Nkhani
Kuwerenga E. coli ndi maonekedwe a magulu ena a mabakiteriya pa agar ya EMB

Wophunzira amapaka chitsanzo chosadziwika m'mizere pa agar ya eosin methylene blue, amachisiya kuti chikule usiku wonse, ndipo amabwerera n'kupeza mbale yokhala ndi magulu akuda a mabakiteriya onyezimira mobiriwira. Zomwe walemba m'kabuku ndi zakuti "E. coli, yatsimikiziridwa." Mawu amenewa akunena zambiri kuposa zimene mbale ingapereke umboni wake. Mbale imasonyeza makhalidwe a kukula ndi kuwitsa shuga pansi pa mikhalidwe inayake. Kudziwika kwa mtundu wa bakiteriya ndi mfundo ina yomwe imafunika umboni wake wapadera.
Bukuli limaona zotsatira za agar ya EMB ngati zinthu zofunika kutanthauziridwa. Limafotokoza mfundo yake, limafotokoza zithunzi za mbale pamodzi ndi zitsanzo zowongolera, ndipo limatchula zochitika zomwe chithunzi cha m'mabuku chimatha kusocheretsa.
Mfundo ya mmene mbale imagwirira ntchito
Agar ya EMB imasankha tizilombo tomwe tingakule komanso imathandiza kusiyanitsa tizilomboto. Utoto wa eosin Y ndi methylene blue umalepheretsa kukula kwa tizilombo tambiri ta Gram positive, motero chakudyachi chimakomera kukula kwa tizilombo ta Gram negative. Mitundu ya utoto yomweyi imagwiranso ntchito ngati zizindikiro: bakiteriya akawitsa shuga wopezeka ndi kupanga asidi wokwanira pafupi ndi gulu lake, gululo limatenga utoto wambiri ndipo limasanduka lofiirira kwambiri mpaka lakuda labuluu. Asidi akapangidwa mwamphamvu, pamwamba pa gululo pangasonyeze kunyezimira kobiriwira ngati chitsulo komwe kumasintha ndi ngodya yoonera. Ndondomeko ya ASM ya mbale za agar ya eosin methylene blue imafotokoza kuphatikizana kwa kusankha ndi kusiyanitsa kumeneku ndipo imapereka zithunzi zoyerekezera zophunzitsira.
Pali mfundo imodzi yofunika musanawerenge zotsatira zilizonse: onani kapangidwe ka agar yomwe mukugwiritsa ntchito. Kapangidwe kakale ka Holt Harris Teague kali ndi lactose ndi sucrose, pomwe Levine EMB ili ndi lactose yokha. Bakiteriya amene amawitsa sucrose koma osati lactose, monga zitsanzo zambiri zolekanitsidwa za Serratia marcescens, angakhale ndi maonekedwe osiyana pa mitundu iwiri imeneyi. Zolemba za wopanga zokhudza zakudya za EMB zimafotokoza momveka bwino kusiyana kwa kapangidwe kumeneku. Lembani dzina la wopanga ndi kapangidwe ka agar m'kabuku pamodzi ndi zotsatira.
Agar ya EMB yokonzedwa koma yosaikidwa tizilombo nthawi zambiri imakhala yofiira yabulauni mpaka yofiirira yokhala ndi kufiira, ndipo nthawi zina imakhala ndi kabiriwira kapena tinthu ting'onoting'ono totsamira. Mtundu umenewo wa chakudyacho si kukula kwa tizilombo. Yerekezani zotsatira zonse ndi mbale yosaikidwa tizilombo kapena maonekedwe oyambirira olembedwa, ndipo werengani mbale yoyamba pambuyo pa pafupifupi 18 mpaka 24 hours za kuikulitsa pamalo okhala ndi mpweya pa 35 mpaka 37 C, pokhapokha ngati ndondomeko yophunzitsira ikunena zina. Kuikulitsa kwa nthawi yaitali kungasinthe maonekedwe a kuwitsa shuga.
Mmene mungayang'anire mbale
Gwiritsani ntchito kuwala kwa mitundu iwiri. Choyamba yang'anani mbale ndi kuwala kobwerera kuchokera pa iyo kapena kochokera kumbali, ndipo muipendeketse: kunyezimira ngati chitsulo kumasintha ndi ngodya yoonera ndipo kungaonekere kapena kutha mukasintha ngodyayo. Kenako yang'anani ndi kuwala kodutsa m'mbaleyo kuti muone mtundu wa magulu ndi malo akuda pakati pawo. Gwiritsani ntchito magulu olekanitsidwa bwino, chifukwa kudzazana ndi magulu oyandikana kumasintha kuchuluka kwa asidi pamalopo ndipo kungachepetse kapena kuwonjezera kuonekera kwa mtundu. Zithunzi za ASM zimasonyeza zimenezi mwachindunji: E. coli ikakulitsidwa limodzi ndi tizilombo tina ingataye kunyezimira komwe kumayembekezereka chifukwa tizilombo toyizungulira timasintha mikhalidwe ya asidi.
