Nkhani
Methylene blue pa vasoplegia ndi shoko ya sepsis: zomwe mayesero achipatala akusonyeza
Wodwala akutuluka m'chipinda cha opaleshoni atachitidwa opaleshoni ya mtima. Mtima wake ukupopa magazi moyenera, koma kuthamanga kwa magazi sikukhazikika. Pabedi lina, wodwala amene ali ndi matenda oopsa oyambitsidwa ndi tizilombo akufunika milingo yokulirakulira ya norepinephrine kuti kuthamanga kwa magazi kukhale pamwamba pa mlingo wofunidwa. M'zochitika zonsezi, mitsempha yataya kulimba kwake, ndipo zonsezi zachititsa madokotala osamalira odwala kwambiri kuyesa methylene blue. Nkhaniyi ikuwunika zomwe mayesero achipatala anayesadi ndi zomwe anapeza.
Kusiyanitsa zinthu ziwiri kumatsogolera zonse zomwe zili m'munsimu. Choyamba, vasoplegia pambuyo pa opaleshoni ya mtima ndi shoko ya sepsis ndi matenda osiyana, ndipo mayesero ake anapangidwa mosiyana; choncho chilichonse chili ndi gawo lake. Chachiwiri, kufunika kwa vasopressor yochepa sikutanthauza kuti anthu ambiri akupulumuka. Mayesero ambiri anayeza choyambacho; pafupifupi onse anali aang'ono kwambiri moti sanathe kupereka yankho lotsimikizika pa chachiwiricho.
Chifukwa chake methylene blue ingawonjezere kulimba kwa mitsempha
Mitsempha ya arteri imachepa ndi kukula pamene minofu yake yosalala ikufinya ndi kumasuka, ndipo kukula kwa njira ya mkati mwake kumakhudza kwambiri kukana kuyenda kwa magazi m'thupi lonse. Chizindikiro chimodzi chomasula minofuyi chimachokera ku nitric oxide, n'kudutsa mu soluble guanylate cyclase mpaka ku cyclic GMP, yomwe imalimbikitsa kumasuka. Methylene blue imasokoneza njira imeneyi, n'chifukwa chake ingatsutse kukula kwambiri kwa mitsempha komwe kumachitika pa shoko. Mmene imagwirira ntchito m'thupi sikungokhudza kutsekereza chinthu chimodzi chokha: mu kafukufuku woyesera wa kupanga nitric oxide ndi kumasuka kwa mitsempha, methylene blue inagwira ntchito pamalo oposa amodzi mu njira yopatsira zizindikiroyi. Kafukufukuyu akufotokoza njira yomwe mwina imagwirira ntchito. Sikuti akuneneratu mmene kuthamanga kwa magazi kwa wodwala aliyense kudzasinthire.
Mayesero onse omwe ali m'munsimu anagwiritsa ntchito methylene blue yoperekedwa m'mitsempha m'chipatala, kuwonjezera pa chisamaliro chokhazikika cha odwala kwambiri. Palibe pano chomwe chikuyesa mankhwala omwedwa kunyumba.
Vasoplegia pambuyo pa opaleshoni ya mtima
Pano vasoplegia ikutanthauza kuchepa kwambiri kwa kulimba kwa mitsempha pambuyo pogwiritsa ntchito makina omwe amagwira ntchito ya mtima ndi mapapo: kuthamanga kwa magazi kochepa ndi kukana kuyenda kwa magazi kochepa, ngakhale mtima ukupopabe magazi mokwanira. Umboni wochokera ku mayesero ogawa odwala mwachisawawa wokhudza kuchiza vasoplegia yomwe yayamba kale umadalira makamaka mayesero amodzi aang'ono. Mayesero ena awiri anayesa methylene blue isanayambe kapena ikuchitika opaleshoni kuti apewe vasoplegia, lomwe ndi funso lina lachipatala.
Mu mayesero a Levin ndi anzake ogawa odwala mwachisawawa omwe anali ndi vasoplegia itayamba pambuyo pa opaleshoni, odwala 56 anapatsidwa 1.5 mg/kg yolowetsedwa m'mitsempha pang'onopang'ono kwa ola limodzi kapena placebo. Vasoplegia inatha mwachangu m'gulu lomwe linalandira mankhwalawo, pamene odwala 8 mwa 28 omwe analandira placebo anapitiriza kukhala ndi vasoplegia kupitirira maola 48, ndipo imfa zinali 0 mwa 28 poyerekeza ndi 6 mwa 28. Kutha kwa shoko kumeneku n'kochititsa chidwi, koma odwala 56 sangatsimikizire phindu populumutsa moyo, ndipo kusiyana kwa imfa kumeneku sikuli kokhazikika mokwanira kuti kugwiritsidwe ntchito ngati umboni wa odwala onse.
