Qorannoo farra maaykiroobii fi farra fangasii meetiiliin buluu: ifa fi dukkana

Dubbistoonni lama gaalee meetiiliin buluu farra maaykiroobii jedhu arganii waan adda addaa yaadu. Tokko dhangala'aa buluu maaykiroobota akkuma tuqeen summessu yaada. Inni kaan immoo adeemsa halluu fi ifni diimaan walitti makamuun isaan balleessan yaada. Yaadonni lamaan dhugaa muraasa qabu. Garuu tokko illee yaada guutuu miti; isaan walitti makuun bakka himannoowwan interneetii hedduun dogoggoranidha.

Garaagarummaan kun mata duree sakatta'a kanaati. Meetiiliin buluu cunqina gahaa irratti dukkana keessatti summummaa madaalawaa qaba. Ifa diimaa waliin wanta ifaan kaka'u ta'a: footoonii xuuxa, gara haala tiraappileetii walnyaatinsaaf qophaa'aatti ce'a, akkasumas keemistirii oksideeshinii galmoota hedduu yeroo tokkotti miidhu kakaasa. Adeemsi ifaan kaka'u kun maqaa mataa isaa, yaala footoodaayinaamikii farra maaykiroobii, fi haalota mataa isaa qaba. Cunqinni qofaan isa hin ibsu. Dheerinni dalgee, hammi ifaa, turtiin walitti qabanii tursiisuu, oksijiinii fi orgaanizimiin bu'aa murteessu.

Yaadota ajjeechaa lamaan

Dura yaada dukkana keessatti hojjetu ilaali. Meetiiliin buluu halluu fiinootaayaaziniyamii chaarjii poozatiivii qabuudha. Marfata maaykiroobii waliin walitti hidhama, sadarkaa adda addaatiin seelota keessa seena, keemistirii reedooksii fi walitti hidhamuu keessattis hirmaata. Footooniin hin hirmaatu. Ajjeechaan ni raawwatama, garuu cunqina orgaanizimii irratti hundaa'uun baay'ee garaagarummaa qabu qofatti; adeemsi isaas galma tokko qofa irratti kan xiyyeeffatu miti.

Yaadni footoodaayinaamikii ifa itti dabala. Footoononni diimaan naannoo 630 hanga 680 nm jiran daangaa halluun ifa itti xuuxu waliin walirra bu'u; sadarkaan xuuxinsa monoomerii ol'aanaan naannoo 664 nm jira. Xuuxinsi halluu gara haala siingileetii yeroo gabaabaaf turuutti, achiis gara haala tiraappileetii yeroo dheeraaf turuutti ceesisa. Sana booda gosoonni walnyaatinsaa lama hordofu. Keemistirii Type I keessatti tiraappileetiin elektiroonii gara sabistireetii dabarsa; karaa raadikaalotaa gosoota suuperooksaayidii fi haayidirooksilii dabalatanis jalqaba. Keemistirii Type II keessatti anniisaa kallattiin gara oksijiinii haala bu'uuraa jiru dabarsuudhaan oksijiinii siingileetii uuma. Lamaan isaanii yeroo tokkotti hojjechuu danda'u; halluu kana wanta oksijiinii siingileetii qofa uumu jechuun ibsa garmalee salphaa ta'a. Sakatta'i walitti dhufeenya caasaa fi gocha wantoota fiinootaayaaziniyamii ifaan kaka'anii qabxii kana kallattiin agarsiisa: halluuwwan walitti dhihoo ta'an keessatti summummaan ifaan baakteeriyaa irratti mul'atu oomisha oksijiinii siingileetii qofa hin hordofne; sababiin isaas xuuxamni, bakka itti kuufamuu fi gara bifa leewukoo hojii hin qabneetti riidaaksiyooniin jijjiiramuun akkuma fiiziksii ifaa barbaachisoo turan. Keemistiriin ifaa seera dheerina dalgee duuba jiru sakatta'a walqabataa halluu fi ifa diimaa irratti ibsameera.