Phatikizani zitsanzo zowongolera nthawi iliyonse yomwe ntchito yophunzirayo imalola. Zitsanzo zomwe zimagwiritsidwa ntchito kawirikawiri pophunzitsa ndi E. coli ATCC 25922 posonyeza mtundu wakuda wabuluu ndi kunyezimira ngati chitsulo, bakiteriya wosawitsa shuga monga Salmonella Typhimurium ATCC 14028 kapena Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 posonyeza maonekedwe opanda mtundu, komanso bakiteriya wa Gram positive monga Enterococcus faecalis kapena Staphylococcus aureus ngati chitsanzo chowongolera cha kulepheretsa kukula, monga zalembedwera mu matebulo ovomerezeka owongolera khalidwe la zakudya za EMB. Ngati chitsanzo chowongolera chomwe chikuyenera kusonyeza kunyezimira sichikuwonetsa, ganizirani za nthawi ndi mikhalidwe ya kukulitsa, kudzazana, kapena kapangidwe ka agar musanakayikire chitsanzo chosadziwikacho.
Buku la zithunzi zofotokozera maonekedwe a mbale
Mbale zomwe zili m'munsimu ndi zithunzi zopangidwa kuti zifotokoze, osati zithunzi zojambulidwa za tizilombo tomwe tinakulitsidwa kwenikweni. Zimasonyeza maonekedwe ofunika kuyang'ana, osati mtundu weniweni wa mzere uliwonse wa bakiteriya. Yerekezani ndi zithunzi zenizeni zoyerekezera za ASM komanso mbale zenizeni za mu labotale yophunzitsira.
Mbale 1: Escherichia coli pa agar ya EMB, bakiteriya wowitsa lactose mwamphamvu

E. coli pa agar ya EMB nthawi zambiri imakhala yofiirira kwambiri mpaka yakuda yabuluu, ndipo nthawi zambiri imakhala ndi malo akuda pakati ndi kunyezimira kobiriwira ngati chitsulo chifukwa cha kupanga asidi mwamphamvu. Kunyezimira kumeneku ndi chizindikiro chodziwika bwino chomwe ophunzira amafufuza, koma kuchitenge ngati umboni wothandizira osati chizindikiro chotsimikizira mtunduwo. Mphamvu ya kunyezimira imasiyana malinga ndi mzere wa bakiteriya, nthawi yokulitsa, kudzazana kwa magulu, ndi ngodya yoonera. Kusowa kwa kunyezimira sikutanthauza kuti si E. coli, ndipo gulu lakuda lopanda kunyezimira lingasonyeze mabakiteriya ena angapo owitsa shuga. Sankhani gulu lolekanitsidwa bwino pa ntchito iliyonse yotsatira m'malo mowerenga zotsatira kuchokera pamalo odzazana.
Mbale 2: Klebsiella pneumoniae pa agar ya EMB, bakiteriya wowitsa shuga wokhala ngati ntchofu

Klebsiella pneumoniae pa agar ya EMB nthawi zambiri imapanga magulu akulu, onyezimira, okhala ngati ntchofu, amitundu ya pinki yofiirira mpaka bulauni yofiirira. Nthawi zambiri amakhala ndi malo akuda pakati koma kawirikawiri alibe kunyezimira kwamphamvu ngati chitsulo. Maonekedwe ofanana amapezeka mwa mabakiteriya ena owitsa shuga ogwirizana nawo monga Enterobacter. Kapangidwe kokhala ngati ntchofu ndi kukula kwa gulu ndi mbali ya kuwerenga zotsatira: gulu lapinki laling'ono ndi lathyathyathya limatanthauzidwa mosiyana ndi gulu lalikulu, lotukuka ngati denga lozungulira, lokhala ngati ntchofu. Monga zimakhalira ndi E. coli, mbale imangopereka umboni wa makhalidwe a kuwitsa shuga, ndipo kutchula mtundu weniweni wa bakiteriya kumafunika kutsimikizira ndi mayeso a zochita za mankhwala m'tizilombo monga tafotokozera m'munsimu.
