लेख
मिथिलीन ब्लू आणि मूत्रपिंड किंवा यकृताचे आजार

मूत्रपिंड किंवा यकृताचा आजार असल्यास, मिथिलीन ब्लू वापरण्यापूर्वी ज्या प्रश्नांची उत्तरे मिळवणे आवश्यक आहे ते बदलतात. उपचाराच्या कारणाबरोबरच, शरीर या संयुगावर प्रक्रिया कशी करते हा मुख्य मुद्दा असतो. एखादा पदार्थ विशिष्ट वैद्यकीय समस्येसाठी उपयुक्त असू शकतो, पण त्याला शरीरातून बाहेर टाकण्यात सहभागी असलेल्या अवयवाचे कार्य बिघडले असेल तर अतिरिक्त खबरदारी आवश्यक ठरू शकते.
मिथिलीन ब्लूबाबत मूत्रपिंड आणि यकृताशी संबंधित पुरावे समान स्वरूपाचे नाहीत. मानवी मोजमापांवरून मूत्रपिंडाच्या कार्यातील बिघाडात एक्स्पोजर वाढल्याचे दिसते. यकृताच्या कार्यातील बिघाडासाठी वैद्यकीय देखरेखीची खबरदारी नमूद आहे, पण येथे तपासलेल्या औषधाच्या अधिकृत माहितीत आजाराच्या तीव्रतेनुसार तुलनात्मक एक्स्पोजर मोजमापे दिलेली नाहीत. यांपैकी कोणताही निष्कर्ष मिथिलीन ब्लू हे दीर्घकालीन मूत्रपिंडाच्या आजारावर किंवा यकृताच्या आजारावर उपचार असल्याचे सिद्ध करत नाही.
मूत्रपिंडाचा आजार: वाढलेला एक्स्पोजर हा मोजलेला निष्कर्ष आहे
औषध शरीरात दिल्यानंतर त्याचे वितरण, रासायनिक रूपांतरण आणि उत्सर्जन कसे होते, याचे वर्णन फार्माकोकिनेटिक्समध्ये केले जाते. किती औषध उपस्थित आहे आणि ते किती काळ उपस्थित राहते, या दोन्ही गोष्टी एक्स्पोजरमध्ये विचारात घेतल्या जातात. दोन व्यक्तींना समान प्रमाणात औषध दिले तरी त्यांचा एक्स्पोजर वेगळा असू शकतो.
PROVAYBLUE च्या औषधनिर्देशन माहितीत मूत्रपिंडाशी संबंधित फार्माकोकिनेटिक मोजमापे नोंदवली आहेत. ही मोजमापे शिरेतून एकदा औषध दिल्यानंतरची आहेत. मूत्रपिंडाच्या कार्यात सौम्य, मध्यम आणि तीव्र बिघाड असताना 96 तासांतील मिथिलीन ब्लूचा एक्स्पोजर अनुक्रमे 52%, 116% आणि 192% वाढला. यासाठी AUC, म्हणजे सांद्रता-वेळ वक्राखालील क्षेत्रफळ, हे माप वापरले गेले.
192% वाढ म्हणजे तुलनेसाठी वापरलेल्या एक्स्पोजरच्या अंदाजे 2.92 पट एक्स्पोजर. याचा अर्थ मूत्रपिंडाला इजा होण्याची 192% शक्यता असा नाही. एक्स्पोजर आणि इजा हे वेगळे मूल्यमापन निकष आहेत: पहिला औषधाचे मोजमाप करतो; दुसरा रुग्णावर झालेल्या परिणामाचे मोजमाप करतो. केवळ फार्माकोकिनेटिक तुलनेवरून एखाद्या व्यक्तीसाठी विषाक्ततेची मर्यादा ठरवता येत नाही.
