Tuhinga
Te kahurangi metilīni me te mate hukihuki: ngā tauira hukihuki me ngā kerēme mō te maimoatanga tangata
Ka rapu tētahi kaitiaki i ngā kōrero mō te kahurangi metilīni me te mate hukihuki, ka kitea e ia e rua ngā kōrero e āhua taupatupatu ana. E mea ana tētahi nā te kahurangi metilīni i whakaiti ngā hukihuki i ngā kiore. E mea ana tētahi atu i pūrongotia he takahanga rite ki te hukihuki i tētahi tūroro i hoatu ai te kahurangi metilīni. Ka tika pea ngā kōrero e rua i te wā kotahi, nā te mea e whakautu ana i ngā pātai rerekē i ngā horopaki rerekē.
Ka puta te rangirua ina whakaarotia ko “te kahurangi metilīni me ngā hukihuki” he kerēme kotahi. E rua kē. Ko te pātai tuatahi, ka whakarerekē rānei te kahurangi metilīni, ina hoatu i raro i ngā āhuatanga whakahaere, i ngā inenga hukihuki o tētahi tauira kararehe? Ko te pātai tuarua, kua puta rānei ngā hukihuki hei takahanga kāore i hiahiatia i ngā tāngata e whiwhi ana i te rongoā mō ētahi atu take? Ka wehe tēnei tuhinga i aua pātai e rua, ka arotake i ngā mahi tūturu o ngā rangahau hukihuki e rua e tino whakahuahia ana, ā, ka āta whakamārama i ngā mea kāore e whakaaturia ana e aua rangahau. Mō ngā kōrero whakamārama, tirohia te tirohanga whānui ake ki te rangahau kahurangi metilīni; mō te tikanga arotake, tirohia te aratohu pānui rangahau kahurangi metilīni.
Ngā rangahau e rua, me ō rāua taipitopito
Kāore anō tētahi whakamātautau tangata kia whakamātau i te kahurangi metilīni hei maimoatanga mō te mate hukihuki. Nō ngā rangahau kararehe ngā taunakitanga whakamātautau. I whakamahia e ngā pepa e rua e tino whakahuahia ana he kiore, ā, i whakamahia e rāua tahi he horopeta 1 mg mō ia kg, i werohia ki roto i te puku, ā, i pūrongo rāua tahi i tētahi tohu ārai hukihuki. Engari e whakamātau ana ā rāua hoahoa i ngā whakaaro haumanu rerekē, nō reira he rerekē te tikanga o ā rāua hua.
Rangahau 1: te maimoatanga i muri i te tīmatanga o te tūnga hukihuki pūmau
I te rangahau kiore o 2018 mō te tūnga hukihuki pūmau e haere tonu ana i a ia anō, i whakaoho a Cui me ōna hoa rangahau i ngā hukihuki roa mā te whakaongaonga ā-hiko i te wāhanga taketake-taha o te amygdala mō te 25 meneti, kātahi ka whakaū mā te EEG kei te haere tonu te mahi hukihuki. He mea nui tēnei, nā te mea ka wehe te tauira ā-hiko i te hukihuki ake i te paitini matū o ngā rongoā whakaoho hukihuki. I hoatu te kahurangi metilīni i te 5 meneti i muri i te tīmatanga o te āhua hukihuki kua whakaūngia, nō reira he tauira tēnei mō te maimoatanga, kaua mō te ārai. I haere tonu te hopukanga EEG mō te 12 hāora, ā, i tirohia te kiko roro i te 24 hāora. Kei te tuhinga katoa o te whakamātautau tūnga hukihuki pūmau ngā taipitopito mō te whakaongaonga me te hopukanga.
I roto i taua wā 12 hāora, ko te toharite mō ngā kiore i whiwhi maimoatanga he 29 pea ngā hukihuki motuhake i runga i te EEG, ki te 39 pea mō ngā kararehe kāore i whiwhi maimoatanga — he hekenga tata ki te 26 ōrau. I heke hoki te wā hukihuki tapeke mai i te 62 meneti pea ki te 44 meneti pea — he hekenga tata ki te 29 ōrau. I kitea hoki i ngā kararehe i whiwhi maimoatanga he iti ake te ahotea hāoratanga (he iti ake te malondialdehyde, he pai ake te mau tonu o te glutathione), he iti ake te ngaronga pūtau io i ngā rohe CA1 me CA3 o te hippocampus, ā, i neke ngā tohu apoptosis ki te ahunga tiaki.
