မက်သလင်းဘလူး စမ်းသပ်မှုများတွင် ဓာတ်ပြုလွယ်သော အောက်ဆီဂျင်မျိုးစိတ်များကို တိုင်းတာခြင်း

ဓာတ်ခွဲခန်းနှစ်ခုသည် မိမိတို့အသီးသီးက မက်သလင်းဘလူး၏ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်မှုစမ်းသပ်ချက်ဟု ခေါ်ဆိုသော စမ်းသပ်မှုကို ပြုလုပ်ကြသည်။ တစ်ခုက ထိုဆိုးဆေးသည် ဓာတ်ပြုလွယ်သော အောက်ဆီဂျင်မျိုးစိတ်များကို လျှော့ချပေးသည်ဟု အစီရင်ခံသည်။ အခြားတစ်ခုက ထိုမျိုးစိတ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု အစီရင်ခံသည်။ နှစ်ခုစလုံးတွင် ပမာဏနှင့် တုံ့ပြန်မှုကြား ဆက်နွယ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာပြသသည့် မျဉ်းကွေးများ ရှိသည်။ နှစ်ခုစလုံးက ရိုးသားစွာ တင်ပြကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကွာခြားချက်မှာ လိမ်လည်မှု သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်မှုမရှိခြင်း မဟုတ်ပါ။ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည် မတူညီသော အလင်းအခြေအနေများတွင် မတူညီသော မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုပေးသည့် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းများဖြင့် မတူညီသော အရာများကို တိုင်းတာခဲ့ပြီး၊ ရလဒ်နှစ်မျိုးစလုံးကို ROS ဟူသော စကားလုံးတစ်လုံးတည်းဖြင့် ဖော်ပြခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

မက်သလင်းဘလူးကို တိကျစွာတိုင်းတာရန် ခက်ခဲရခြင်းမှာ ၎င်းသည် စောင့်ကြည့်တိုင်းတာရမည့် ဓာတုဖြစ်စဉ်ထဲတွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်နေသော မော်လီကျူးဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမှောင်ထဲတွင် ၎င်းသည် အီလက်ထရွန်ပေးသူများနှင့် လက်ခံသူများကြား အီလက်ထရွန်များကို ကူးပို့ပြီး မူလပုံစံသို့ ပြန်ရောက်ကာ နောက်တစ်ကြိမ် စက်ဝန်းလည်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသည်။ အလင်းအောက်တွင်မူ အလင်းအာရုံတုံ့ပြန်စေသော ပစ္စည်းဖြစ်လာပြီး စွမ်းအင်မြင့် triplet အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသည်။ ထိုအခြေအနေမှ အောက်ဆီဂျင်သို့ စွမ်းအင်လွှဲပေးကာ singlet အောက်ဆီဂျင်ကို ဖြစ်စေနိုင်သကဲ့သို့၊ အီလက်ထရွန်လွှဲပေးကာ ရယ်ဒီကယ်များနှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုဒ်ကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုစနစ်ထဲသို့ ထည့်သည့် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းမှန်သမျှသည် ဆိုးဆေးကိုယ်တိုင်ကြောင့် ဓာတ်တိုးခြင်း၊ ဓာတ်လျော့ခြင်း၊ အရောင်ပျောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အလင်းဆိုင်ရာ အချက်ပြမှုကွယ်ဖုံးခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ROS ဖတ်ရှုရလဒ်တစ်ခုအတွက် ပထမဆုံးမေးရမည့် မေးခွန်းသည် ကိန်းဂဏန်းဘယ်လောက်လဲ ဟူ၍ မဟုတ်ပါ။ တိုင်းတာစမ်းသပ်နည်းက အမှန်တကယ် ဘာကိုသိရှိပေးသလဲ၊ ဆိုးဆေးက ထိုတိုင်းတာစမ်းသပ်မှုအပေါ် ဘာလုပ်သလဲ ဟူ၍ဖြစ်သည်။

Amplex Red — စံညှိထားသော ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုဒ် တိုင်းတာစမ်းသပ်နည်း