या मोजमापांवरून दररोज तोंडावाटे औषध घेण्याची पद्धतही स्थापित करता येत नाही. ती शिरेतून औषध देण्याच्या एका विशिष्ट प्रयोगाचे वर्णन करतात; वारंवार तोंडावाटे वापर केल्यास तपासला जाणारा औषध देण्याचा मार्ग, वेळ आणि एक्स्पोजरचा नमुना बदलतो. इंटरनेटवर दिलेली मात्रा एक्स्पोजरच्या गुणोत्तराने भागल्याने त्या प्रयोगाचे रूपांतर प्रमाणित उपचार योजनेत होत नाही.
यकृताचा आजार: खबरदारी आणि माहितीतील महत्त्वाची उणीव
मूत्रपिंडासाठी दिलेल्या टक्केवारीची नक्कल करून यकृताबाबतच्या प्रश्नाचे उत्तर देता येत नाही. युरोपीय Proveblue उत्पादन माहितीत यकृताशी संबंधित सुरक्षितता आणि परिणामकारकतेची माहिती उपलब्ध नसल्याचे नमूद आहे. माहिती उपलब्ध नसणे म्हणजे वर्णन केलेल्या रुग्णसमूहासाठी निश्चित उत्तर स्थापित झालेले नाही; शरीर औषधावर नेहमीप्रमाणे प्रक्रिया करते हे सिद्ध झाले आहे, असा त्याचा अर्थ नाही.
अमेरिकेतील औषधाच्या अधिकृत माहितीत यकृताच्या कार्यातील बिघाड असताना विषाक्तता आणि संभाव्य परस्परसंवादांसाठी अधिक काळ देखरेख ठेवण्याचा सल्ला दिला आहे, कारण औषध शरीरातून बाहेर पडण्यास विलंब होऊ शकतो. ही वैद्यकीय खबरदारी आहे; सौम्य, मध्यम किंवा तीव्र यकृताच्या आजारासाठी मोजलेली टक्केवारीतील वाढ नाही. यात सर्वांसाठी लागू होणारे देखरेखीचे अतिरिक्त तास किंवा रुग्णाने स्वतः निवडायचे मात्रा-समायोजनाचे सूत्र दिलेले नाही.
“यकृत त्याचे चयापचय करते, म्हणून ते यकृताला आधार देते” अशा प्रकारचा सल्ला वाचताना हा फरक महत्त्वाचा ठरतो. चयापचय हे रासायनिक प्रक्रियेचे वर्णन आहे. ते दुरुस्ती, यकृताच्या कार्यात सुधारणा किंवा फायब्रोसिस उलटवणे यांचे वर्णन नाही. असे लाभ सिद्ध करण्यासाठी त्या परिणामांचे मोजमाप करण्याच्या उद्देशाने आखलेले अभ्यास आवश्यक असतात.
वैद्यकीय खबरदारी आणि पुराव्यांतील उणिवांची तुलना
या तुलनेत स्रोत, वैद्यकीय संदर्भ आणि अनुत्तरित प्रश्न एकत्र ठेवले आहेत. PROVAYBLUE हे अमेरिकेतील उत्पादन आहे; Proveblue हे युरोपीय उत्पादन आहे. दोन्ही दस्तऐवज मेथेमोग्लोबिनेमियासाठीच्या इंजेक्शनद्वारे दिल्या जाणाऱ्या औषधांशी संबंधित आहेत. हा विकार रक्ताच्या ऑक्सिजन वाहून नेण्याच्या क्षमतेवर परिणाम करतो. त्यांच्या सूचना एकत्र करून घरगुती वापराची पद्धत तयार करू नये.
