Barruu qorannoo
Qormaata riidaakshinii meetiiliin buluu aannaniif: qajeeltoo fi daangaawwan
Barattuun ujummoowwan aannanii lama ol qabdi. Tokko sa'aatii tokko keessatti adii ta'e. Tokko sa'aatii shaniif buluu ta'ee ture. Isa buluu sana agarsiiftee dhuguuf nageenya qaba jetti.
Xumura akkanaa irra ga'uun akkaataan hubannoo ishee dogoggora ta'uu agarsiisa. Qormaanni aannanii meetiiliin buluu nageenya hin adda baasu. Haalota murtaa'an jalatti tuutni maayikiroobotaa ujummoo sana keessa jiru pooteenshaala reedooksii hammam saffisaan akka hir'isu agarsiisa. Bu'aan suuta dhufu sochiin meetabolizimii waliigalaa saamuda keessatti gadi aanaa ta'uu agarsiisa. Uumamtoonni kam akka achi jiran, isaan keessaa kan dhukkuba fidu jiraachuu fi dhiisuu isaa, yookaan aannan sun sirriitti paasteerizeeffamuu fi dhiisuu isaa hin ibsu.
Garaagarummaan kun barbaachisaa dha, sababni isaas qormaanni kun amansiisaa fakkaata. Halluun buluu ni bada. Sa'aatiin lakkoofsa kenna. Lakkoofsonni hiika isaanii caalaa akka irraa hubatan nama kakaasu. Barreeffamni kun hiika faayidaa qabu eega; hiika nageenya hin qabne immoo hambisa.
Riidaakshiniin dhugumaan maal safara
Meetiiliin buluu yeroo oksideeffamu buluu dha; yeroo gara liwuukoomeetiiliin buluutti riidaaksii ta'u immoo halluu hin qabu jechuun ni danda'ama. Aannan haaraan oksijiinii keessatti bulbulame qaba; kunis halluu sana buluu ta'ee akka turu taasisa. Baakteeriyaawwan harganan fi raacatanii jijjiiran oksijiinii sana fayyadamu; kompaawundoota riidaakshinii fidanis gadhiisu. Yeroo pooteenshaalli reedooksii hamma barbaachisu gadi bu'u, halluun sun elektiroonota fudhatee halluu isaa dhaba. Barreeffamni maayikiroobaayooloojii aannanii Yuunivarsiitii Guelph adeemsa wal fakkaatu ibsa: jalqaba oksijiiniin ni dhabamsiifama; itti aansuun yeroo meetabolizimii baakteeriyaa wantoonni riidaakshinii fidan ni uumamu.
Hojii qorannoo beekamaan Journal of Dairy Science keessatti maxxanfame akka adeemsa sadarkaa lamaatti ibsa: tuutni maayikiroobotaa jalqaba oksijiinii fixu; sana booda wantoonni aannan keessaa halluu sana saffisaan riidaaksii godhu. Kanaaf qormaata riidaakshinii meetiiliin buluu aannaniif akka qormaata sochii meetabolizimii walitti makamee safaruutti hubachuun wayya; akka meeshaa seelota lakkaa'uutti miti. Amalli reedooksii meetiiliin buluu keemistirii jijjiirama sana duuba jiru ibsa.
Oksijiiniin bu'aa xumuraa sana duubatti deebisa. Halluun liwuukoo riidaaksii ta'e yeroo qilleensatti saaxilamu irra deebi'ee oksideeffamee buluu ta'a. Kanaaf raasuun, dhangalaasuun, ujummoowwan bal'aan, fi bakki qilleensaa bal'aan gubbaa dhangala'aa jiru bu'aa ni tursiisu. Erga kutaan guddaan dhangala'aa ujummoo keessaa halluu dhabees, geengoon buluu qal'aan yeroo baay'ee fuula qilleensa tuqu irratti hafa. Adeemsonni istaandaardii geengoon sun akka hafu ni fudhatu; baduu isaa hin eegan.