မှန်ကန်စွာ စီစဉ်ထားပါက မက်သလင်းဘလူးနှင့် Amplex Red တွဲဖက်အသုံးပြုမှုသည် ဤသုတေသနစာပေများတွင် အခိုင်မာဆုံး အထောက်အထားပြနိုင်သည့် တွဲဖက်မှုဖြစ်သည်။ ဓာတုတုံ့ပြန်မှုသည် သီးသန့်ဖြစ်သည်။ Horseradish peroxidase သည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုဒ်ကို အသုံးပြုပြီး Amplex ဓာတ်ပြုခံပစ္စည်းကို အလင်းရောင်ခြည်ထုတ်သည့် ထုတ်ကုန် resorufin အဖြစ် ဓာတ်တိုးစေသည်။ ဓာတ်ပြုပါဝင်မှုပမာဏအချိုးမှာ ခန့်မှန်းအားဖြင့် တစ်နှင့်တစ် ဖြစ်သည်။ နမူနာထဲရှိ ပါအောက်ဆိုဒ်သည် အာရုံခံကိရိယာတွင် ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေါ်ထွက်လာသည်။ အများအားဖြင့် လက်ခံသတ်မှတ်ထားသော ROS အုပ်စုတွင် အခြားမည်သည့်မျိုးစိတ်ကမျှ ထိုတုံ့ပြန်မှုကို တိုက်ရိုက်မဖြစ်စေပါ။

အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အားသာချက်မှာ စံညှိခြင်းဖြစ်သည်။ သေချာစွာလုပ်ဆောင်သူသည် ပမာဏသိရှိထားသော ပါအောက်ဆိုဒ်စံနမူနာများကို တူညီသော ဘပ်ဖာ၊ တူညီသော peroxidase နှင့် ဓာတ်ပြုခံပစ္စည်းပြင်းအား၊ တူညီသော ပျိုးထားချိန်၊ တူညီသော အလင်းတိုင်းတာဆက်တင်များဖြင့် စမ်းသပ်ပြီးနောက် နမူနာများကို ထိုစံမျဉ်းကွေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ရှုသည်။ ဤနည်းလမ်း၏ အခြေခံဖြစ်သော ဦးနှောက်မှ ခွဲထုတ်ထားသည့် မိုင်တိုကွန်ဒရီးယားများဆိုင်ရာ လေ့လာမှုတွင် စာရေးသူများက ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ စမ်းသပ်တစ်ကြိမ်စီ၏ အဆုံးတွင် ပမာဏသိရှိထားသော ပါအောက်ဆိုဒ်ကို ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ရလဒ်ကိန်းဂဏန်းများကို အလိုအလျောက်သတ်မှတ်ထားသော ဖလူအိုရက်ဆင့်ယူနစ်များအစား ပရိုတင်းတစ်မီလီဂရမ်လျှင် တစ်မိနစ်အတွင်း ပီကိုမိုးလ်ဖြင့် ဖော်ပြသည့် နှုန်းများအဖြစ် အစီရင်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့လုပ်ခြင်းက အလင်းတောက်ပမှုကို တိုင်းတာချက်အဖြစ် ပြောင်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုလေ့လာမှုမှ အသေးစိတ်အချက်သုံးချက်ကို အတုယူသင့်သည်။ ပထမ၊ စာရေးသူများသည် ပါအောက်ဆိုဒ်ကို ဖျက်ဆီးပေးသော catalase ဖြင့် အချက်ပြမှုကို အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ Catalase ထည့်လိုက်သောအခါ မက်သလင်းဘလူးကြောင့် မြင့်တက်လာသည့် ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ထိုအချက်က အချက်ပြမှုသည် အလင်းတိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ အတုအယောင်မဟုတ်ဘဲ ပါအောက်ဆိုဒ်ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ဒုတိယ၊ လှုံ့ဆော်အလင်းတန်းကို အလင်းတံခါးဖြင့် ပိတ်ဖွင့်ထိန်းချုပ်ကာ နမူနာများကို ပုံမှန်အလင်းပမာဏ၏ ရှစ်ပုံတစ်ပုံသာ ရရှိစေခြင်းဖြင့် အလင်းပေးမှုကို တိုက်ရိုက်စမ်းသပ်ခဲ့ကြသည်။ အချက်ပြမှုမှာ ကိုးရာခိုင်နှုန်းသာ လျော့ကျခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အစီရင်ခံခဲ့သော ပါအောက်ဆိုဒ်၏ ကိုးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် တိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည့် အလင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တတိယ၊ ပါအောက်ဆိုဒ်ဖယ်ရှားမှုကို လျှပ်ကူးတံဖြင့် သီးခြားတိုင်းတာခဲ့ပြီး ဆိုးဆေးသည် ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးစေသကဲ့သို့ ဖယ်ရှားမှုကိုလည်း နှေးကွေးစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ အသားတင် ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင်ကိုသာ အစီရင်ခံပေးသည့် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းဆိုလျှင် ထိုသက်ရောက်မှုနှစ်မျိုးကို ရောထွေးသတ်မှတ်မိမည်ဖြစ်သည်။