Oksijiiniin siingileetii amala faayidaa qabu tokkoof giddugaleessa. Molokiyuulota lubbu qabeeyyii hedduu waliin yeroo tokkotti walnyaata; kanaaf haleellaan kun enzayimii tokko ykn pirootiinii walitti hidhu tokko irratti xiyyeeffachuu mannaa karaa hedduun hojjeta. Ibsi bu'uuraa keemooteeraappii footoodaayinaamikii farra maaykiroobii kana sababa amaloonni dandamannaa beekamoon dhiibbaa xiqqaa qabanitti dhiheesse: pirootiiniin peenisiiliin hidhu dabalataa ykn toopooyaasoomeereesiin jijjiirama jeneetikii qabu oksijiinii walnyaatinsaaf qophaa'aa ta'e tasaan baay'inaan uumamu hin ugguru. Akkuma gabateen armaan gadii agarsiisutti, yaadni kun qorannoo Staphylococcus aureus meetisiliin dandamatuu fi enteeroookookayii vaankoomaayisiin dandamatan irratti dhugaa ta'ee argame. Kun dandamannaan hin danda'amu jechuu miti; karaa addaatiin hojjeta jechuu qofa. Paampiin wantoota seelii keessaa baasu fi ittisni farra oksideeshinii ammas hamma barbaachisu jijjiiruu danda'u, keessumaa fangasii keessatti.

Gabatee orgaanizimootaa fi moodeelota qorannoo

Gabateen kun kutaa ijoo barruu kanaati. Gatiin hundi pirootokoolii murtaa'e irratti hundaa'a: halluu tokko, garuu hammi ifaa ykn turtiin walitti qabanii tursiisuu adda yoo ta'e, lakkoofsi adda ta'a. MBC, MLC fi MIC akka wal bakka bu'anitti hin dubbisin. MBC fi MLC asitti yeroo gara aadaa guddinaa haaraatti dabarfaman lubbuun hafan hin jiran jechuu dha; MIC immoo guddina ugguruu jechuudha. Haalli ifaa tokkoon tokkoon galmee waliin kennameera.

Orgaanizimii fi moodeela	Bu'aa dukkanaa	Bu'aa ifaa	Haalota
S. aureus NCTC 6571, suspeenshinii seelonni walaba ta'anii keessa jiran	MBC 5 uM	MBC 5 uM	Gabatee sakatta'aa, ifa adii 12 J per cm2
S. aureus NCTC 6571, suspeenshinii seelonni walaba ta'anii keessa jiran	MLC 2.5 uM	MLC 1 uM	Pirootokoolii qorannoo jalqabaa 1997, 1.7 mW per cm2 sa'aatii 1, gara 6.3 J per cm2, hamma maaykiroobii jalqaba itti dabalamee naannoo 10^6 CFU per mL, qorannoo jalqabaa ajjeechaa baakteeriyaa fiinootaayaaziniyamii ifaan kaka'uun keessatti gabaafame
MRSA EMRSA-15, seelota walaba ta'an	MBC 80 uM	MBC 20 uM	Gabatee sakatta'aa, gara 12 J per cm2, miira qabaachuun dachaa afuriin dabale
MRSA EMRSA-16, seelota walaba ta'an	MBC 40 uM	MBC 10 uM	Pirootokoolii isa armaan olii wajjin tokko
E. coli NCTC 9001, seelota walaba ta'an	MBC 500 uM	MBC 100 uM	Pirootokoolii wal fakkaatu, miira qabaachuun dachaa shaniin dabale
P. aeruginosa NCTC 10622, seelota walaba ta'an	MBC 500 uM	MBC 25 uM	Pirootokoolii wal fakkaatu, miira qabaachuun dachaa digdamaan dabale
E. faecalis NCTC 775, seelota walaba ta'an	MLC 100 uM	MLC 100 uM	Pirootokoolii 1997, 6.3 J per cm2 irratti, sanyii fi hamma kanaaf fooyya'iinsi hin jiru
E. faecium vaankoomaayisiin dandamatu, seelota walaba ta'an	MBC 400 uM	MBC 400 uM	Gabatee sakatta'aa, halluu bu'uuraa waliin fooyya'iinsi hin jiru; garuu irraa maddoonni meetiileeffaman kanneen bishaan irraa baqatan caalaatti fooyya'an, akka qorannoo enteeroookookasii vaankoomaayisiin dandamatuu keessatti ibsametti
Candida albicans, seelota walaba ta'an	MIC 12.79 ug per mL ol	MIC 12.79, 6.39, fi 1.59 ug per mL, 5, 10, fi 15 J per cm2 irratti	Dura dukkana keessatti daqiiqaa 30 walitti qabanii tursiisuu, LED diimaa 600 hanga 650 nm, sadarkaan isaa ol'aanaan 635 nm irratti, akka qorannoo walitti dhufeenya hammaa fi deebii gocha footoodaayinaamikii farra fangasii meetiiliin buluu keessatti ibsametti
C. albicans YEM14 fi kan paampii wantoota seelii keessaa baasu garmalee oomishu, ajjeechaa CFU	Hin ilaallatu	Ajjeechaa sanyii bu'uuraa gara 5 log, ajjeechaan kan CDR1/CDR2 garmalee oomishu zeerootti dhihaata	Halluu 100 uM, daqiiqaa 30 walitti qabanii tursiisuu, 660 nm, 60 J per cm2 irratti, akka qorannoo dhiibbaa paampiin wantoota seelii keessaa baasu ajjeechaa meetiiliin buluu ifaan raawwatu irratti qabu keessatti ibsametti
Haayifaa fi ispoorota Trichophyton rubrum	Hin ilaallatu	MIC haayifaa gara 6.3 ug per mL, ispoorotaa gara 2.0 ug per mL; CFU guutumaan ugguruuf haayifaaf 5 ug per mL fi 100 J per cm2, ispoorotaaf immoo 1.25 ug per mL fi 40 J per cm2 barbaachise	Pirootokoolii footoodaayinaamikii 635 nm, akka qorannoo miira qabaachuu sadarkaalee guddinaa darmaatoofaayitii keessatti ibsametti
Baayoofiilmii bilchaate ilkaan jala jiru, gosoota 33, meeshaa Calgary, guyyaa 6	MB qofaan lakkoofsi waliigalaa dhibbeentaa 80 ol hir'ate	MB fi LED 660 nm waliin gochi meetaabolizimii gara dhibbeentaa 55 hir'ate, caasaan hawaasa maaykiroobii bal'inaan hin jijjiiramne	Halluu dhibbeentaa 0.01 (100 ug per mL), 660 nm, gara 330 mW per cm2 irratti daqiiqaa 5, guddina oksijiinii malee, akka qorannoo laaboraatoorii baayoofiilmii afaanii gosoota hedduu keessatti ibsametti