Gosti uumamtootaas bu'aa karaa lammaffaatiin jallisa. Kolifoormonni fi uumamtoonni laaktikii hedduun halluu sana saffisaan riidaaksii godhu. Uumamtoonni qorra keessatti guddatan hedduun fi kanneen ho'a dandamatan halluu sana suuta riidaaksii godhu yookaan jechuun ni danda'ama matumaa hin godhan. Saamudawwan aannanii lama lakkoofsa baakteeriyaa saanii guddisaa irratti walqixa qaban halluu buluu isaanii garaagarummaa sa'aatii hedduutiin dhabuu danda'u. Dhugaan kun qofti yeroo sana gara lakkoofsa koloniiwwaniitti jijjiiruun sirrii akka hin taane agarsiisa.
Adeemsa laaboraatoorii to'atame
Mala dirree fi mala kitaaba barnootaa keessatti ibsaman gidduutti garaagarummaan bal'inaan jira; kanaaf bu'aan tokko kan fudhatamu mala ittiin argame keessatti qofa dha. Mala laaboraatoorii nyaataa barame tokko keessatti adeemsi akka armaan gadiitti raawwatama:
- Aannan dheedhii qilleensa itti makamu xiqqeessuun walitti qabi; dafii qabbaneessi. Saamuda fudhachuu dura suuta garagalchuun walitti maki.
- Aannan 10 mL ujummoo jarmii irraa bilisa ta'e keessatti, bulbulama halluu ittiin hojjetamu 1 mL waliin kaa'i. Ciminni bulbulama ittiin hojjetamu bal'inaan fayyadaman tokko halluu 0.005 percent dha; reeshiyoon aannanii fi halluu 10 to 1 dha.
- Ujummoo cufi, suuta yeroo lama garagalchi, daqiiqaawwan muraasa keessatti bishaan ho'aa keessa kaa'i. Ho'i tursiisaa barame, istaandaardii maqaan isaa ibsame irratti hundaa'uun, digrii Celsius 35 to 38 dha. Isa kam akka hordoftu galmeessi.
- Yeroo tursiisaa ujummoowwan ifa irraa eegi; ifni riidaakshinii saffisiisa.
- Daqiiqaa 30 irratti ilaali; itti aansuun yeroo murtaa'e murtaa'etti ilaali. Xumurri yeroo halluun ujummoo keessaa aannaniin danfifamee akka wabii fayyadamu wajjin wal fakkaatu yookaan halluu dhabuu adeemsa sanaan ibsame irra ga'u dha.
- Bakka malli sun gaafatutti, aannuma sana irraa ujummoo homaa itti hin dabalamne akka to'annoo ijaatiin walbira qabanii ilaalanitti kaa'i.
Maanuwaaliin FAO qormaata aannanii mala dirree adeemsa kanaa ifatti kenna: aannan 10 mL fi halluu 1 mL, ujummoo cufuu, suuta garagalchuu, ho'a digrii 37 to 38tti dhiyaatu keessatti tursiisuu, fi daqiiqaa 30 hunda dubbisuu. Ujummoowwan to'annoo isaa sirna riidaakshinii uumamaa dhabamsiisuuf, akkasumas walbira qabanii halluu madaaluuf bu'uura akka ta'uuf, aannan danfifame fayyadamu.
Fakkiin adeemsa armaan olii daangaa to'annoo agarsiisa. Hammi dhangala'aa wal fakkaatu, halluun wal fakkaatu, ho'i wal fakkaatu, walitti makuun wal fakkaatu, ifa irraa eeguun wal fakkaatu, fi seerri xumuraa wal fakkaatu. Isaan keessaa tokko jijjiiri; yeroonis isaa wajjin jijjiirama. Kanaaf maloonni mana keessatti cimina halluu fedhii qofaan filatame fayyadaman sadarkaalee laaboraatoorii wajjin walbira qabamuu hin danda'an.
Yeroon riidaakshinii maal agarsiisa
Yeroon dheeraan haalota ibsaman jalatti sochii waliigalaa gadi aanaa agarsiisa. Yeroon gabaabaan sochii waliigalaa ol'aanaa agarsiisa. Gabateewwan barnoota aannanii yeroo sanaaf sadarkaalee tilmaamaa kennu; fakkeenyaaf, sirna BIS irraa fudhatame tokko keessatti sa'aatii 5 yookaan isaa ol baay'ee gaarii, daqiiqaa 30 gadi immoo gadhee jedhama.