ဤတိုင်းတာစမ်းသပ်နည်းတွင် မှားယွင်းနိုင်သည့် ပုံစံများ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး မက်သလင်းဘလူးက ထိုပုံစံအချို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ Resorufin က အလင်းထုတ်လွှတ်သည့် အနီရောင်ရောင်စဉ်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ဆိုးဆေးကလည်း ကျယ်ပြန့်စွာ အလင်းစုပ်ယူသည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုးဆေးပြင်းအားမြင့်သည့်အခါ နမူနာသည် အတွင်းပိုင်းအလင်းစစ်ထုတ်မှုသက်ရောက်ချက်များကြောင့် မိမိအချက်ပြမှုကို မိမိဘာသာ ကွယ်ဖုံးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် စံနမူနာများတွင် စမ်းသပ်နမူနာများနှင့် တူညီသော ဆိုးဆေးပြင်းအား ပါဝင်သင့်သည်။ Amplex Red သည်လည်း အလင်းကြောင့် ကိုယ်တိုင်ဓာတ်တိုးနိုင်ပြီး ၎င်း၏ထုတ်ကုန် resorufin သည် စူပါအောက်ဆိုဒ်နှင့် ပါအောက်ဆိုဒ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အလင်းကြောင့် ဓာတ်တိုးဓာတ်လျော့စက်ဝန်းတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။ စမ်းသပ်မှုတွင် အလင်းအာရုံတုံ့ပြန်စေသော ပစ္စည်းကိုပါ အလင်းပေးထားလျှင် ထိုအချက်သည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ လက်တွေ့ဖြေရှင်းနည်းမှာ ဆိုးဆေးနှင့် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းကို အတူတကွ အလင်းပေးမည့်အစား မက်သလင်းဘလူးနမူနာများကို ဦးစွာအလင်းပေးပြီး၊ ခွဲယူထားသော နမူနာပမာဏငယ်များကို Amplex ဓာတ်ပစ္စည်းများဖြင့် အမှောင်ထဲတွင် တိုင်းတာစမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် superoxide dismutase သည် Amplex အချက်ပြမှုကို ရိုးရိုးလျှော့ချပေးရုံ မဟုတ်ပါ။ စူပါအောက်ဆိုဒ်ကို ပါအောက်ဆိုဒ်အဖြစ် ပြောင်းခြင်းက အချက်ပြမှုကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင် တိုးလာစေသော SOD ထိန်းချုပ်စမ်းသပ်ချက်သည် မအောင်မြင်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ စူပါအောက်ဆိုဒ်သည် ရှေ့အဆင့်တွင် ပါဝင်သော မျိုးစိတ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။

DCFDA — သီးသန့်မဟုတ်သော ဓာတ်တိုးမှုညွှန်ပြပစ္စည်း

မက်သလင်းဘလူးနှင့် DCFDA တွဲဖက်အသုံးပြုမှုသည် ရှုပ်ထွေးမှုအများစု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ DCFH-DA သည် ဆဲလ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းသုံးစွဲသည့် ရှေ့ပြေးပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ဆဲလ်အတွင်းရှိ esterase အင်ဇိုင်းများက ၎င်း၏ acetate အုပ်စုများကို ဖယ်ရှားပြီး ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင်မထုတ်သော DCFH ကို ချန်ထားသည်။ DCFH ဓာတ်တိုးသည့်အခါ ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင်ထုတ်သော DCF ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းကို ဓာတ်တိုးစေနိုင်သော အရာများမှာ များစွာရှိသည် — ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ် ရယ်ဒီကယ်များ၊ peroxidase နှင့် heme ကြားခံပစ္စည်းများ၊ နိုက်ထရိုဂျင်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ ဟိုက်ပိုကလိုရပ်စ်အက်ဆစ်နှင့် ပါအောက်စီနိုက်ထရိုက်မှ ဆင်းသက်လာသော ရယ်ဒီကယ်များတို့ဖြစ်သည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုဒ်တစ်မျိုးတည်းက ၎င်းကို အသုံးဝင်လောက်သော နှုန်းဖြင့် တိုက်ရိုက်ဓာတ်တိုးမပေးပါ။ ပါအောက်ဆိုဒ်အပေါ် မူတည်သော ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင် ဖြစ်ပေါ်ရန် ယေဘုယျအားဖြင့် သံ၊ heme ပရိုတင်းများ သို့မဟုတ် peroxidase ဓာတုဖြစ်စဉ်က တုံ့ပြန်မှုစက်ဝန်းတွင် ပါဝင်ရန်လိုသည်။