Mbale 3: Salmonella pa agar ya EMB ndi mabakiteriya ena osawitsa shuga, magulu opanda mtundu

Salmonella pa agar ya EMB ndi mabakiteriya ena ogwirizana nawo osawitsa lactose, kuphatikizapo Shigella ndi zitsanzo zambiri zolekanitsidwa za Pseudomonas, nthawi zambiri amakula ngati magulu opanda mtundu mpaka olola kuwala kudutsamo pang'ono kapena achikasu chofiirira chopepuka. Kapangidwe kena ka agar ndi mikhalidwe ina zimapatsa maguluwo kapinki kochepa, choncho gulu lapinki wopepuka silitanthauza lokha kuti ndi bakiteriya wowitsa shuga. EMB sisiyanitsa Salmonella ndi Shigella kapena mabakiteriya ena osawitsa shuga; kusiyanitsa kumeneku kumachitika m'mayeso otsatira. Dziwaninso kuti mizere ya Salmonella yowitsa lactose yokhala ndi magulu onyezimira ngati chitsulo ofanana ndi a E. coli yalembedwa kuti ilipo. Ichi ndi chifukwa china chomwe mbale imodzi singamalize kutsimikizira.
Mbale 4: Serratia marcescens ndi msampha wa kapangidwe ka agar
Serratia marcescens ili ndi gawo lake chifukwa ophunzira nthawi zambiri amayembekezera magulu ofiira kenako n'kutanthauzira mbale molakwika. Zitsanzo zambiri zolekanitsidwa kuchokera kwa odwala siziwitsa lactose, choncho pa Levine EMB nthawi zambiri zimaoneka zotumbululuka kapena za mtundu wochepa. Popeza zitsanzo zambiri zimawitsa sucrose, agar yokhala ndi sucrose ingapereke mtundu wakuda kwambiri kapena kusintha kokhudzana kwambiri ndi asidi. Musayembekezerenso utoto wofiira wodziwika wa prodigiosin pa 35 mpaka 37 C; kupanga utotowo sikuchitika modalirika pa kutentha kwa makina okulitsira tizilombo. Ndondomeko ikatchula Serratia marcescens pa agar ya EMB, onani kapangidwe ka agar komwe mawuwo akuganizira. Ndemanga ya mmene Serratia imagwiritsira ntchito zakudya imafotokoza mwachidule khalidwe losawitsa lactose komanso kuwitsa sucrose mosiyanasiyana lomwe limayambitsa msampha umenewu.
Mbale 5: zitsanzo zowongolera ndi tizilombo tolepheretsedwa kukula

Tizilombo ta Gram positive monga Staphylococcus, Enterococcus, Streptococcus, ndi Bacillus nthawi zambiri timalepheretsedwa kukula kapena kukula kwawo kumachepetsedwa kwambiri pa agar ya EMB, ngakhale si mzere uliwonse womwe umalepheretsedwa kwathunthu. Gulu la zitsanzo zowongolera limathandiza kuwerenga zotsatira mokhulupirika: chitsanzo chowongolera cha E. coli chiyenera kukula bwino ndi mtundu wakuda wabuluu ndi kunyezimira, chitsanzo chowongolera cha bakiteriya wosawitsa shuga chiyenera kukula mopanda mtundu, ndipo chitsanzo chowongolera cha kulepheretsa kukula chiyenera kukula pang'ono kapena kusakula konse. Ngati chitsanzo chowongolera cha kulepheretsa kukula chikukula bwino, gawo losankha tizilombo lalephera ndipo zotsatira zina zonse za agar yopangidwa pa nthawi yomweyo ziyenera kukayikiridwa. Njira zopaka utoto zimayankha funso losiyana ndi la zakudya zokulitsira tizilombo; kuti mudziwe za kupaka utoto pa galasi la maikulosikopu mu labotale, onani buku la zithunzi za kupaka utoto wa methylene blue.
