Meetiiliin buluu qorannoo dandeettii walhormaataa keessatti: chromopertubation dhugumaan maal agarsiisa?

Bu'aawwan barbaacha meetiiliin buluu fi dandeettii walhormaataa himannoowwan adda addaa lama walitti maku. Tokko qorannoon halluu buluu kilinika keessatti gaggeeffamu ujummooleen Faalooppiyaan banaa ta'uu isaanii agarsiisuu danda'a kan jedhuudha. Inni kaan meetiiliin buluu fudhachuun dandeettii walhormaataa, ispeermii, yookaan qulqullina hanqaaquu fooyyessa kan jedhuudha. Chromopertubation wajjin kan walqabatu himannaa isa jalqabaa qofa. Inni lammaffaan hin qorannamne, akkasumas qaama adeemsa kanaa miti. Garaagarummaan kun waan armaan gadii hundaaf bu'uura ta'a.

Gaaffiin faayidaa qabu kana caalaa dhiphaadha. Haala kilinikaa keessatti halluun buluu gadameessa keessa yeroo galfamu, dhangala'aan ujummoodhaan keessaa bahuun yoo mul'ate, ujummoon sun yeroo sana banaadha. Yeroo yaa'uun hin mul'anne, deebiin argamu hamma fakkaatu sana mirkanaa'aa miti. Walbira qabamuun qorannoowwan halluu haala lama keessatti bara 2021 gaggeeffame, hiikni bu'aa eessatti amanamaa akka ta'uu fi eessatti akka hanqatu sirriitti agarsiisa.

Yaad-rimee: qorannoo yaa'uu, yaala dandeettii walhormaataa miti

Ujummoon Faalooppiyaan tokkoon tokkoon isaa karaa dhiphaa gadameessa irraa gara ovarii geessuudha. Chromopertubation amala karaa sanaa tokko qora: dhangala'aan keessa darbuu danda'uu isaa. Halluun isaa cimaa ta'e tishuu halluu laafaa qabu irraa adda bahee waan mul'atuuf, meetiiliin buluu mallattoo yaa'uu akka mul'atu godhudha.

Haala lamaanuu keessatti qophiin wal fakkaata. Halluun karaa morma gadameessaa gara qaawwa gadameessaatti seena; ogeessi fayyaas itti aansuun waan ta'u ilaala. Halluun fiixee ujummoo isa fagoo irraa dhangala'uun ujummoon banaa ta'uu agarsiisa. Halluun kuufamee duubatti yaa'uun ujummoon cufamaa fakkaachuu agarsiisa. Hiikni kun darbuu dhangala'aa kallattii tokkoon, guyyaa tokko irratti qofa ilaala.

Kun adeemsa ogeessa fayyaatiin raawwatamuudha. Gosti kutaa qorannoo kilinikaa keessatti gaggeeffamu yeroo histeeroskoopii raawwatama; meeshaan ilaalchaa qal'aan gadameessa keessa ilaala. Gosti kutaa baqaqsanii yaaluu keessatti gaggeeffamu yeroo laaparoskoopii raawwatama; meeshaan ilaalchaa ujummoolee fi naannoo peelveesii alaan ilaala, yeroo baay'ee hadoochisa waliigalaa jalatti. Gosti lamaan keessaa tokko illee ofumaan hin raawwatamu; tokko illees qoricha dandeettii walhormaataa jijjiiruuf yaadame hin kennu. Halluun sun mallattoo hordoffii ta'ee keessa yaa'ee darba. Ibsi meetiiliin buluu akka halluutti akkamitti akka hojjetu asitti gargaara; gaaffiin adda ta'e kan qorannoo meetiiliin buluu akkamitti dubbisuu akka qaban jedhu immoo bu'aan laaboraatoorii tokko maaliif yaala kilinikaa wajjin walqixa akka hin taane ibsa.