နည်းလမ်းဖော်ပြချက်တိုင်းတွင် ကိုးကားသင့်သည့် ဝေဖန်သုံးသပ်ချက်မှာ Kalyanaraman နှင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၏ DCFH ကို အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းအဖြစ် သုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ ဆန်းစစ်ချက်မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းပြချက်ကြောင့် DCFDA ကို ပယ်ချခဲ့သော ဦးနှောက်မိုင်တိုကွန်ဒရီးယား လေ့လာမှု တွင် ထိုဆန်းစစ်ချက်ကို အနှစ်ချုပ်ထားသည်။ ၎င်းတို့က ထိုဆိုးဆေးသည် တုံ့ပြန်မှုနှေးကွေးပြီး ဓာတ်ပြုပါဝင်မှုပမာဏအချိုးကို မသတ်မှတ်နိုင်သေးကြောင်း၊ မှန်ကန်သော စံညှိမှုမရှိကြောင်းနှင့် ROS မဟုတ်သော ဒြပ်ပေါင်းများနှင့်လည်း တုံ့ပြန်ကြောင်း ပြသခဲ့ကြသည်။ အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းသည် မိမိတိုင်းတာသည့် ဖြစ်စဉ်ကိုလည်း ချဲ့ထွင်ပေးသည်။ DCFH ၏ အီလက်ထရွန်တစ်လုံး ဆုံးရှုံးသော ဓာတ်တိုးမှုက DCF ရယ်ဒီကယ်ကို ဖြစ်စေပြီး၊ ၎င်းက အောက်ဆီဂျင်နှင့် တုံ့ပြန်ကာ စူပါအောက်ဆိုဒ်ကို ဖြစ်စေသည်။ ထိုစူပါအောက်ဆိုဒ်သည် dismutation တုံ့ပြန်မှုမှတစ်ဆင့် ပါအောက်ဆိုဒ်ကို ထပ်မံဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဖတ်ရှုရလဒ်ကို ဖြစ်စေသော လုပ်ငန်းစဉ်က မိမိအစီရင်ခံသည့် ဓာတုဖြစ်စဉ်ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးနေခြင်းဖြစ်သည်။

ဤအချက်များကြောင့် DCFDA သည် အသုံးမဝင်တော့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ၎င်းကို မျိုးစိတ်ခွဲခြားသတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်းအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ ကနဦးစစ်ဆေးသည့် နည်းလမ်းအဖြစ်သာ သတ်မှတ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ DCF ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင် မြင့်တက်ခြင်းသည် ဓာတ်တိုးပစ္စည်းအပေါ် မူတည်သော အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်း၏ ဓာတ်တိုးမှု တိုးလာသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ပါအောက်ဆိုဒ် တိုးလာသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းတစ်မျိုးတည်းဖြင့် မတိုင်းတာနိုင်သော စုစုပေါင်း ROS ပမာဏ တိုးလာသည်ဟုလည်း လုံးဝ မဆိုလိုပါ။ အစောပိုင်း မက်သလင်းဘလူးသုတေသနတွင် တစ်မိုက်ခရိုမိုလာထက် မြင့်သော ပြင်းအား၌ DCF ဓာတ်တိုးမှုကို အခြေခံခဲ့သော လေ့လာမှုများက ဓာတ်တိုးမှုအားပေးသည့် သက်ရောက်ချက်များကို အစီရင်ခံခဲ့ကြသည်။ တစ်ချိန်တည်းက အခြားစနစ်များတွင်မူ ပါအောက်ဆိုဒ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဆဲလ်သေဆုံးမှုမှ ကာကွယ်ပေးခြင်းကို အစီရင်ခံခဲ့ကြသည်။ မတူညီသော ဓာတ်တိုးဓာတ်လျော့အခြေအနေများတွင် တူညီသည့် ဆိုးဆေးတစ်မျိုးအတွက် တွေ့ရှိချက်နှစ်မျိုးစလုံး မှန်ကန်နိုင်သည်။ DCF ရလဒ်တစ်ခုတည်းက မည်သည့်ဓာတ်တိုးပစ္စည်းက အချက်ပြမှုကို ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း မပြောနိုင်ပါ။ အစောပိုင်း ဦးနှောက်မိုင်တိုကွန်ဒရီးယား လေ့လာမှု၏ အရေးပါချက်မှာ ဤကနဦးစစ်ဆေးမှုကို စံညှိထားသော ပါအောက်ဆိုဒ်တိုင်းတာမှုဖြင့် အစားထိုးပြီး ပါအောက်ဆိုဒ်ဝန်ထုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆိုးဆေးပြင်းအား တစ်ရာနာနိုမိုလာမျှသာ ရှိသော်လည်း စမ်းသပ်ခဲ့သည့် ဓာတ်ပြုခံပစ္စည်းနှင့် အသက်ရှူဇီဝဖြစ်စဉ်အခြေအနေ အားလုံးတွင် ပါအောက်ဆိုဒ်ထုတ်လွှတ်မှု အဆပေါင်းများစွာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။