Amaloonni sadii ifatti mul'atu. Tokkoffaa, istaafilookookayiin Giraam-poozatiivii sadarkaa maaykiroomoolarii gadi aanaa irratti du'u; baakteeriyaan boca ulee qaban Giraam-negeetiivii immoo dukkana keessatti halluu gara dachaa dhibbaa barbaadu, sababiin isaas membireeniin alaa Giraam-negeetiivii seensa daangessa. Ifni garaagarummaa kana dhiphisa malee hin balleessu. Lammaffaa, gochi farra fangasii meetiiliin buluu dhugaa dha, garuu haalota irratti hundaa'a: ajjeechaan Candida kan meetiiliin buluu hamma ifaa waliin saffisaan dabala; jijjiiramni amala mul'ataa tokko, kan akka paampii wantoota seelii keessaa baasu garmalee oomishuu, hamma wal fakkaatu irratti ajjeechaa 5 log balleessuu danda'a. Sadaffaa, baayoofiilmiin bilchaate suspeenshinii irraa addaatti hojjeta; tarreen baayoofiilmii afaanii asitti ramadama.

Baakteeriyaa: bakka ifni baay'ee gargaaruu fi bakka hin gargaarre

Istaafilookookayiin fakkeenya miira qabaachuu guddaadha. Gatiiwwan gabatee sakatta'aa MRSA weerara uumuuf illee, yeroo ifni itti kennamu, gatii vaankoomaayisiin kan wal bira qabamee qoratamee wajjin wal qixa ykn isa gadi ta'u. Irraa maddoonni garee meetiilii lama qaban immoo kana caalaa hojjetan; sababiin isaas meetiileessuun cooma waliin walitti makamuuf dandeettii fi oomisha oksijiinii siingileetii dabalee, gara bifa leewukootti riidaaksiyooniin jijjiiramuus dandamate. Bal'inaan keemistirii kana beekuun barbaachisaadha: ajjeechaan bu'aa geessuu fi fiiziksii ifaa walitti makamuun argamu malee fiiziksii ifaa qofa akka hin taane agarsiisa.

Orgaanizimoonni Giraam-negeetiivii kutaa geessuu kana ibsu. Pseudomonas dukkana keessatti 500 uM, ifa waliin immoo 25 uM barbaade; kun fooyya'iinsa dachaa digdamaati. Ta'us gatiin ifa waliin argame ammas sadarkaa istaafilookookayii baay'ee caala. Chaarjiin kaataayoonikii halluun membireenii alaatti akka dhihaatu gargaara; garuu keessa seenuun daangaa ta'ee hafa. Qophii makaa, yeroo walitti qabanii tursiisuu fi filannoon irraa maddaa, halluu walfakkaatu hamma guddaadhaan irra deddeebi'anii fayyadamuu caalaa lakkoofsota kana jijjiiru.