Garaagarummaan kun barumsa ijoo dha. Bu'aan sa'aatii 5 sadarkaa bakka hundatti hojjatu hin qabu. Adeemsa isa hiike keessatti qofa hiika qaba. Kanaaf bifa gabaasaa irratti ragaan dhiyaachuu danda'u akkana:
MBRT mala maqaan isaa ibsame jalatti sa'aatii X wajjin walqixa; kunis sadarkaa mala sanaa wajjin walsima.
MBRT mL tokko keessatti yuunitiiwwan kolonii uuman X wajjin walqixa jechuu matumaa miti. Qajeelfamni Standard Methods irraa fudhatame bu'aan riidaakshinii halluu akka lakkoofsa baakteeriyaatti gabaafamuu akka hin qabne ibsa. Adeemsi halluu dibuu salphaa meetiiliin buluu fayyadamu gaaffii adda ta'eef deebii kenna; sababni isaas sochii waliigalaa ujummoo keessaa osoo hin taane bifa seelii maayikirooskooppii jalatti agarsiisa.
Gabatee hiikaa fi daangaawwan
Gabateen kun wabii jalqabaa barreeffama kanaa ti. Tarree guutuu qaxxaamuraan dubbisi. Kutaan tokko kophaa isaa hin dhaabbatu.
| Wanta mul'ate yookaan himannaa | Maal agarsiisa | Maal mirkaneessuu hin danda'u | Wantoota bu'aa jallisan ijoo |
|---|---|---|---|
| Halluun buluu saffisaan baduu, sirna aannanii dheedhii tokko keessatti sa'aatii 2 gadi | Sochii riidaakshinii ol'aanaa, baay'ina maayikiroobotaa guddaa yookaan qulqullina yeroo kuusaa gadhee wajjin kan walsimu | Gosa uumamaa, lakkoofsa sirrii, summiiwwan, yookaan paasteerizeessuun fashalaa'uu | Bakka ho'aatti kuusuu, tuuta maayikiroobotaa kolifoormii baay'ee qabu, ifa, hamma halluu xiqqaa |
| Yeroo giddugaleessaa, sa'aatii 2 to 4 | Sochii giddugaleessaa; sadarkaan sirna maqaan isaa ibsame keessatti qofa | Nageenya yookaan uumamtoota suuta riidaaksii godhan dhabamuu | Ho'a tursiisaa ol'aanaa, garaagarummaa qilleensa itti makuu, coomni adda ba'uu |
| Riidaakshinii suuta ta'u, sa'aatii 5 yookaan isaa ol | Sochii waliigalaa gadi aanaa sirna sana keessatti | Uumamtoonni dhukkuba fidan dhabamuu, paasteerizeessuu, yookaan nageenya keemikaalaa | Haftee antibiyootikii, wantoota tursiisan, oksijiinii keessatti bulbulame dabalataa, hamma halluu guddaa |
| Kutaan guddaan dhangala'aa halluu dhabee osoo jiruu geengoon buluu fuula irratti hafa | Daangaa qilleensaatti irra deebi'ee oksideeffamuu, dhiibbaa qarqaraa idilee | Qormaata fashalaa'e yookaan walnyaatinsa hin xumuramne | Ujummoo bal'aa, cufaa laafaa, ilaaluuf irra deddeebi'anii banuu |
| Erga aannan ho'ifame tursiifamee booda ujummoo adii ta'e | Sirna riidaakshinii jijjiirame fi sochii lubbuun hafe | Ho'isuun sun paasteerizeessuu mirkanaa'e wajjin walqixa ta'uu | Miidhaa ho'aa, yeroo tursiisaa of suphuu, boodarra faalamuu |
| Gatii MBRT tokko kamiyyuu mala isaa osoo hin ibsin dhiyeessuu | Haalotni qormaataa hin beekaman | Sadarkaa yookaan lakkoofsa kamiyyuu | Qophiin halluu, reeshiyoon, ho'i, walitti makuun, fi seerri xumuraa hundi hin gabaafamne |
Sakatta'iinsi guddina irratti hundaa'u, kan akka meediyaa baakteeriyaa itti guddisanii, lakkaa'uu fi adda baasanii argachuuf karaa ta'ee itti fufa. Ujummoon riidaakshinii sakatta'a. Saaniin guddisaa adda baasa, lakkaa'as.