| प्रश्न | मूत्रपिंडाच्या कार्यातील बिघाड | यकृताच्या कार्यातील बिघाड |
|---|---|---|
| थेट काय मोजले आहे? | अमेरिकेतील अधिकृत माहिती, विभाग 12.3: शिरेतून (IV) एकदा औषध दिल्यानंतर वाढलेला AUC. | युरोपीय अधिकृत माहिती, विभाग 4.2: यकृताशी संबंधित सुरक्षितता आणि परिणामकारकता स्थापित झालेली नाही; माहिती उपलब्ध नाही. |
| कोणती वैद्यकीय खबरदारी प्रकाशित केली आहे? | अमेरिकेतील अधिकृत माहिती, विभाग 2.2 आणि 8.6: मध्यम किंवा तीव्र बिघाडात एकदाच औषध देणे; प्रतिसाद अपुरा असल्यास पर्यायी उपायांचा विचार करणे. | अमेरिकेतील अधिकृत माहिती, विभाग 8.7: विषाक्तता आणि परस्परसंवादांसाठी अधिक काळ निरीक्षण. |
| पुराव्यांची मर्यादा कुठे आहे? | युरोपीय अधिकृत माहिती, विभाग 4.2: डायलिसिस घेत असलेल्या किंवा न घेत असलेल्या अंतिम टप्प्यातील मूत्रपिंडाच्या आजाराच्या रुग्णांमध्ये सुरक्षितता आणि परिणामकारकता स्थापित झालेली नाही. | दोन्हीपैकी कोणत्याही अधिकृत माहितीत तीव्रतेनुसार एक्स्पोजरचा गुणक दिलेला नाही. |
| अवयवाला होणारा लाभ कशाने सिद्ध होईल? | संबंधित आजाराच्या लक्ष्यित रुग्णसमूहात मूत्रपिंडाशी संबंधित अर्थपूर्ण परिणाम मोजणाऱ्या मानवी चाचण्या. | संबंधित आजाराच्या लक्ष्यित रुग्णसमूहात यकृताशी संबंधित अर्थपूर्ण परिणाम मोजणाऱ्या मानवी चाचण्या. |
शेवटची ओळ एखादा दावा तपासण्यासाठी आवश्यक असलेल्या पुराव्याचे वर्णन करते. आवश्यक चाचण्यांनी सकारात्मक निष्कर्ष दिले आहेत, असा तो दावा नाही.
प्राण्यांवरील अभ्यास मूत्रपिंडाचे किंवा यकृताचे संरक्षण दर्शवतात का?
काही प्रयोग पुढील संशोधनासाठी कारण देतात. ते दीर्घकालीन अवयवाच्या आजाराने ग्रस्त व्यक्तीसाठी उपचाराची शिफारस देत नाहीत.
Sarac आणि सहकाऱ्यांच्या मूत्रपिंडातील इस्किमिया-रिपरफ्युजन अभ्यासात, 21 नर उंदीर तीन गटांत विभागले गेले. इजा निर्माण करण्याच्या प्रयोगात्मक नमुन्यात मूत्रपिंडाच्या धमनीतील रक्तप्रवाह एक तास थांबवला गेला आणि त्यानंतर चार तास रक्तप्रवाह पुन्हा सुरू ठेवला गेला. इजेपूर्वी मिथिलीन ब्लू पोटाच्या पोकळीत इंजेक्शनद्वारे दिले गेले. इजा झालेल्या पण उपचार न मिळालेल्या गटाच्या तुलनेत, उपचार मिळालेल्या प्राण्यांमध्ये ऊतींची इजा कमी तीव्र होती आणि ऑक्सिडेटिव्ह ताणाच्या अनेक मोजमापांत बदल आढळले.
हा पुरावा उंदरांमध्ये प्रयोगाने निर्माण केलेल्या अल्पकालीन इजेबद्दल आहे. दीर्घकाळापासून दीर्घकालीन मूत्रपिंडाच्या आजाराने ग्रस्त व्यक्तीने मिथिलीन ब्लू प्यायल्याने गाळण्याची क्षमता सुधारते, असे यातून दिसत नाही. नियोजित प्रयोगात्मक इजेपूर्वी उपचार देणे हे आधीच अस्तित्वात असलेल्या आजारावर उपचार करण्यापेक्षाही वेगळे आहे.