Banaa ta'uun sirrii ta'uu jechuu miti

Banaa ta'uun yaad-rimee tokko; hojii ujummoon hojjetu immoo yaad-rimee bal'aadha. Ujummoon banaa ta'ee osoo jiruu hojii isaa hojjechuu dadhabuu danda'a: infekshiniin yookaan endometriosis siliyaa hanqaaquu sochoosan miidhuu danda'u, karaa halluun darbuuf gahaa ta'e garuu banaa dhiisuu danda'u. Tishuun godaannisaa ujummoo alatti argamus ovarii fageessee qabachuu danda'a; kanaan halluun bilisaan dhangala'us hanqaaquun ujummoo keessa hin seenu. Dhiphachuun gartokkee yaa'aa halluu qal'aa dabarsuu danda'a, hanqaaquu isa guddaa garuu ni dhorka.

Kanaaf, bu'aan banaa gaaffii xiqqaa tokkoof amantaa madaalawaa ta'een deebii kenna: dhangala'aan ujummoo keessa darbeera. Garuu haguuggii keessaa, hanqaaquu fudhachuu, yookaan naannoo peelveesii mirkaneessuu hin danda'u. Bu'aan cufamaa kana caalaa illee dadhabaadha, sababni isaas haalawwan yeroo gabaabaaf uumaman ujummoo banaa keessatti yaa'uu dhaabuu danda'u.

Qorannoon 2021 maal walbira qabe?

Daataan walbira qabamuu kallattiin ifa ta'e qorannoo yaalii jalqabaa bara 2021 AIIMS New Delhi keessatti dubartoota ulfaa'uu hin dandeenye 80 irratti gaggeeffame irraa argama; malleenii fi bu'aawwan guutuun barruu banaatti argamu. Hirmaattuun hundi histeerolaaparoskoopii akka taasifamtu duraan karoorfameefii ture. Dubartoonni cufamuun isaanii duraan mirkanaa'e, hydrosalpinx beekamaa qaban, yookaan infekshinii peelveesii cimaa fi yeroo dhihoo keessatti uumame qaban qorannicha keessaa hambifaman.

Dubartiin hundi qorannoowwan halluu lama walitti aansuun fudhatte. Jalqaba, histeeroskoopii kutaa qorannoo keessatti hadoochisa malee: halluun dilallaa'e galfamee, yaa'uun mul'atuu fi halluun buluu qaawwa gadameessaa keessaa qulqullaa'uun afaan ujummoo tokkoon tokkoon isaa irratti ilaalame. Itti aansuun, minilaaparoskoopiin hadoochisa waliigalaa jalatti akka qorannoo wabiitti raawwatame: halluun karaa kateetarii gadameessa keessa jiruun darbe; ujummoon tokkoon tokkoon isaa halluun gara peelveesiitti dhangala'uun mul'achuu isaatiin madaalame. Ujummooleen lamaan adda addaan lakkaa'amuun daawwannaa 160 kennan.

Qorannoon wabii ujummoolee 160 keessaa 136 banaa ta'uu argate (dhibbeentaa 85). Qorannoon kutaa qorannoo kilinikaa 125 banaa jedhee ramade (dhibbeentaa 78). Waliigalteen gaarii ture, garuu gama lamaanuun walqixa hin turre: ujummooleen 119 qorannoowwan lamaanuun banaa, 18 lamaanuun cufamaa, 17 qorannoo kilinikaatiin cufamaa jedhamanii laaparoskoopiitti banaa, 6 immoo qorannoo kilinikaatiin banaa jedhamanii laaparoskoopiitti cufamaa turan. Laaparoskoopii akka wabiitti fudhachuun, qorannoon kilinikaa banaa ta'uu adda baasuuf sensiitiiviitii dhibbeentaa 87.5, ispeesifiisitiitii dhibbeentaa 75, gatii tilmaamaa pozaatiivii dhibbeentaa 95.2, gatii tilmaamaa negaatiivii dhibbeentaa 51.4, fi sirrummaa waliigalaa dhibbeentaa 85.6 agarsiise.