Qormaanni kun nageenya ilaalchisee maal mirkaneessuu hin danda'u
Bu'aan suuta dhufu uumamtoonni dhukkuba fidan akka hin jirre mirkaneessuu hin danda'u. Uumamni dhukkuba fidu hamma gama klinikaatiin barbaachisummaa qabuun jiru fayyadama oksijiinii waliigalaatiif gumaacha xiqqaa qofa gochuu danda'a. Uumamtoota dhukkuba fidan adda baasuun maloota uumama sanaaf addatti qophaa'an barbaada; Standard Methods ammaa kana sakatta'iinsa qulqullinaa waliigalaa irraa akka damee addaatti ilaala.
Paasteerizeessuu mirkaneessuu hin danda'u. Qajeelfama qulqullina aannanii Codex jalatti, mirkaneessuun wal'aansa ho'aa qormaata foosfaateesii alkaalaayinii yookaan mala mirkanaa'e biraa fayyadama. Ujummoon adii yookaan buluu ta'e waa'ee seenaa yeroo fi ho'aa aannanii garee sanaa homaa hin ibsu.
Nageenya nyaataa mirkaneessuu hin danda'u. Nageenyi uumamtoota dhukkuba fidan, summiiwwan duraan uumaman, haftee qorichaa, faaltota keemikaalaa, seenaa sansalata qabbanaa'aa, fi faalama erga saamudni fudhatamee booda uumamu irratti hundaa'a. Codex nageenya aannanii akka sansalata tarkaanfiiwwan to'annootti ilaala; akka bu'aa sakatta'iinsaa tokkootti miti.
Haalli laaboraatoorii nyaataa qormaata manaa miti
Laaboraatoorii aannanii keessatti qormaanni kun aannan fudhatamu sakatta'a, dhiyeessitoota yeroo adda addaatti walbira qaba, yookaan to'annoo jalatti maayikiroobaayooloojii reedooksii barsiisa. Saamudawwan hordofamuu danda'u. Ri'aajentoonni istaandaardii qabu. Ho'i galmaa'a. Balfi karaa sirna gataa laaboraatooriitiin dhabamsiifama.
Qormaanni manaa kana keessaa tokko illee hin qabu. Hammi dhangala'aa mana nyaataa keessatti safaramu tilmaama qofa. Ciminni halluu toora interneetii irratti gurguramu baay'ee garaagara. Tursiisuun yeroo baay'ee bishaan ho'aa sirriitti safaramee to'atame keessatti osoo hin taane kutaa ho'aa keessatti raawwatama. Jijjiiramni halluu ammas ni ta'a; kunis to'annoon hiika bu'aa sanaaf kenne hundi osoo hin jirre bu'aan sun amanamaa akka fakkaatu taasisa.
Balaan guddaan amala namaa irratti mul'ata. Ujummoon buluu mana keessatti argamu aannan dheedhii akka dhugan nama kakaasa; laaboraatooriin garuu aannuma sana lakkoofsa saanii guddisaa, sakatta'iinsa uumamtoota dhukkuba fidanii, fi qorannoo hafteetiif erga. Qormaanni aannanii meetiiliin buluu sadarkaa aannanii dheedhii yeroo fudhatamu murteessuuf qophaa'e; aannan akka dhugamu hayyamuuf miti. Sakatta'iinsi reesaazuriinii saffisaanis daangaa wal fakkaatu qaba: halluun saffisaan dubbifama, garuu ammas uumamtoota dhukkuba fidan ilaalchisee deebii hin kennu.
Seera gabaabaa minjaala laaboraatooriif
Halluu, reeshiyoo, ho'a, walitti makuu, ifa, fi xumura istaandaardii godhi. Yeroo sana maqaa malaa fi sadarkaa isaa waliin gabaasi. Daqiiqaawwan sana seenaa kuusaa, gosa tuuta maayikiroobotaa, hafteewwan, fi qulqullina saamuda fudhachuu waliin ilaali. Yeroon gabaabaan sochii qorachuun barbaachisu akeeka. Yeroon dheeraan nageenya matumaa hin mirkaneessu.