Enteeroookookayiin of eeggannoo barbaachisu agarsiisu. Pirootokoolota durii jalatti, E. faecalis ifa irraa faayidaa tokkollee hin arganne; E. faecium vaankoomaayisiin dandamatu immoo ifa dabalataa osoo hin taane molokiyuulii adda ta'e barbaade. Namni MBC meetiiliin buluu tokko akka gatii dhaabbataa farra baakteeriyaa waliigalaatti waabeffatu barreeffamoota qorannoo dogoggoraan hubachaa jira. Gatiin dhaabbataan akkanaa hin jiru. Gatiiwwan sanyii, meediyaa guddinaa, hamma maaykiroobii jalqaba itti dabalamee, turtii walitti qabanii tursiisuu, dheerina dalgee fi hamma anniisaa ifaa bal'ina tokko irratti kennamu irratti hundaa'an qofatu jira. Gatiiwwan kana of gowwoomsuu malee akkamitti akka dubbisan qajeelfama hiika sararoota ajjeechaa keessatti ibsameera.

Fangasii: miira qabu, garuu sadarkaa fi paampiin murteessu

Dallaan fangasii giluukaanii, mannaanii fi kiitiinii irraa ijaarame rakkoo xuuxamuu kan baakteeriyaa irraa adda ta'e fida; fangasiinis ittisa socho'aa itti dabalu. Bu'aan paampii wantoota Candida keessaa baasu kan armaan olii fakkeenya ifa ta'eedha: halluun tokko, ifni tokko, meediyaan tokko; garuu inni garmalee oomishu lubbuun hafe, sanyiin bu'uuraa immoo yuunitoota kolonii uumuu danda'an keessaa gara dhibbeentaa 99.999 dhabe. Darmaatoofaayitoonni sadarkaa guddinaa dabalataa qabu. Ispooronni haayifaa caalaa salphaatti du'u; kanaaf pirootokooliin ispoorota balleessu hamma wal fakkaatu irratti kutaa haayifaa lubbuun jiru dhiisuu danda'a.

Kanaaf gabaasni farra fangasii meetiiliin buluu to'annoo ifaa akkuma kan baakteeriyaa barbaada. Qorannoowwan kilinikaa footoodaayinaamikii qeensaa fi gogaa halluu dhibbeentaa 1 hanga 2 ifa diimaa safarame, hamma anniisaa ifaa murtaa'e fi hordoffii waliin fayyadaman; bifa kilinikaa irraa argamu fi fangasii dhabamsiisuus adda baasanii madaalan. Yaaliiwwan kun cuunfaa ragaa footoodaayinaamikii fangasii qeensaa fi gogaa keessatti sakatta'amaniiru. Iddoo miidhame irratti halluu qallaa ifa kutaa keessatti dibuun halluu qofa fakkeessa malee adeemsicha hin raawwatu.

Qorannoo baayoofiilmii: moodeela afaanii gosoota 33

Qorannoon baayoofiilmii afaanii gosoota hedduu 2024 xiyyeeffannoo argachuu qaba; sababiin isaas haala salphaa osoo hin taane isa rakkisaa qora. Gosoonni afaanii soddomii sadii, Porphyromonas gingivalis, Tannerella forsythia, Aggregatibacter actinomycetemcomitans, Fusobacterium fi istireptookookayii afaanii dabalatee, oksijiinii malee guddatanii guyyaa 6 irratti baayoofiilmii bilchaate uuman. Wanti itti kenname halluu dhibbeentaa 0.01 fi LED 660 nm daqiiqaa 5f, cimina ifaa ol'aanaa irratti ture. Halluun qofaa fi ifni qofaa lamaan isaanii lakkoofsa waliigalaa baay'ee hir'isan; walitti makamuun isaanii immoo gocha meetaabolizimii gara walakkaatti hir'ise. Ta'us caasaan hawaasa maaykiroobii hin jijjiiramne; baayoofiilmichis maaykiroobota irraa guutumaan hin qulqullaa'in.

Kun bu'aa dhugaa daangaan isaa ifatti beekamuudha. Yaala footoodaayinaamikii akka deeggarsa naannoo kiisii ilkaan naannoo jiru qulqulleeffame keessatti fayyadamuu deeggera malee akka dhangala'aa afaan ittiin lulluqatan kan kophaa isaa peeriyoodontayitis adda baafame yaaluutti hin deeggaru. Kunis gara garaagarummaa waliigalaatti nu geessa.