Lakkoofsota kana akka dubbisaatti dubbisi, akka ogeessa istaatistiksiitti miti. Qorannoon kilinikaa banaa jedhee yeroo ramadu yeroo baay'ee sirrii ture. Cufamaa jedhee yeroo ramadu garuu carraan isaa akka saantima ol darbanii bu'aa eeguutti dhihaata: bu'aawwan qorannoo kilinikaa cufamaa jedhaman keessaa walakkaa qoftu laaparoskoopiitti mirkanaa'e. Gama lamaanuun walqixa ta'uu dhabuun kun barruchicha keessaa dhugaa hojii keessatti hunda caalaa barbaachisaadha.

Cufamuun mul'atu maaliif bu'aa dadhabaa ta'a?

Sababni baay'inaan mul'atu maashaaleen akka tasaa kottoonfachuu isaaniiti. Goleen gadameessaa ujummoon irraa jalqabu yeroo gabaabaaf kottoonfachuun karaa banaa cunqursee cufuu danda'a. Barruchichi dhangala'aa qorraa fi dhukkubbii maashaalee kottoonfachuu akka sababoota kakaasuu danda'anitti ilaala. Kottoonfachuun ni darba; garuu bu'aan yeroo sana fudhatamu gufuu dhugaa wajjin wal fakkaata. Kanaaf, qorannoo tokko qofa irratti ujummoon gara gadameessaatti dhihoo ta'e cufamaa yoo mul'ate, bu'aan sun of eeggannoodhaan ilaalama.

Malli raawwii dogoggora ni dabala. Halluu ariitiidhaan galchuun duubatti yaa'uu uuma; kunis cufamuu fakkeessa. Kofa sirrii hin taaneen ilaaluunis dhangala'uu halluu qal'aa arguu dhabsiisuu danda'a. Qorannichi yeroo hunda ogeessa baqaqsanii yaaluu muuxannoo qabu tokko fayyadame; kanaaf garaagarummaan hojii idilee keessatti uumamu kana caalaa guddaa ta'uu mala.

Waan kilinika keessatti kana irraa hubatamu kallattiidha. Qorannoo halluu kilinikaa irratti cufamuun mul'achuun sababii mirkaneeffannaati malee, murtii qorannoo kophaa isaa irratti hundaa'anii tarkaanfii fudhatan miti. Mirkaneeffannaan yeroo baay'ee qorannoo wabii laaparoskoopii yookaan madaallii ujummoo biraa gareen dandeettii walhormaataa filatuudha; innis seenaa fayyaa, balaa infekshinii, fi suuraalee qorannoo waliin hiikama. Qorannoon meetiiliin buluu ujummoolee Faalooppiyaan irratti taasifamu banaa ta'uu mirkaneessuu keessatti, banaa ta'uu haquu caalaa cimina qaba.

Yaa'uun halluu maal arguu hin danda'u?

Chromopertubation darbuu dhangala'aa safara. Haalawwan dandeettii walhormaataaf barbaachisan hedduun daangaa ilaalcha sanaa ala jiru. Walitti maxxanuun naannoo ujummoo, jechuunis hidhaawwan tishuu godaannisaa ujummoo marsan, histeeroskoopiin hin mul'atan; innis qaawwa gadameessaa fi afaan ujummoolee qofa ilaala. Laaparoskoopiin kallattiin isaan ilaala; qorannoo kana keessatti dubartoota 80 keessaa 4 irratti walitti maxxanuun sadarkaa sana qofatti argame. Hojiiwwan qorannoo duraanii immoo carraa bu'aa yaa'uu dogoggoraan nama tasgabbeessu kennuu akka dabalan agarsiisu.

Hydrosalpinx, ujummoon sababa cufamuu fiixee fagootiin dhangala'aan keessa kuufamee dhiita'u, akkuma kana waan qorannichi arguu dhabuu danda'uudha: namoonni haalli kun irratti beekame qorannicha keessaa hambifamanis, hydrosalpinx duraan hin beekamne dubartoota 80 keessaa 7 irratti laaparoskoopiitti mul'ate. Endometriosis, miidhamuun mukoosaa, fi hanqinni hanqaaquu fudhachuu tarree kana guutu. Kanaaf qajeelfamoonni dandeettii walhormaataa chromopertubation akka adeemsa yeroo laaparoskoopiin sababii biraatiin barbaachisu raawwatamutti ibsu; kunis yaada koree ASRM waa'ee madaallii ulfaa'uu dadhabuu keessatti calaqqisa. Yeroo madaalliin baqaqsanii yaaluu kamiyyuu madaalamu, haalli bal'aan daataa nageenya meetiiliin buluu barbaachisaadha.