Mayesero opewera vasoplegia amapereka zotsatira zosiyanasiyana. Mu kafukufuku wa Ozal ndi anzake wa odwala amene anali pachiwopsezo chachikulu pa opaleshoni yolambalala mitsempha ya mtima, kulowetsa mankhwalawo m'mitsempha isanayambe opaleshoni kunachepetsa vasoplegia kuchokera pa 13 mwa 50 kufika pa 0 mwa 50. Maslow ndi anzake anapeza zotsatira zosakhalitsa pa nthawi ya opaleshoni pamene makina ogwira ntchito ya mtima ndi mapapo ankagwiritsidwa ntchito, pamene Cho ndi anzake sanapeze phindu lenileni pa kayendedwe ka magazi kapena pa kuchepetsa vasopressor. Kupewa vasoplegia mwa odwala osankhidwa ochitidwa opaleshoni ndi kuchiza vasoplegia yomwe yayamba kale ziyenera kuonedwa ngati zonena zosiyana zokhala ndi umboni wosiyana.
Shoko ya sepsis
Shoko ya sepsis imaphatikiza matenda oyambitsidwa ndi tizilombo ndi kulephera kwa kayendedwe ka magazi komwe kumapitirira ngakhale wodwala atapatsidwa madzi. Choncho norepinephrine imakhala maziko a chisamaliro, ndipo mayesero amafunsa ngati methylene blue imachepetsa nthawi yogwiritsa ntchito catecholamine. Zotsatira zake zimagwirizana kwambiri kuposa za opaleshoni, koma zikadali zosiyanasiyana, ndipo zimakhudza kuchepetsa kugwiritsa ntchito vasopressor osati kupulumuka.
Mayesero akulu kwambiri a masiku ano ndi kafukufuku wa Ibarra-Estrada ndi anzake wa 2023 wogawa odwala mwachisawawa kuti alandire methylene blue yowonjezera msanga. M'mayeserowa, akuluakulu 91 omwe zotsatira zawo zinaunikidwa analandira mankhwalawo m'mitsempha pang'onopang'ono kwa maola asanu ndi limodzi tsiku lililonse, kwa milingo itatu, kapena placebo yofanana nayo, kuwonjezera pa norepinephrine, hydrocortisone, ndi vasopressin malinga ndi kufunika kwake. Nthawi yapakati mpaka kusiya vasopressor inali maola 69 poyerekeza ndi maola 94, pamene kuchuluka kwa imfa ndi nthawi yothandizidwa kupuma ndi makina zinali zofanana. Mayesero am'mbuyomu anali aang'ono: mayesero oyambirira a Kirov ndi anzake a odwala 20 anasonyeza kuchepa kwakukulu kwa catecholamine pogwiritsa ntchito mlingo wa 2 mg/kg woperekedwa mwachangu, kenako kulowetsa mankhwalawo pang'onopang'ono pa milingo yokwera. Memis ndi anzake anapeza kuthamanga kwapakati kwa magazi m'mitsempha ya arteri kokwera pambuyo polowetsa mankhwalawo (85 poyerekeza ndi 74 mmHg), koma sanakhale ndi muyeso wa kuchepetsa vasopressor. Mosiyana ndi izi, mayesero a Dong ndi anzake a odwala 72 oyerekeza ndi placebo sanapeze phindu lenileni pa norepinephrine kapena kuthamanga kwa magazi, ndipo kuyerekeza kwina kunapeza kuti vasopressin inali yabwino kuposa methylene blue ngati vasopressor yachiwiri pa maola 12 ndi 24. Kafukufuku wopeza mlingo woyenera wa Juffermans ndi anzake anasonyeza kuti kuthamanga kwa magazi ndi kukana kuyenda kwake zinkakwera pamene mlingo unkakwera, koma kuchepa kwa magazi ofika ku ziwalo za m'mimba kunali chodetsa nkhawa pa 7 mg/kg.
Tebulo la mayesero
IV ikutanthauza kupereka m'mitsempha. NE ikutanthauza norepinephrine. MAP ikutanthauza kuthamanga kwapakati kwa magazi m'mitsempha ya arteri. SVR ikutanthauza kukana kuyenda kwa magazi kwa mitsempha m'thupi lonse. Mzere uliwonse ukusonyeza mmene mankhwalawo anaperekedwera mu kafukufuku, osati malangizo a chithandizo.