DCFDA တွင် မက်သလင်းဘလူးနှင့် သီးသန့်သက်ဆိုင်သည့် နောက်ထပ်လွဲမှားနိုင်သည့် အချက်တစ်ခု ရှိသည်။ ဆိုးဆေးသည် အရောင်ပြင်းထန်ပြီး ဓာတ်တိုးဓာတ်လျော့တုံ့ပြန်မှုတွင် ပါဝင်နိုင်သောကြောင့် ဖလူအိုရက်ဆင့်အလင်းရောင်ကို အရောင်ပျောက်စေခြင်း၊ အလင်းထုတ်လွှတ်မှုကို ငြိမ်းသတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆဲလ်တွင်း ROS နှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်း၏ ဓာတုဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်တိုးစေခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆဲလ်မပါဘဲ ဆိုးဆေးနှင့် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းသာ ပါဝင်သော ထိန်းချုပ်စမ်းသပ်ချက်သည် လုပ်ချင်မှလုပ်ရမည့် အပိုအလှဆင်ချက် မဟုတ်ပါ။ ဆိုးဆေးသည် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းနှင့် တိုက်ရိုက်အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှု ရှိမရှိကို ပြောပြသည့် စမ်းသပ်ချက်ဖြစ်သည်။

စပင်ဖမ်းယူခြင်းနှင့် အောက်ဆီဂျင်စားသုံးမှု — မျိုးစိတ်သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်မှုစီးဆင်းနှုန်း

ဖလူအိုရက်ဆင့်အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းများက ဓာတ်တိုးခံနိုင်သော အရာတစ်ခု ပေါ်လာကြောင်း ဖော်ပြသည့်နေရာတွင် စပင်ဖမ်းယူပစ္စည်းများနှင့် တွဲဖက်သည့် အီလက်ထရွန်စပင် ရီဇိုနန့်တိုင်းတာမှုက ထိုအရာသည် ဘာဖြစ်ခဲ့သလဲဆိုသည့် မေးခွန်းနှင့် ပိုနီးစပ်သော အဖြေကို ပေးသည်။ ရှေးဦးအခြေခံကျသော မက်သလင်းဘလူး၏ အလင်းဓာတုဖြစ်စဉ် လေ့လာမှုသည် ဆိုးဆေး၊ အက်စကော်ဘိတ်နှင့် အလင်းတို့မှ ဖြစ်ပေါ်သော အက်စကော်ဘိတ်ရယ်ဒီကယ်ကို ESR ဖြင့် ရှာဖွေသိရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် အောက်ဆီဂျင်စားသုံးမှုစမ်းသပ်ချက်များတွင် ပါအောက်ဆိုဒ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို ပြသခဲ့ပြီး စပင်ဖမ်းယူစမ်းသပ်ချက်များတွင် သံက ဓာတ်ကူပေးသော ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ်ရယ်ဒီကယ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို ပြသခဲ့သည်။ နည်းစနစ်တစ်ခုစီက အခြားနည်းစနစ်များ မဖြေဆိုနိုင်သည့် မေးခွန်းကို ဖြေဆိုခဲ့သည်။ ESR က ရယ်ဒီကယ်၏ အမျိုးအစားကို ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ အောက်ဆီဂျင်စားသုံးမှုက ဖလူအိုရက်ဆင့်အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းတစ်မျိုးမျိုးအပေါ် မမူတည်ဘဲ တုံ့ပြန်မှုစီးဆင်းနှုန်းကို ဖော်ပြပေးခဲ့သည်။ ထိုနည်းများကို ပေါင်းစပ်လိုက်ခြင်းက အလင်းပေးထားသော စနစ်တစ်ခုတည်းအတွင်း singlet အောက်ဆီဂျင်လမ်းကြောင်းနှင့် ရယ်ဒီကယ်လမ်းကြောင်း နှစ်မျိုးစလုံး လည်ပတ်နေကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