Qorannoowwan ujummoo biroo irraa akkamitti adda ta'a?

Hysterosalpingography (HSG) dhangala'aa raajii irratti mul'atu karaa morma gadameessaatiin dabarsa; suuraa raajii fayyadamuun bifa qaawwa gadameessaa fi ujummoolee agarsiisa. Akkuma chromopertubation dhangala'uu galmeessa, garuu raadiyeeshinii dabala, peelveesii alaan ilaalu hin danda'u, akkasumas rakkoo kottoonfachuu goleewwan gadameessaa irratti uumamu qaba.

Qorannoon altiraasaawundii dhangala'aa soogiddaatiin gaggeeffamu dhangala'aa soogiddaa jarmii irraa bilisa ta'e qaawwa gadameessaa keessa galcha; meeshaan karaa buqushaa galfamu immoo suuraa isaa uuma. Suuraan dhangala'aa soogiddaa qofa fayyadamu irra caalaa qorannoo qaawwa gadameessaati: peelveesii keessatti dhangala'aan jiraachuun ujummoon yoo xiqqaate tokko banaa ta'uu akeeka, garuu yeroo baay'ee isa kam akka ta'e adda baasuu hin danda'u. Altiraasaawundiin kontrastii hoomacha yookaan bubbee xixiqqaa fayyadamu ujummoolee tokko tokkoon hordofa; qorannoo halluu wajjin kan caalaa wal fakkaatus isa kana.

Nageenyaa fi haala raawwii jechoota salphaadhaan

Qorannoo dhukkubsattoota 80 irratti gaggeeffame keessatti, barreessitoonni qorannoowwan halluu lamaanuu irraa rakkoon cimaas ta'e xixiqqaan akka hin uumamne gabaasan. Kun daangaa qorannoo yaalii jalqabaa xiqqaa keessatti nama tasgabbeessa; balaa gonkumaa dhabuu garuu hin agarsiisu. Gabaasawwan haala dhukkubsattoota dhuunfaa chromopertubation booda dhihaatan deebiiwwan qaamaa garmalee cimaa darbee darbee uumaman, methemoglobinemia, halluun ujummoolee dhiigaa keessa seenuu, fi rakkoolee sombaa ibsu; hammam akka mul'atan garuu sirriitti hin lakkaa'amne.

Qabxiileen lama kana irraa ka'u. Gosti laaparoskoopii balaa idilee baqaqsanii yaaluu fi hadoochisaa dabala; kanaaf qorannoon baqaqsanii yaaluu duraan karoorfame yoo jiraate qofaaf kaa'ama. Wanti tokko illees itti fayyadama manaatti hin darbu: cunqinni halluu, jarmii irraa bilisa ta'uun, bakka galfamu, fi qophii balaa hatattamaa garee kilinikaa irratti hirkatu.

Kanaaf, cuunfaan madaalawaan haala irratti hundaa'a. Chromopertubation meetiiliin buluu fayyadamu yeroo ilaalamu dhangala'aan ujummoo keessa darbuu isaa agarsiisa; bu'aan banaa bu'aa cufamaa caalaa baay'ee amanamaadha. Hojii ujummoo hin safaru, sababoota ulfaa'uu dadhabuu peelveesii keessa jiran hunda hin argatu, waan tokko illees hin yaalu. Namni qorannoon kun isaaf dhihaatu gaaffilee sadii gaafachuu qaba: haalli raawwii kam karoorfame, maaliif; bu'aan cufamaa yoo ta'e maal ta'a; argannoowwan dabalataa kamtu karoora jijjiiru?