यकृताशी संबंधित निष्कर्षांवरून “अँटिऑक्सिडंट” हे लाभाचे अपूर्ण वर्णन का आहे, ते स्पष्ट होते. 35 नर Wistar उंदरांवरील 2018 मधील एका प्रयोगात यकृताच्या काही भागात 60 मिनिटे इस्किमिया आणि त्यानंतर 15 मिनिटे रक्तप्रवाह पुन्हा सुरू करण्याचा अभ्यास केला गेला. संशोधकांनी रक्तप्रवाह पुन्हा सुरू करण्यापूर्वी शिरेतून मिथिलीन ब्लू दिले आणि प्रयोगातील गटांमध्ये ऊती व रक्ताच्या मोजमापांची तुलना केली. लिपिड पेरॉक्सिडेशन कमी झाले, पण मोजलेले मायटोकॉन्ड्रियाशी संबंधित मापदंड पूर्ववत झाले नाहीत. मिथिलीन ब्लू दिले असो वा नसो, इस्किमिया असलेल्या गटांमध्ये AST वाढले.
अनुकूल जैवरासायनिक परिणाम आणि कार्याशी संबंधित परिणामात कोणताही बदल नसणे, या दोन्ही गोष्टी एकाच वेळी घडू शकतात. केवळ अनुकूल मोजमाप नोंदवल्यास, या प्रयोगाने प्रत्यक्ष तपासलेल्या प्रश्नापेक्षा अधिक व्यापक प्रश्नाचे उत्तर दिल्याचा भास निर्माण होईल. हा अभ्यास किंवा मूत्रपिंडावरील प्रयोग, यांपैकी कोणताही मानवांमधील सिरोसिस, फॅटी लिव्हरचा आजार किंवा दीर्घकालीन मूत्रपिंडाच्या आजारासाठी उपचार स्थापित करत नाही.
वैद्यकीय चर्चेसाठी कोणती माहिती सोबत न्यावी
ऐच्छिक वापरासाठी, मूत्रपिंडाचा किंवा यकृताचा आजार असल्यास औषध घेण्यापूर्वी चर्चा करणे आवश्यक ठरते. प्रस्तावित वापराचे मूल्यमापन करता येईल अशी माहिती सोबत न्या:
- निदान आणि अलीकडील संबंधित प्रयोगशाळा तपासण्यांचे निकाल, तसेच डायलिसिसचा कोणताही इतिहास.
- नेमके उत्पादन, सांद्रता, वापरण्याचा नियोजित मार्ग आणि त्याचा विचार करण्याचे कारण.
- सर्व औषधे आणि पूरक पदार्थ, तसेच आधीच घेतलेल्या मिथिलीन ब्लूची वेळ आणि प्रमाण.
अवयवांच्या कार्याबरोबरच वापरात असलेल्या औषधांचा संदर्भही महत्त्वाचा राहतो. सुरक्षिततेचा व्यापक आढावा वापर टाळावा अशा परिस्थिती आणि प्रतिकूल परिणाम स्पष्ट करतो; औषधांच्या परस्परसंवादांचा संदर्भ औषधांची यादी का महत्त्वाची आहे हे स्पष्ट करतो. मिथिलीन ब्लू वापरण्यासाठी डॉक्टरांनी लिहून दिलेले उपचार स्वतःहून बंद करू नका.
उपयुक्त प्रश्न नेमका असा आहे: या प्रमाणात अवयवाचे कार्य बिघडलेल्या व्यक्तीमध्ये, या उद्देशासाठी हे उत्पादन या मार्गाने वापरण्यास कोणता पुरावा आधार देतो? मायटोकॉन्ड्रियाच्या कार्याविषयीचा सर्वसाधारण दावा या प्रश्नाचे उत्तर देऊ शकत नाही.