| Mayesero ndi malo ake | Njira yoperekera mankhwala | Zotsatira pa vasopressor | Zotsatira pa kayendedwe ka magazi | Kuchuluka kwa imfa | Zochitika zosafunika |
|---|---|---|---|---|---|
| Levin 2004: vasoplegia yomwe yayamba pambuyo pa opaleshoni ya mtima, 28 poyerekeza ndi 28 | 1.5 mg/kg IV kwa ola 1 | Vasoplegia inatha mwa odwala onse olandira mankhwalawo mkati mwa maola 6; 8 mwa 28 m'gulu loyerekeza anali nayo kupitirira maola 48 | MAP ndi SVR zinabwerera mwachangu m'gulu lolandira mankhwalawo | 0 mwa 28 poyerekeza ndi 6 mwa 28; ochepa kwambiri kuti atsimikizire phindu populumutsa moyo | Palibe chizindikiro chachikulu cha kuvulaza kwa mankhwala chomwe chinanenedwa pa njira yoperekera imeneyi |
| Ozal 2005: kupewa mwa odwala 100 a pachiwopsezo chachikulu ochitidwa opaleshoni yolambalala mitsempha, 50 poyerekeza ndi 50 | Madzi a mankhwala a 1 peresenti analowetsedwa m'mitsempha pang'onopang'ono kuyambira ola 1 isanayambe opaleshoni | Vasoplegia 0 mwa 50 poyerekeza ndi 13 mwa 50; kupewa, osati kuchiza yomwe yayamba kale | Kuthamanga kwa magazi kokwera pa nthawi ya opaleshoni m'gulu lolandira mankhwalawo | Sanali mayesero oyeza kuchuluka kwa imfa | Palibe chizindikiro chachikulu cha kuvulaza kwa mankhwala chomwe chinanenedwa |
| Cho: methylene blue yopewera vasoplegia pa opaleshoni ya mtima | Kulowetsa m'mitsempha pang'onopang'ono m'nyengo ya opaleshoni | Palibe kusiyana kwakukulu motsimikizidwa ndi ziwerengero pa vasopressor | MAP ndi SVR sizinasiyane kwambiri motsimikizidwa ndi ziwerengero | Sanali mayesero oyeza kuchuluka kwa imfa | Palibe kuchuluka kwa zochitika zosafunika komwe kunanenedwa mwapadera |
| Kirov 2001: mayesero oyambirira pa shoko ya sepsis, 10 poyerekeza ndi 10 | Mlingo wa 2 mg/kg woperekedwa mwachangu, kenako kulowetsa pang'onopang'ono pokweza mlingo m'magawo mpaka 5.75 mg/kg yonse | NE inachepetsedwa mpaka 87 peresenti; epinephrine inatsika ndi 81 peresenti; dopamine inatsika ndi 40 peresenti | MAP inali yokwera kwambiri motsimikizidwa ndi ziwerengero pa maola 6 ndi 24 | Imfa m'masiku 28 zinali 5 mwa 10 poyerekeza ndi 7 mwa 10; sanali mayesero oyeza kuchuluka kwa imfa | Mkodzo wabuluu ndi kusintha kwa mtundu wa khungu; palibe chizindikiro chachikulu cha kuvulaza ziwalo |
| Memis 2002: sepsis yoopsa, 15 poyerekeza ndi 15 | 0.5 mg/kg pa ola kwa maola 6 | Palibe muyeso wa kuchepetsa vasopressor wofotokozedwa ndi manambala | MAP pambuyo polowetsa mankhwalawo inali 85 poyerekeza ndi 74 mmHg | Sanali ndi mphamvu yokwanira ya ziwerengero yoyezera kuchuluka kwa imfa | Palibe chizindikiro chachikulu cha kuvulaza kwa mankhwala chomwe chinanenedwa |
| Ibarra-Estrada 2023: shoko ya sepsis, 91 anaunikidwa | Kulowetsa m'mitsempha pang'onopang'ono kwa maola asanu ndi limodzi tsiku lililonse, kwa milingo itatu | Nthawi yapakati mpaka kusiya vasopressor inali maola 69 poyerekeza ndi 94 | Kuthamanga kwa magazi kunayang'aniridwa kuti kufike pa mlingo wofunidwa m'magulu onse awiri | Kuchuluka kwa imfa kunali kofanana m'magulu onse awiri | Mkodzo wabuluu kapena wobiriwira unali wofala; anthu okhala ndi kusowa kwa G6PD kapena amene anagwiritsa ntchito SSRI posachedwapa sanaphatikizidwe |
| Dong 2025: shoko ya sepsis yothandizidwa kupuma ndi makina, 36 poyerekeza ndi 36 | 2 mg/kg kwa mphindi 15 kuphatikiza 1 mg/kg kwa maola 12 | Kusiyana kwa NE kunali pafupi ndi ziro; panalibe kusiyana pa nthawi mpaka kusiya vasopressor | Kusiyana kwa MAP kunali kuchotsera 1.2 mmHg, kosatsimikizika ndi ziwerengero; kuyenda kwa magazi m'mitsempha yaing'ono kunayenda bwino | Imfa m'masiku 28 zinali 9 mwa 36 poyerekeza ndi 15 mwa 36, kusiyana kosatsimikizika ndi ziwerengero | Mkodzo wabuluu kapena wobiriwira mwa odwala onse olandira mankhwalawo; palibe chizindikiro cha vuto pa chiwindi, impso, kapena kupeza okosijeni |
Kodi chilichonse mwa izi chikusonyeza imfa zochepa?
