንከልቢ ዝምልከት ሕቶ ኩሉ ግዜ በዚ መንገዲ ይዛዘም፦ ናብ ሓኪም እንስሳታት ደውሉ፣ መለለዪ እቲ ፍርያትን ቁጽራዊ ሓበሬታን ምሳኹም ውሰዱ፣ እቲ ምርመራ ደም ድማ ነቲ ውሳነ ክመርሖ ፍቐዱ።