Kuyerekezera kokhala ndi malire
| Zomwe zaoneka pa agar ya EMB | Tanthauzo lotheka | Zomwe sizikutsimikizira |
|---|---|---|
| Gulu lakuda labuluu lokhala ndi kunyezimira kobiriwira pansi pa kuwala kochokera kumbali | Kuwitsa shuga mwamphamvu, E. coli ndi imodzi mwa mitundu yomwe ingakhale yoyambirira kuganiziridwa | Mtundu weniweni wa bakiteriya; mabakiteriya ena owitsa shuga mwamphamvu anganyezimire |
| Gulu lalikulu lapinki lofiirira lokhala ngati ntchofu, lopanda kunyezimira | Bakiteriya wowitsa shuga wokhala ndi makhalidwe a chophimba chakunja, Klebsiella ingakhale imodzi mwa mitundu yake | Kuti ndi Klebsiella pneumoniae mwachindunji; Enterobacter imaoneka mofanana |
| Gulu lopanda mtundu kapena lolola kuwala kudutsamo pang'ono | Bakiteriya wosawitsa lactose, mwachitsanzo Salmonella, Shigella, Pseudomonas | Kuti ndi bakiteriya uti wosawitsa shuga; kusiyanitsa Salmonella ndi Shigella kumafunika mayeso ena |
| Gulu lotumbululuka pamene mtundu wofiira unkayembekezereka | Mwina ndi Serratia pa EMB yokhala ndi lactose yokha pa 37 C | Kusakhalapo kwa Serratia; onani kapangidwe ka agar ndi kutentha |
| Palibe kukula kapena pali magulu ang'onoang'ono kwambiri omwe kukula kwawo kwachepetsedwa | Mwina ndi kulepheretsedwa kwa tizilombo ta Gram positive | Kusakhalapo kwa tizilombo kapena mtundu wawo; mizere ina imapulumuka kulepheretsedwa |
Ziganizo zitatu zikufotokoza mwachidule maonekedwe osocheretsa. Mtundu wakuda sutanthauza E. coli, chifukwa Klebsiella, Enterobacter, ndi mabakiteriya ena owitsa shuga amapanga malo akuda pakati popanda kunyezimira. Mtundu wapinki sutanthauza Klebsiella, chifukwa mabakiteriya owitsa shuga pang'onopang'ono kapena pamlingo wapakatikati komanso ena omwe amatchedwa osawitsa shuga amaoneka apinki kapena ofiirira opepuka. Kunyezimira sikutsimikizira kuti ndi E. coli, chifukwa mabakiteriya ena owitsa shuga mwamphamvu angapangitse kunyezimira kumeneku. Ndondomeko yophunzitsira ndi zithunzi zake za tizilombo tosiyanasiyana tokulitsidwa pamodzi zimasonyeza vuto lililonse mwa amenewa.
Malire a kutsimikizira
Agar ya EMB imasonyeza maonekedwe ndi makhalidwe a bakiteriya, osati mtundu wake weniweni. Tizilombo tosiyanasiyana tingakhale ndi maonekedwe amodzi a magulu, ndipo bakiteriya m'modzi angasiyane ndi chithunzi chake cha m'mabuku malinga ndi mzere wake, zaka za gulu lake, kudzazana, kapangidwe ka agar, ndi mikhalidwe ya kukulitsa. N'chifukwa chake njira zophunzitsira ndi zogwira ntchito za mu zipatala zimatenga maonekedwe pa EMB ngati zizindikiro zongoganizira mtundu.
Njira ya wophunzira yomwe ingathandizidwe ndi umboni ndi iyi: fotokozani gulu lolekanitsidwa (kukula kwake, mtundu wake, pakati pake, kunyezimira pansi pa kuwala kochokera kumbali, ndi khalidwe lokhala ngati ntchofu), lembani kapangidwe ka agar, nthawi ndi kutentha kwa kukulitsa, ndi zitsanzo zowongolera; kenako tengani gulu lolekanitsidwa bwino n'kulikulitsanso kuti mukhale ndi mtundu umodzi wokha musanachite mayeso aliwonse otsimikizira. Mayeso otsatira omwe amachitika kawirikawiri akuphatikizapo kupaka utoto kwa Gram pamodzi ndi mayeso a IMViC kuti azindikire mwachiyerekezo E. coli ndi mabakiteriya a gulu la coliform, TSI kapena KIA ndi magulu a mayeso a zochita za mankhwala m'tizilombo ogwirizana ndi bakiteriya aliyense wa m'matumbo, komanso mayeso okhudzana ndi ma antigen ndi ma antibody, MALDI TOF, kapena njira zina zotsimikiziridwa zodziwira mtundu pamene ntchitoyo ikufuna zimenezo. Kuti mudziwe mmene EMB imagwirizanirana ndi zakudya zina zokulitsira tizilombo ta m'matumbo zomwe zimasankha ndi kusiyanitsa, onani zofotokozera zoyambirira za zakudya zokulitsira tizilombo ta m'matumbo ndi mayeso otsatira kupaka utoto kwa Gram. Pankhani yokhudzana ndi zomwe utoto wabuluu pa galasi la maikulosikopu ungatsimikizire ndi zomwe sungatsimikizire, buku la zithunzi za kupaka utoto wa methylene blue limasiyanitsa zomwe zaoneka ndi chiganizo chomaliza motsatira mfundo yomweyi.
Lembani zomwe mwaona musanalembe chiganizo chomaliza. "Magulu akuda abuluu okhala ndi kunyezimira kobiriwira kosintha ndi ngodya yoonera pa Levine EMB pambuyo pa 24 hours, zogwirizana ndi kuwitsa lactose mwamphamvu" ndi mawu omwe angathandizidwe ndi umboni. "E. coli, yatsimikiziridwa" imafuna gawo lotsimikizira lomwe mbale yokha singapereke.