He mārama ngā herenga. Tata ki te 12 ngā kararehe o ia rōpū i tātarihia mō ngā hukihuki, kotahi anake te horopeta i whakamātauria nō reira kāore he ānau horopeta–urupare, he hāora noa te roa o te aroturuki whai muri, kaua he marama, ā, kāore i whakatauritea ki tētahi rongoā ārai hukihuki paerewa. E tautoko ana te hua i tētahi tohu ārai hukihuki, tiaki pūtau io hoki mō te wā poto, i roto i tētahi tauira kiore kotahi o te tūnga hukihuki pūmau. Kāore e whakaatu ana ka ārai te kahurangi metilīni i te mate hukihuki mauroa, ā, kāore he kōrero e homai ana mō te horopeta, mō te haumaru rānei i ngā tāngata whai mate hukihuki.
Rangahau 2: te maimoatanga tōmua i mua i ia hukihuki i whakaohohia
I te rangahau kiore o 2026 mō te whakakā hukihuki mā te pentylenetetrazole, i whakamahia e Jing me ōna hoa rangahau te wā hoatutanga kōaro. I hoatu auautia ki ngā kiore he matū whakaoho hukihuki (35 mg mō ia kg o te pentylenetetrazole, ia rua rā, kia 15 ngā wā), ā, i hoatu te kahurangi metilīni i te 30 meneti i mua i ia hoatutanga. He hoahoa ārai tēnei: ka whakamātau mēnā ka whakararu te hoatu auau i te horopeta ārai i te whanaketanga o tētahi āhua e ngāwari ai te puta o te hukihuki nā te whakakā hukihuki. Kāore e whakamātau mēnā ka whakamutu te rongoā i tētahi hukihuki e haere tonu ana, mēnā rānei ka maimoa i te mate hukihuki kua mau kē.
I whanake ngā hukihuki kua tino whakakāngia i te 30 ōrau o ngā kiore i whiwhi maimoatanga tōmua, ki te 85 ōrau pea o ngā kiore kāore i whiwhi maimoatanga. He rerekētanga tūturu nui tēnei, ā, ko te uara P i pūrongotia ko te 0.0078. I whakaroa hoki te maimoatanga tōmua i te tīmatanga o ngā hukihuki tonic-clonic whānui, ā, i whakapoto i aua hukihuki i te wā i puta ai. I pai ake hoki ngā hua o te EEG, te oranga o ngā pūtau hippocampus, ngā tohu ahotea hāoratanga, me ngā inenga mahara i te ara pōkaikaha wai mō te rōpū i whiwhi maimoatanga.
He herenga anō tō tēnei hoahoa. I reira kē te rongoā i mua i ia whakamātau whakaoho hukihuki, nō reira kāore e taea e te whakamātautau te wehe i te pēhitanga o ngā hukihuki i te whakararu i te whanaketanga o te whakakā hukihuki. Kotahi anō te horopeta i whakamahia, he iti ngā rōpū iti mō te kiko me te whanonga, e tārua ana te whakakā hukihuki i tētahi wāhanga noa o te koiora o te mate hukihuki tangata, kaua i te katoa, ā, he kaituhi ōrite kei ngā pepa e rua (kei runga a Cui rāua ko Luo i ngā pepa e rua), nō reira ehara i te tāruaruatanga rangahau tino motuhake. E tautoko ana te hua i te iti ake o te whanaketanga whakakā hukihuki i raro i te hoatutanga auau o te horopeta ārai ki ngā kiore. Kāore e whakaū ana i te kahurangi metilīni hei maimoatanga mō te tangata kua whai mate hukihuki kē.