Maaliif ajjeechaan laaboraatoorii yaalaan wal hin qixxaanne

MBC seelota walaba ta'anii seelota wal fakkaatan halluu fi ifa wal fakkaatuuf meediyaa oksijiinii qabu keessatti saaxila. Iddoon miidhame haala kana keessaa tokko illee hin dhiheessu. Maatiriksiin seensa suuta taasisa, haaloonni akka seelota cimanii hafanii oksideeshinii dandamatu, dhiigni fi dhangala'aan madaa ifa xuuxu, bocni tishuu gaaddisa uuma; kiisawwan oksijiinii xiqqaa qaban immoo keemistirii Type II laaffisu, sababiin isaas oksijiiniin siingileetii uumamuuf oksijiinii molokiyuulaa barbaada. Infeekshiniin walmakaa gosoota xuuxamuu fi miira qabaachuu irratti garaagarummaa qaban dabalata; kanaaf gatiin sanyii wabii tokkoo iddoo sana bakka bu'uu hin danda'u.

Fakkeenyi afaanii garaagarummaa kana ifa taasisa. Porphyromonas ykn istireptookookayii saanii keessatti hir'isuun, ykn baayoofiilmii guddifame walakkaan ugguruun, dhangala'aan buluu afaan ittiin lulluqatan peeriyoodontayitis akka yaalu, infeekshinii keessa ilkaanii akka fayyisu ykn baakteeriyaa dhiiga keessaa akka balleessu hin mirkaneessu. Kunuunsi kilinikaa naannoo ilkaanii baayoofiilmii karaa makaanikaalaa diiguu fi balleessuu, akkasumas caasaa kiisii naannoo ilkaanii bulchuu irratti hundaa'a; yaalli ifa irratti hundaa'es akka deeggarsa naannoo murtaa'ee qoratama. Cunqinni halluu boolla saanii qorannoo keessatti ajjeesu cunqina baakteeriyaa sarara foon ilkaanii jala jiru bira ga'u waliin walitti dhufeenya dhaabbataa hin qabu; ifni kutaa immoo hamma ifaa 660 nm miti. Fayyadama afaanii kamiifuu hamma kennamuu, nageenyaa fi daangaawwan walitti dhiibbaa ogeessa kilinikaa waliin ilaalamuu qabu, akkuma wabii nageenyaa fi walitti dhiibbaa keessatti ibsametti.

Ragaan kun maal miti

Himannaa farra maaykiroobii mana keessaa miti. Gabateewwan ajjeechaa baakteeriyaa sanyiiwwan, meediyaa, yeroo wal tuquu, ispeektiramoota ifaa fi hamma anniisaa ifaa murtaa'an fayyadamu. Waa'ee fuula meeshaalee kushiinaa, yeroo wal tuquu xurii orgaanikii keessatti barbaachisuu ykn ulaagaalee qulqulleessuu maaykiroobii qaamolee to'annoo homaa hin ibsan.

Bakka bu'aa antibiyootikii qaama guutuu keessa hojjetuus miti. Gocha footoodaayinaamikii baramaa keessatti halluun, ifni xuuxamee fi oksijiiniin bakka tokkootti yeroo tokko jiraachuu qabu. Ifni akka qorichi liqimfame dhiiga bira ga'utti iddoowwan gadi fagoo ykn babal'atan bira hin ga'u. Barreeffamoonni qorannoo mala kana infeekshinii naannoo dhaqqabamuu danda'uuf ykn akka deeggarsaatti kaa'u; kunis akkuma Wainwright jalqabuma irraa qulqulleessuu maaykiroobii naannoo murtaa'eetti ibsetti dha.

Cuunfaan madaalawaan daangaa dhiphaa qaba, ta'us xiyyeeffannoo namaa harkisa. Meetiiliin buluu dukkana keessatti gocha farra maaykiroobii madaalawaa qaba; ifni diimaan immoo baakteeriyaa fi fangasii hedduuf bu'aa footoodaayinaamikii baay'ee guddaa bana. Garaagarummaan ifaa fi dukkanaa guddaa ta'e, kan akka Pseudomonas irratti 500 irraa gara 25 uM fi MRSA weerara uumu irratti 80 irraa gara 20 uM, ni jira; kana waliin kufaatiiwwan barumsa kennan enteeroookookayii fi Candida wantoota seelii keessaa baasuu danda'u keessattis ni mul'atu. Gara hojii irra oolutti ce'uun akkuma cunqina halluu maqaan ibsamuu, geessuu, fiiziyooloojii baayoofiilmii fi oksijiiniin murtaa'a. Haalota kana ifatti tursiisi; lakkoofsonni hiika qabaatu. Isaan irraa baasnaan lakkoofsonni hiika hin qaban.