ထို 1984 ရလဒ်သည် ယနေ့တိုင် သတိပေးစာတစ်ခုသဖွယ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ အလင်းပေးထားပြီး ဓာတ်လျော့ပစ္စည်းတစ်ခု ရှိသည့်အခါ ဆိုးဆေးသည် ပါအောက်ဆိုဒ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သံရှိသည့်အခါ စနစ်က ထိုအုပ်စုထဲတွင် ဓာတ်ပြုမှုအမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ်ရယ်ဒီကယ်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ စာရေးသူများသည် ဤအချက်ကို မျက်စိအတွင်းရှိ အက်စကော်ဘိတ်နှင့် ဆက်စပ်ပြီး မျက်စိဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုကို အလွယ်တကူပြုလုပ်ခြင်းအပေါ် မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ယနေ့စာဖတ်သူများက အခြေအနေများကို သတိပြုသင့်သည် — အလင်း၊ ဓာတ်လျော့ပစ္စည်းနှင့် သံတို့ အတူရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအရာများထဲမှ တစ်ခုခုကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါက လမ်းကြောင်းသည် အားနည်းသွားသည် သို့မဟုတ် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

အောက်ဆီဂျင်လျှပ်ကူးတံများ၏ အရေးပါမှုက တစ်မျိုးကွဲပြားသည်။ Clark အမျိုးအစား လျှပ်ကူးတံသည် အသားတင် အောက်ဆီဂျင်စားသုံးမှုကို တိုင်းတာသည်။ ထိုတိုင်းတာမှုက ဆိုးဆေးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဓာတ်တိုးဓာတ်လျော့ဓာတုဖြစ်စဉ်သည် မော်လီကျူးအောက်ဆီဂျင်ကို စားသုံးနေကြောင်း အတည်ပြုပေးပြီး ဖလူအိုရက်ဆင့်ဆိုင်ရာ အတုအယောင်အချက်ပြမှုများက မဖန်တီးနိုင်သော တုံ့ပြန်မှုနှုန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်ကို ပေးသည်။ သို့သော် ထုတ်ကုန်ကို မျိုးစိတ်ခွဲခြားမပေးပါ။ ပါအောက်ဆိုဒ်၊ စူပါအောက်ဆိုဒ်၊ ရေ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် singlet အောက်ဆီဂျင်၏ အခြေအနေလျော့ကျခြင်းတို့အားလုံးတွင် အောက်ဆီဂျင်စားသုံးမှု ရှိသည်။ မျိုးစိတ်သတ်မှတ်ချက်မရှိသော စီးဆင်းနှုန်းသည် စီးဆင်းနှုန်းမရှိသော မျိုးစိတ်သတ်မှတ်ချက်ကဲ့သို့ပင် မပြည့်စုံပါ။ ထို့ကြောင့် အထောက်အထားခိုင်မာသော သုတေသနစာတမ်းများတွင် လျှပ်ကူးတံကို စံညှိထားသော ပါအောက်ဆိုဒ်တိုင်းတာစမ်းသပ်နည်း သို့မဟုတ် ဖမ်းယူပစ္စည်းတစ်ခုနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။

ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်မှုရလဒ်များ အဘယ်ကြောင့် ကွဲလွဲသနည်း

ဖတ်ရှုရလဒ်သုံးမျိုးကို ဘေးချင်းယှဉ်ကြည့်လိုက်ပါက မက်သလင်းဘလူးသုတေသနစာပေများတွင် ဆန့်ကျင်နေသယောင်ရှိသော အချက်များသည် နည်းလမ်းကွာခြားချက်များနှင့် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အချက်သုံးချက်ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းလာသည်။