Ripanga tauira me te horopaki: te rauemi taketake
Ko te ripanga i raro nei te tohutoro matua mō tēnei whārangi. Ka whakatakoto tuatahi ia rārangi i te horopaki, kātahi ka whakaatu i te mahi a te kahurangi metilīni me ngā mea ka taea, kāore hoki e taea, te whakatau mai i te kitenga. He mea āta wehe ki ngā rārangi rerekē ngā wawaotanga whakamātautau me ngā pūrongo takahanga kino.
| Horopaki | Te mahi a te kahurangi metilīni | Wā hoatutanga | Putanga ine | Ngā mea e whakaaturia ana |
|---|---|---|---|---|
| Te tūnga hukihuki pūmau i whakaohohia ā-hiko i ngā kiore, 2018 | Maimoatanga whakamātautau, 1 mg/kg ki roto i te puku | 5 min i muri i te whakaūnga o te āhua hukihuki; EEG mō te 12 h | Te tatau hukihuki EEG me te wā hukihuki tapeke; te kiko hippocampus i te 24 h | He tohu ārai hukihuki mō te wā poto i tētahi tauira; ehara i te ārai mate hukihuki mauroa, ehara hoki i te taunakitanga mō te whaihua ki te tangata |
| Te whakakā hukihuki auau mā te pentylenetetrazole i ngā kiore, 2026 | Maimoatanga tōmua whakamātautau, 1 mg/kg i mua i ia whakamātau whakaoho | 30 min i mua i ia hoatutanga o ngā hoatutanga matū whakaoho hukihuki e 15 | Te pāpātanga whakakā hukihuki katoa, te wā tatari ki te hukihuki me tōna roanga, te EEG, te whanonga mahara, ngā tohu kiko | He iti ake te whanaketanga whakakā hukihuki i raro i te horopeta ārai; ehara i te maimoatanga mō te mate hukihuki kua mau kē |
| Te methemoglobinemia kua pā mai i muri i te whānautanga, te whakamahinga whakahaunga mā roto i te ia toto | Maimoatanga kua whakaaetia mō tētahi mate kē | I te wā o te tiaki haumanu, ko te nuinga he 1 mg/kg | Te aroturuki haumaru | Kotahi te takahanga taumaha rite ki te hukihuki i tētahi huinga haumaru o ngā tūroro e 24, e ai ki ngā mōhiohio tapanga o nāianei mō te kahurangi metilīni mā roto i te ia toto; he pūrongo mō te wā i puta ai, ehara i te pāpātanga putanga, ehara hoki i te taunakitanga mō te pūtake |
| Te huinga tohumate serotonin i te whakamahinga o ngā rongoā pānga-serotonin | He mea whakaoho mā te aukati monoamine-oxidase | I muri i te whakamahinga ngātahi me ngā rongoā ārai pōuritanga, me ngā rongoā pātata rānei | He huinga tohumate haumanu, tērā pea ka uru mai ngā hukihuki | He pāhekoheko e mōhiotia ana, me tētahi whakatūpato kei roto i te pouaka i ngā mōhiohio whakahaunga; tirohia te huinga tohumate serotonin me ngā pāhekoheko ki ngā rongoā ārai pōuritanga me ētahi atu rongoā pānga-serotonin; i kitea e tētahi arotake nahanaha e 50 ngā kēhi kua whakaputaina, ā, i whakamahia ngātahitia he rongoā ārai pōuritanga pānga-serotonin i aua kēhi katoa |
| Te mate roro nā te ifosfamide | Maimoatanga i waho i te whakamahinga kua whakaaetia, i hoatu mō te mate roro | I te wā o te pānga paitini o te ifosfamide ki te pūnaha io, i muri rānei | Te rangirua, ngā hukihuki, te moe hōhonu kore urupare, te whakaoranga | E tūmanakohia ana ngā hukihuki i konei nā te mate roro ake, nō reira kāore e tika kia whakatau aunoa nā te kahurangi metilīni; ko te nuinga o ngā taunakitanga painga he pūrongo kēhi, ā, i pūrongotia kua pai ake te āhua o te 28 o ngā tūroro e 38 i whiwhi maimoatanga i tētahi arotake i te maimoatanga o te mate roro nā te ifosfamide |
He aha te wā hoatutanga me ngā putanga ine e whakatau ai i te tikanga o tētahi rangahau
E rua ngā taipitopito e kawe ana i te nuinga o te tikanga o te rangahau hukihuki: te wā i hoatu ai te rongoā, me ngā mea i inehia.