Kusanthula kophatikiza zotsatira kwaoneka kopereka chiyembekezo kuposa mayesero amodzi ndi amodzi, koma kuyerekeza kopereka chiyembekezo kumeneku kumafooka kukawunikidwa mosamala. Kusanthula kophatikiza mayesero asanu ndi limodzi a shoko ya sepsis kwa 2024 kunapeza chiŵerengero choyerekeza chiwopsezo cha imfa m'nthawi yochepa cha 0.66, koma zotsatirazo sizinakhalenso zotsimikizika ndi ziwerengero pamene mayesero omwe anali pachiwopsezo chachikulu cha kukondera anachotsedwa. Kusanthula kwaposachedwa kwambiri kophatikiza mayesero ogawa odwala mwachisawawa okha (RCT), komwe kunaphatikiza mayesero asanu ndi anayi ndi odwala 535, kunapeza chiŵerengero choyerekeza mwayi wa imfa m'masiku 28 mpaka 30 cha 0.73, chokhala ndi malire a chidaliro kuyambira 0.40 mpaka 1.36. Izi sizotsimikizika ndi ziwerengero, ndipo kusanthula kwake motsatizana kwa mayesero kunayerekeza kuti odwala 1,773 angafunike m'malo mwa mazana ochepa omwe analipo. Chidule choona n'chakuti phindu populumutsa moyo silinatsimikizidwe, osati kuti zatsimikizidwa kuti palibe phindulo.
Zolemba za chitetezo kuchokera ku umboni wa m'chipatala
Zotsatira zofala m'mayesero zinali mkodzo wabuluu kapena wobiriwira ndi kusintha kwa mtundu wa khungu, limodzi ndi kukwera pang'ono kwa methemoglobin. Ziwopsezo zazikulu zimachokera ku mfundo za mankhwala ovomerezeka operekedwa m'mitsempha, osati ku ziwerengero za zochitika m'mayesero: matenda a serotonin syndrome akaphatikizidwa ndi mankhwala okhudza serotonin kapena opioid, kuletsedwa kugwiritsa ntchito kwa anthu osowa G6PD chifukwa cha chiwopsezo cha kuwonongeka kwa maselo ofiira a magazi, kuwerenga kotsika kwabodza kwa chipangizo choyezera okosijeni pa nthawi yolowetsa mankhwalawo ndi patangopita nthawi yochepa, komanso kuthamanga kwambiri kwa magazi komwe kunanenedwa ngati zotsatira zosafunika. Mayesero angapo a masiku ano sanaphatikize odwala osowa G6PD kapena amene anagwiritsa ntchito mankhwala okhudza serotonin posachedwapa, choncho matebulo awo a chitetezo omwe sanasonyeze mavuto samayeza chiwopsezo m'magulu amenewo. Umboniwu uyeneranso kuwerengedwa limodzi ndi chidule chokulirapo cha ntchito zake zachipatala ndi kuwunika kwa chitetezo; owerenga osadziwa mmene mayesero amapangidwira angayambe ndi kalozera wowerenga kafukufuku wa methylene blue.
Vasoplegia ndi shoko ya sepsis zingafunike ndemanga zosiyana zozama ngati umboni ukuwonjezeka, koma kafukufuku amene alipo panopa akukwanira mu ndemanga imodzi ya chisamaliro cha odwala kwambiri: pali zotsatira zenizeni zochepetsa kukula kwa mitsempha ndi kuchepetsa vasopressor, zoonekera bwino kwambiri pa vasoplegia yomwe yayamba kale ndi shoko ya sepsis ya koyambirira, koma palibe phindu populumutsa moyo lomwe lasonyezedwa, ndipo malire a chitetezo amachotsa magulu angapo a odwala. Aliyense amene akukumana ndi mavuto amenewa ali kale m'chisamaliro cha odwala kwambiri, ndipo kugwiritsa ntchito methylene blue pamenepa ndi chisankho cha gulu lomwe likumuchiza m'chipinda cha chisamaliro cha odwala kwambiri (ICU), osati chithandizo cha kunyumba choganiziridwa kuchokera pa kulowetsa mankhwala m'mitsempha m'chipatala.