ပထမ၊ ဆိုးဆေးသည် အီလက်ထရွန်ကူးပို့ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်ပြီး ပါအောက်ဆိုဒ်အရင်းအမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။ အောက်ဆီဂျင်မှ စူပါအောက်ဆိုဒ်ဖြစ်လာနိုင်သည့် အသက်ရှူဇီဝဖြစ်စဉ်နေရာများမှ အီလက်ထရွန်များကို အခြားဘက်သို့ လွှဲပေးခြင်းဖြင့် ၎င်းသည် ROS တစ်မျိုးကို လျှော့ချနိုင်သည်။ တစ်ဖက်တွင် ၎င်း၏ ဓာတ်လျော့ထားသော ပုံစံက အောက်ဆီဂျင်ကို ပါအောက်ဆိုဒ်အဖြစ် တိုက်ရိုက်ဓာတ်လျော့ပေးသဖြင့် အခြား ROS တစ်မျိုးကို တိုးစေသည်။ ထို့ကြောင့် မိုင်တိုကွန်ဒရီးယား၏ ဓာတ်တိုးဓာတ်လျော့ဓာတုဖြစ်စဉ်နှင့် ၎င်း၏ ရှောင်ကွင်းလမ်းကြောင်းအခန်းကဏ္ဍ ကို လေ့လာသော ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုသည် အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းအပေါ် မူတည်သည့် အဖြေများကို မျှော်လင့်ထားသင့်သည်။ တိုင်းတာခွက်တစ်ခုတည်းတွင် စူပါအောက်ဆိုဒ်ကို တုံ့ပြန်သည့် ဖတ်ရှုရလဒ် ကျဆင်းနေချိန်၌ ပါအောက်ဆိုဒ်ဖတ်ရှုရလဒ် မြင့်တက်နေနိုင်သည်။

ဒုတိယ၊ ပမာဏနည်းသော ပါအောက်ဆိုဒ်သည် ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေသည့်အရာသာ မဟုတ်ဘဲ အချက်ပြပစ္စည်းလည်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းသုတေသနကို ဆက်လက်လေ့လာခဲ့သော ကြွက်ဦးနှောက်မိုင်တိုကွန်ဒရီးယား လေ့လာမှုတွင် ဆိုးဆေးပြင်းအား ငါးဆယ်နာနိုမိုလာမျှမှစ၍ ပါအောက်ဆိုဒ်ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း ကုထုံးဆိုင်ရာ အဆင့်များတွင် မိုင်တိုကွန်ဒရီးယား DNA ပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကြိုတင်ထိတွေ့စေပြီးနောက် rotenone ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ပျက်စီးမှုကိုလည်း ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်။ ကုထုံးဆိုင်ရာ ပြင်းအားအတိုင်းအတာထက် များစွာမြင့်သော တစ်ရာမိုက်ခရိုမိုလာတွင်သာ ဆိုးဆေးသည် ရွေးချယ်ထားသော DNA အပိုင်းအစများကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ အနီရောင်အလင်းနှင့် ဆိုးဆေးနှစ်ဆယ်မိုက်ခရိုမိုလာကို တွဲသုံးသည့်အခါ စမ်းသပ်ခဲ့သည့် အပိုင်းအစအားလုံးကို ပျက်စီးစေသော singlet အောက်ဆီဂျင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပြုထားသော ယန္တရားမှာ ပမာဏနည်းသည့် ဖိအားကြောင့် လိုက်လျောညီထွေကာကွယ်တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ပေါ်သည့် hormesis ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ပါအောက်ဆိုဒ် အနည်းငယ်ထုတ်လုပ်ခြင်းက Nrf2 နှင့် ဆက်စပ်သော ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ကာကွယ်ရေးစနစ်များနှင့် မိုင်တိုကွန်ဒရီးယားအသစ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ရေတို ဓာတ်တိုးမှုအားပေးသည့် ဖတ်ရှုရလဒ်သည် ရေရှည် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်မှုရလဒ်မတိုင်မီ ပေါ်လာသည်။ တစ်နာရီတွင် ဖတ်ရှုသည့် တိုင်းတာစမ်းသပ်မှုနှင့် တစ်ရက်တွင် ဖတ်ရှုသည့် တိုင်းတာစမ်းသပ်မှုတို့သည် ကြားကာလအတွင်း ဇီဝဖြစ်စဉ် ပြောင်းလဲသွားသောကြောင့် မကိုက်ညီနိုင်ပါ။