Ko te wā hoatutanga i te tuatahi. Ka āhua whaihua pea tētahi rongoā ka hoatu i mua i ia whakamātau whakaoho hukihuki, pērā i te rangahau whakakā hukihuki, nā te whakangāwari noa i ia takahanga i whakaohohia, nā te whakaroa rānei i te tukanga whakakā hukihuki. Ko te rongoā ka hoatu i muri i te tīmatanga o ngā hukihuki, pērā i te rangahau tūnga hukihuki pūmau, ka anga ki tētahi whakamātautau uaua ake, whai take haumanu ake hoki. Kāore tētahi o ēnei hoahoa e hāngai ana ki te āhua o te tangata kua mau kē tōna mate hukihuki, e kai ana i te rongoā ārai hukihuki i ia rā. Koia te take kāore e taea te huri te wā hoatutanga ki te kararehe hei tohutohu maimoatanga.
Ko ngā putanga ine i te tuarua. He putanga rerekē te tatau hukihuki EEG i roto i te 12 hāora, te pāpātanga whakakā hukihuki, me te noho kore hukihuki o te tangata. Ka whakamārama ngā tohu kiko, pērā i te glutathione, i ngā tatau pūtau rānei, i ngā tukanga e taea ana, ā, e tohu ana te whanonga i te ara pōkaikaha wai i ngā hononga ki te mahi o ngā kiore. Engari kāore tētahi o ēnei i te putanga ine haumanu mō te mate hukihuki. Mā tētahi kitenga kiko pai i te taha o tētahi kitenga hukihuki āhua iti e whakakaha te whakamārama koiora; kāore e hiki ake i te kitenga hukihuki hei taunakitanga haumanu.
Te tikanga o ēnei kōrero mō ngā whakatau maimoatanga
He take ngā tohu ārai hukihuki i te kararehe kia nui ake te rangahau, ehara i te take kia whakarerekē i te tiaki. Kaua tētahi tangata e tīmata, e whakamutu, e whakarerekē rānei i tētahi rongoā ārai hukihuki kua whakahaungia, i runga i ngā rangahau kiore. Kāore hoki te kahurangi metilīni i te maimoatanga kua whakaaetia mō te mate hukihuki, ahakoa te hanga o taua rongoā. Me kōrero tuatahi te tangata e whakaaro ana ki te whakamahi i taua rongoā ki tōna kaiwhakarato tiaki haumanu mō tana rārangi rongoā katoa, nā te mea ko te pāhekoheko pānga-serotonin i runga ake nei te mōrearea e pā ana ki te hukihuki e tino kitea ana i ngā tuhinga tangata, ā, ka taea te karo.
Ka taea te whakarāpopototanga pono ki te kōwae kotahi. E rua ngā rangahau iti kiore, i te horopeta ōrite 1 mg mō ia kg, e pūrongo ana he iti ake, he māmā ake rānei ngā hukihuki: ko tētahi i te hoatutanga o te rongoā i muri i te tūnga hukihuki pūmau i whakaohohia ā-hiko, ko tētahi i te hoatutanga i mua i ngā whakamātau whakaoho auau mā te matū. He motuhake ngā tuhinga haumaru tangata e mau ana i ngā takahanga rite ki te hukihuki, ā, ko te nuinga kei ngā horopaki pāhekoheko rongoā me te māuiui tino taumaha, kaua i te maimoatanga mate hukihuki. Kāore tētahi huinga taunakitanga e whakaū ana he hē tērā atu, ā, kāore tētahi e whakaū ana i te kahurangi metilīni hei maimoatanga mō te mate hukihuki. Kua whakahiatohia ngā pātai noa mō ngā pānga taha me ngā tūpato ki ngā pātai auau mō te haumaru o te kahurangi metilīni.