တတိယ၊ မည်သည့်မော်လီကျူး ရှိနေသည်ကိုပင် အလင်းက ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ အလင်းပေးခြင်းသည် ဆိုးဆေး၏ မက်သိုင်းလ်အုပ်စုများကို ဖယ်ရှားကာ Azure B နှင့် ဆက်စပ်ထုတ်ကုန်များဘက်သို့ ပြောင်းလဲစေသည်။ နမူနာပန်းကန်အပေါ်ရှိ အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းမီးလုံးသည်ပင် ၎င်းကို အလင်းအာရုံတုံ့ပြန်စေရန် လုံလောက်သည်။ အမှောင်ထဲတွင် ပြုလုပ်သော စမ်းသပ်မှုနှင့် အလင်းပေးထားသော စမ်းသပ်မှုတို့သည် မတူညီသော စမ်းသပ်မှုများဖြစ်သည်။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခု၏ အလင်းပေးမှုနှင့် ဆိုးဆေးကိုင်တွယ်မှုအတွက် ထိန်းချုပ်စမ်းသပ်ချက်များ အပိုင်းတွင်လည်း ထိုအတိုင်း ခွဲခြားသတ်မှတ်သင့်သည်။

အနည်းဆုံးလိုအပ်သော ထိန်းချုပ်စမ်းသပ်ချက်များနှင့် အဆိုတစ်ခုကို မည်သို့ဖတ်ရှုရမည်နည်း

အောက်ပါနှိုင်းယှဉ်ချက်သည် ဤဆောင်းပါးအတွက် မူရင်းကိုးကားအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ မက်သလင်းဘလူးနှင့် ပတ်သက်သော ROS ရလဒ်တစ်ခုကို လက်မခံမီ စာရေးသူများက မည်သည့်အတန်းကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ပြီး မည်သည့်အတန်းကို ချန်လှပ်ခဲ့ကြောင်း စစ်ဆေးပါ။

ထို့နောက် လက်တွေ့ဖတ်ရှုရန် စည်းမျဉ်းတစ်ခု ရရှိသည်။ Peroxidase ပါဝင်ပြီး စံညှိထားကာ catalase ဖြင့် စစ်ဆေးထားသော Amplex ရလဒ်သည် ပါအောက်ဆိုဒ်နှင့် ပတ်သက်သည့် အထောက်အထားဖြစ်သည်။ DCFDA သည် သီးသန့်မဟုတ်သော အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်း၏ ဓာတ်တိုးမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အထောက်အထားသာဖြစ်ပြီး ထို့ထက်ပို၍ မဆိုလိုပါ။ ရယ်ဒီကယ်ဖယ်ရှားပစ္စည်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်စမ်းသပ်ထားသော စပင်ဖမ်းယူမှုသည် ရယ်ဒီကယ်အမျိုးအစားနှင့် ပတ်သက်သည့် အထောက်အထားဖြစ်သည်။ အောက်ဆီဂျင်စားသုံးမှုသည် တုံ့ပြန်မှုစီးဆင်းနှုန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် အထောက်အထားဖြစ်သည်။ မိမိ၏ တိုင်းတာစမ်းသပ်နည်းက ပံ့ပိုးနိုင်သည်ထက် ပို၍အဆိုပြုသော စာကြောင်းတစ်ခုသည် မည်မျှယုံကြည်မှုရှိစွာ ရေးထားပါစေ ဆိုးဆေးအကြောင်းမဟုတ်ဘဲ အာရုံခံဓာတ်ပစ္စည်းအကြောင်း ဖော်ပြနေသော စာကြောင်းသာဖြစ်သည်။ ပမာဏအပေါ် မူတည်မှုနှင့် hormesis ဖြစ်ပေါ်သည့် အတိုင်းအတာ၊ မိုင်တိုကွန်ဒရီးယား၏ အီလက်ထရွန်စီးဆင်းမှု၊ အရောင်ဆိုးထားသော နမူနာများတွင် တိုင်းတာစမ်းသပ်မှုကို အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်း နှင့် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းအလင်းပေးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အတုအယောင်ရလဒ်များဆိုင်ရာ ဆက်စပ်ဆွေးနွေးချက်များက ဤအချက်တစ်ခုစီကို ထပ်မံချဲ့ထွင်ပေးသည်။ ယာယီကိုးကားချက်ကို အမှန်တကယ်ကိုးကားချက်ဖြင့် အစားထိုးပြီးနောက်တွင်လည်း အချက်တစ်ခုစီသည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်သည်။